هفتمین نمایشگاه کتاب تهران بدون سانسور در خارج از ایران برگزار می‌شود

روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت، گزارش‌هایی از حمله شیمیایی به دست‌کم سه مدرسه منتشر شد.

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو خبر داد دبیرستان دخترانه «حضرت زینب» در مریوان هدف حملات شیمیایی قرار گرفت و شمار زیادی از والدین دانش‌آموزان مقابل مدرسه تجمع اعتراضی بر پا کردند.

همچنین بر اساس گزارش‌ها، مدرسه «سیدالشهدا» در یزد و دبستان دخترانه «پروین اعتصامی» در حسن‌آباد سنندج در این روز هدف حمله قرار گرفته و شماری از دانش‌آموزان آن‌ها به مراکز درمانی منتقل شدند.

روز گذشته (۱۲ اردیبهشت) نیز به دست‌کم شش مدرسه در شهرهای سنندج، بانه، سقز، تهران و کرمانشاه حمله شد.

با گذشت بیش از پنج ماه از شروع حملات شیمیایی به مدارس عمدتا دخترانه، جمهوری اسلامی از پذیرفتن مسوولیت دفاع از امنیت فضاهای آموزشی برای کودکان و نوجوانان شانه خالی کرده و «تمارض»، «شیطنت» و «هراس جمعی» را عامل «بدحالی» دانش‌آموزان معرفی می‌کند.

شماری از وکیلان دادگستری کرمانشاه اما به تازگی با انتشار بیانیه‌ای تاکید کردند دولت به دلیل «قصور در تامین امنیت مدارس دخترانه» در قبال افراد آسیب‌دیده و «سلب امنیت جسمی و روانی آنان» دارای مسوولیت مدنی است و باید خسارات مادی و معنوی ایجاد شده را جبران کند.

در بیانیه‌ای که خبرگزاری هرانا از این وکیلان منتشر کرده، آمده است: «تداوم مسمومیت دانش‌آموزان در مدارس کشور منجر به ایجاد آسیب‌های جدی و هولناکی به دختران، کودکان، معلمان و فرهنگیان و سایر اقشار جامعه شده است.»

امضاکنندگان بیانیه همچنین تاکید کردند در صورت تداوم مسموم‌سازی‌ها، «حق حیات و بقا و استمرار سایر مولفه‌های حقوق بشری» در تمامی سطوح دستخوش «زوال و آسیب» قرار می‌گیرد.

به گفته آن‌ها، با توجه به شدت و گستردگی این حملات و آسیب‌های جسمی، جانی و روانی بسیار زیادی که بر جای گذاشته، ضرورت دارد «دولت و قوای حاکم» به صورت فوری کمیته یا ستاد بحرانی در این رابطه با حضور و مشارکت افرادی از گروه‌های غیردولتی و حقوق بشری تشکیل دهند.

در این بیانیه همچنین «عدم اقدام» حکومت در این زمینه و از زمان شروع حملات تاکنون «محل تامل» دانسته شده است.

وکیلان دادگستری امضا‌کننده بیانیه همچنین به سرکوب و بازداشت در مقابل «حق‌طلبی و اعتراض مدنی» والدین و شهروندان معترض از سوی حکومت اشاره کرده و نوشتند: «حق بر امنیت، در زمره مهم‌ترین حقوق راستین ملت قرار داشته و از آن به عنوان مهم‌ترین رسالت و تکلیف دولت در قبال ملت یاد می‌شود.»

اسفند سال گذشته نیز شماری از وکیلان این استان با انتشار بیانیه‌ای، ضمن محکوم کردن حملات انجام شده به مدارس و دانش‌آموزان دختر، برای پذیرفتن وکالت دانش‌آموزان مصدوم و خانواده‌هایشان اعلام آمادگی کردند.

آن‌ها همچنین این حملات را «جنایت علیه بشریت»، «سازمان یافته» و در ادامه «اقدامات ضد انسانی و جنایتکارانه نهان و آشکار علیه زنان ایران» توصیف کردند.

