محکومیت گسترده اعدام حبیب اسیود، زندانی سیاسی دوتابعیتی ایرانی-سوئدی، ادامه دارد و شخصیتهای مختلف با اشاره به نبود روند عادلانه دادرسی و صدور حکم به واسطه اعترافات اجباری در این پرونده، بر لزوم لغو مجازات اعدام در ایران تاکید کردند.
شورای اتحادیه اروپا در بیانیهای اعدام حبیب اسیود را با شدیدترین لحن ممکن محکوم کرد و ضمن اعلام همبستگی با سوئد، از جمهوری اسلامی خواست که از تکرار مجازات اعدام در آینده خودداری کند و سیاست منسجمی را با هدف لغو اعدام دنبال کند.
این بیانیه با تاکید بر مخالفت خود با مجازات اعدام در هر شرایطی، خاطرنشان کرد اعدام ناقض حق غیرقابل انکار حیات است و نهایت بیرحمی، انسانستیزی و تحقیر را نشان میدهد.
این بیانیه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی تعداد فزایندهای از شهروندان اتحادیه اروپا و ایرانیان دوتابعیتی را به صورت خودسرانه بازداشت کرده، گفت این افراد از حفاظت کنسولی و رویه منصفانه دادرسی محروم هستند که این امر به منزله نقض کامل قوانین بینالمللی است.
پکا هاویستو،وزیر خارجه فنلاند، نیز در واکنش به اعدام حبیب اسیود گفت: «من بار دیگر از اجرای حکم اعدام توسط دولت ایران شوکه شدم. این اعدامها باید متوقف شوند. موضع فنلاند روشن است. ما مخالف مجازات اعدام در همه زمانها و موارد هستیم.»
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، با اشاره به اعدام اسیود گفت: «او نە فقط از دادگاە صالح و دادرسی عادلانە محروم بود، چیزی کە در جمهوري اسلامي به کلی غایب است، بلکە تحت شکنجە وادار بە اعترافات اجباری شد کە خود نقض فاحش حقوق بشر و فاقد اعتبار است.»
مهتدی تاکید کرد: «پایان همە این بی عدالتیها فقط با پایان جمهوری اسلامی امکان پذیر است.»
حزب تضامن دمکراتیک اهواز نیز ضمن محکوم کردن «قتل ظالمانه» حبیب اسیود بهعنوان یکی از قربانیان سیاست گروگانگیری دیپلماسی جمهوری اسلامی، از جامعه جهانی و بهویژه اتحادیه اروپا و سوئد خواست تا «موضعی قاطع و یکپارچه علیه تهران» در پیش گیرند.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی صبح شنبه ۱۶ اردیبهشت از اجرای حکم اعدام حبیب فرجالله چعب، معروف به حبیب اسیود و رهبر پیشین جنبش النضال، به اتهام «افساد فیالارض» خبر داد.
درپی اعدام حبیب اسیود، وزارت امور خارجه سوئد در بیانیهای از تماس با سفارت جمهوری اسلامی و احضار جانشین سفیر ایران در این کشور برای اعتراض به اعدام حبیب اسیود خبر داد.
وزیران خارجه آلمان، دانمارک، نروژ، لیتوانی، لتوی، استونی نیز در موضعگیریهای جداگانهای اعدام این فعال سیاسی دوتابعیتی را محکوم کردند.
سعید حمدان، رهبر جنبش النضال در گفتوگو با ایراناینترنشنال، اعدام اسیود را «شوکهکننده» خواند و گفت این اقدامدر این برهه زمانی از جنبش «زن، زندگی، آزادی» با هدف «ایجاد رعب و وحشت» به ویژه در میان «اقلیتهای قومی» از قبیل «عرب و بلوچ» صورت گرفته است.
اسیود در آبان سال ۱۳۹۹ از سوی سرویس امنیتی جمهوری اسلامی در استانبول ترکیه ربوده و به ایران انتقال داده شد.
پیشتر در دی ماه گذشته نیز علیرضا اکبری، شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی به دست جمهوری اسلامی به اتهام «جاسوسی» اعدام شد.
علاوه بر این، چند شهروند دوتابعیتی دیگر نیز در زندانهای ایران به اعدام محکوم شده یا در خطر صدور این حکم قرار دارند، از جمله احمدرضا جلالی، پزشک و محقق مدیریت بحران با تابعیت سوئد و جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، امروز ساختمان دبستان دخترانه «مبعث» و «امالمومنین» در مریوان استان کردستان هدف حملات شیمیایی قرار گرفت.
