مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش جدید خود «افزایش و تعمیق» فقر در ایران را در یک دهه اخیر تایید و اعلام کرد حدود یکسوم جمعیت کشور در پنج سال گذشته زیر «خط فقر مطلق» بودهاند. دادههای این گزارش نشان میدهند در طی یک دهه، جمعیت افراد فقیر ایران حدود «۱۱ میلیون نفر» افزایش یافته است.
گزارشی که به تازگی از سوی مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شده، نشان میدهد نرخ فقر در کشور از سال ۱۳۸۵ روند فزایندهای داشته و از سال ۱۳۹۷ به بعد، به «بالای ۳۰ درصد» رسیده است.
بر اساس این گزارش، خط فقر متوسط کشوری در سال ۱۴۰۰ بهطور سرانه یک میلیون و ۶۸۰ هزار تومان برای هر فرد بوده است. یعنی درصد جمعیت زیر خط فقر مطلق در این سال برابر با ۳۰/۴ درصد، حدود یکسوم جمعیت ایران و حدود ۲۵/۶ میلیون نفر بوده است.
«شکاف فقر» یکی دیگر از شاخصهایی است که در این پژوهش به آن اشاره شده و آمده است: «این شاخص که فاصله فقرا تا خط فقر را اندازهگیری میکند در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به بالاترین مقدار خود یعنی ۲۷ درصد رسیده است.»
این شاخص همچنین نشان میدهد از سال ۱۳۹۶ به بعد، «فقرا، فقیرتر» و از طرفی افراد بالای خط فقر هم به خط فقر «نزدیک» شدهاند.
مرکز پژوهشهای مجلس به «عوامل فقرزا» هم اشاره کرده و نشان داده است که دیگر «اشتغال» نمیتواند مانع گسترش فقر شود.
با اینکه در سالهای میانی دهه ۱۳۸۰ و ابتدایی دهه ۱۳۹۰ صرف برخورداری از شغل، تفاوت قابل توجهی بین فقرا و غیرفقرا ایجاد میکرد اما به مرور زمان، با «افزایش فقر و همچنین با افزایش اهمیت مشاغل تخصصی»، درصد خانوارهای دارای سرپرست شاغل بین فقرا و غیرفقرا تقریبا «برابر و حدود ۶۰ درصد» شده است.
از سوی دیگر، حدود ۱۶/۵ درصد از خانوارهای فقیر، دارای «شاغل رسمی» هستند.
گزارش درباره سقوط ایران به «رده کشورهایی با درآمد پایینتر از میانگین جهانی» صحبت کرده و یادآور شده است برخلاف تصور، ایران در سالهای جنگ هشت ساله، جزو کشورهایی با «درآمد بالاتر از متوسط جهانی» دستهبندی میشد.
دادههای دیگر این گزارش نشان میدهند نرخ فقر در مناطق روستایی از سال ۱۳۹۳ به بعد همواره «بالاتر از نرخ فقر در نقاط شهری» بوده؛ به طور مثال، در سال ۱۴۰۰ نرخ فقر برای نقاط روستایی ۳۵/۶ درصد و در نقاط شهری ۲۸/۸ درصد ثبت شده است.
همچنین در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۰، «جمعیت فقرا حدود ۱۱ میلیون نفر» افزایش پیدا کرده است.
این گزارش نداشتن شغل دارای بیمه، نداشتن مدرک تحصیلی بالا، داشتن فرزند و مستاجر بودن را از جمله عوامل افزایشدهنده فقر در کشور عنوان و به سیاستگذاران توصیه کرده برای کاهش فقر، «توانمندسازی، آموزش مهارتها و پوشش بیمه فراگیر» را در دستور کار قرار دهند.
