بازداشت ۱۱ شهروند در استان گیلان از سوی نیروهای امنیتی؛ تلاش حکومت برای گسترش سرکوب

پاتل در نشست خبری چهارشنبه خود در پاسخ به پرسشی درباره گزارش اخیر فایننشال تایمز درباره خواست واشینگتن از تهران برای تنش‌زدایی و توقف ارسال پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین همزمان با مذاکرات غیرمستقیم برای تبادل زندانیان، گفت این دو موضع ارتباطی به هم ندارند.

او گفت: «به صراحت اعلام کرده‌ایم که ایران باید برای ایجاد فضا برای پیشبرد دیپلماسی در آینده، تنش‌زدایی کند، اما به هیچ‌گونه توافقی با ایران نزدیک نیستیم. متعهدیم هرگز به ایران اجازه دستیابی به سلاح اتمی ندهیم و دیپلماسی را بهترین راه برای رسیدن به این هدف می‌دانیم.»

فایننشال تایمز چهارشنبه به نقل از منابع آگاه گزارش داد: دولت آمریکا در مذاکرات غیرمستقیم با ایران در قطر و عمان، از جمهوری اسلامی خواسته است به عنوان بخشی از «تفاهم نانوشته» بین تهران و واشینگتن برای کاهش تنش‌ها، ارسال پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین را متوقف کند.

فایننشال تایمز نوشت که گفت‌وگوها درباره پهپادهای ساخت ایران در حاشیه مذاکرات بر سر تبادل زندانیان میان دو کشور در هفته گذشته انجام شده است.

معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا خاطرنشان کرد: «به همراه متحدان و شرکای خود به تلاش برای پاسخگو کردن ایران درباره فعالیت‌های بی‌ثبات‌ کننده‌اش، از جمله اقدام ایران در ارسال پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین و تولید و گسترش پهپاد و سایر سلاح‌های خطرناک، ادامه خواهیم داد.»

پاتل تاکید کرد: پول‌های ایران که در پی تبادل زندانیان آزاد می‌شود، تنها برای خرید غذا، دارو و اقلام غیرتحریمی است و واشینگتن بر چگونگی هزینه شدن این پول‌ها نظارت خواهد داشت.

معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چرا شهاب دلیلی، شهروند دارنده گرین‌کارت که در ایران زندانی است، در توافق تبادل زندانیان مشمول نشده، گفت در ارتباط با پرونده شهاب دلیلی، «این‌گونه نتیجه‌گیری شده که او به غلط بازداشت نشده است.»

او از ارائه جزییات درباره پرونده شهاب دلیلی خودداری کرد، اما گفت وزارت خارجه پس از بررسی دلایل بازداشت افراد، درباره اینکه آیا فردی به غلط بازداشت شده یا نه تصمیم‌گیری می‌کند.

گزارش اخیر فایننشال تایمز در حالی منتشر شده که به نوشته رویترز، واشینگتن و تهران در تلاش برای کاهش تنش و احیای گفت‌وگوهای گسترده‌تر بر سر برنامه هسته‌ای ایران هستند.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا پیش از این گفت از هر گونه اقدام ایران برای کاهش تنش در «تهدید فزاینده هسته‌ای» استقبال خواهد کرد.

هفته گذشته منابعی به رویترز گفتند که ایران ممکن است پنج شهروند آمریکایی بازداشت شده را به عنوان بخشی از توافق برای لغو انسداد شش میلیارد دلار سرمایه‌های ایران در کره جنوبی آزاد کند.

مرگ ۱۷۰ پرنده در هورالعظیم به دلیل بی‌مسوولیتی شرکت‌های نفتی

داوود میرشکار، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، روز چهارشنبه ۲۵ مرداد از «تلف شدن ۱۷۰ پرنده در پی برخورد با سیم نازک ارت فوقانی دکل برق» منطقه حفاظت ‌شده تالاب هورالعظیم خبر داد و به ایسنا گفت این کابل‌های برق در مسیر میدان نفتی یاران شمالی به سمت شط علی قرار گرفته‌اند.

