ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود در پاسخ به پرسشی درباره گزارش تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل درباره حضور سیف العدل، رهبر جدید القاعده، در ایران گفت ایالات متحده نیز همین ارزیابی را دارد.
پرایس گفت ایجاد فضای امن برای القاعده تنها یک نمونه دیگر از حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم و اقدامات بیثباتکننده آن در خاورمیانه و فراتر از آن است.
او تاکید کرد آمریکا به همکاری با متحدان و شرکای خود، بر تمرکز بر گستره وسیع چالشهای ناشی از ایران، از جمله حمایت آن از تروریسم ادامه خواهد داد.
تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل در گزارشی گفت نظر اکثریت قاطع اعضای این تیم این است که رهبر کنونی القاعده سیف العدل است که سالهاست در ایران تحت حفاظت جمهوری اسلامی به فعالیت خود ادامه میدهد.
وزارت خارجه آمریکا به دلیل نقش سیف العدل در حمله به سفارتخانههای ایالات متحده در آفریقا برای یافتن او ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده است.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، از اظهارنظر درباره پرسش ایراناینترنشنال در ارتباط با خبر مذاکره غیرمستقیم ایران و آمریکا برای تبادل زندانیان خودداری کرد. او در عین حال بر عزم ایالات متحده به آزاد کردن شهروندان خود که در ایران به ناحق زندانی هستند، تاکید کرد.
پرایس در پاسخ به پرسش سمیرا قرایی، خبرنگار ایراناینترنشنال، گفت: «در موقعیتی نیستم که تمام جزئیات این گزارش را تایید کنم اما هسته اصلی این گزارش نشان میدهد ما به انجام هر اقدامی برای آزادی شهروندان آمریکایی متعهدیم.»
او با تاکید بر عزم آمریکا برای آزادی و بازگرداندن سیامک نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز گفت مذاکرات آمریکا با شرکا و متحدان خود در این مورد حساسیت بالایی دارد و نمیتوان به جزییات آن اشاره کرد.
پرایس گفت: «ما به صراحت به رژیم ایران گفتهایم که برای بازگرداندن امن و فوری سه شهروند آمریکایی که به ناحق در ایران بازداشت شدهاند چه اهمیتی قائلیم.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره احتمال احیای برجام پس از تبادل زندانیان به ایراناینترنشنال گفت: «ما نشان دادهایم حتی زمانی که روابط در سطح پایینی قرار دارند، میتوانیم منافع خود را به طور موثر دنبال کنیم و بازگرداندن شهروندان آمریکایی به خانه همیشه جزو منافع ما بوده است.»
او همچنین در پاسخ به ایران اینترنشنال درباره آزادسازی پولهای بلوکهشده جمهوری اسلامی در کرهجنوبی از تایید این گزارش خودداری کرد و گفت: «در موضعی نیستم که این موضع را تایید کرده یا درباره آن صحبت کنم.»
پرایس با قدردانی از شرکای آمریکا در سراسر جهان در رعایت تحریمهای آمریکا علیه ایران گفت: «تا زمانی که ایران به چالشهایی که برنامه هستهای آن برای آمریکا، متحدان و شرکای واشینگتن و در منطقه ایجاد کرده رسیدگی نکند، این تحریمها پابرجا خواهد بود.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره گزارش تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل درباره حضور سیف العدل، رهبر جدید القاعده، در ایران گفت ایالات متحده نیز همین ارزیابی را دارد.
پرایس گفت ایجاد فضای امن برای القاعده تنها یک نمونه دیگر از حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم و اقدامات بیثباتکننده آن در خاورمیانه و فراتر از آن است.
او تاکید کرد آمریکا به همکاری با متحدان و شرکای خود، بر تمرکز بر گستره وسیع چالشهای ناشی از ایران، از جمله حمایت آن از تروریسم ادامه خواهد داد.
تیم نظارت بر تحریمهای سازمان ملل در گزارشی اعلام کرده نظر اکثریت قاطع اعضای این تیم این است که رهبر کنونی القاعده سیف العدل است که سالهاست در ایران تحت حفاظت جمهوری اسلامی به فعالیت خود ادامه میدهد.
وزارت خارجه آمریکا به دلیل نقش سیف العدل در حمله به سفارتخانههای ایالات متحده در آفریقا برای یافتن او ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده است.
