زاهدان در شش ماه نخست سال جاری میلادی بیشترین اختلالات اینترنتی جهان را تجربه کرد
گزارش آماری یک مجموعه فعال در زمینه رصد و ارائه دسترسی آزاد به اینترنت نشان میدهد شهر زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان و در نتیجه ایران، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی بیشترین اختلالات اینترنتی را در جهان تجربه کرده است.
بر اساس گزارشی که به تازگی از سوی شرکت «سرفشارک» (Surfshark) منتشر شده، ایران در شش ماه نخست سال جاری میلادی شاهد ۱۴ مورد محدودیت، اختلال جدی و قطع عمدی دسترسی به اینترنت بوده است.
همگی این موارد هم در شهر زاهدان و در بازه زمانی برگزاری نماز جمعه و راهپیمایی اعتراضی پس از آن روی دادهاند.
آمار گردآوری شده از ۱۹۶ کشور مختلف حاکی از ثبت ۴۲ مورد اختلال در شش ماهه نخست سال ۲۰۲۳ است که ایران یکسوم این اختلالات را به خود اختصاص داده و از همین رو، رکورددار بیشترین محدودیتهای اینترنتی در جهان محسوب میشود.
این گزارش همچنین نشاندهنده آن است که پنج مورد محدودیت جدی در دسترسی به اینترنت در ایران پیش از سال ۲۰۲۳ آغاز شده و کماکان ادامه دارد.
با احتساب این مساله، مجموع اختلالات عمدی اینترنت در ایران به ۱۹ مورد میرسد.
پس از ایران، ساکنان کشورهای هند، پاکستان، اتیوپی، موریتانی و سنگال به ترتیب بیشترین اختلالات اینترنتی در بازه یاد شده را تجربه کردهاند.
این گزارش تاییدی بر سایر آمارهای منتشر شده در زمینه وضعیت اسفبار دسترسی به اینترنت در ایران است.
در ماههای گذشته مجموعه «آیودا» (IODA) که قطعیهای اینترنت در جهان را تحلیل میکند، آمارهای مشابهی از وضعیت اختلالات اینترنت ایران را بهویژه در شهر زاهدان ثبت کرده بود. با این حال بیشتر اختلالات اینترنتی یاد شده در استان سیستان و بلوچستان به دلایل مختلف، کمتر در رسانههای عمومی بازتاب مییابد.
در همین حال مقامهای جمهوری اسلامی با انکار مداوم اختلالات عمدی ایجاد شده در دسترسی کاربران به اینترنت تلاش کردهاند گزارش نهادها و سازمانهای مختلف را درباره این موضوعات فاقد اعتبار جلوه دهند.
چندی پیش انجمن تجارت الکترونیک تهران در گزارش خود، وضعیت اینترنت ایران را به دلایلی مانند اختلالات، فیلترینگ و سرعت نامناسب «اسفبار» توصیف کرده بود.
محمد جعفرپور، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت بهعنوان تامینکننده اصلی اینترنت در ایران اما ضمن رد این گزارش، مدعی شده بود که کیفیت شبکه اینترنت در کشور مناسب است.
اواخر مرداد ماه ۱۴۰۲ نیز عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و فنآوری اطلاعات با حضور در مجلس شورای اسلامی ادعاهای مطرح شده درباره اختلالات اینترنت در ایران را «جنگ روانی» خواند.
اعتمادآنلاین با انتشار یک اینفوگرافی بر اساس نتایج جستوجوی گوگل، نشان داد بازداشت هنرمندانی چون مهدی یراحی، باعث دو تا سه برابر بیشتر «دیده و شنیده شدن» آثارشان شده است. از سوی دیگر وکیل یراحی از ملاقات با او خبر داد و گفت این خواننده و آهنگساز «روحیه بسیار خوبی» دارد.
اعتماد در مطلبی همراه با یک اینفوگرافی که البته پس از مدتی از صفحه این رسانه حذف شد، نوشت: «به نظر میرسد بازداشت هنرمندان و خوانندگان باعث میشود آثار آنها توسط مردم بیشتر گوش داده شود.»