ده‌ها پرنده از گونه فلامینگو، پلیکان سفید، کاکایی صورتی، حواصیل‌های «ارغوانی، شب، خاکستری» و اگرت ساحلی در منطقه هورالعظیم برای تغذیه و استراحت از مسیر این دکل‌ها و کابل‌ها عبور می‌کنند و شرکت‌های نفتی موظف‌اند اقدامات لازم را برای کاهش مخاطرات و ایمن‌سازی تمام دکل‌ها انجام دهند.

به گفته میرشکار، برخورد پرندگان با کابل‌های برق باعث شده اعضای بدن آن‌ها از جمله بال و گردن جدا شود و برخی نیز به این کابل‌ها آویزان بمانند.

به همین دلیل هم اداره‌‌کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، شکایتی علیه یکی از شرکت‌های نفتی منطقه تنظیم کرده که پرونده‌اش در مراجع قضایی شهرستان دشت آزادگان در دست پیگیری است.

اعلام جرم علیه کسانی که موجب مرگ دریاچه ارومیه شدند

از سوی دیگر با وخیم شدن وضعیت دریاچه ارومیه و نگرانی‌ها درباره تبعات خشک شدن آن، علی علیزاده، رییس هیات مدیره کانون وکلای دادگستری آذربایجان‌ غربی، روز چهارشنبه ۲۵ مرداد خبر داد که این کانون می‌خواهد علیه مسببان این اتفاق اعلام جرم کند.

علیزاده تاکید کرد کانون وکلای دادگستری علیه «اقدامات سلبی و ایجابی منجر به خشک شدن دریاچه ارومیه و به هم خوردن تعادل اکولوژیکی که باعث تهدید و مرگ زیست بوم این پهنه طبیعی شده» اعلام جرم خواهد کرد.

به گفته او، اتهام‌های طرح شده شامل «ترک فعل، سهل‌انگاری، تخریب منابع آبی، عدم تخصیص حقابه، برداشت‌‌های غیرمجاز، حفر چاه‌های غیرمجاز، توسعه کشاورزی سنتی و اجرا نکردن طرح‌های مدرن کشاورزی منطبق با تغییرات اقلیمی» است.

همچنین علیه افراد حقیقی و حقوقی، نهادها، موسسات، ارگان‌های دولتی و غیردولتی، واحدهای تولیدی زیان‌ده و مخرب محیط زیست (چه مشغول به فعالیت و چه مقامات و شخصیت‌های سابق و اسبق) «جرم‌انگاری» انجام شده و این موضوع از سوی کانون وکلا پیگیری می‌شود.

روز پنج‌شنبه ۱۲ مرداد، تصویری جدید از دریاچه ارومیه منتشر شد که حاکی از گسترده‌تر شدن شوره‌زار و خشک شدن تمامی بخش‌های آبی آن (به تقریب) بود.

خبرآنلاین هم روز ۱۳ مرداد در گزارشی نوشت با اینکه نگرانی‌های عمومی درباره وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه شدت گرفته است اما طی هفت ماه اخیر جز «چند واکنش جزیی و جلسه»، حرکتی از سوی مسوولان استان آذربایجان‌ غربی برای «رسیدگی به وضعیت اسفناک نگین آبی آذربایجان» انجام نگرفته است.

با انتشار این گزارش‌ها، نگرانی‌های عمومی و اعتراض شهروندان به مرگ این دریاچه هم شدت گرفت.

جمعی از زنان تبریز در اعتراض به خشک شدن دریاچه ارومیه روز شنبه ۲۱ مرداد تجمع اعتراضی بر پا کرده و خواهان بازگشایی سدهای روی دریاچه و نجات آن شدند.

از سوی دیگر خالد پیرازده، زندانی سیاسی سابق، با حضور در ساحل دریاچه، تبدیل آن به کویر نمک را دستاورد «نظام فرسوده و نالایق» خواند.

اعتراض‌ها به خشک شدن دریاچه ارومیه و نگرانی درباره تبعات آن مانند طوفان‌های نمکی در شرایطی است که مقام‌های جمهوری اسلامی این اتفاق را «امری عادی» در جهان خوانده و در مورد احیای دریاچه به امیدواری برای «بارش باران در پاییز» بسنده می‌کنند.

بر اساس گزارش جدید «اطلس بحران آب جهانی»، ایران یکی از بدترین کشورها در زمینه آبی است به‌طوری‌ که سطح آب‌های زیرزمینی به شدت افت کرده و با خشک شدن دریاچه‌ها و رودخانه‌های اصلی، به «خشکسالی کامل» نزدیک شده است.