شبکه انبیسی نیوز آمریکا به نقل از منابع آگاه گزارش داد که آمریکا و ایران در حال مذاکره غیرمستقیم برای تبادل احتمالی زندانیاند و کشورهای بریتانیا و قطر در این میان نقش میانجی را ایفا میکنند.
این شبکه آمریکایی روز چهارشنبه ۲۶ بهمن به نقل از چهار منبع آگاه گزارش داد که این مذاکرات پیشرفت داشته، اما مشخص نیست که آیا توافق نهایی در این زمینه حاصل خواهد شد یا نه.
این مذاکرات در حالی است که مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی از چند ماه پیش متوقف شده و آمریکا و کشورهای غربی تحریمهای جدیدتری را علیه جمهوری وضع کردهاند.
انبیسی نیوز به نقل از منابع آگاه خود افزود که دو طرف در حال بررسی فرمولی هستند که پیشتر مورد بحث قرار گرفته و میتواند شامل آزادی زندانیان در قبال آزادسازی میلیاردها دلار از پولهای مسدودشده ایران باشد که در بانکهای کره جنوبی است.
این منابع گفتند که در این گفتوگوها، دیپلماتهای آمریکایی و ایرانی ترتیبات احتمالی برای انتقال این وجود مسدودشده را از طریق نظارت کشور ثالثی مانند قطر بررسی کردهاند.
چندین شهروند ایرانی-آمریکایی از جمله سیامک نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز همچنان در ایران زندانیاند.
پیشتر، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، به موضوع آزادی زندانیان دوتابعیتی اشاره و ادعا کرده بود: «بارها گفتهایم برای تبادل زندانیان به صورت غیرمشروط و بدون گره زدن موضوع با موضوعات دیگر آمادگی داریم و در این رابطه حسن نیت خود را عملی نشان دادیم.»
تداوم فشار بر زندانیان سیاسی در زندانهای ایران
اما در داخل ایران، با وجود آزادی تعدادی از بازداشتیهای خیزش انقلابی، فشار بر زندانیان سیاسی ادامه دارد.
بر اساس گزارشها، حکم محکومیت سعید مدنی، جامعهشناس، به ۹ سال زندان توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران عینا تایید شده که هشت سال آن قابل اجرا است.
مدنی اوایل دیماه، در شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب به دو اتهام «تشکیل و اداره گروههای معاند نظام» و «تبلیغ علیه نظام» متهم و به ۹ سال حبس محکوم شد.
علی مظلوم، قاضی شعبه ۲۹ دادگاه انقلاب، سعید مدنی را به اتهام «تشکیل و اداره گروههای معاند نظام» به هشت سال و به اتهام «تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی ایران» به یک سال زندان محکوم کرد.
سعید مدنی قهقرخی که ۲۶ اردیبهشت بازداشت و دادگاه او در آبان ماه برگزار شد، پژوهشهای متعددی در حوزه جنبشهای اجتماعی و همچنین آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد، خشونت علیه زنان، تنفروشی و کودکآزاری انجام داده است.
او به تازگی در تحلیلی مفصل با عنوان «صد سال و صد روز درباره خیزش مهسا» که وبسایت زیتون آن را منتشر کرده، نوشته است: «به سختی میتوان آیندهای را برای ایران تصور کرد که متاثر از اعتراضات اخیر نباشد.»
همچنین بر اساس گزارشهای رسانهای، حمید قرهحسنلو، پزشک زندانی، در پی خونریزی روده در بهداری زندان بستری شده است.
پیشتر برای این زندانی سیاسی در پرونده «کشته شدن یک بسیجی» حکم اعدام صادر شده بود که نقض شده است. همسر او، فرزانه قرهحسنلو هم حکم ۲۵ سال زندان گرفته است. این در حالی است که نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری درباره صدور حکم اعدام برای معتراضان به جمهوری اسلامی هشدار دادهاند.
همچنین به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، آرین کوخاییزاده، جوان بازداشتشده اهل ایلام، در اعتراض به عدم رسیدگی به پروندهاش با دوختن لبهای خود در زندان مرکزی ایلام اعتصاب غذا کرد.