به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، زمانی که خانواده دانشآموزان قصد خارج کردن فرزندان خود را از مدرسه داشتند، نیروهای سرکوبگر در مقابل مدرسه حاضر شدهاند.
روز شنبه همچنین به دبیرستان دخترانه «نرگس» در همدان حمله و شماری از دانشآموزان مسموم شدند.
روزهای سهشنبه و چهارشنبه، برابر با ۱۲ و ۱۳ اردیبهشت هم گزارشهایی از حمله شیمیایی به دستکم هشت مدرسه در شهرهای سنندج، بانه، سقز، یزد، تهران و کرمانشاه منتشر شده بود.
تداوم این حملات در شرایطی است که با گذشت بیش از پنج ماه از آغاز مسمومسازی دانشآموزان، مقامات جمهوری اسلامی اقدامی در راستای بازداشت و برخورد با عاملان این حملههای شیمیایی انجام ندادهاند.
در این مدت جمهوری اسلامی از پذیرفتن مسوولیت دفاع از امنیت فضاهای آموزشی برای کودکان و نوجوانان شانه خالی کرده و «تمارض»، «شیطنت» و «هراس جمعی» را عامل «بدحالی» دانشآموزان معرفی میکند.
شماری از وکیلان دادگستری کرمانشاه اما به تازگی با انتشار بیانیهای، تاکید کردند که دولت به دلیل «قصور در تامین امنیت مدارس دخترانه» در قبال افراد آسیبدیده و «سلب امنیت جسمی و روانی آنان» دارای مسوولیت مدنی است و باید خسارات مادی و معنوی ایجاد شده را جبران کند.
به گفته آنها، تداوم مسمومیت دانشآموزان در مدارس کشور منجر به ایجاد آسیبهای جدی و هولناکی در دختران، کودکان، معلمان و فرهنگیان و سایر اقشار جامعه شده است.
این وکیلان تاکید کردند ضرورت دارد «دولت و قوای حاکم» به صورت فوری کمیته یا ستاد بحرانی در این رابطه با حضور و مشارکت افرادی از گروههای غیردولتی و حقوق بشری تشکیل دهند.
از سوی دیگر شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با انتشار بیانیهای خواستار برگزاری تجمع سراسری معلمان از ساعت ۱۰ تا ۱۲ روز سهشنبه ۱۹ اردیبهشت شد و بر پایان دادن به «سیطره ایدئولوژی تمامیتخواه حاکم» در مدارس ایران تاکید کرد.
علاوه بر مطالبات صنفی و معیشتی، در این بیانیه از «تامین امنیت مدارس به ویژه برای دختران دانشآموز بهعنوان یکی از خواستههای اصلی تجمعکنندگان یاد شده است.
در هفتههای اخیر اعتراضات صنفی معلمان ایران از سر گرفته شده و مسمومسازیهای سریالی دانشآموزان در مدارس ایران نیز بر خشم معلمان از حکومت افزوده است.
اعدام دهها بلوچ در زندانهای مختلف ایران
در روزهای اخیر رسانه حقوق بشری «حالوش» که خبرهای استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، اعلام کرد از تاریخ ۹ تا ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۲ (در طی پنج روز)، دستکم ۲۲ شهروند بلوچ اعدام شدند که ۱۷ نفر آنان به اتهام انجام جرایم مرتبط با مواد مخدر و پنج تن دیگر به اتهام قتل در ۹ زندان نگهداری میشدند.
در بین اعدام شدگان دو زن نیز وجود داشتند.
این اعدامها با واکنشهای اعتراضی گستردهای همراه شده است. از جمله مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در نماز جمعه روز ۱۵ اردیبهشت گفت: «مردم سیستانوبلوچستان گرسنه و بیکارند و حکومت باید کشتنشان را متوقف کند.»
او خطاب به حاکمان گفت: «کجا شغلی ایجاد کردید؟ کدام دولتی ملت خود را میکشد؟»
همچنین سازمان حقوق بشر ایران از اعدام دستکم ۴۲ نفر از جمله ۲۲ شهروند بلوچ در ۱۰ روز گذشته خبر داد و اعلام کرد ۲۷ نفر از آنان با اتهامات مربوط به مواد مخدر به اعدام محکوم شدهاند.
