هر آن چه که باید درباره نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا بدانید

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز خبر داد اوکراین اطلاع داده آتش‌سوزی در نیروگاه هسته‌ای ژاپروژیا بر تجهیزات اساسی تاثیری نداشته است.

شامگاه پنجشنبه و در پی حمله ارتش روسیه به نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا در مرکز اوکراین، این نیروگاه دچار آتش‌سوزی شد و مقام‌های اوکراینی نسبت به خطر وقوع فاجعه افزایش تشعشعات رادیواکتیو در سراسر اروپا هشدار دادند.

به گفته مقامات اوکراین، نیروهای روسیه ساعاتی از ورود آتش نشانان اوکراینی به این منطقه برای خاموش کردن آتش جلوگیری کرده‌اند.

در پی حمله ارتش روسیه به نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا در مرکز اوکراین، این نیروگاه دچار آتش‌سوزی شد و مقام‌های اوکراینی نسبت به خطر وقوع فاجعه افزایش تشعشعات رادیواکتیو در سراسر اروپا هشدار دادند.

ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، در پیامی ویدیویی هشدار داد حمله آتش‌بار روسیه علیه نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا خطر «فاجعه تشعشعات هسته‌ای» را برای تمام اروپا به همراه دارد. زلنسکی گفت: «کلمه چرنوبیل را که شنیده‌اید!»

در ساعت‌های آغازین روز جمعه به وقت محلی، سرویس حوادث اضطراری اوکراین اعلام کرد که آتش‌سوزی در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا خاموش شده است.

در همین حال، کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن درباره وضعیت این نیروگاه با همتای اوکراینی خود صحبت کرده است.

بایدن و زلنسکی در این تماس از روسیه خواستند عملیات نظامی را در منطقه اطراف نیروگاه متوقف کند و به آتش‌نشان‌ها و امدادگران اجازه دهد به این محل دسترسی پیدا کنند.

اندکی بعد، بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، و رییس‌جمهوری اوکراین در تماسی درباره حمله روسیه به نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا، از روسیه خواستند فورا حمله را متوقف کرده و به آتش‌نشان‌ها امکان دسترسی به محل را بدهد.

نخست‌وزیر بریتانیا به رییس‌جمهوری اوکراین گفت در پی حمله روسیه به این نیروگاه، از شورای امنیت خواهد خواست تا در ساعت‌های آینده در این مورد نشست اضطراری تشکیل دهد.

از سوی دیگر، وزارت انرژی آمریکا اعلام کرد که تیم واکنش به حوادث هسته‌ای را فعال کرده‌ و در حال رصد کردن وضعیت نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا است.

پس از آغاز حمله روسیه، دیمترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، در توییتی اعلام کرد ارتش روسیه از همه طرف این نیروگاه را هدف حمله قرار داده است.

وزارت خارجه اوکراین هشدار داد در صورت انفجار نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا، قدرت آن ۱۰ برابر انفجار چرنوبیل خواهد بود.

وزارت انرژی هسته‌ای اوکراین نیز اعلام کرد یکی از واحدهای تولید برق نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا هدف قرار گرفته و با توجه به ادامه حمله‌های روسیه، آتش‌نشان‌ها قادر به مهار آتش آن نیستند.

طبق اعلام سرویس حوادث اضطراری اوکراین، آتش‌سوزی نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا به قسمت آموزش و محوطه بیرون نیروگاه کشیده شده بود.

در همین حال، آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام دولت اوکراین از افزایش تشعشعات رادیواکتیو در نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا خبر داد، اما اندکی بعد شبکه ۲۴ اوکراین به نقل از مدیر نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا اعلام کرد سطح تشعشعات رادیواکتیو نیروگاه به وضعیت امن برگشته است.

جنیفر گرانهلم، وزیر انرژی آمریکا، نیز با اشاره به اینکه رآکتورهای نیروگاه هسته‌ای زاپروژیا با سازه‌های محکم محافظت می‌شوند گفت این رآکتورها در وضعیتی ایمن در حال خاموش شدن هستند.