تعطیل شدن شرکت فولاد خوزستان به دلیل بی‌برقی در تاریخ فعالیت این شرکت بی‌سابقه بوده است.

به گفته یک مقام آگاه، هر روز تعطیلی این مجموعه، زیانی معادل ۱۵ میلیون دلار به همراه دارد.

اوایل مرداد ماه، روزنامه «پیام ما» به نقل از یک منبع آگاه خبر داد تعطیلی دو روزه ایران علاوه بر شدت گرما، به دلیل کاهش شدید تولید برق نیز بوده است.

پیام ما به نقل از منبع خود که نزدیک به وزارت نیرو بود، نوشت: «شدت گرمای هوا و افزایش مصرف برق در روزهای گذشته باعث شده تا نیروگاه‌های برق‌آبی سدهای کارون سه و چهار بیش از ظرفیت عرفی برق تولید کنند.»

بر اساس این گزارش، این نیروگاه‌ها گاهی بیش از ۲۰ ساعت در شبانه‌روز هم برق تولید کرده‌اند و به همین دلیل با «اُفت منابع آبی» روبه‌رو شده‌اند و از همین رو، این دو نیروگاه «فعلا از مدار تولید خارج شده‌اند».

کاوه مدنی، رییس اندیشکده آب سازمان ملل در واکنش به این تعطیلی گفت ورشکستگی آبی، برقی و گازی ایران با «تعطیل کردن» درست نمی‌شود.

روز پانزدهم مرداد نیز هاشم اورعی، رییس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران، با اشاره به اینکه بحران برق یک هزارم درصد هم تقصیر مردم نیست، دولت را مقصر اصلی این بحران دانست.

او گفت دولت در نظام دیوان‌سالاری ایران همه‌کاره برق و در جایگاه ارباب و بخش خصوصی، رعیت است.

این استاد برق دانشگاه صنعتی شریف در گفت‌وگو با وب‌سایت «فردای اقتصاد» با انتقاد از نحوه مدیریت مصرف افزود: «مدیریت مصرف برق در ایران یعنی قطعی و خاموشی کارخانه‌ها، در حالی که تعریف مدیریت مصرف به معنای انجام هر فعالیتی با حداقل مصرف انرژی است.»

اورعی ادامه داد قوانین حوزه صنعت برق عمدا به نفع دولت تدوین شده و سیاست‌ها در بخش اقتصاد انرژی، انرژی را بی‌ارزش کرده است.

با این حال مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق ایران، از عبور موفق صنعت برق از فشار سنگین چند روزه روی شبکه برق کشور خبر داد.

ادعای عبور موفق صنعت برق از فشار سنگین در حالی مطرح شد که شمار زیادی از صنایع و اصناف از کمبود برق و خاموشی اجباری کسب و کار و فعالیت‌های اقتصادی خود گلایه دارند.

روز شنبه گذشته، فقط در تهران برق ۵۰ سازمان ملی و استانی پرمصرف قطع شد.

نادری به خبرگزاری ایسنا گفت که در جلسه روز چهارشنبه ۲۵ مرداد کمیسیون تلفیق لایحه برنامه هفتم توسعه، تصویب شد که نهضت سوادآموزی به شکل سابق منحل شده و وظایفش به بخش‌هایی از وزارت آموزش و پرورش محول شود.

او افزود: «اعتقاد ما بر این است که نهضت سوادآموزی با توجه به فراگیر شدن "شرایط پست مدرن در کشور"، دیگر کارکردهای سابق را ندارد.»

روشن نیست منظور این نماینده مجلس از «فراگیر شدن شرایط پست مدرن در کشور» چیست و از چه زاویه و به چه دلیلی این مساله را مطرح کرده است.

این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس اما ادامه داد: «بر این اساس طبق مصوبه کمیسیون تلفیق‌،‌ سیستم سابق را تحت عنوان معلم نهضت سوادآموزی نداریم.»

نادری با این حال اعتراف کرد که به ویژه پس از شیوع کرونا، تعداد بازماندگان از تحصیل در ایران افزایش یافته است.

