پاپ فرانسیس با آیتالله علی سیستانی، پرنفوذترین مرجع تقلید شیعیان در عراق، دیدار کرد. در پی این دیدار، دفتر سیستانی با انتشار بیانیهای اعلام کرد او در دیدار با رهبر کاتولیکهای جهان بر ضرورت زندگی مسیحیان عراق در صلح و امنیت و برخورداری آنان «از همه حقوق اساسی» تاکید کرده است.
در این بیانیه که صبح روز شنبه ۱۶ اسفند بلافاصله پس از دیدار ۵۰ دقیقهای این دو رهبر مذهبی در شهر نجف عراق منتشر شد، همچنین آمده که سیستانی از پاپ برای حضورش در نجف شخصا قدردانی کرده است.
این دیدار که پشت درهای بسته برگزار شد، به دلیل بیسابقه بودن دیدار یک پاپ با یک مرجع شیعه در نجف، از سوی ناظران «تاریخی» توصیف شده است.
حدود یک درصد جمعیت عراق را مسیحیان تشکیل میدهند و آنان در سالهای اخیر قربانی درگیریهای خشونتآمیز و تروریسم شدهاند.
دیدار پاپ فرانسیس و آیتالله سیستانی که از مدتها پیش توجهها را به خود جلب کرده بود، تحت تدابیر شدید امنیتی برگزاری شد.
سیستانی که اکنون ۹۰ ساله است، هرگز در مراسم عمومی ظاهر نمیشود و به صورت مکتوب از طریق دفترش به پرسش مقلدان خود پاسخ میدهد.
پاپ دو سال پیش در سفر به امارات متحده عربی با امام الازهر، رهبر مسلمانان اهل سنت، یک «سند برادری انسانی» به امضا رساند.
سفر پاپ به عراق در شرایطی انجام شده که از هفتهها پیش موج جدید حملات گروههای شبهنظامی تحت حمایت ایران علیه نیروهای آمریکا در خاک عراق شدت گرفته است. آمریکا نیز به تازگی یکی از مواضع این شبهنظامیان را در سوریه بمباران کرده است.
همچنین عراق درگیر شیوع کروناست و به تازگی واکسیناسیون کرونا را آغاز کرده است. در حالی که پاپ پیش از سفر به عراق در برابر کرونا واکسینه شده بود، دفتر سیستانی در این زمینه هیچ جزئیاتی ارائه نکرده است.
پاپ پس از نجف و دیدار با آیتالله سیستانی، سفر خود به عراق را با عزیمت به شهر باستانی «اور» در جنوب این کشور ادامه داد و در آنجا همراه با پیروان ادیان مختلف نیایش کرد.
او در این شهر برای صلح و اتحاد در خاورمیانه «به ویژه سوریه» دعا کرد و همچنین با محکوم کردن «تروریسم که از مذهب سوءاستفاده» میکند دشمنی، افراطگرایی و خشونت را «خیانت به مذهب» خواند. پاپ همچنین خواستار آزادی عقیده و مذهب شد.
واتیکان درباره دیدار فرانسیس و سیستانی اعلام کرد این دیدار برخلاف برنامهریزی قبلی که مدت آن نیم ساعت پیشبینی شده بود، ۴۵ دقیقه به طول کشید.
بر اساس بیانیه واتیکان، پاپ در جریان گفتوگو با آیتالله سیستانی بر «اهمیت همکاری و دوستی میان جوامع مذهبی» تاکید کرد «تا بتوانیم با ایجاد احترام متقابل و گفتوگو در خیر عراق، منطقه و کل بشریت سهیم باشیم».
همچنین در بیانیه مطبوعاتی واتیکان آمده است این دیدار فرصتی برای «قدردانی» پاپ تا از سیستانی بود «زیرا در حالی که جامعه شیعه در سالهای اخیر با خشونت و مشکلات بزرگ مواجه بود، او صدای خود را برای دفاع از ضعیفترینها و ستمدیدهها بلند کرد و بر قداست زندگی انسانی و اهمیت اتحاد مردم تاکید کرد».
واتیکان همچنین اضافه کرد در پایان این دیدار پاپ «دعای خود را برای آیندهای همراه با صلح و برادری و برای سرزمین محبوب عراق، برای خاورمیانه و برای همه جهان تکرار کرد».
روزنامه واشینگتن پست در گزارشی به نقش حق «مالکیت فکری» در ارتباط با بررسی توزیع عادلانه واکسن کرونا در جهان پرداخته و آنچه که جهان باید از اپیدمی ایدز بیاموزد.
در حالی که همهگیری کووید_۱۹ جهان را درنوریده، نمایندگان سازمان تجارت جهانی به صورت دورهای دور میزی مجازی گرد هم جمع میشوند تا افزایش دسترسی عادلانه به واکسن در سراسر جهان را بررسی کنند.
در یک سوی میز آمریکا و کشورهای ثروتمند غرب نشستهاند؛ محل اغلب شرکتهای داروسازی که بر روی واکسن و تکنولوژیهای پزشکی مربوط به آن کار میکنند. آنها میخواهند حق مالکیت فکری که همان رازهای تجاری ساخت واکسنهای تولیدیشان است را حفظ کنند. این امر سود و تامین هزینه توسعه بیشتر در آینده را برای این کشورها تضمین میکند.