دولت آمریکا همچنین اعلام کرد از سفر ۱۹ الیگارش روسیه و ۴۷ نفر از بستگان و نزدیکان آن‌ها به ایالات متحده جلوگیری می‌کند.

بیانیه کاخ سفید خاطرنشان کرد الیگارش‌های روسیه فعالیت‌های مخرب و بی‌ثبات‌کننده روسیه را جهت‌دهی و تامین بودجه می‌کنند و این تحریم‌ها دارایی‌های خود و خانواده آنها را هدف خواهد داد.

جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، نیز این تحریم‌ها را گام‌هایی چشمگیر برای تحت فشار قرار دادن اطرافیان پوتین خواند.

پیشتر در روز سه‌شنبه، وزارت خزانه‌داری آمریکا از تشکیل یک کارگروه بین‌المللی برای شناسایی الیگارش‌های حامی رییس‌جمهوری روسیه در سراسر جهان و مسدود کردند دارایی‌های آنها خبر داده بود.

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، روز پنجشنبه یک هفته پس از صدور فرمان برای حمله به اوکراین گفت: «می‌خواهم بگویم که عملیات نظامی ویژه کاملا مطابق با جدول زمانی و طبق برنامه پیش می‌رود و تمام وظایف تعیین‌شده با موفقیت در حال حل و فصل است.»

اظهارات تلویزیونی پوتین در حالی منتشر شد که طی روزهای اخیر دولت‌های غربی و آژانس‌های اطلاعاتی از مواجهه شدن روسیه با مشکلات لجستیکی، اشتباهات تاکتیکی و مقاومت بیش از حد انتظار اوکراین گزارش دادند.

ولادیمیر پوتین طی اظهاراتش بدون ارائه مدرک و شواهدی اتهاماتی را علیه نیروهای اوکراینی مطرح کرد.

پوتین نیروهای اوکراینی را به استفاده از غیرنظامیان به‌عنوان «سپر انسانی» متهم کرد و گفت که اوکراین اسیران روسی را علاوه‌ بر شکنجه، می‌کشد، شهروندان خارجی را نیز گروگان گرفته و از آنها به‌عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند.

او بار دیگر تاکید کرد که اوکراینی‌ها و روس‌ها «یک ملت» هستند اما اوکراینی‌ها «تهدید و شست‌وشوی مغزی» شده‌اند.

پوتین بار دیگر بر دلیل خود برای جنگ با اوکراین که غرب آن را به‌عنوان تبلیغات بی‌اساس رد می‌کند، تاکید کرد.

او گفت: «اکنون در خاک اوکراین، سربازان و افسران ما برای روسیه و برای یک زندگی مسالمت‌آمیز شهروندان دونباس می‌جنگند، به طوری که دیگر ما دقیقا در مرزهایمان با یک ضد روسیه که سال‌هاست غرب آن را ایجاد کرده، تهدید نمی‌شویم.»

درخواست مذاکره مستقیم با پوتین توسط زلنسکی

همزمان، ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، گفت اگر روسیه با حسن نیت و اراده به گفت‌وگو بپردازد، اوکراین و روسیه می‌توانند راهی برای خروج از جنگ پیدا کنند.

زلنسکی با بیان اینکه مایل است با ولادیمیر پوتین گفت‌وگوی آزاد و رو در رو داشته باشد، گفت: «چیزهایی وجود دارد که باید در آنها راهی برای مصالحه پیدا کرد تا مردم نمیرند، اما برای موضوعاتی سازش وجود ندارد.»

او همچنین با طعنه به پوتین درباره میزهای بزرگ ملاقاتش با رهبران جهان گفت که می‌خواهد با او مذاکره کند، «اما نه از فاصله ۳۰ متری.»

زلنسکی خطاب به پوتین افزود: «نترس! از چه می‌ترسی؟ من گاز نمی‌گیرم.»