بر اساس این گزارش تصویری، با بازداشت مهدی یراحی، «دورچی» و «تاکداون»، مردم بیش از پیش اسامی آنها را گوگل کرده و به موسیقیشان گوش دادهاند.
این مقایسه نشان میدهد که بازدید «دورچی» از ۲۱ میلیون بار پیش از بازداشت در روز پنجم شهریور به ۳۸ میلیون بار پس از دستگیری این رپر نسل چهارم رسیده است.
«دمن تینگس» (Damn Things) آخرین ترانه دورچی بود که پس از انتشار، به سرعت در شبکههای اجتماعی دیده و بازنشر شد.
او روز پنجم شهریور بازداشت و ۱۱ شهریور با قید وثیقه آزاد شد.
بر اساس اینفوگرافی اعتمادآنلاین، ترانه «دافی سورپرایز» هم پیش از بازداشت «تاکداون»، خوانندهاش در روز یازدهم شهریور، ۱۹ میلیون بار دیده شده بود اما طی سه روز این بازدید ناگهان به ۴۴ میلیون بار رسید.
اوایل هفته جاری، تاکداون، خواننده این ترانه و مدیر تبلیغات برند محصولات آرایشی و بهداشتی «دافی» با شکایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بازداشت شدند.
علاوه بر اینها، ترانه «روسریتو دربیار» مهدی یراحی هم که برای جنبش «زن، زندگی، آزادی» خوانده شده، پیش از بازداشت این خواننده و آهنگساز چهار و نیم میلیون بازدید داشت اما پس از انتشار خبر دستگیریاش در ششم شهریور، بازدید این ترانه از مرز ۱۷ میلیون بار گذشت.
این هنرمند بعد از دستگیری، دو روز در بازداشتگاه پلیس امنیت نگهداری و از چهارشنبه گذشته به قرنطینه زندان اوین منتقل شده است.
مصطفی نیلی که وکالت مهدی یراحی را بر عهده دارد، از ملاقات خود در صبح امروز با او خبر داد و در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «در صحبتی که داشتیم روحیهشان بسیار خوب بود.از لحاظ جسمی، پوستشان دچار التهاب شده و از ناحیه گوش راست نیز درد دارند که توسط بهداری اوین در حال معالجه است.»
او در ادامه گفت که تاکنون به پرونده مهدی یراحی دسترسی نداشته و برای همین از عناوین دقیق اتهامی علیه او خبری ندارد و اظهار امیدواری کرد که شنبه پیش رو بتواند پرونده را بخواند.
یراحی از آغاز خیزش انقلابی چهار ترانه «قفس بس»، «سرود زن»، «سرود زندگی» و «روسریتو دربیار» را در همبستگی با اعتراضات مردمی منتشر کرد.
این هنرمند اما پیشتر نیز به دلیل حمایت از معترضان علیه جمهوری اسلامی دورههایی از ممنوعالفعالیت شدن را تجربه کرده بود.
یراحی در سال ۱۳۹۷ یونیفورم کارگران بازداشتشده اعتراضات کارگری آن سال در خوزستان را در کنسرتش پوشید و نماهنگ انتقادی پارهسنگ را منتشر کرد که منجر به ممنوع از کاری او به مدت شش ماه شد.
یک سال بعد هم پس از تقدیم یکی از آثارش به نام قطعه «وداع بعد از رفتن» به کشتهشدگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران و سخنان اعتراضآمیزش در کنسرتهای اهواز و کرج، ممنوعالفعالیت شد.
او در حالی اوایل شهریور بازداشت شد که از ماهها پیش، خوانندگان دیگری همچون توماج صالحی و سامان یاسین به دلیل حمایت از خیزش انقلابی در زندان هستند.