محمود امیری مقدم، مدیر این سازمان هم اعلام کرد که در ۱۰ روز گذشته جمهوری اسلامی هر شش ساعت یک نفر را اعدام کرد.
خانوادههای دادخواه زیر فشار حکومت
پس از بروز خیزش انقلابی و جنبش «زن، زندگی، آزادی»، خانوادههای بسیاری از کشتهشدگان سکوت نکردند و به افشاگری علیه جمهوری اسلامی پرداختند.
خانوادههای جانباختگان از هر روشی برای زنده نگه داشتن یاد عزیزانشان و دادخواهی علیه جمهوری اسلامی استفاده کردند و در مقابل، حکومت با تهدید و ارعاب و بازداشت، سعی میکند صدای آنان را خاموش کند.
در هفتههای اخیر، فواد چوبین، دایی آرتین رحمانی، از کشتهشدگان اعتراضات ایذه بازداشت شد (۲۲ فروردین ۱۴۰۲).
آرتین رحمانی، نوجوان ۱۵ساله ایذهای روز ۲۵ آبان، همزمان با کیان پیرفلک، بر اثر اصابت گلوله از سوی ماموران حکومتی کشته شد.
مهسا احمدی، (معصومه) نامزد حامد سلحشور، از معترضانی که در بازداشتگاه اهواز کشته شد، روز ۲۵ فروردین در ایذه بازداشت و یک روز بعد، به زندان سپیدار اهواز منتقل شد.
همچنین کمال لطفی، پدر رضا لطفی معترض کشته شده در دهگلان، روز ۲۷ فروردین، در یکی از خیابانهای شهر دهگلان بازداشت شد. آقای لطفی پس از یک هفته به زندان کامیاران منتقل شد.
پیش از آن، روحالله حیدری، برادر جواد حیدری، از کشتهشدگان اعتراضات در قزوین، در روز ۱۴ فروردین به دست نیروهای امنیتی بازداشت شد.
پدر، مادر و سه برادر جواد حیدری به نامهای حجت، مصطفی و محمد نیز همراه کودک دو ساله خانواده بازداشت شده بودند.
اعضای خانواده حیدری به مرور و تا روز ۲۰ فروردین، با قرار وثیقه و کفالت آزاد شدند.
علی روحی، پدر حمیدرضا روحی، از کشتهشدگان اعتراضات در تهران نیز روز پنجشنبه ۱۷ فروردین بازداشت و به زندان اوین منتقل شد.
او روز ۲۰ فروردین به قید وثیقه از زندان آزاد شد.
اسفند سال گذشته نیز چهار تن از اعضای خانواده میلاد سعیدیانجو در مراسم جشن تولد او بر سر مزارش، به وسیله نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
مادر و خواهر کوچکتر بعد از چند ساعت آزاد شدند و زهرا سعیدیانجو و امید سعیدیانجو بعد از ۱۰ روز با قرار وثیقه میلیاردی آزاد شدند.
۱۲ اردیبهشت اما حسین افکاری، پدر نوید افکاری را که در شهریور ۱۳۹۹ با پروندهسازی نهادهای امنیتی اعدام شد، بازداشت کردند. پیشتر و در جریان خیزش سراسری «زن، زندگی، آزادی»، الهام افکاری، خواهر نوید افکاری نیز بازداشت شده بود که اکنون با پابند الکترونیکی، بیرون زندان به سر میبرد.
در ماههای گذشته اعضای خانواده ابوالفضل آدینهزاده و فرزانه برزهکار، مادر عرفان رضایی نوایی، از معترضان کشته شده در سال گذشته نیز به دادسرا احضار و برای آنها پرونده قضایی تشکیل شد.
این اما همه تلاش حکومت برای خاموش کردن صدای خانوادههای دادخواه نبوده و نیست.
منوچهر بختیاری و ناهید شیرپیشه، پدر و مادر پویا بختیاری، از جان باختگان اعتراضات سراسری سال ۹۸ هنوز در زندان به سر میبرند.
سال گذشته نیز امین و آرمان انصاریفر، پدر و برادر فرزاد انصاریفر، چند ماه در زندان بودند. فرزاد از جان باختگان آبان خونین سال ۹۸ است.
