رضا اکوانیان
ایراناینترنشنال
ایراناینترنشنال
شبکه سه صداوسیما در برنامهای اعترافاتی اجباری از هشت نوجوان معترض بازداشتشده را روی آنتن برد؛ گفتوگویی که با مقصر جلوه دادن خانواده و مدرسه بهعنوان عامل حضور این افراد در اعتراضات، سهم حکومت در سرکوب خونین معترضان و مخالفت گسترده مردم با جمهوری اسلامی را نادیده میگیرد.
از شب ۱۹ دی و به مدت ۱۹ شب، خانه یک خانواده سه نفره در غرب تهران به پناهگاه امنی برای برخی معترضان زخمی تبدیل شد. دختر دندانپزشک و پدر و مادر سالخوردهاش با حداقل امکانات و تا خروج آخرین نفر، از معترضان مجروح پرستاری کردند و برای زخمیهای گلوله جنگی خورده، پزشک به خانه بردند.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از برگزاری جلسات فرماندهان سپاه در بیمارستانها خبر میدهد؛ روندی که نگرانیها از نظامیسازی فضاهای غیرنظامی و به خطر افتادن جان شهروندان در اماکن عمومی را افزایش داده. ایراناینترنشنال در این باره با جمشید برزگر و حسین رئیسی گفتوگو کرده است.
همزمان با انتشار هویت بیش از ۲۳۰ تن از کودکان کشتهشده در اعتراضات دیماه، روند رسیدگی به پرونده هزاران معترض بازداشتشده از جمله دانشآموزان سرعت گرفته است. ایراناینترنشنال در گفتوگو با حامد فرمند، فعال حقوق کودک، ابعاد مختلف سرکوب کودکان و پیامدهای آن را بررسی کرده است.
همزمان با برگزاری مراسمهای چهلم، خانوادههای جانباختگان از افزایش تماسهای نهادهای امنیتی، احضار، تهدید و جلوگیری از برگزاری مراسم سوگواری خبر دادهاند. به گفته برخی از خانوادهها، حتی برگزاری مراسمی محدود در خانه یا حضور بر مزار جانباختگان نیز با هشدار و فشار مواجه شده است.
کشتار گسترده معترضان در اعتراضات دیماه، تنها جان انسانها را نگرفت؛ بلکه لایههای عمیقی از امنیت روانی، امید به آینده و امکان سوگواری سالم را از جامعه ایران ربود. این گزارش به پیامدهای روانی این سرکوب میپردازد و در پایان با صبا آلاله، روانتحلیلگر اجتماعی، گفتوگو میکنیم.
سرکوب خونین اعتراضات دیماه با قتلعام دستکم ۳۶ هزار و ۵۰۰ معترض و موج بازداشت، احضار و ناپدیدسازی، شناسایی آمران و عاملان این خشونت را به یکی از محورهای اصلی دادخواهی در ایران بدل کرده است. دراینباره با رها بحرینی، حقوقدان و پژوهشگر عفو بینالملل در امور ایران گفتگو کردهایم.
همزمان با تمرکز جامعه جهانی بر سرکوب خونین اعتراضات دیماه، گزارشها نشان میدهد موج اعدامها در ایران متوقف نشده و در هفتههای اخیر هر روز ادامه داشته است؛ اعدامهایی با اتهامهایی مانند قتل و مواد مخدر که اغلب «غیرسیاسی» معرفی میشوند و در هیاهوی اعتراضات کمتر دیده میشوند.
دهها وکیل دادگستری در ایران با تهدید، احضار، بازداشت و پروندهسازی روبهرو شدهاند؛ فشاری که دسترسی به وکیل مستقل را محدود و برخی معترضان بازداشتشده را از حق دفاع محروم کرده است. ایراناینترنشنال در اینباره با سینا یوسفی، وکیل دادگستری و سعید دهقان، حقوقدان، گفتوگو کرده است.
در بزرگترین کشتار تاریخ معاصر جهان در بازه زمانی دو روزه، ایران در اعتراضات دیماه صحنه قتلعام بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ شهروند بیدفاع، سرکوب و بازداشتهای گسترده بود. این گزارش، با مرور آنچه گذشت و گفتوگو با کارشناسان میپرسد جامعه پس از این هزینه سنگین چه راهی پیش رو دارد.