در پی حمله سایبری به دو وبسایت سازمان تبلیغات اسلامی و روزنامه همشهری، دسترسی به این سایتها با اختلال همراه شد. گروه «عدالت علی» با اعلام این خبر در حساب کاربری شبکه «اکس» (توییتر سابق) خود دلیل از دسترس خارج شدن این سایتها را حملات «دیداس» (DDoS) اعلام کرد.
اختلال این دو وبسایت که در ایران میزبانی میشوند از حدود ساعت ۱۵:۳۰ روز سهشنبه به وقت تهران آغاز شد و برای حدود ۹۰ دقیقه ادامه داشت.
عدالت علی در توضیح این موضوع تاکید کرد که «دوستان این گروه» مسوول انجام این حملات هستند.
به گفته این گروه، دلیل انجام این حملات قرار گرفتن در آستانه سالگرد قتل حکومتی ژینا (مهسا) امینی است.
حمله دیداس که به آن حمله «منع سرویس توزیع شده» نیز گفته میشود، از سادهترین حملات سایبری در دنیای آنلاین به حساب میآید.
در این نوع حمله، سرور مقصد با بار اضافه روبهرو شده و همین مساله موجب اختلال یا از دسترس خارج شدن موقت آن میشود.
ارزان بودن و اثرگذار بودن این نوع حملات سبب شده است تا برخی گروهها در کنار سایر عملیات پیچیدهترشان دست به انجام دیداس هم بزنند.
طی سالهای گذشته شبکه زیرساخت اینترنت ایران بارها هدف هجوم این نوع حملات قرار گرفته است.
بهمن سال ۱۳۹۸ یکچهارم ترافیک شبکه اینترنت ایران به دلیل حمله گسترده دیداس از دسترس خارج شد.
حمید فتاحی، مدیر وقت شرکت ارتباطات زیرساخت، حملات یاد شده را «گستردهترین حمله تجربه شده در تاریخ ایران» توصیف کرد.
جمهوری اسلامی ایران قصد داشت در روز انجام این حملات، ماهواره ظفر را به فضا پرتاب کند اما گستردگی حمله و از دسترس خارج شدن بخش بزرگی از شبکه اینترنت کشور موجب به تعویق افتادن برنامه این پرتاب شد.
در آستانه روز موسوم به «اربعین»، احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی کشور از عبور حدود چهار میلیون نفر از مرزهای ایران و عراق برای سفر به کربلا از ابتدای ماه صفر (کمتر از ۲۰ روز پیش تاکنون)، خبر داد. رادان این آمار را نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد بیشتر دانست.
فرمانده انتظامی جمهوری اسلامی روز سهشنبه ۱۴ شهریور در سفر به نقطه صفر مرزی مهران در مرز ایران و عراق گفت که بیشترین تردد در مزرهای ششگانه به ترتیب متعلق به مهران، شلمچه، خسروی، چزابه، باشماق و تمرچین بوده است.
او افزود که از چهار میلیون نفری که از این مرزها خارج شدند، دو میلیون و ۴۰۰ هزار نفر به ایران بازگشتهاند.
در حالی که جمهوری اسلامی در سالهای گذشته برای سفر شهروندان به کربلا در اربعین امام سوم شیعیان هزینههای هنگفتی میکند و مشوقهای مالی و غیرمالی فراوانی در نظر میگیرد، این مقام جمهوری اسلامی گفت که «امسال» شرایط سفری «سهل، ایمن و ارزان» برای زائران فراهم شده است.
مشوقهای ارائه شده از سوی حکومت اما شامل اتباع خارجی نیز میشود و بر اساس گزارشها، دهها هزار شهروند کشورهای مختلف از جمله افغانستان و پاکستان، امسال از مرز ایران به عراق رفتند.
علیرضا بیگدلی، از مسوولان «ستاد اربعین» روز سهشنبه گفت: «تاکنون بیش از ۸۵ هزار اتباع خارجی از کشورهای افغانستان، پاکستان، آذربایجان، ترکیه، هندوستان و ... از مرزهای ایران برای سفر به عتبات عالیات و شرکت در راهپیمایی اربعین حسینی در عراق عبور کردند.»