به گزارش خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، علی صالحی، دادستان تهران، روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت اعلام کرد که نفت‌کش «نیووی» با پرچم پاناما از سوی سپاه پاسداران در تنگه هرمز توقیف شده است.

ساعتی قبل از آن، ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا خبر داد که نیروی دریایی سپاه پاسداران صبح چهارشنبه یک کشتی با پرچم پاناما را در حین عبور از تنگه هرمز توقیف کرده است.

ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا که در بحرین مستقر است، اعلام کرد که این نفت‌کش به سمت بندر فجیره امارات متحده عربی در حرکت بود که به وسیله قایق‌های تندروی سپاه پاسداران توقیف شد.

این ناوگان با محکوم کردن اقدامات «مغایر قوانین بین‌المللی و تهدید امنیت و ثبات منطقه»، افزود: «حکومت ایران باید فورا کشتی توقیف شده را آزاد کند.»

شرکت رفینیتیو که در زمینه ردیابی کشتی‌ها فعال است، گزارش داد که آخرین موقعیت این نفت‌کش را در سواحل عمان در تنگه هرمز ردیابی کرده است.

تنگه هرمز یکی از تنگه‌های استراتژیک جهان است که یک پنجم نفت صادراتی دنیا از آن می‌گذرد.

کمتر از یک هفته پیش نیز نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد ارتش جمهوری اسلامی یک نفت‌کش با پرچم جزایر مارشال را در دریای عمان توقیف کرده‌ است.

پس از آن، نیروی دریایی ارتش با برعهده گرفتن مسوولیت این توقیف، کشتی را متهم کرد در تصادم با یک شناور ایرانی، «موجب مفقود و مصدوم شدن چند خدمه ایرانی» شده است.

فایننشال‌تایمز اما خبر داد اقدام جمهوری اسلامی در توقیف نفت‌کشی به نام «ادونتیج سوئیت» که به سوی آمریکا می‌رفت، «تلافی‌جویانه» بوده است.

بر اساس این گزارش، مقام‌های آمریکایی در روزهای گذشته کشتی نفتی «سوئز راجان» را که از ایران عازم چین بود مصادره کردند.

آمریکا مرتبا اقدامات تهران در منطقه دریایی استراتژیک تنگه هرمز را که یک مسیر ناوبری تقریبا منحصر به فرد برای اتصال کشورهای تولیدکننده نفت خلیج فارس به بازارهای جهانی است، محکوم می‌کند.

تنش‌ها بین ایران و آمریکا از زمانی که آمریکا در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ از برجام خارج شد و تحریم‌ها علیه تهران را دوباره اعمال کرد، تشدید شده و در سال‌های اخیر نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند، اغلب با برخوردهای تنش‌آمیز از سوی نیروهای جمهوری اسلامی مواجه شده‌اند.

در روزهای گذشته نیروی دریایی ارتش آمریکا اعلام کرد اولین شناور هدایت‌شونده از راه دور خود را از این آب‌راه استراتژیک عبور داده است.

سال گذشته روزنامه واشینگتن‌پست به نقل از یک مقام نظامی آمریکا از «اقدام خطرناک» قایق‌های سپاه پاسداران در نزدیک شدن به دو کشتی آمریکایی در خلیج فارس خبر داد و نوشت این اقدام می‌توانست به اشتباه محاسباتی منجر شود.

دو سال پیش نیز سه قایق تندرو سپاه رویارویی مشابهی با یک کشتی آمریکایی داشتند و پس از شلیک هشدار محل را ترک کردند. در سال ۲۰۲۰ هم ۱۱ شناور تندرو سپاه پاسداران به دور چند کشتی آمریکایی چرخیدند.

در سال‌های اخیر علاوه بر این که این سازمان نظامی جمهوری اسلامی برخی کشتی‌های تجاری را توقیف کرده، جمهوری اسلامی به حملات پهپادی و خرابکارانه به کشتی‌های تجاری نیز متهم شده است.