میخائیلو پودولیاک، مشاور رییس‌جمهوری اوکراین و یکی از اعضای هیات مذاکره‌کننده این کشور با روسیه گفت که دور دوم مذاکرات آتش‌بس با مقام های روس نتایج مورد انتظار کی‌یف را به همراه نداشته است، اما طرف‌ها در مورد کریدورهای بشردوستانه برای تخلیه غیرنظامیان به تفاهم رسیدند.

او با اشاره به محاصره تعداد زیادی از شهرهای اوکراین و وضعیت اسف‌بار دارو، غذا و تخلیه غیرنظامیان، گفت: «تنها چیزی که می‌توانم بگویم این است که ما درباره جنبه بشردوستانه با جزئیات کافی صحبت کردیم.»

به گفته پودولیاک، دو طرف آتش‌بس موقت احتمالی را برای امکان تخلیه غیرنظامیان در نظر گرفتند. او افزود: «در منطقه‌هایی که کریدورهای بشردوستانه در آن قرار دارند، امکان آتش‌بس برای مدت زمان تخلیه وجود خواهد داشت.»

روسیه و اوکراین همچنین به تفاهم رسیدند که داروها و مواد غذایی را به مناطقی که در آنجا شدیدترین درگیری‌ها در حال وقوع بود، برسانند.

از زمان حمله روسیه به اوکراین در یک هفته گذشته، این نخستین باری است که طی مذاکرات پیشرفتی ایجاد شده و دو طرف در مورد موضوعی توافق کردند.

قرار است دور سوم مذاکره دو کشور هفته آینده برگزار شود.

این قطعنامه با ۲۶ رای موافق تصویب شد و روسیه و چین رای منفی و پنج کشور رای ممتنع دادند.

در این قطعنامه تاکید شده که با اقدام روسیه خطر یک حادثه هسته‌ای با پیامدهای بین‌المللی به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

پیش از این نیز رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره به خطر افتادن امنیت نیروگاه‌های اتمی اوکراین هشدار داده بود.

روسیه کنترل بزرگ‌ترین نیروگاه اتمی اوکراین، تاسیسات نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل و دو تاسیات ذخیره زباله های اتمی را در دست گرفته اما گزارشی درباره تخریب این تاسیسات یا تشعشعات رادیواکتیو منتشر نشده است.

او روز پنجشنبه ۱۲ اسفند به خبرگزاری رویترز گفت: «دیروز یک تیم تشکیل دادم و امروز آنها به منطقه می‌روند.»

خان گفت دفتر او جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل کشی احتمالی را بررسی خواهد کرد.

یک هفته پس از آغاز حمله روسیه به اوکراین با دستور ولادیمیر پوتین، روز چهارشنبه دیوان کیفری بین‌المللی اعلام کرد که با درخواست ۳۹ کشور، تحقیقات درباره جنایات جنگی در اوکراین آغاز کرده است.

پیشتر، کریم خان در بیانیه‌ای تاکید کرد که برای تسریع این تحقیقات به درخواست یک کشور نیاز بود اما تا روز چهارشنبه درخواست ۳۹ کشور به دیوان رسیده است.

دادستان دیوان کیفری بین‌المللی هشدار داد با تحقیقاتی که اکنون آغاز شده است من از همه طرف‌های درگیر جنگ در اوکراین می‌خواهم قوانین بین‌المللی بشردوستانه را کاملا رعایت کنند و هیچ فردی مجوز ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت‌ را ندارد.

بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز درخواست ده‌ها کشور از دیوان کیفری بین‌المللی را «بزرگترین ارجاع تاریخ به دیوان کیفری بین‌المللی» خواند و در صفحه توییتر خود نوشت که امشب ده‌ها کشور از سراسر جهان بزرگترین ارجاع تاریخ به دادگاه کیفری بین المللی را در مورد «تهاجم وحشیانه روسیه به اوکراین» انجام دادند.