همچنین عرشه آنلاین گزارش داد صدور پاسپورت برای اتباع افغانستان در آستانه اربعین اوج گرفته است.
این پایگاه خبری اضافه کرد: «حتی مدارک هویتی نیز از آنان خواسته نمیشود و به نظر میرسد عزمی برای فرستادن هرچه بیشتر زائران وجود دارد.»
گزارش عرشه آنلاین این احتمال را مطرح کرد که بسیاری از افراد این مدارک را بیشتر برای اقامت در ایران اخذ میکنند تا سفر به کربلا.
تشویق مردم به سفر کربلا در اربعین در حالی است که جادههای ناامن ایران و عراق هر سال جان بسیاری از مسافران را میگیرد.
در تازهترین مورد، فرهنگ کرهبندی، رییس مرکز اورژانس خوزستان، روز دوشنبه از مصدوم شدن ۳۱ زائر ایرانی اربعین در تصادف اتوبوس با یک خودروی سواری در شهر العماره عراق خبر داد.
او گفت که دو نفر از این مصدومان مرگ مغزی شدهاند.
جمهوری اسلامی با صرف هزینه کلان از بودجه عمومی (بیتالمال)، از این مراسم مذهبی برای تبلیغات سیاسی به نفع خود بهرهبرداری میکند.
در همین راستا محمدرضا نقدی، معاون هماهنگکننده سپاه پاسداران پیش از این گفته است: «دفاع از ولایت و حجاب، اصلیترین پیام پیادهروی اربعین و جاماندگان اربعین است.»
بر اساس اطلاع رسیده به ایراناینترنشنال، مهدی محمدیفرد که در پرونده اعتراضات نوشهر زندانی و با رای اولیه به دو بار اعدام محکوم شده بود، از ملاقات حضوری با خانواده خود محروم شده است. همچنین در ادامه فشار حکومت بر خانوادههای دادخواه، صفا عائلی، دایی ژینا (مهسا) امینی بازداشت شد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده از جمله در برخی رسانههای حقوق بشری، صبح روز سهشنبه ۱۴ شهریور، نیروهای مسلح به خانه صفا عائلی (دایی مهسا امینی) حمله و او را بازداشت کردند.
سایت ههنگاو به نقل از منابع آگاه نوشت که نیروهای حکومتی با پنج اتومبیل پر از نیرو بدون ارائه هر گونه برگه قضایی به منزل این شهروند ۳۰ ساله هجوم برده و او را به مکانی نامعلوم منتقل کردهاند.
بر اساس این گزارش از دلایل بازداشت صفا عائلی، اتهامات وارده به او و همچنین محل نگهداریاش اطلاعی در دست نیست.
ههنگاو همچنین بعدازظهر سهشنبه خبر داد که احمد حسنزاده، پدر محمد حسنزاده، از جانباختگان خیزش انقلابی نیز در شهر بوکان بازداشت شده است.
این سازمان حقوق بشری پیشتر یادآور شده بود که طی پنج ماه اخیر و در آستانه سالگرد خیزش انقلابی و قتل حکومتی ژینا (مهسا) امینی، دستکم ۷۲ نفر از اعضای خانوادههای دادخواه از سوی نهادهای امنیتی بازداشت شدهاند.
روز ۱۲ شهریور نیز فرزانه برزهکار، مادر عرفان رضایی، از کشتهشدگان خیزش انقلابی، در مراسم بزرگداشت جواد روحی در روستای کلیکان استان مازندران از سوی ماموران امنیتی بازداشت شد.
بازداشت معصومه یاوری و حکم ١۶ سال حبس اعظم غلامی ذهاب
علاوه بر خانوادههای دادخواه، در این مدت احضار و بازداشت زندانیان سیاسی سابق، معترضان بازداشتشده سال گذشته و کنشگران مدنی و سیاسی نیز شدت گرفته است.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، معصومه یاوری، زندانی سیاسی سابق نیز با یورش ماموران امنیتی به منزلش در شهرستان گلپایگان بازداشت شده است.