سازمان هواشناسی کشور روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت از احتمال بارش شدید رگبار و به دنبال آن وقوع سیل در استان‌های آذربایجان شرقی، اردبیل، خراسان شمالی، خراسان رضوی و ارتفاعات استان‌های مازندران و گلستان خبر داد.

در پی این هشدار، نیروهای هلال احمر در هفت استان کشور به حال آماده‌باش درآمدند.

این آماده‌باش در شرایطی است که بارش شدید باران و تگرگ از شامگاه سه‌شنبه در شهرستان گرمی و بیله‌سوار استان اردبیل آغاز شده و خسارت زیادی در این مناطق بر جای گذاشته است.

همچنین بر اساس اطلاعیه مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، طی دو روز آینده در برخی مناطق شمال غرب، دامنه‌های جنوبی البرز، شمال شرق، همچنین در غرب و جنوب غرب و جنوب فارس و هرمزگان وزش باد نسبتا شدید گاهی همراه با خیزش گردوخاک انتظار می‌رود.

از سوی دیگر با توجه به مشکلات موجود در زمینه برق‌رسانی با توجه به گرمای هوا در تابستان، مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق کشور گفت سال گذشته ۷۰ میلیارد تومان از سوی بیمه پرداخت خسارت صورت گرفت و پیش‌بینی می‌شود که امسال هیچ‌گونه جداول خاموشی‌ای منتشر نشود.

او ادامه داد: «برای امسال هیچ‌گونه جداول خاموشی‌ برنامه‌ریزی شده را منتشر نخواهیم کرد و امیدواریم تابستان امسال را بدون خاموشی سپری کنیم.»

این ادعا در شرایطی است که زمستان سال گذشته، ایران گرفتار بحران انرژی طولانی‌مدتی شد که اداره‌ها، مدارس، گاز و برق خانگی و جایگاه‌های سوخت را به تعطیلی کشاند.

ادامه‌دار شدن این بحران و نیمه تعطیل شدن بیش از نیمی از کشور در حالی بود که پیش‌تر جواد اوجی، وزیر نفت، از «زمستان سخت» در اروپا به دلیل قطع انتقال گاز روسیه گفته و مدعی شده بود جمهوری اسلامی می‌تواند به اروپایی‌ها در زمینه عبور از «زمستان سخت» کمک کند.

برای تابستان امسال نیز سخنگوی صنعت برق اعلام کرد که کشور با کمبود و خاموشی مواجه نخواهد شد اما با وجود مشکلاتی مانند «فرسودگی و کمبود نیروگاه‌ها»، برق ایران به کشورهای عراق، پاکستان و افغانستان صادر می‌شود.

به گفته سخنگوی صنعت برق، قرارداد ایران با عراق پنج ساله است و تبادلات برقی با این کشور افزایش می‌یابد.

در مورد پاکستان هم به گفته او از سال گذشته برنامه‌ریزی‌هایی برای «افزایش حجم تبادلات» انجام گرفته است.

ایران در حال حاضر ۴۰ تا ۴۵ مگاوات تبادل برقی با این کشور دارد که پیش‌بینی شده «تا دو برابر» افزایش یابد.

روز چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت، ابراهیم رئیسی در آغاز سفر خود به دمشق گفت: «در منطقه برای همه روشن است که جمهوری اسلامی ستون مستحکمی به حساب می‌آید که همه می‌توانند به این ستون مستحکم اعتماد کنند.»

رسانه‌های وابسته به حکومت در ایران اعلام کردند هدف رئیسی از این سفر، توسعه «همکاری‌های اقتصادی» بین دو کشور است.

این در حالی‌ است که پیش‌تر حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفته بود جمهوری اسلامی حدود ۳۰ میلیارد دلار برای حمایت از دولت بشار اسد در سوریه سرمایه‌گذاری کرده است.

به گفته کارشناسان بین‌المللی، اسد پیش از این امتیازات ویژه اقتصادی و پرسود در حوزه معدن فسفات، چاه‌های نفت، توسعه توریسم و ساخت‌وسازهای دیگر را به طور ویژه به روسیه ارائه کرده است.

