عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، در خطبههای نماز جمعه روز ۱۷ شهریور، بار دیگر بر رسیدگی نشدن قانونی به کشتار «جمعه خونین» این شهر در اعتراضات سال گذشته اشاره کرد و گفت اگر حکومتی عدالت را رعایت نکند، فاتحهاش خوانده شده است.
مولوی عبدالحمید در خطبههای خود بار دیگر تاکید کرد: «حاکم را نه خدا، که مردم تعیین میکنند و یک حکومت تا زمانی میتواند به کارش ادامه دهد که اکثریت قاطع مردم او را بخواهند.»
اسماعیلزهی با اشاره به اینکه حاکم باید حمایت اکثریت را با خود داشته باشد، بدون اشاره مستقیم به نام علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، یادآور شد هیچ حاکمی اختیارات مطلق ندارد.
او ادامه داد: «هیچ حکومتی نمیتواند کشور خود را به سمتی سوق دهد که خلاف خواست ملت و منافع ملی باشد.»
مدیر دارالعلوم زاهدان با ابراز تاسف از اینکه در ایران بسیاری از مقامها و مسوولان مقابل مردم تواضع ندارند، یادآوری کرد که در گذشته مسوولان دستکم در زبان میگفتند که ما نوکر مردم هستیم، اما این جملات را امروز دیگر کمتر از مسوولی میشنویم.
مولوی عبدالحمید همچنین با اشاره به رسیدگی نشدن به کشتار مردم در جمعه خونین زاهدان در هشتم مهر ۱۴۰۱ گفت: «شنیدهام یک نماینده مجلس در پاسخ به سوال فردی درباره رسیدگی به جنایت جمعه خونین گفته که دادخواهان پیش من نیامدهاند. درحالیکه این مسوول است که وظیفه دارد نزد صاحب درد و عزا و نقصان برود و تسلیاش بدهد. شما مسوول هستید و باید مساله را پیگیری میکردید.»
در جریان جمعه خونین، دستکم ۱۰۰ شهروند زاهدان با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی کشته و دهها تن دیگر زخمی، قطع نخاع و نابینا شدند. جمهوری اسلامی تاکنون در این مورد، مانند کشتارهای مشابه پاسخگو نبوده است.
عبدالحمید با تاکید بر اینکه همه میدانند که در جریان جمعه خونین مردم هیچ تقصیری نداشتند، تصریح کرد: «یکی از محورهای نظام اسلامی عدالت است؛ اگر در حکومتی عدالت رعایت نشود، فاتحه آن حکومت خوانده شده است.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان همچون ماههای گذشته بر ضرورت آزادی قلم، اندیشه و فکر و تامین امنیت مردم در کشور تاکید کرد و با اعتراض به کشتن، مجروح و زندانی کردن معترضانی که شدیدترین شکل اعتراضشان پرتاب سنگ بوده، گفت: «جواب سنگ، گلوله جنگی نیست.»
مولوی عبدالحمید یادآور شد مامورانی که مردم را در جمعه خونین هدف قرار داده و کشته و زخمی کردند، باید مجازات شوند.
پیشتر در روز ۱۵ شهریور پایگاه خبری حالوش که اخبار مرتبط با سیستانوبلوچستان را پوشش میدهد از تلاش دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی برای دادن «وعدههای توخالی» به خانوادههای کشتهشدگان «جمعههای خونین» زاهدان و خاش خبر داده و اعلام کرده بود احتمالا علی خامنهای با برخی از این خانوادهها دیدار خواهد کرد.
حالوش در گزارشی در کانال تلگرامی خود نوشت که طبق اطلاعات رسیده به این پایگاه خبری، دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی برای این دیدار احتمالی از «کمک و همکاری برخی عوامل بومی خود در استان سیستان و بلوچستان تحت عنوان معتمد و ریشسفید» استفاده میکنند.
این پایگاه خبری تاریخ این دیدار احتمالی را ۲۰ شهریور در تهران دانست و گزارش داد که برای کشاندن این خانوادهها به این دیدار، حکومت از «وعدههای توخالی» استفاده میکند.
از زمان جمعه خونین تاکنون خطبههای انتقادی عبدالحمید اسماعیلزهی و نیز راهپیمایی و اعتراضات خیابانی مردم زاهدان آغاز شده است.
مولوی عبدالحمید بارها خواستار پیگیری پرونده این کشتارها در زاهدان و خاش و محاکمه آمران و عاملان شده است.
شامگاه پنجشنبه ۱۶ شهریور رسانههای اوکراینی با استناد به دادههای سایت «فلایت رادار ۲۴» که مسیر هواپیماها را ردیابی میکند، گزارش دادند که یک فروند هواپیمای ترابری ایلوشین ۷۶ متعلق به شرکت هواپیمایی ایرانی پویا، از فرودگاه شهر سیمفروپول در شبهجزیره کریمه پرواز کرده است.
بر اساس این گزارش، هواپیمای ایرانی حوالی ساعت سه بعد از ظهر پنجشنبه به وقت محلی در این فرودگاه بر زمین نشسته و ساعت ۱۷:۰۹ این فرودگاه را به سمت جنوب شرق ترک کرده و از فراز دریای سیاه گذشته است.
فرودگاه این شهر که در اشغال نیروهای روسی است، از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین در حدود یک و نیم سال پیش تاکنون، روی پروازهای غیرنظامی بسته است.
شامگاه پنجشنبه و ساعاتی پس از انتشار این خبر، شرکت هواپیمایی پویا پرواز هواپیمای ایلوشین ۷۶ این شرکت بر فراز منطقه پرواز ممنوع شبهجزیره کریمه را به منظور کمکرسانی به نیروهای روسیه «خبرسازی» خواند و آن را تکذیب کرد.
در بخشی از این اطلاعیه آمده است: «این هواپیما طی ۴۸ ساعت گذشته در فرودگاه مهرآباد پارک بوده و پروازی نداشته و انجام چنین پروازی کاملا نشدنی است.»
این شرکت هواپیمایی متعلق به نیروی هوافضای سپاه پاسداران است و گفته شده که در جریان جنگ اوکراین، بیش از نیمی از کل پروازهای ترابری ایران به روسیه را انجام میدهد.
این تکذیب درحالی است که ارتش اوکراین و شماری از مقامهای آمریکایی پیشتر بارها درباره حمایت نظامی جمهوری اسلامی از روسیه و تحویل پهپاد برای حمله به خاک اوکراین هشدار داده بودند.
بامداد روز یکشنبه ۱۲ شهریور نیز نیروی هوایی اوکراین خبر داد که سامانههای پدافند هوایی این کشور، ۲۲ فروند از ۲۵ پهپاد شاهد ایرانی را که در حمله روسیه به بخشهای جنوبی منطقه اودسا به کار گرفته شده بود، سرنگون کرده است.
به گفته طرف اوکراینی، بسیاری از این حملات از پایگاههای نظامی شبهجزیره کریمه و با استفاده از پهپادهای ایرانی «شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶» انجام میشود.
اواخر خرداد امسال جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت جمهوری اسلامی به مسکو تجهیزات لازم را برای ساخت کارخانه پهپاد ارائه کرده و روسیه میتواند اوایل سال آینده میلادی پهپاد ایرانی تولید کند.
او همچنین با اشاره به اینکه حمایت نظامی ایران و روسیه از یکدیگر از هر دو طرف جریان دارد، یادآور شد ایران به دنبال دریافت میلیاردها دلار تجهیزات نظامی از روسیه از جمله بالگرد و رادار است.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود را به روسیه در جنگ اوکراین انکار میکنند.
از سوی دیگر، گزارشهای مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.