ماموران حکومتی پس از تفتیش منزل، وسایل الکترونیکی یاوری و سایر اعضای خانواده او را نیز توقیف کردهاند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز خبر داد که اعظم غلامی ذهاب، از بازداشتشدگان خیزش انقلابی پس از ١١ ماه بازداشت و بلاتکلیفی همراه با شکنجههای شدید جسمی و روانی در زندان وکیلآباد مشهد، به ١۶ سال و چهار ماه حبس تعزیری محکوم شده است.
نگرانی خانواده مهدی محمدیفرد از وضعیت او در زندان نوشهر
از سوی دیگر، بر اساس تازهترین اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مهدی محمدیفرد که در جریان خیزش انقلابی به دو بار اعدام محکوم شد، پس از مرگ جواد روحی در زندان نوشهر از ملاقات حضوری با خانواده محروم شده است.
محمدیفرد متولد سال ۱۳۸۲ است و در زندان نوشهر دوست و همبند جواد روحی بود.
او پس از مرگ جواد روحی از ملاقات حضوری منع شده و همین مساله به نگرانی خانوادهاش دامن زده است.
بر اساس خبرهای رسمی، جواد روحی بامداد ۹ شهریور از زندان نوشهر به بیمارستان این شهر منتقل شد و همانجا درگذشت.
قوه قضاییه بدون اعلام دقیق علت مرگ او، تنها به «تشنج» کردن این زندانی سیاسی اشاره کرد اما برخی نهادهای حقوق بشری همگام با شماری از شهروندان، خواهان انجام تحقیق و دخالت کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در پرونده مرگ مشکوک این زندانی جنبش «زن، زندگی، آزادی» شدند.
جواد روحی شهریور سال گذشته و در جریان تجمع اعتراضی مردم در نوشهر بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب ساری به «سه بار اعدام» محکوم شد اما خرداد ماه امسال دیوان عالی کشور این حکم را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه انقلاب ساری ارسال کرد.
روحی در حالی جان باخت که با گذشت ۱۰۰ روز از نقض حکمش در دیوان عالی کشور، در بیخبری از دادرسی دوباره و تعیین زمان دادگاه، در وضعیتی بلاتکلیف در زندان بود.
به او اتهام ارتداد از طریق هتک حرمت به قرآن با آتش زدن آن و توهین به مقدسات هم زده شده بود.
بر اساس گزارشها، اکنون پیگیریهای خانواده محمدیفرد برای تسریع روند بررسی مجدد پرونده و آزادی احتمالی او نیز به نتیجه نرسیده و مسوولان دادسرا و زندان پاسخ واضحی به آنان نمیدهند.
مهدی محمدیفرد ۱۰ مهر ۱۴۰۱ همراه با خشونت و ضرب و شتم ماموران بازداشت شد و بینیاش شکست. او سه ماه بعد و در اوایل دی به اتهام «افساد فیالارض و محاربه»، به دو بار اعدام محکوم شد.
دیوان عالی کشور دوم خرداد ماه امسال این حکم را نقض کرد اما محمدیفرد همچنان در شرایط بلاتکلیف در زندان است.
پس از ماهها کشمکش، بانک مرکزی در مکاتبه با وزارت نفت، نرخ فروش حواله مرکز مبادله ارز و طلای ایران را مبنای «نرخ تسعیر قیمت خوراک و قیمت پایه محصولات پالایشی و پتروشیمی در بورس کالا» اعلام کرد.
با نامه محمدرضا فرزین، رییس کل بانک مرکزی به جواد اوجی، وزیر نفت، این نرخ از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان با ۳۱/۶ درصد افزایش، به نرخ حواله دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران تغییر یافت.