به گزارش سازمان حقوق بشر اهواز، دادگاه انقلاب اهواز شش زندانی سیاسی عرب ایرانی در زندان شیبان را به اعدام محکوم کرد. همچنین پایگاه خبری هرانا گزارش داد که هادی آتشبار، زندانی سیاسی سابق، از سوی نیروهای امنیتی در منزل شخصی خود در مشهد بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
آزاد شدن و مرخصی برخی زندانیان سیاسی و کنشگران
با این حال، کتایون رجبی، خواهر سام رجبی، فعال محیط زیست زندانی، در توییتی خبر داد که او به مرخصی آمده است. در روزهای اخیر درخواستها برای آزادی فعالان محیط زیستی افزایش یافته بود.
همچنین مژگان ایلانلو، مستندساز و فعال حوزه زنان که تصاویری بدون حجاب اجباری از خود منتشر کرده و زندانی شده بود، آزاد شد.
این مستندساز و فعال اجتماعی به ۱۰ سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد او به اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به ۶ سال حبس، برای «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ۱۵ ماه، برای «اخلال در نظم عمومی» به ۱۵ ماه و بابت «تشویق به اعمال منافی عفت» به مدت ۱۵ ماه حبس محکوم شده بود.
همزمان منیره عربشاهی و یاسمن آریانی، دو فعال زندانی مخالف حجاب اجباری، روز چهارشنبه آزاد شدند. آنها بعد از آزادی حجاب اجباری را از سر برداشتند و فریاد «زن زندگی آزادی» سردادند.
پیش از آن بهاره سلیمانی و نازنین محمدنژاد، دو زندانی سیاسی، شامگاه ۲۵ بهمن از زندان اوین آزاد شده بودند. آنها لحظاتی پس از آزادی ترانه «برای تو کوچه رقصیدن» را خواندند و سلیمانی برای کسانی که در خیزش انقلابی جانشان را از دست دادند، موهایش را چید.
مجید توکلی، فعال سیاسی، که اواخر آذر ماه از زندان آزاد شد، در یک رشته توییت تجربه بازداشت اخیرش را تجربهای متفاوت از بازداشتهای قبلی خود خواند و گفت: «تعداد بالای بازداشتیها عملا مانع از انفرادی طولانیمدت شده بود و بازجویان وقت کافی برای تمرکز طولانی بر بازداشتیها را نداشتند.»
توکلی افزود: «در بازجوییها در زندان، به افرادی که در محلههای قدیمی و جنوب شهر بازداشت شده و سابقه درگیری داشتند، پیشنهاد همکاری میدانی در ایران یا اقدامات خاص در ترکیه و اروپا داده شده بود.»
علی خامنهای باتلاش برای سرپوش گذاشتن بر ضعفهای جمهوری اسلامی، انتقادها از ناکارآمدی حکومت در حل مشکلات مردم را «نق زدن» توصیف کرد و از گروههای مختلف سیاسی خواست از حکومت انتقاد نکنند.
خامنهای روز چهارشنبه ۲۶ بهمن در یک سخنرانی به قشرها و گروههای مختلف مردم و فعالان اشاره کرد و گفت: «فعال سیاسی هم میتواند نقشآفرین باشد البته فعالیت سیاسی، به نشستن و یافتن نقطه ضعفی در دولت یا دستگاههای دیگر و تمسخر و بزرگنمایی آن در فضای مجازی نیست.»
او افزود: «فعالیت سیاسی یعنی تشریح فضای سیاسی دنیا و منطقه و تبیین اهداف دشمنان و جهتگیریهای دوستان.»
مقامهای جمهوری اسلامی از جمله خامنهای از ابتدای خیزش سراسری علیه حکومت، این خیزش را به «دشمنان» جمهوری اسلامی در خارج از مرزهای کشور نسبت دادهاند.
خامنهای با وجود اعتراف به وجود بحرانهایی از جمله «گرانی، تورم و کاهش ارزش پول ملی»، انتقادها در این زمینه را ناشی از «نگاه ارتجاعی» دانست.
او گفت: «با نگاه ارتجاعی به ضعفها، اینگونه نتیجه گرفته میشود که فایدهای ندارد و نمیشود کاری کرد بنابراین باید دست روی دست بگذاریم یا نِق بزنیم و ضعفها را با صدای بلند مطرح کنیم و حتی مثل برخیها اصل انقلاب و جمهوری اسلامی را انکار کنیم.»