در آن سوی میز مجازی، آفریقای جنوبی و هند نشستهاند؛ نماینده بسیاری کشورهایی که یا واکسن ندارند یا میزان کمی واکسن فراهم کردهاند تا با کرونا مبارزه کنند. استدلال آنها این است که دنیا نمیتواند منتظر واکسن بماند؛ همان واکسنهایی که کشورهای غرب با پیشخرید برای چند دور آتی نیز به انحصار خود درآوردهاند.
با در نظر گرفتن جدی بودن بحران سلامت جهانی کنونی، آفریقای جنوبی و هند، به نمایندگی بیشتر کشورهای جهان، میخواهند سازوکار اضطرای چشمپوشی از حق مالکیت فکری تولید واکسن و سایر تجهیزات پزشکی مربوطه موقتا به حالت تعلیق درآید. بهعنوان یک نظریه، این امر به تولید و پخش هر چه عادلانهتر این محصولات در کارخانههای سراسر جهان میانجامد.
به نوشته واشینگتنپست اما مشکلی در این زمینه وجود دارد. موافقتنامه سازمان تجارت جهانی در مورد جنبههای مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری، تیآرآیپیاس، که موافقتنامهای بینالمللی برای تعیین و مدیریت قوانین مربوط به انواع مالکیت فکری در کشورهای عضو است، به این معناست که کشورهای در حال توسعه باید برای واکسیناسیون وارد رقابتی نفسگیر شوند.
دیوید فیدلر، یکی از مقامهای بخش بهداشت جهانی در شورای روابط خارجه، ضمن هشدار درباره بدتر شدن وضعیت توزیع عادلانه واکسن گفت: «جان ملتهای در حال توسعه همین الان هم هم از دست کشورهای غربی به لب رسیده است. این کشورها اقدام کشورهای غرب در خرید واکسنهای مورد تقاضا را خودخواهی تلقی میکنند. در حالی که کشورهای در حال توسعه باید همچنان در صف بایستند.»
هنگامی که سازمان تجارت جهانی در ۱۹۹۵ بنا شد، متخصصان حوزه سلامت عمومی نگران شدند که این سازمان به شرکتهای خصوصی قدرت فراوانی واگذار کند که در نتیجه، حوزه سلامت عموم از آن متضرر شود.
به نوشته واشینگتنپست، فیدلر در این باره گفت بهمرور زمان، در بسیاری از مسائل موجب نگرانی توافق حاصل شد. «بهجز مساله مالکیت فکری» که به یک دمل چرکین تبدیل شد. این دمل چرکین در دوره اپیدمی ایدز سر باز کرد و مرگبار شد. در سال ۱۹۹۰، داروهای ضدویروس برای مبارزه با اچآیوی مهیا بودند اما محدودیتها بر سر راه تولید این داروها، بهدلیل حق امتیاز آن، قیمت آنها را برای ساکنان مناطق عظیمی از جنوب آفریقا گزاف کرد.
سال ۲۰۰۱ در نهایت توافقی حاصل شد. در این توافق آمده بود که «حق مالکیت فکری نباید از دسترسی کشورهای عضو به حفظ سلامت عموم جلوگیری کند.» اصلاحات اعمالشده در این توافق به این معنا بود که کشورها میتوانستند درخواست مجوز اضطراری کنند. این امر موجب میشد که دولتها در زمانهای اضطراری، از حق مالکیت فکری، بدون کسب رضایت صاحبان آنها، صرفنظر کنند.
در این توافقنامه، حق شرکتها برای درخواست جبران خسارت هم مطرح شده بود. این توافقنامه به پایین آوردن هزینههای درمان نجاتبخش اچآیوی کمک شایانی کرد.
همهگیری کووید-۱۹، برخلاف اپیدمی ایدز از کشورهای کمدرآمد آغاز نشد و دامان همه کشورها را همزمان گرفت و همه بهدنبال تامین واکسن هستند.
به گزارش واشینگتنپست، مستقیم د گاما، نماینده آفریقای جنوبی در سازمان تجارت جهانی میگوید که این سازمان باید اطمینان حاصل کند «استفاده نابجا از حق مالکیت فکری» به «کمبود غیرواقعی تامین واکسن» منجر نمیشود.
او میافزاید که این موضوع، تهدیدی جهانی است، «چرا که ما با مساله گونههای جهشیافته روبروییم که حاصل سرایت ویروس میان میلیونها نفر است.»
فیدلر اما با اینکه حق مالکیت فکری مانعی فوری بر سر راه دسترسی به واکسن است، مخالف است.
به عقیده او، مساله این نیست که تنها چند شرکت و همراه با محدودیت، توانایی تولید واکسن را دارند. مساله این است که کشورهای غربی با پیشخرید واکسن، با نرخی که برخی کشورهای دیگر قادر به پرداخت آن نیستند، آن را به انحصار خود درآوردهاند. فیدلر گفت انگار دوباره ۱۹۹۵و آغاز اپیدمی ایدز است.