با این افزایش قیمت، نرخ تسعیر قیمت خوراک و قیمت پایه محصولات پالایشی و پتروشیمی در بورس کالا به مبلغی حدود ۳۷ هزار و ۵۰۰ تومان رسید.
اعلام این خبر به سرعت شاخصهای بورس را تحت تاثیر قرار داد تا فعالان این بازار در صف خرید سهام پتروشیمی قرار بگیرند.
شاخص کل بورس متاثر از پیامدهای این تصمیم و اثر آن بر سودآوری شرکتهای پتروشیمی و پالایشی، روز دوشنبه ۱۳ شهریور با رشد ۲۴ هزار واحدی و تثبیت در محدوده دو میلیون و ۱۳۶ هزار واحد به کار خود پایان داد.
روند افزایشی شاخص بورس در روز سهشنبه نیز ادامه یافت و شاخص کل تا پیش از ظهر با رشد ۲۰ هزار واحدی تا محدوده بالای دو میلیون و ۱۵۰ هزار واحد خود را بالا کشید.
خرداد امسال هیات وزیران مصوبهای را گذراند که نرخ تسعیر ارز را برای شرکتهای پالایشی و پتروشیمی ثابت و در حد ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین میکرد.
این تصمیم دولت با مخالفت مجلس شورای اسلامی همراه شد و محمدباقر قالیباف با نوشتن نامهای به ابراهیم رئیسی، آن را «مغایر قانون» دانست و خواهان لغو آن شد.
در ادامه، بهزاد لامعی، مدیر اداره پایش بانک مرکزی درباره تصمیم جدید این مجموعه گفت: «با بررسیها به این نتیجه رسیدیم که در راستای "یکسانسازی"، نرخی که مبنای پالایش و پتروشیمیها در بورس کالاست با نرخ فروش در مرکز مبادله ایران برای واردات کالا برابر شود و به مبلغ کنونی ۳۷ هزار و ۵۰۰ تومان برسد.
این مقام بانک مرکزی البته یادآوری کرد که در ابتدای سال نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان برای «جلوگیری از هر گونه شوک به بازار و تامین نیازهای واقعی اقتصاد» اتخاذ شده بود.
با اینکه افزایش نرخ تسعیر ارز خوراک و قیمت پایه صنایع پالایشی پتروشیمی با استقبال فعالان بازار روبهرو شده است اما این تصمیم مخالفانی هم دارد.
محسن علیزاده، عضو شورای عالی بورس، تصمیم جدید ارزی دولت را خبری «بد» برای رانتخواران توصیف کرد که به باور این عضو شورای عالی بورس، زمینهساز رشد تولید خواهد شد.
اما خبرگزاری تسنیم، نزدیک به نهادهای امنیتی و سپاه پاسداران، در گزارشی این تصمیم را «اقدام عجیب فرزین در سال مهار تورم» توصیف کرد.
این خبرگزاری، «افزایش ۳۰ درصدی قیمت پایه صدها محصول بورسی در یک روز» را به نامگذاری سال جاری ربط داد و نوشت: «مشخص نیست بانک مرکزی با چه استدلالی در سال مهار تورم دست به این اقدام عجیب زده است.»
حاشیههای این تصمیم البته محدود به این گزارش نیست و هنوز امضای ابلاغیه خشک نشده، احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، ابهاماتی جدید درباره آن مطرح کرد.
به گفته خاندوزی، برای آنکه این اتفاق «هیچ تاثیری روی قیمت محصول نهایی نگذارد و پیامد تورمی نداشته باشد» به محصولات مهمی که در سفره مصرفکنندگان کشور وجود دارد اجازه تخفیف و تعدیل داده شده است؛ یعنی محصولاتی که همچنان نرخ تسعیر محاسبه قیمت پایه آنها بر مبنای سابق باشد.
این در حالی است که روشن نیست این اقلام چند مورد و شامل کدام محصولات خواهد بود. ضمن آنکه این چندگانگی نرخ ارز، نگرانی از شکلگیری رانت و فسادهای جدید را افزایش میدهد.