مجتبی ذوالجودی، معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، با اعلام این که کاهش تراز آب دریای خزر موجب پسروی آب در خلیج گرگان و تالاب گمیشان شده، هشدار داد که این وضعیت منجر به «خسارات زیستمحیطی و اقتصادی» شده است.
ذوالجودی روز یکشنبه ۲۹ مرداد در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، روسیه به عنوان اصلیترین مسئول در میان کشورهای حاشیه دریاچه خزر در زمینه کاهش سطح آب این دریاچه متهم کرد.
او گفت: «رودخانه ولگا با حدود ۲۵۰ میلیارد مترمکعب از کل ۳۲۰ میلیارد مترمکعب، تأمینکننده حدود هشتاد درصد آب ورودی به خزر است و کل رودخانههای حوضه آبریز جنوبی خزر (سواحل ایران) حدود پنج درصد از کل ورودی را تأمین میکند.»
این مقام ارشد سازمان حفاظت محیط زیست ایران ادامه داد که «کاهش آبدهی رودخانه ولگا و افزایش تبخیر آب خزر بههمراه افزایش حرارت از مهمترین عوامل کاهش تراز و پسروی آب خزر در سالهای اخیر هستند.»
ذوالجودی همچنین اعلام کرد: «بر اساس سناریوهای مختلف، سطح آب دریای خزر تا پایان قرن حاضر ۹ تا ۱۸ متر پایین خواهد آمد.»
او با بیان این که «سطح دریای خزر بهصورت فزایندهای پایینتر میآید و شتاب کاهش آب در حال افزایش است»، هشدار داد: «با توجه به اینکه آبهای بخش روسیه و ترکمنستان خزر، کمعمق است، با افت ۹ متری آب، حدود ۲۴ درصد از مساحت سطح خزر کوچک خواهد شد و اگر ۱۸ متر آب افت کند، ۳۴ درصد از سطح این دریاچه خشک خواهد شد.»
این اولین بار نیست که مقامهای ایران درباره پایین آمدن سطح آب دریای خزر هشدار میدهند.
یک هفته پیش، علی سلطانپور، مدیر آبنگاری و جزر و مد سازمان نقشهبرداری، در گفت وگو با ایسنا با با اشاره به پایین آمدن تراز آب دریای خزر گفت: «انتظار میرود میانگین تراز دریای خزر در سال ۲۰۲۳ به میزان منفی ۲۹ برسد و شاید از آن عبور کنیم و به کمترین میزان تراز آب در ۱۰۰ سال اخیر خواهیم رسید.»
همچنین علی سلاجقه، رییس سازمان محیط زیست درباره کاهش آب دریای خزر گفت: «ورودیهای دریای خرز از سوی کشورهای همسایه بسته شده؛ مخصوصا ورودی رود ولگا بسته شده است.»
وی افزود: «تراز آب دریا در حال پایین رفتن است و در برخی آمار اعلام شده، دریا قریب یک متر در ۴-۵ سال اخیر عقبنشینی داشته.»
مولوی عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان نیز در یکی از خطبههای اخیر خود با اشاره به کاهش تراز دریای خزر گفت: «شنیدیم که روسیه ورودی آب رودخانه ولگا به دریای خزر را بسته است. اگر ورودی این رودخانه به دریای خزر بسته شود فاتحه این دریا خوانده است.»
با این حال، جمهوری اسلامی در این زمینه رسما به روسیه اعتراضی نکرده است.
در سالهای اخیر امضای کنوانسیون حقوقی خزر موجی از واکنشها را در پی داشت و سران جمهوری اسلامی از سوی افکار عمومی به پنهانکاری و حتی به زیر پاگذاشتن حقوق ایران در جریان پذیرش این کنوانسیون متهم شدند.
این سند، نامهای است به تاریخ ۲۶ مرداد و به امضای باقر نورالدینی، مدیر شرکت ملی پخش فراوردههای نفتی ایران در منطقه کرمان که خطاب به رییس انجمن صنفی جایگاهداران این استان، مالکان و متصدیان جایگاهها نوشته شده است.
نورالدینی در این نامه با استناد به بند نهم از «مصوبه قرارگاه عفاف و حجاب» استان کرمان از عوامل و دستاندرکاران جایگاهها و مراکز عرضه سوخت خواست تا از ارائه بنزین به زنان راکب موتور، حتی در قالب فروش در ظرف، «به طور جدی» خودداری کنند.
این مقام مسوول همچنین از آنها خواست تا مراجعه این زنان را در هر تعدادی (به صورت تکی یا گروهی) به جایگاههای سوخت، به صورت «مصور و روزانه» به اطلاع «ناحیه مربوطه» برسانند.
به نظر میرسد تاکید بر گزارش «مصور» به معنای تهیه عکس و فیلم از زنان موتورسواری باشد که برای سوختگیری به این جایگاهها مراجعه میکنند.
موتورسواری و دوچرخهسواری زنان در ایران یکی از مسایل مناقشهبرانگیز در سالهای اخیر بوده و با وجود آن که قانون صریحی درباره ممنوعیت این کار وجود ندارد اما پلیس راهنمایی و رانندگی از ارائه گواهینامه به زنان برای راندن موتور خودداری میکند.
در یکی از آخرین واکنشها به این مساله، آبان سال گذشته پلیس راهور تهران بزرگ اعلام کرد ممنوعیت رانندگی موتورسیکلت برای زنان، شامل موتورسیکلتهای «برقی» هم میشود و کسانی که میگویند موتورسیکلت برقی شامل این ممنوعیت نمیشود، «حقهباز» و «شیاد» هستند.
متن مصوبه قرارگاه «عفاف و حجاب» کرمان و بند نهمش که با استناد به آن فروش بنزین به زنان راکب موتورسیکلت ممنوع شده در دسترس نیست اما به نظر میرسد این محدودیت در راستای اعمال فشار حکومت و تلاش برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری باشد.
روز ۲۲ مرداد، ۱۲ ماده از لایحه موسم به «عفاف و حجاب» در کمیسیون قضایی مجلس بررسی و تصویب شد.
تصویب این لایحه در یک کمیسیون مجلس و با رای تعداد اندکی از نمایندگان، حتی نگرانی بسیاری از نمایندگان را نیز برانگیخته است.
باوجود تلاش برای سرکوب مخالفان حجاب اجباری، نافرمانی مدنی زنان در یک سال گذشته و پس از خیزش انقلابی ایرانیان شدت بیشتری گرفته و هر روز تصاویر متعددی از حضور زنان با پوشش اختیاری در اماکن عمومی و خیابانها و معابر منتشر میشود.