احمدرضا رادان، فرمانده فراجا، از مرگ ۶۲۹ تن در حوادث جادهای از ابتدای تعطیلات نوروزی تا ۱۰ فروردین خبر داد و پیشبینی کرد آمار پزشکی قانونی رقم جانباختگان را بیش از این اعلام کند. از سوی دیگر حدود ۱۳ هزار تن در این حوادث مجروح شدهاند که جراحت ۱۵ درصدشان معلولیت و قطع عضو است.
رادان روز پنجشنبه، ۱۰ فروردین با اشاره به جانباختن ۶۲۹ نفر در تصادفهای رانندگی نوروز گفت: «آمار پزشکی قانونی بیش از این تعداد خواهد بود.»
او تعداد کشتههای حوادث جادهای نوروز امسال را در مقایسه با سال قبل «کمتر» دانست و گفت: «حدود ۳۷۰ میلیون تردد استانی و بین استانی طی نوروز امسال به ثبت رسیده است.»
سال گذشته آمار قربانیان ۱۸ روزه سفرهای نوروزی در تصادفات جادهای، ۷۴۶ کشته اعلام شده بود.
بر اساس آنچه مقامهای جمهوری اسلامی میگویند، ۴۳ درصد از کشتهشدگان حوادث رانندگی پس از انتقال به بیمارستان جان خود را از دست میدهند.
آماری که به گفته کمال هادیانفر، رییس پلیس راهور، به دلیل «عدم تشخیص در ضربه مغزی یا خونریزی داخلی» و «خطای پزشکی» است.
علاوه بر مرگهای بیمارستانی، ۵۱ درصد قربانیان هم «در دم» و پیش از حضور نیروهای امدادی میمیرند و شش درصد باقی مانده نیز در حین انتقال به بیمارستان جان خود را از دست میدهند.
ثبت آمار بالای ۶۲۹ کشته در تصادفات رانندگی تا روز پنجشنبه ۱۰ فروردین در حالی است که تعداد مجروحان و آسیبدیدگان این حوادث بیش از ۲۰ برابر جانباختگان است.
روز چهارشنبه ۹ فروردین، حسن مومنی، رییس پلیس راه کشور، آماری از «۱۲ هزار و ۶۰۰ نفر مجروح» در حوادث رانندگی ارائه کرد و گفت: «حدود ۱۵ درصد از این مجروحان معلول و قطع عضو شدهاند.»
مقامهای جمهوری اسلامی همواره عدم رعایت حق تقدم، عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه و سرعت و سبقت غیرمجاز را از جمله دلایل عمده تصادفها اعلام کرده و میگویند ۸۲ درصد این حوادث جادهای بر اثر عدم توجه به جلو و خستگی و خوابآلودگی رانندگان به ویژه در محورهای طولانی اتفاق میافتند.
بسیاری از کارشناسان اما علاوه بر این عوامل انسانی، استاندارد و ایمن نبودن خودروهای ایرانی و وضعیت نامناسب جادهها را عاملی موثر در بروز تصادفات عنوان میکنند. نکتهای که رییس پلیس راهور هم آن را اخیرا به صورت تلویحی تایید کرد و گفت: «پنج هزار و ۲۰۰ نقطه حادثهخیز در کشور داریم.»
به گفته هادیانفر، بیشترین حوادث در این نقاط رخ میدهد اما از بین آنها تقریبا ۸۷۷ نقطه «پر حادثه» هستند که باید «با اولویتدهی» مشکلشان برطرف شوند.
پدر زانیار تندرو با شورش محی، گزارشگر کانون دفاع از دموکراسی و حقوق بشر هانا گفتوگو کرده و گفته که این خانواده شش نفره (زانیار همراه با پدر، مادر، دو خواهر و یک برادر کودک خود) اکنون در کمپ موغلا در حوالی ازمیر ترکیه و در شرایطی ناگوار هستند و خطر دیپورت آنها را تهدید میکند.
زانیار تندرو، نوجوان پیرانشهری که در جریان خیزش انقلابی از هر دو چشم و سر هدف شلیک گلوله قرار گرفته و مجروح شده، در تلاش برای رسیدن به ایتالیا از طریق یونان در آبهای مرزی یونان بازداشت و به ترکیه فرستاده شده است.