بنا بر اطلاع و اعلام ناظران، در طول جنگ ۱۲ ساله سوریه، جمهوری اسلامی ده‌ها میلیارد دلار برای حمایت از بشار اسد هزینه کرد اما رژیم اسد هنگام بازپرداخت بدهی‌های خود، نه تهران که دولت روسیه را در اولویت قرار داد.

بر این اساس روس‌ها قبل از آن که پای ابراهیم رئیسی به سوریه برسد، قراردادها و امتیازهای تجاری را درو کردند.

روسیه و جمهوری اسلامی هر دو متهم به همکاری با بشار اسد در کشتار مخالفان دولت و کمک نظامی و اقتصادی به او برای بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده سوریه به دست شورشیان هستند.

از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱، این اولین بار است که یک رییس‌جمهوری ایران به دمشق می‌رود.

حسن روحانی در هشت سال دوره ریاست‌جمهوری خود از سفر به سوریه خودداری کرده بود و هنگامی که بشار اسد در «سفری ناگهانی» و ظاهرا بدون هماهنگی وزارت امور خارجه در سال ۱۳۹۷ به تهران آمد، جواد ظریف از دستگاه دیپلماسی استعفا کرد.

کمک‌های تسلیحاتی و مالی جمهوری اسلامی به دولت اسد اما در طول این جنگ داخلی نه تنها کاهش نیافته که به مرور افزایش هم پیدا کرده و تثبیت شده است. به طوری‌ که به گفته رویترز، حمله موشکی اسرائیل به دمشق در ماه فوریه باعث کشته شدن کارشناسان نظامی جمهوری اسلامی شد و تهران از محموله‌های امدادرسانی پس از زلزله مرگ‌بار سوریه و ترکیه، برای ارسال تسلیحات به این کشور استفاده کرد.

فریدون عباسی، نماینده کازرون هم روز چهارشنبه‌ ۱۳ اردیبهشت، با اشاره به سفر ابراهیم رئیسی به دمشق و دیدارش با بشار اسد، به خبرگزاری ایسنا گفت جمهوری اسلامی با «مشاوره‌ و مستشاری نظامی و وارد کردن نیرو به سوریه»، دولت بشار اسد را تثبیت کرده است.

از سوی دیگر، کاربران شبکه‌های اجتماعی در واکنش به این سفر و دیدار رئیسی و اسد با عنوان «قصابی مهمان قصاب دیگر» و «دیدار دو متهم بزرگ جنایت علیه بشریت» یاد کردند.

بشار اسد متهم به کشتار صدها هزار شهروند سوری و مخالفان خود در جریان جنگ داخلی و ابراهیم رئیسی نیز عضو «هیات مرگ» و از عاملان کشتار چند هزار زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷ است.

فرانتس ۲۴ درباره این سفر و شباهت روسای جمهوری دو کشور نوشت جمهوری اسلامی و سوریه هر دو تحت شدیدترین تحریم‌های بین‌المللی هستند و مخالفان خود را «تروریست» می‌خوانند.

رویترز درباره پیامدهای این سفر نوشت سفر رئیسی به دمشق در حالی انجام می‌شود که ایران و رقیب منطقه‌ای خود یعنی عربستان سعودی، پس از سال‌ها تنش به تازگی به دنبال بازسازی روابط خود هستند.

به گفته این خبرگزاری، کشورهای عربی هم که سوریه را به دلیل سرکوب اعتراضات در سال ۲۰۱۱ منزوی کرده بودند، در حال تدوین نقشه راهی برای پایان دادن به نزاع ۱۲ ساله و اضافه کردن دوباره سوریه به گروه کشورهای عرب هستند.

سازمان گزارشگران بدون مرز در بیست‌ویکمین گزارش رده‌بندی خود اضافه کرده که از شهریور ماه سال گذشته و پس از قتل ژینا (مهسا) امینی، ایران جایگاه خود را به عنوان یکی از سرکوب‌گرترین کشورهای جهان از نظر آزادی مطبوعات تقویت کرده است.