نخست‌وزیر بریتانیا افزود که ما به وضوح می‌دانیم که اعمال وحشتناک پوتین بدون مجازات نخواهد ماند.

در همین حال کریم خان، دادستان دیوان کیفری بین‌المللی، گفت که می‌توانم تایید کنم که دفتر من از ۳۹ کشور درخواست تحقیق درباره وضعیت اوکراین را دریافت کرده است.

در بیانیه دادستان دیوان کیفری بین‌المللی آمده است که درخواست تحقیق درباره جنایات جنگی در جریان حملات روسیه به اوکراین از سوی آلبانی، استرالیا، اتریش، بلژیک، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، کاستاریکا، کرواسی، قبرس، چک، دانمارک، استونی، فنلاند، فرانسه، گرجستان، آلمان، یونان، مجارستان، ایسلند، ایتالیا، لتونی، لیختن اشتاین، لیتوانی، لوکزامبورگ، مالت، نیوزیلند، نروژ، هلند، لهستان، پرتغال، رومانی، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، سوئیس، ایرلند شمالی و بریتانیا ارائه شده است.

دادستان دیوان کیفری بین‌المللی خاطرنشان کرد که درخواست ۳۹ کشور به من این اجازه را می‌دهد تا تحقیقات خود درباره وضعیت اوکراین را از تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۱۳، سی‌ام آبان ۹۲، به بعد، آغاز کنم.

کریم خان افزود که به این ترتیب هرگونه ادعا در مورد وقوع جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت یا نسل کشی انجام شده در هر بخش از خاک اوکراین و توسط هر کسی، در حیطه این تحقیقات قرار می‌گیرد.

دادستان دیوان کیفری بین‌المللی اضافه کرد که تصمیم خود درباره انجام فوری تحقیقات درباره وضعیت اوکراین را به ریاست دیوان کیفری بین‌المللی اطلاع داده‌ام و کار ما برای جمع‌آوری شواهد از هم‌اکنون آغاز شده است.

کریم خان، دادستان دیوان کیفری بین‌المللی لاهه، نهم اسفند ماه، در بیانیه‌ای گفته بود که تحقیق درباره وقوع جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در اوکراین را آغاز خواهد کرد.

او در همان بیانیه تاکید کرده بود که براساس نتایج تحقیقات قبلی در کریمه و دنباس، متقاعد شده‌ام مبنای معقولی وجود دارد که بپذیریم جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت هم پیشتر (در حمله ۲۰۱۴ روسیه) و هم در رویداد فعلی وجود دارد.

این درحالی است که دبیرکل عفو بین‌الملل نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد که روسیه با بمب خوشه‌ای به یک مهدکودک حمله کرده که چند غیرنظامی از جمله یک کودک کشته شدند و این موضوع باید به عنوان «جنایت جنگی» بررسی شود.

رییس‌ جمهور اوکراین، نیز روز سه‌شنبه گفت که حملات روسیه به خارکیف، تروریسم دولتی است.

ولودیمیر زلنسکی افزود که در پی حملات روسیه به مناطق غیرنظامی و مسکونی اوکراین، کشورش درخواستی علیه روسیه به دیوان بین‌المللی دادگستری ارائه کرده است.

دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در بیانیه روز چهارشنبه خود گفت حمایت گسترده جامعه بین‌الملل و کشورهای عضو این دیوان، از انجام تحقیقات درباره وضعیت اوکراین ضروری است.

کریم خان افزود: «من به دنبال تعامل با همه ذی‌نفعان و طرف‌های مربوطه در مناقشه خواهم بود تا اطمینان حاصل کنم که تحقیقات ما به‌طور عینی، مستقل و با احترام کامل به اصل مکملیت انجام می‌شود.»

دادستان دیوان کیفری بین‌المللی تاکید کرد که ما همزمان بر هدف اصلی خود متمرکز خواهیم بود اطمینان از پاسخگویی در قبال جنایاتی که دیوان کیفری بین‌المللی صلاحیت رسیدگی به آن را دارد.