سازمان نهضت سوادآموزی ایران یک سازمان دولتی ایرانی است که در سال ۱۳۵۸ به دستور روح‌الله خمینی و به منظور آموزش خواندن و نوشتن به بزرگسالان و نیز کودکانی که به مدرسه دسترسی ندارند (مناطق محروم) تشکیل شد اما با وجود تشکیل این سازمان، جمهوری اسلامی نتوانست به ویژه شرایط تحصیل در مناطق محروم را بهبود بخشد.

همچنین در سال‌های اخیر معلمان سازمان نهضت سوادآموزی بارها با برگزاری تجمع‌هایی نسبت به وضعیت معیشتی خود اعتراض کرده‌اند.

مرداد سال گذشته، اصغر باقرزاده، معاون وزارت آموزش و پرورش، از شناسایی ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار دانش‌آموز بازمانده از تحصیل در کشور خبر داد.

او در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا اشاره کرد که آمار دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در دوره همه‌گیری کرونا، به دلایلی از جمله نداشتن اینترنت یا اجبار به کار کردن، افزایش یافته است.

سال قبل از آن نیز داوود گلی، مدیر وقت روابط عمومی آموزش و پرورش استان سیستان و بلوچستان، اعلام کرد در این استان ۶۱ هزار و ۶۷۶ کودک و نوجوان «بازمانده از تحصیل» یا ترک‌تحصیل‌ کرده وجود دارد.

بازمانده از تحصیل به کودکی گفته می‌شود که اصلا به کلاس‌های پایه اول ابتدایی وارد نشده و ترک‌تحصیل‌ کرده نیز به کودک یا نوجوانی می‌گویند که در جریان تحصیل، کلاس‌های خود را رها می‌کند.

بخش عمده کودکان بازمانده از تحصیل و ترک‌تحصیل‌ کرده‌ در سراسر ایران را دختران تشکیل می‌دهند.

کسانی که در استان‌های محروم ایران از جمله سیستان و بلوچستان وارد مدرسه می‌شوند با محرومیت‌های دیگری از جمله کیفیت پایین آموزشی نیز روبه‌رو هستند و تعداد دانش‌آموزان این استان که موفق به ادامه تحصیل در دانشگاه‌ها می‌شوند نسبت به استان‌های دیگر بسیار کمتر است.

جامعه جهانی بهائی روز سه‌شنبه ۲۴ مرداد با انتشار بیانیه‌ای تایید کرد که جمال‌الدین خانجانی، یک بهائی ۹۰ ساله که در شرایط نامناسب جسمی به سر می‌برد و قبلا به دلیل اعتقاد به آیین بهائی ۱۰ سال را در زندان سپری کرده، بازداشت شده است.

این جامعه تاکید کرد که این دستگیری بخشی از موج جدیدی از آزار و اذیت بهائیان کشور است که در هفته‌های اخیر شامل بیش از ۱۸۰ مورد سرکوب علیه این جامعه بوده است.

در بیانیه جامعه جهانی بهائی آمده که آقای خانجانی به همراه دخترش ماریا خانجانی بازداشت شده است.

این شهروند بهائی پیش از این به مدت یک دهه، از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۷، به دلیل عضویت در گروه مدیریتی بهائیان ایران موسوم به «یاران»، زندانی شده بود.

جامعه جهانی بهائی تاکید کرده که این گروه «با آگاهی کامل حکومت، در نتیجه ممنوعیت موسسات رسمی بهائی در ایران تشکیل شده بود و به نیازهای دینی جامعه بهائی ایران توجه داشت».

گروه یاران در سال ۱۳۸۷ منحل شد و هر هفت عضو آن بازداشت و ابتدا به ۲۰ و سپس به ۱۰ سال زندان محکوم شدند.

همه این افراد محکومیت‌های ۱۰ ساله خود را به پایان رساندند و در سال ۱۳۹۷ آزاد شدند.

جامعه جهانی بهائی یادآور شده است تنها چند روز پیش از بازداشت آقای خانجانی، دو زن بهائی دیگر و از اعضای سابق «یاران»، خانم‌ها مهوش ثابت و فریبا کمال‌آبادی که در روز ۹ مرداد ۱۴۰۱ بازداشت شده بودند، تایید حکم حبس ۱۰ ساله خود را که این هفته در دادگاه تجدیدنظر صادر شد، دریافت کردند.