بر اساس خبری که ایراناینترنشنال در روز ۱۰ اردیبهشت منتشر کرد، «دور جدید تهدیدهای نهادهای امنیتی علیه خانوادههای دادخواه آبان ۹۸ به شدت در جریان است.
مقامهای امنیتی با احضارهای مکرر، بازداشت، تفتیش منزل و حتی تهدید به کشتن سایر اعضای خانواده، میکوشند خانوادههای کشتهشدگان را به سکوت وادارند.»
بهای مقاومت هنرمندان
کتایون ریاحی، پانتهآ بهرام، افسانه بایگان، فاطمه معتمدآریا و باران کوثری از جمله هنرمندانی بودند که در روزهای اخیر بدون حجاب اجباری در مراسم و برنامههای عمومی حاضر شدند.
در همین رابطه علی صالحی، دادستان تهران از احضار کتایون ریاحی، پانتهآ بهرام، افسانه بایگان، فاطمه معتمدآریا و رضا کیانیان خبر داد. همچنین تصویر هنگامه قاضیانی، یکی از بازیگران اصلی مجموعه «آمستردام» از تبلیغات محیطی این سریال در سطح شهر حذف شد.
روز ۱۵ اردیبهشت نیز کتایون ریاحی، بازیگر سینما با انتشار دو ابلاغیه در حساب اینستاگرامی خود نوشت: «مقرر شد ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ در هر دو دادگاه حضور پیدا کنم.»
این بازیگر سینما از دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی ارشاد تهران به دلیل حضور در معابر و انظار عمومی بدون حجاب شرعی و از سوی بازپرسی دادسرای فرهنگ و رسانه تهران، احضاریه دریافت کرده است.
متهمانی در نوبت اعدام و احضار و بازداشت مجدد زندانیان خیزش سراسری
بر اساس گزارشها، در روزهای اخیر یوسف مهراد و سید صدرالله فاضلی زارع، دو زندانی عقیدتی در زندان اراک که به اتهام «سب النبی» به اعدام محکوم شدهاند، پس از گذشت یک روز از سلولهای انفرادی به بند عمومی این زندان بازگردانده شدند. با توجه به تایید حکم اعدام این دو زندانی از سوی دیوان عالی کشور، بیم آن میرود که حکومت، حکم اعدام مهراد و فاضلی زارع را به اجرا بگذارد.
همزمان برخی معترضان که در ماههای گذشته بازداشت و زندانی شده بودند، مجددا احضار یا بازداشت شدهاند.
چهاردهم اردیبهشت، علی پویان مقدم، معترض اهل سبزوار به وسیله نیروهای امنیتی بازداشت شد. او پیشتر و در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» زندانی شده بود.
«کمپین فعالین بلوچ» نیز خبر داده که محمدرضا حسن زهی گرگیج، فعال رسانهای، روز ۱۲ اردیبهشت در روستای رضاآباد از توابع فندرسک استان گلستان بازداشت شده است.
حمیده زراعی، زن معترضی که روز ۱۲ آبان و در جریان مراسم چهلم حدیث نجفی در کرج بازداشت شده بود و پس از چند ماه از زندان کچویی آزاد شد نیز با انتشار تصویری از احضار مجدد خود به شعبه ۲۲ بازپرسی دادسرای کرج خبر داد.
او عنوان کرد در دادسرا حضور نخواهد یافت.
سپیده قلیان، فعال مدنی نیز در روزهای اخیر به دو سال حبس محکوم شد. او پیشتر و در روز ۲۴ اسفند سال گذشته، ساعاتی پس از آزادی از زندان اوین، در مسیر تهران به دزفول به وسیله نیروهای امنیتی بازداشت شد.
قلیان پس از آزادی و در مقابل زندان اوین، شعار «خامنهای ضحاک، میکشیمت زیر خاک» سر داده بود.
آرسام محمودی، کارشناس ارشد عمران از دانشگاه محقق اردبیلی که روز هشتم آذر ۱۴۰۱ در تهران بازداشت شده بود، به اتهام «اجتماع و تبانی علیه نظام» در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به پنج سال حبس تعزیری محکوم شد.
این موارد تنها بخشی از اعمال فشارها و نقض حقوق بشر شهروندان در هفتههای گذشته در ایران است. پروندهای که ظاهرا هر روز سیاهتر از روز قبل میشود.