رهبر جمهوری اسلامی این ادعا را مطرح کرد که در کشورهایی چون آمریکا، بریتانیا و فرانسه «از جمله در زمینه فقر و بیماری و تبعیض و نبود عدالت اجتماعی، چندین برابر ایران ضعف وجود دارد».
او افزود که اما جمهوری اسلامی توانسته «ضعفهای بزرگ را برطرف کند که نمونه آن قضیه کرونا» است.
این در حالی است که ناکارآمدی حکومت از جمله در زمینه مبارزه با شیوع کرونا در ایران نارضایتیهای بسیاری را برانگیخت و تعدادی از فعالان سیاسی و حقوقدانان قصد داشتند از شخص خامنهای در زمینه این مدیریت ناکارآمد شکایت کنند اما از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
در سالهای اخیر مردم ایران در نوبتهای مختلف به خیابانها آمدند و اعتراض خود را به وضعیت بحرانی کشور ابراز کردهاند اما حکومت در برابر این اعتراضات دست به خشونت مرگبار زد.
اظهارات اخیر خامنهای در حالی است که به تازگی مجلس شورای اسلامی طرحی را برای مجازات اظهارنظر مغایر با مواضع رسمی دولت تدوین کرده که این طرح با واکنشهای منفی گسترده مردم و فعالان سیاسی مواجه شده است.
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، اعلام کرد اتحادیه اروپا تحریمهایی را پیشنهاد خواهد کرد که برای اولین بار نهادهای اقتصادی ایرانی درگیر در تهاجم روسیه علیه اوکراین، از جمله آنهایی را که با سپاه پاسداران مرتبط هستند، شامل میشود.
فون در لاین روز چهارشنبه ۲۶ بهمن در بروکسل، از دهمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا در ارتباط با جنگ اوکراین خبر داد و گفت که این بسته شامل محدودیتهای تجاری به ارزش ۱۱ میلیارد یوروست.
او تاکید کرد که بسته جدید اتحادیه اروپا علیه روسیه، جمهوری اسلامی را به دلیل کمک تسلیحاتی به روسیه برای جنگ در اوکراین هدف قرار میدهد.
رییس کمیسیون اروپا گفت: «همچنین صدها پهپاد در ایران تولید شده است که از سوی روسیه در جنگ علیه اوکراین استفاده میشود. این پهپادهای ایرانی غیرنظامیان اوکراینی را میکشند... بنابراین برای اولین بار ما همچنین پیشنهاد میکنیم که تحریمهایی را برای هدف قرار دادن نهادهای اقتصادی ایران از جمله کسانی که با سپاه پاسداران در ارتباط هستند، پیشنهاد میکنیم.»
او ادامه داد: «ما توانایی روسیه برای حفظ ماشین جنگی خود را تضعیف میکنیم. ما ۹ بسته تحریم را تصویب کردهایم و اقتصاد روسیه در حال کوچکتر شدن است.»
رییس کمیسیون اروپا پیش از مذاکرات نمایندگان ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا درباره تحریمهای جدید علیه روسیه، افزود: «ما باید فشار [علیه مسکو] را ادامه دهیم.»
فون در لاین با تشریح بسته تحریمی دهم اتحادیه اروپا علیه روسیه گفت: «ما در مورد ۱۱ میلیارد یورو صحبت میکنیم. ما محدودیتهایی را برای برخی از قطعات الکترونیکی و دو قابلیتی مورد استفاده در سیستمهای تسلیحاتی روسیه مانند پهپادها و موشکها و هلیکوپترها پیشنهاد میکنیم.»
خبرگزاری رویترز نوشت که انتظار میرود که تحریمهای جدید به مناسبت اولین سالگرد آغاز تهاجم روسیه به اوکراین اعلام شود، اما پیشنهادهای خاص باید مورد حمایت همه کشورهای عضو این اتحادیه باشد.
روسیه در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ تهاجم خود به اوکراین را آغاز کرد و جنگ در این کشور همچنان ادامه دارد.
کمی پس از آغاز جنگ اوکراین، گزارشهایی درباره کمک تسلیحاتی جمهوری اسلامی به روسیه منتشر شد و سپس مقامهای آمریکایی تاکید کردند که جمهوری اسلامی قصد دارد پهپادهایی را به روسیه ارسال کند.