در حالی که این گزارش هشدار داده تورم «احساس شده» از سوی مردم با فاصله بسیار زیاد از آمارهای رسمی حدود «۸۶ درصد» بوده، کارشناسان پیشبینی کردهاند تورم بالا در سال گذشته و ادامه آن در سال جاری، در کنار افزایش شدید قیمت مواد غذایی، گسترش بیش از پیش فقر را در پی خواهد داشت.
از سوی دیگر بررسی شاخصهای جدید فلاکت که مجموع شاخص بیکاری و تورم است نشان میدهد شاخص فلاکت ۵۰ درصدی، رکوردی بیسابقه در چهار سال گذشته ثبت کرده است.
شامگاه سهشنبه نهم خرداد، مرضیه آدینهزاده تصویری از یک برگه احضاریه در اینستاگرام خود منتشر کرد و گفت پدرش، علی آدینهزاده، در حالی که پیگیر رسیدگی به «روند پرونده قتل فرزند بیگناه خود در دادسرای نظامی بود» با این احضاریه در کارتابل سامانه ثنا مواجه شد.
این احضاریه در حالی برای حضور در «دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان فاروج» صادر شده که به گفته او، پیش از آن هیچ اطلاعیه یا حتی پیامکی درباره این آن برای آنها ارسال نشده بود.
مرضیه آدینهزاده اتهاماتی را که برای آنها به دادسرا احضار شده، «سراسر واهی و تمسخرآمیز» و شامل «تبلیغ علیه نظام و انتشار عکس مبتذل» خواند.
خواهر ابوالفضل آدینهزاده، معترض ۱۷ سالهای که مهر ماه سال گذشته در جریان اعتراضات سراسری مشهد کشته شد، نوشت: «بار دیگر تکرار میکنم که ما نیز به همراه جگرگوشه خود جان باختهایم. ما را از چه میترسانید؟»
او در ادامه یادآور شد: «چیزی که بارها و بارها بر آن تاکید داشتیم این بوده است که با چنین اقداماتی نمیتوانید ما را از دادخواهی خونی که به ناحق ریختید، باز دارید .... تا نفس داریم ثابت قدم در این مسیر خواهیم بود. به جای این اقدامات بیهوده، قاتلین جگرگوشهمان را معرفی و محاکمه کنید؛ بیقانونی و هرج و مرج تا کجا؟»
مرضیه آدینهزاده همچنین اطلاع داد همراه با پدرش، در اولین فرصت و در روز پنجشنبه (فردا) به دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان فاروج مراجعه خواهند کرد.
این پدر و دختر پیش از این هم به دلیل پیگیری قتل ابوالفضل آدینهزاده احضار شده بودند. از جمله سال گذشته که مرضیه آدینهزاده با انتشار تصویری از برگه احضار خود و پدرش به دادسرای مشهد گفته بود: «روز ۱۶ اسفند در دادسرا حاضر خواهیم شد تا بگوییم دادخواه خون جگر گوشه خود هستیم.»
ابوالفضل آدینهزاده روز ۱۶ مهر سال گذشته در جریان اعتراضات شهر مشهد هدف حمله نیروهای حکومتی قرار گرفت. این نوجوان، ابتدا با ضربه شوکر به گردن آسیب دید و سپس با شلیک دهها تیر تفنگ ساچمهای کشته شد.
خانواده ابوالفضل ۱۷ساله با وجود تهدید نیروهای حکومتی، از همان ابتدا درباره کشته شدن او مقابل دانشگاه فردوسی مشهد سکوت نکرده و گفتند فرزندشان بعد از تیر خوردن، با «پیکری پاره پاره» به بیمارستان منتقل شده و ساعتی بعد جان داده است.
در جریان خیزش انقلابی ایرانیان که از اواخر شهریور سال گذشته و پس از کشته شدن ژینا (مهسا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد آغاز شد، دهها کودک و نوجوان بازداشت، کشته و زخمی شدند.
نهادهای حقوق بشری توانستهاند هویت دستکم ۷۰ کودک کشته شده در شهرهای ایران را شناسایی کنند.