طبق اظهارات پدر زانیار، او که اول فروردین امسال ۱۸ ساله شده است، بینایی کامل چشم راست و ۴۰ درصد بینایی چشم چپش را از دست داده و در صورت انجام نشدن به موقع عمل جراحی، خطر از دست رفتن بینایی چشم دیگرش هم بیش از پیش وجود دارد.
حمزه تندرو در این گفتوگو درباره وضعیت پسرش گفته است: «زانیار در مراکز درمانی پیرانشهر، ارومیه، تبریز و شیراز تحت مداوای پزشکی و جراحی قرار گرفت اما نتیجهای نگرفتیم.»
به گفته او، زانیار به علت وجود ساچمه در گلو و در قسمت چپ مغز، توان صحبت کردن ندارد و تعادل فیزیکی خود را از دست داده است.
این خانواده بر اساس گفتههای حمزه تندرو، به دلیل صدور حکم جلب و فشار نهادهای امنیتی و با هدف درمان زانیار در ایتالیا، در نهایت اوایل فروردین ماه مجبور به خروج از ایران شدهاند.
روز پنجم فروردین و پس از «چهار روز و چهار شب» از شروع این سفر، قایق حامل زانیار و سایر پناهجویان به دلیل خراب شدن موتور در آبهای یونان متوقف میشود و با حضور پلیس یونان، پس از ۲۴ ساعت تحویل پلیس ترکیه میشوند.
پدر زانیار درباره این دستگیری میگوید پلیس یونان با پناهجویان بسیار بدرفتاری کرده، خیلیها را کتک زدهاند و مدارک پزشکی و گوشی موبایل زانیار را هم در آب انداختهاند.
حمزه تندرو همچنین درباره شرایط ناگوارشان در کمپ موغلا گفته است: «دو روز است که از مسوولان کمپ میخواهیم باقیمانده قرصهای زانیار را تحویل یا اجازه بدهند قرص جدیدی برای او خریداری کنیم و تحت مداوا و معاینه دقیق پزشکی قرار بگیرد اما هیچ رسیدگی پزشکیای انجام نشده و زانیار شرایط خوبی ندارد.»
بر اساس گفتههای پدر زانیار، آنها همراه با ۴۰ پناهجوی دیگر همگی در یک اتاق کوچک نگهداری میشوند و زانیار در این مدت «مدام دستش را زیر چانه زده، نشسته و نتوانسته بخوابد»؛ به طوری که او از مسوولان کمپ خواسته اگر «سلول انفرادی» دارند پسرش را به آنجا بفرستند تا او بتواند «دو ساعت بخوابد».
پدر این معترض مجروح همچنین از نهادهای حقوق بشری درخواست کمک کرده و با دادن هشدار درباره شرایط روحی بسیار بد زانیار و نگرانی از احتمال خودکشی او گفته است: «میترسم بلایی سر خودش بیاورد.»
حمزه تندرو با اشاره به این که تا این لحظه «حتی یک ریال کمک مالی از کسی یا سازمانی» نگرفتهاند و هزینههای درمان و سفر غیرقانونی خود را از طریق فروش خانه و وسایلشان تامین کردهاند، گفت: «چقدر باید برای درمان و نجات فرزندم تمنا کنم؟ مگر کل دنیا درد ما را نمیداند و نمیبیند؟ پسرم را دارم جلوی چشمانم از دست میدهم و به بنبست رسیدهام. فکر میکردم اگر از ایران خارج شویم درهای کمک باز میشود اما ...»
پیش از این ویدیویی از زانیار تندرو در قایق پناهجویان منتشر شده بود که در آن میگفت با وجود ۱۱ ساچمه در سر و زخمهایی بر بدن، بدون آب، غذا و دارو مانده است.
زانیار دو بار در جریان اعتراضات سراسری هدف شلیک مستقیم نیروهای امنیتی و انتظامی قرار گرفت که بار اول آن در شب قتل زکریا خیال، از کودکان کشته شده در خیزش انقلابی پیرانشهر بود.
در این حمله، زانیار به دلیل اصابت گلولههای ساچمهای از ناحیه دست و سینه در منزل مداوا شد اما شامگاه پنجم آبان بار دیگر در اثر شلیک نیروهای حکومتی از ناحیه کتف، دست و چشم بهشدت زخمی شد که در این تیراندازی بینایی کامل چشم راست و نیمی از بینایی چشم چپ خود را از دست داد.