این گزارش همچنین ایران را «یکی از بزرگ‌ترین زندان‌های جهان برای روزنامه‌نگاران» توصیف می‌کند.

بر اساس این گزارش، گرچه سرکوب دسترسی به اطلاعات خیلی قوی و گسترده در ایران جاری است و روزنامه‌نگاران همواره با خطر «بازداشت، بازجویی، حبس، زیر نظر بودن، اذیت و آزار و تهدید» مواجه‌اند، اما همین وضعیت هم از زمان شروع اعتراضات به مرگ مهسا امینی در بازداشت «گشت ارشاد»، بسیار شدت یافته و وخیم‌تر شده است.

شرایط پیش آمده به ترتیبی است که بیش از ۷۰ روزنامه‌نگار که بسیاری از آن‌ها زن هستند، در جریان اعتراضات بازداشت شدند؛ چرا که «مقامات به هر اقدامی برای جلوگیری از پوشش اعتراضات دست می‌زنند».

گزارشگران بدون مرز در ادامه به سرکوب و بازداشت روزنامه‌نگاران در ایران و تهدید و آزار روزنامه‌نگاران ایرانی در خارج از کشور هم اشاره کرده و نوشته است: «حتی روزنامه‌نگاران ایرانی مقیم خارج کشور هم قربانی فشار حکومت می‌شوند که از اذیت و آزار در فضای آنلاین تا تهدید به مرگ را در بر می‌گیرد.»

سال میلادی گذشته نیز ایران با رتبه ۱۷۸ جهانی فقط از اریتره (۱۷۹) و کره شمالی (۱۸۰) وضعیت بهتری داشت.

بر اساس آنچه سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده، از ابتدای استقرار جمهوری اسلامی در ایران در بیش از ۴۰ سال گذشته، حکومت حداقل هزار روزنامه‌نگار و شهروند-خبرنگار را بازداشت، زندانی، ناپدید یا اعدام کرده و کشته است.

انتشار این گزارش در شرایطی است که شب گذشته، دوازدهم اردیبهشت، نیلوفر حامدی، الهه محمدی و نرگس محمدی، روزنامه‌نگاران زندانی، به عنوان برندگان جایزه جهانی آزادی مطبوعات یونسکو، گیلرمو کانو ۲۰۲۳ معرفی شدند.

زینب سلبی، عضو هیات داوران این جایزه، با اشاره به وضعیت این سه روزنامه‌نگار زندانی برنده جایزه گفت: «آن‌ها برای تعهداتشان به گزارش دادن و بیان حقیقت، بهای سنگینی داده‌اند. ما نیز متعهدیم اطمینان حاصل کنیم تا به آزادی و امنیت نرسند، صدای آن‌ها را به همه جای جهان برسانیم.»

مدیرکل یونسکو نیز با اشاره به تهدیدهایی که زنان روزنامه‌نگار را تهدید می‌کند، به این روزنامه‌نگاران به دلیل تعهدشان به حقیقت و پاسخگویی، ادای احترام کرد.

الهه محمدی، خبرنگار روزنامه هم‌میهن و نیلوفر حامدی، خبرنگار روزنامه شرق هستند که گزارش‌هایی از چگونگی کشته شدن و مراسم خاکسپاری مهسا امینی تهیه و در رسانه‌های خود منتشر کردند اما در نخستین موج از دستگیری‌های خیزش انقلابی و در اواخر شهریور و اوایل مهر ماه بازداشت شدند.

نرگس محمدی نیز از آبان ماه سال ۱۴۰۰، دوران محکومیت ۹ سال و هشت ماهه خود را در زندان اوین سپری می‌کند.

در همین حال صفحه اینستاگرام نرگس محمدی هفته گذشته گزارش داد دفتر زندان اوین هشت اتهام جدید را در پرونده جدید قضایی به این زندانی سیاسی اطلاع داده است.