مقامهای جمهوری اسلامی در ابتدا این گزارشها را تکذیب میکردند، اما در نهایت به ارسال این پهپادها اعتراف کردند اما گفتند که تعدادشان معدود بود و مربوط به پیش از آغاز جنگ اوکراین است.
تحریم جمهوری اسلامی در قالب تحریمهای اتحادیه اروپا علیه روسیه در حالی است که این اتحادیه تاکنون چندین بار به صورت جداگانه جمهوری اسلامی را به دلیل سرکوب اعتراضات سراسری ایران تحریم کرده است.
روز سهشنبه وزیر خارجه فرانسه اعلام کرد که به زودی بسته پنجم تحریمها علیه جمهوری اسلامی اعلام خواهد شد.
جمعی از خانوادههای کشتهشدگان به دست جمهوری اسلامی با انتشار پیامی از آغاز به کار «شورای انقلابی دادخواهان» خبر داده و پیگیری «عدالت انتقالی و تاسیس دادگستری مستقل» را از اهداف اصلی آن برشمردند.
اعضای این شورا خود را «بازماندگان این سالهای سیاه» از خاوران تا آبان، از جانباختگان اعتراضات ۸۸ تا شکنجهگاههای کردستان و از اعدامیان پشتبام مدرسه رفاه در انقلاب ۵۷ تا کشتهشدگان انقلاب «زن زندگی آزادی» نامیدند.
در این بیانیه ویدیویی آمده است: «روزگاری است که زمان بر ما ایرانیان سخت میگذرد... مایی که صدای فریادمان را دادخواهانه سر دادیم و دادمان را هنوز نستاندیم. پیگیریم تا این همه جنایات بر زمین مانده را در دادگاهی عادل و منصف روایت کنیم و جنایتکاران را در پیشگاه عدالت قرار دهیم. بیکیفری بس است.»
این پیام که هر بخش از آن توسط یکی از دادخواهان خوانده میشود، اضافه کرده است: «هرچه از عمر رژیم جهنمی ملاها میگذرد، جانهای دیگری به جرم آزادیخواهی و میهندوستی به قتلگاه برده میشوند. ما خانوادههای دادخواه که ۴۳ سال است عزیزانمان به جرم دگراندیشی توسط رژیم جمهوری اسلامی به قتل رسیدهاند، تقاضای تاسیس عدلیهای مستقل از نظام سیاسی، بعد از سرنگونی رژیم در داخل کشور را داریم.»
دادخواهان با تاکید بر طراحی و پیگیری عدلیهای ایرانی منطبق بر اصلهای حقوقی، قضایی و دادگستری بینالمللی، یادآور شدند: «دادخواهی ما، رفتن به سمت تاسیس و برپایی حکومت و دستیابی به قدرت سیاسی نیست. ما میخواهیم تاسیس دادستانی و نهاد قضایی کل کشور را به عنوان خانوادههای دادخواه فریاد بزنیم.»
آنها همچنین تاکید کردند که تمامی توان خود را برای «افزون کردن هماهنگی و همبستگی میان اقشار مردم برای براندازی و دادخواهی پس از آن» به کار خواهند بست.
لادن بازرگان خواهر بیژن بازرگان از اعدامشدگان کشتار تابستان ۶۷، رویا پیرایی، دختر مینو مجیدی و رامتین فاتحی پسر رامین فاتحی از جانباختگان خیزش انقلابی ۱۴۰۱، مهدی شهبازیفر برادر آمنه شهبازیفر و سوران منصورنیا برادر برهان منصورنیا، کشتهشدگان اعتراضات آبان ۹۸ از جمله چهرههایی بودند که در این ویدیو ظاهر شدند.
تشکیل این شورا با تاکید بر همبستگی برای براندازی جمهوری اسلامی با بیانیه گروهها و تشکلهای صنفی داخل ایران و چهرهها و برخی احزاب سیاسی به منظور «اتحاد» برای عبور از جمهوری اسلامی همزمان شده است.
پیش از این هم ۲۰ تشکل صنفی و مدنی منشوری با عنوان «مطالبات حداقلی تشکلها» منتشر و بر اتحاد و بههم پیوستگی جنبشهای اجتماعی و مطالباتی و تمرکز بر مبارزه برای پایان دادن به وضعیت ضد انسانی و ویرانگر موجود تاکید کردند.