خانم ثابت ۷۰ ساله است، از مشکلات جسمی شدیدی رنج می‌برد و در سال گذشته بارها از زندان به بیمارستان منتقل شده است.

جامعه جهانی بهائی اضافه کرد که عفیف نعیمی، چهارمین عضو «یاران» نیز که مشکلات جسمی شدیدی دارد و یک سال پیش نیز دستگیر شده بود، اخیرا به هفت سال حبس محکوم شده است.

سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل در ژنو گفت: «ظلم وارده به جامعه بهائیان ایران حد و مرزی ندارد. دستگیری یک مرد ۹۰ ساله و دیگرانی که مشکلات جسمانی دارند، کسانی که قبلا نیز ۱۰ سال را به دلیل اعتقاداتشان در زندان گذرانده‌اند، اقدامی مذبوحانه در ادامه تلاش برای از بین بردن جامعه بهائی ایران است.»

او افزود: «بازداشت بدون مدرک و دلیل یک مرد ۹۰ ساله که تا‌کنون به خاطر باورهایش سرکوب‌های فراوان را تحمل کرده، نزد هر انسانی که ذره‌ای انصاف داشته باشد چیزی جز بی‌عدالتی محض نیست.»

از سوی دیگر اما در روز ۲۲ مرداد، ۹ بهائی دیگر هم بازداشت شدند.

این افراد مالکان و کارمندان داروخانه‌هایی هستند که به اتهام ایجاد اختلال در عرضه دارو به وسیله مقامات پلمب و تعطیل شدند.

جامعه جهانی بهائی نوشت: «جکومت برای مقابله با همبستگی فزاینده میان بهائیان و عموم مردم، در تلاش است این مشاغل تجاری قانونی متعلق به بهائیان را به "احتکار" متهم کند.»

این جامعه هشدار داد در هفته‌های اخیر بیش از ۲۶ بهائی محکومیت‌های حبس دریافت کرده‌اند که ممکن است هر لحظه اجرا شوند و علاوه بر این، ۱۸ بهائی نیز بازجویی شده‌اند. ۵۹ کسب و کار متعلق به بهائیان هم به دست مقامات پلمب شده و خانه‌های ٩ نفر دیگر مورد یورش و تفتیش قرار گرفته است.

در بیانیه جامعه جهانی بهائی آمده که افزون بر این، بهائیان تهران همچنان از دفن عزیزان خود در آرامستان بهائیان در نزدیکی خاوران منع شده و به اجبار ماموران وزارت اطلاعات، در محل گور دسته‌جمعی خاوران، محل دفن صدها زندانی سیاسی اعدام شده در دهه ۱۳۶۰ دفن می‌شوند.

در این راستا، یک زن بهائی، مادر یک کودک پنج ساله که نسبت به دفن مادربزرگش در قبرستان خاوران نزد مقامات مسئول ابراز نگرانی کرده بود، دستگیر و به پنج سال زندان محکوم شده است.

جامعه جهانی بهائی تاکید کرد که سرکوب‌های اخیر یادآور سرکوب بی‌رحمانه مرداد و شهریور سال گذشته است که تنها در یک ماه بیش از ۳۰۰ مورد آزار و اذیت بهائیان صورت گرفت.

فهندژ گفت: «حکومت ایران پس از کمپین "داستان ما یکی است" و تلاش جامعه بهائی برای دعوت به ایجاد اتحاد میان همه گروه‌ها، شاهد حمایت بی‌سابقه جهانی از جامعه بهائی بوده و اکنون درماندگی خود را برای ریشه‌کن کردن جامعه، با هدف قرار دادن و افزایش آزار و اذیت سالمندان و بیماران نشان می‌دهد.»

او افزود: «اگر حکومت ایران بتواند از ظلم و ستم بیش از ۴۰ سال گذشته خود چیزی بیاموزد، این است که آزار و سرکوب مداوم بهائیان نه تنها نتیجه معکوس داده است بلکه آگاهی از وضعیت بهائیان ایران در سطح جهانی را افزایش داده، همبستگی قوی‌تری میان بهائیان و عموم مردم ایران ایجاد کرده و به جامعه بین‌المللی، بی‌گناهی بهائیان در برابر ظلم بی‌امان حکومت را اثبات می‌کند.»

بهائیان بزرگ‌ترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ به طور سیستماتیک مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند.