سازمان حقوق بشر ایران: جمهوری اسلامی در یک سال اخیر ۶۹۷ نفر را به قصد هراس‌افکنی اعدام کرد

سال گذشته، یک کارشناس یادگیری ماشین در سیلیکون ولی، همکاری راه دوری را با دو عصب‌شناس در تهران آغاز کرد. آنان قصد داشتند داده‌هایی را در مورد چگونگی پاسخ نورون‌ها به نشانه‌های بصری جمع‌آوری کنند به این امید که اطلاعاتی برای تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون به دست آورند.

این دانشمند ساکن ایالات متحده که خواست نامش فاش نشود، به «ساینس» می‌گوید: «من مدل‌سازی و تجزیه و تحلیل داده‌ها را انجام می‌دادم و مقاله‌ها را با هم تالیف می‌کردیم.»

اما پس از قتل مهسا ژینا امینی در روز ۲۵ شهریور سال ۱۴۰۱ در بازداشت «پلیس اخلاق» (گشت ارشاد) به اتهام «نداشتن حجاب مناسب» که منجر به اعتراضات گسترده در سراسر ایران شد، دولت سعی کرد با بازداشت‌های دسته‌جمعی و قطع اینترنت، ارتباط داخل را با جهان خارج مختل کند.

این دانشمند آمریکایی می‌گوید که به همین دلیل رفته رفته امکان ادامه تحقیقات دشوار شد تا جایی که مجبور به قطع این همکاری شدند.

با نزدیک شدن به سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی، دولت ایران می‌رود تا باز دسترسی به اینترنت را محدود[تر] کند اما به نظر می‌‌رسد این بار آماده است تا با راه‌‌اندازی شبکه ملی اطلاعات (NIN) برای دور نگه ‌داشتن بیشتر ایرانیان از شبکه جهانی وب، اقدامی اساسی انجام دهد.

فریدون بشار، مدیر اجرایی ای‌اس‌الASL19) ۱۹)، یک شرکت فن‌آوری در کانادا که به ایرانیان کمک می‌‌کند با استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ به اینترنت آزاد متصل شوند، می‌‌گوید شبکه ملی اطلاعات که به مدت دو دهه در دست توسعه بوده، «به منظور سرکوب و کنترل فضای اطلاعاتی در ایران راه‌اندازی می‌شود».

یک فیزیکدان ایرانی مقیم کانادا نیز که خواست نامش فاش نشود، می‌گوید: «با شرایط کنونی ایران و احتمال بروز ناآرامی‌ها، همه ما انتظار داریم شبکه ملی اطلاعات به زودی راه‌اندازی شود.»

دیوارهای سایبری جدید جمهوری اسلامی تهدیدی برای بدتر شدن شرایط دانشمندان ساکن ایران هستند.

طی یک دهه گذشته حکومت به منظور تسلط بر دانشگاه‌ها و جلوگیری از بروز ناآرامی، «پاک‌سازی استادان»ی را افزایش داده است که مخالف نظام تلقی می‌شوند.

مرسده خواجوی خان، متخصص فوتوالکترونیک ایرانی‌تبار در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به ساینس می‌گوید: «بسیاری از افرادی که داخل ایران می‌‌شناسم اکنون در محیط دانشگاه احساس ناراحتی می‌‌کنند.»

علی‌اکبر صالحی، دانشمند هسته‌ای دانشگاه شریف و رییس سابق سازمان انرژی اتمی ایران به تازگی گفته است: «ضروری‌ترین عنصر یک دانشگاه، استادان و کادر واجد شرایط دانشگاه است.»

او به ساینس می‌گوید: «اگر به هر بهانه‌ای این حقیقت مخدوش شود، شاهد زوال علم، دانش و در نهایت جامعه خواهیم بود.»

دو دهه تحریم‌‌های بین‌المللی و سقوط ارزش ارز، واردات ابزار و مواد تحقیقاتی را متوقف کرده و در نتیجه تحقیقات علمی در ایران متوقف شده است.

فیزیکدان ایرانی مقیم کانادا می‌گوید که تحریم‌ها باعث شده‌اند بسیاری از مجلات علمی در اروپا و ایالات متحده دسترسی به سرورهای ایران را ممنوع کنند که این امر «دانشمندان ایرانی را مجبور به استفاده از کتاب‌ها و مقالات الکترونیکی غیرقانونی کرده است».

این انزوای علمی در داخل ایران باعث رشد فرهنگ فریب‌کاری در بسیاری از دانشگاه‌ها شده است.

به نوشته ساینس، مرکز پژوهش‌‌های مجلس شورای اسلامی، بازوی پژوهشی مجلس، در اردیبهشت ماه سال جاری با بررسی ۷۵۰ هزار پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکترا طی چهار سال گذشته، خبر از سرقت‌ ادبی گسترده - «شباهت متنی» بیش از ۳۰ درصد - در نزدیک به نیمی از این پایان‌نامه‌ها داد.

این چشم‌انداز غم‌انگیز، دانشمندان ایرانی بیشتری را به جست‌وجوی فرصت‌هایی در خارج از کشور وادار می‌‌کند.

خواجوی خان که در دهه ۷۰ شمسی در رشته مهندسی برق در دانشگاه صنعتی امیرکبیر تحصیل کرده است، می‌گوید: «دوستان دوران کارشناسی با من تماس می‌گیرند و می‌پرسند آیا راهی برای خروج از ایران وجود دارد یا خیر. آنها در ایران آینده‌ای برای خود نمی‌بینند.»

بر اساس این گزارش، راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات می‌تواند فرار مغزها را سرعت ببخشد.

مقامات جمهوری اسلامی اما در ابتدا این پروژه چند میلیارد دلاری (شبکه ملی اطلاعات) را به عنوان یک شبکه پان‌اسلامیستی که عاری از افکار و آرمان‌های غیر‌اخلاقی غربی است، تبلیغ می‌کردند؛ در حالی که سایر ملل اسلامی علاقه چندانی به اینترنت به اصطلاح حلال نداشتنددااش. اما در واقع، شبکه ملی اطلاعات یک شبکه اینترانت سفارشی در حال ظهور برای کنترلهروندان ساک ایران است؛ مانند آنچه کره شمالی به نام شبکه داخلی «کوانگ میونگ» راه‌اندازی کرده که دولت را قادر می‌‌سازد دسترسی کاربران را کنترل، و با سانسور محتوا بر آنان نظارت بر کاربران را کنترل کن.

مقام‌های ایرانی متعهد شده‌اند شبکه ملی اطلاعات را حداکثر تا بهار ۱۴۰۳ تکمیل کنند. آنان تاکنون برنامه پیام‌رسانی خود به نام «بله» و نسخه‌های داخلی از یوتیوب و آمازون را ارائه کرده‌اند.

صفحه اصلی شبکه ملی اطلاعات به موسسات مختلفی از جمله دانشگاه‌ها و گروه‌های تحقیقاتی پیوند دارد اما مطالب ارائه شده عمدتا شامل نمایه‌‌های عمومی، زندگی‌نامه‌‌ها و گزارش‌های تاریخی تحولات علمی است.

دولت ایالات متحده آمریکا با این استدلال که راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات، آزادی بیان را تضعیف و مخالفان را سرکوب می‌کند، به دنبال ایجاد موانع برای به راه افتادن آن در ایران است.

در ماه ژوئن، وزارت خزانه‌داری آمریکا، ابرآوران، یک شرکت ایرانی مستقر در ایران را که به ساخت شبکه ملی اطلاعات کمک کرده است، تحریم کرد.

اما چین، متحد قدرتمند ایران، هم در دور زدن تحریم‌های آمریکا و هم در ایجاد فایروال توانا و ماهر است.

فریدون بشار می‌گوید اعتقاد بر این است که کارشناسان چینی به توسعه زیرساخت و الگوریتم‌های نظارتی شبکه ملی اطلاعات کمک می‌کنند:‌ «استقرار کامل شبکه ملی اطلاعات اکنون احتمالا تنها در انتظار اشاره سر از سوی علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران است.»

بر اساس گزارش‌های خبری جمهوری اسلامی، مقامات، سیستم دسترسی چند لایه‌ای را برای این شبکه در نظر گرفته‌اند: برای اکثر ایرانیان فقط شبکه ملی اطلاعات در دسترس خواهد بود اما برخی دیگر، از جمله مقامات و دانشمندان، از طریق فیلترشکن ارائه شده از سوی دولت، دسترسی گسترده‌تری به فضای اینترنت خواهند داشت.

به گزارش ساینس، جمهوری اسلامی در حالی که روند تکمیل «پرده آهنین دیجیتالی» را پیش می‌برد (که قطعا همکاری‌های تحقیقاتی با غرب را متوقف می‌‌کند)، دانشمندان دولتی را تشویق می‌‌کند تا روابط نزدیک‌تری با چین و روسیه برقرار کنند.

ریچارد گلدبرگ، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها،که در این نشست حضور داشت با اشاره به اینکه دولت جو بایدن با جمهوری اسلامی مماشات می‌کند، گفت توافق برجام از اساس مشکل‌دار بوده، زیرا به ایران اجازه غنی‌سازی داده است.

او افزود: با این وجود نه تنها به ایران اجازه داده شد سایت‌های هسته‌ای را که مشخص شده قبلا برای فعالیت‌های نظامی مورد استفاده قرار می‌گرفتند حفظ کند، بلکه جمهوری اسلامی اجازه یافته سایت‌های جدیدی را نیز راه‌اندازی کند.

گلدبرگ با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی حتی با رعایت مفاد برجام نیز می‌تواند به تولید سلاح هسته‌ای نزدیک شود، خاطرنشان کرد جمهوری اسلامی از طریق برجام میلیاردها دلار پول دریافت کرده و برای خود مشروعیت بین‌المللی ایجاد کرد. حکومت ایران همچنین با وجود حمایت از تروریسم، برنامه موشک‌های بین‌ قاره‌ای خود را حفظ کرده و به سرکوب مردم خودش ادامه می‌دهد.

این مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها گفت: «ما اعتراضات ایران را که هر هفته ادامه دارد، دنبال می‌کنیم. جمهوری اسلامی یک رژیم مذهبی وحشی است مردم خودش را می‌کشد و قصد نابودی اسرائیل را دارد.»

او تاکید کرد سیاست بلندمدت ایران باید مبتنی بر فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی و حمایت از مردم ایران باشد.

ویکتوریا کوتس، مشاور بنیاد هریتیج، نیز در این نشست گفت: به اثبات رسیدن عدم صداقت جمهوری اسلامی در مذاکرات هسته‌ای، شکست این مذاکرات را نشان می‌دهد. برای یک توافق جامع با ایران، آمریکا باید از جمهوری اسلامی بخواهد از حمایت از نیروهای نیابتی خود در منطقه دست بردارد و برنامه موشکی‌اش محدود شود.

او همچنین تاکید کرد آمریکا باید از مردم ایران که مدتهاست جمهوری‌اسلامی آنها را سرکوب کرده، حمایت کند.

کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان همچنین قرار است نشست خود درباره ایران را پنج‌شنبه با حضور مسیح علینژاد و بهنام طالبلو، مشاور ارشد بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها ادامه دهد.

منیر ستوری، نماینده پارلمان اروپا، با تاکید بر لزوم حمایت بیشتر کشورهای اروپایی از خیزش انقلابی در ایران، به سفر اخیر علیرضا زاکانی، شهردار تهران، به بروکسل اشاره کرد و آن را مورد انتقاد قرار داد.

آیدا توکلی، رییس انجمن دانشگاهی «ما دانشجویان ایرانی هستیم»، در این نشست گفت خیزش انقلابی مردم آینده ایران است و افزود زنان و معترضان در ایران برای همه فعالان دموکراسی در جهان به پا خاسته‌اند.

سحر آقاخانی، از بنیانگذاران انجمن «ما دانشجویان ایرانی هستیم»، نیز در سخنرانی خود به سرکوب دانشجویان و مسموم‌سازی دانش‌آموزان در ایران از سوی جمهوری اسلامی اشاره کرد و آن را سرکوب هدفمند حکومت ایران خواند.

سحر آقاخانی گفت: دانشجویان ایران در خیزش انقلابی شانه‌به‌شانه مردم ایستادند و دامنه متنوعی از مطالبات از محیط زیست و آزادی را داشتند.

میترا حجازی‌پور، استاد بزرگ شطرنج، در نشست پارلمان اروپا درباره خیزش انقلابی با اشاره به سرکوب‌های جمهوری اسلامی گفت: «انقلاب ملی ایران به دست خود مردم و در خیابان‌های تهران رقم خواهد خورد، اما کشورهای اروپایی وظیفه دارند که عوامل رژیم ایران را از خاک خود اخراج کند.»

سینا انتصاری، فعال مدنی، نیز خطاب به نمایندگان پارلمان اروپا گفت نیروهای جمهوری اسلامی همزمان با این نشست خود را دوباره برای سرکوب معترضان در هفته‌های پیش رو آماده می‌کنند و دیپلمات‌های حکومت هم خونریزی‌ها را انکار می‌کنند.

نشست پارلمان اروپا درباره ایران روز سه‌شنبه ۲۱ شهریور در استراسبورگ آغاز شد. جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در سخنرانی خود به خیزش انقلابی، سرکوب‌های حکومت و گروگان‌گیری شهروندان اروپایی و دوتابعیتی پرداخت و گفت اروپا برای حفاظت از شهروندان و منافعش، روابط دیپلماتیک خود را با جمهوری اسلامی حفظ کرده است.

جوزپ بورل در این نشست با اشاره به قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در سال گذشته که جرقه‌ای برای آغاز خیزش انقلابی ایرانیان شد، گفت: «ما سال گذشته شاهد شجاعت مردم و زنان ایران در خیابان بودیم.»

او در ادامه گفت: «ما از نحوه برخورد جمهوری اسلامی با مخالفان و سرکوب آنان مشمئز شدیم. اتحادیه اروپا تمام قد کنار مردم ایران ایستاده‌ و از خواسته‌های ایرانیان حمایت کرده و می‌کند.»

بارت گروتیس، نماینده هلند در پارلمان اروپا، نیز با تاکید بر لزوم در پیش‌گرفتن اقدام‌های سخت‌گیرانه‌تر علیه ایران گفت اتحادیه اروپا نمی‌تواند اجازه دهد که شهروندانش ربوده و زندانی شوند. اکنون زمان سکون نیست.

با وجود آن که روابط تهران و دولت‌های غربی از جمله اتحادیه اروپا پس از سرکوب مرگ‌بار خیزش انقلابی ایرانیان سردتر شد و در این مدت، کشورهای غربی در چندین نوبت تحریم‌هایی را علیه تهران وضع کردند، اما بورل طی سال گذشته به دلیل حمایت نکردن از مواضع پارلمان اروپا برای تروریستی شناختن سپاه، هدف انتقادهای گسترده‌ای قرار گرفت.

پارلمان اروپا اواخر دی ماه سال گذشته در قطعنامه‌ای از اتحادیه اروپا خواست تا نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به دلیل سرکوب اعتراضات مردم ایران و ارسال پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، در فهرست گروه‌های تروریستی قرار دهد.

بورل اما روز سوم دی و پیش از آغاز نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت تا زمانی که دادگاهی در کشورهای عضو اتحادیه، سپاه را به عنوان یک سازمان تروریستی نشناسد، اتحادیه اروپا نمی‌تواند این نهاد نظامی را به فهرست گروه‌های تروریستی اضافه کند.

این عملیات هکری که به وسیله گروه حکومتی «بچه‌گربه‌های دلربا» (Charming Kitten) صورت گرفته متمرکز بر اسرائیل بوده اما در میان قربانیان چند مجموعه برزیلی و اماراتی نیز به چشم می‌خورند.

شرکت امنیت سایبری «ای‌ست» (ESET) با انتشار گزارشی از یافته‌های خود از این حملات، اعلام کرد این کارزار سایبری به واسطه بدافزار مخصوصی با نام «اسپانسر» (Sponsor) اجرا شده است.

این گروه هکری با سوءاستفاده از یک ایراد نرم‌افزاری در سرورهای «مایکروسافت اکسچنج» توانسته به اهداف خود نفوذ کرده و بدافزارش را به زیرساخت‌های فنی قربانیان منتقل کند.

این بدافزار به هکرها امکان می‌دهد بتوانند فرمان‌های خود را روی سرور شرکت‌های تحت حمله اجرا کنند و اطلاعات موجود در آن‌ها را به سرقت ببرند.

حملات یاد شده در بازه زمانی مارس ۲۰۲۱ تا ژوئن ۲۰۲۲ انجام شده‌اند.

شرکت‌های اسرائیلی که هکرهای حکومتی جمهوری اسلامی به آن‌ها نفوذ کرده‌اند در حوزه‌های رسانه، خودرو، فنی-مهندسی و مالی فعال بوده‌اند.

یک شرکت در حوزه پزشکی در برزیل هم از جمله قربانیان این حمله‌ها بوده است.

گزارش منتشر شده اطلاعاتی درباره شرکت اماراتی ارائه نکرده است.

محققان ای‌ست تاکید کرده‌اند این شرکت‌ها صرفا به دلیل به‌روز رسانی نکردن زیرساخت‌های نرم‌افزاری خود مورد حمله قرار گرفته‌اند و حمله به آن‌ها هدفمند نبوده است.

۱۶ مجموعه از ۳۴ شرکت تحت نفوذ، به وسیله گروه‌های هکری دیگر نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند.

پیش از این و در سال ۲۰۲۱ چندین مجموعه فعال در حوزه امنیت سایبری در ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا نسبت به خطر حمله هکرهای جمهوری اسلامی از طریق سوءاستفاده از ایرادهای نرم‌افزاری مایکروسافت اکسچنج هشدار داده بودند.

در سال‌های گذشته اسرائیل همواره یکی از اهداف حملات هکری جمهوری اسلامی بوده است. این کشور در ماه‌های پیش بارها از سوی گروه‌های مختلف ایرانی مورد حمله قرار گرفته است.

در یکی از آخرین نمونه‌ها، موسسه فن‌آوری «تک‌نیون» (Technion) در حیفا هدف حمله باج‌افزاری هکرها قرار گرفت.

چندی بعد سازمان ملی امنیت سایبری اسرائیل، جمهوری اسلامی را عامل آن حمله معرفی کرد.

هکرها در این حمله برای رمزگشایی اطلاعات از تک‌نیون ۸۰ بیت‌کوین معادل بیش از یک میلیون و ۷۰۰ هزار دلار باج درخواست کرده بودند.

نمایندگان مجلس روز چهارشنبه ۲۲ شهریور با رای مثبت به یک طرح دو فوریتی در قالب اصلاح قانون بودجه، با تمدید برنامه ششم توسعه تا پایان امسال موافقت کردند.

این در حالی است که لایحه برنامه هفتم توسعه در کمیسیون تلفیق مجلس در حال بررسی است.

این هفتمین سالی است که برنامه پنج‌ ساله ششم توسعه در حال اجراست.

پیش از این نیز نمایندگان مجلس به دلیل تاخیر دولت در تدوین و ارائه لایحه برنامه هفتم توسعه، دوره برنامه ششم را تا شهریور ماه امسال تمدید کرده بودند.

در گزارش روزنامه دنیای اقتصاد از تشدید اختلافات بر سر برنامه هفتم توسعه که با عنوان «جدال بر سر برنامه هفتم» منتشر شده، آمده است: «برخی نمایندگان در حال نگارش نامه‌ای به [محمدباقر] قالیباف هستند تا لایحه برنامه هفتم از دستور کار صحن مجلس خارج شود و دوباره برای بررسی بیشتر به کمیسیون ارجاع داده شود.»

محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در گفت‌وگویی تاکید کرد: «بخشی‌هایی از احکام کمیسیون تلفیق برنامه هفتم مورد تایید ما نیست و احکام ارجاعی در گزارش نهایی رییس کمیسیون تلفیق اعمال نشده است.»

روزنامه دنیای اقتصاد همچنین در سر‌مقاله شماره امروز خود با اشاره به اینکه سرانه تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۱ هنوز ۸۰ درصد رقم سال ۱۳۵۵ است، نوشت: «امروزه جامعه ایران وضعیت خود را بیش از آنکه بر اساس گذشته بسنجد آن را در مقایسه با وضعیت سایر کشورها ارزیابی می‌کند.»

پرویز خوشکلام خسروشاهی در بخشی از یادداشت خود با اشاره به سرعت کمتر توسعه‌یافتگی و پیشرفت ایران نسبت به کشورهای مشابه نوشت، غالب افراد از جهت نسبی احساس می‌کنند کشور دچار عقب‌ماندگی است.

سرمقاله‌نویس روزنامه دنیای اقتصاد تاکید کرد: «اگر نظام سیاستگذاری در پی افزایش رضایت عمومی است باید تمرکز خود را بر کاهش فاصله ایران از سایر کشورها قرار دهد.»

به نوشته قائم مقام اسبق بیمه مرکزی ایران، «مهم توسعه و پیشرفت نسبت به گذشته نیست بلکه مهم احساس رضایت جامعه از این توسعه و پیشرفت است».

اقتصاد ایران طی ۴۰ سال گذشته تقریبا ۶۰ درصد کمتر از اقتصاد جهان رشد کرده است به طوری که در چهار دهه گذشته اقتصاد جهانی به طور میانگبن ۱۰ برابر شده که این میزان برای اقتصاد ایران نصف آن بوده است.

مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران پیش از این در گزارش‌هایی به نقد لایحه برنامه هفتم از منظر بخش خصوصی پرداخته است.

در یکی از این گزارش‌ها تاکید شده است: «دست‌یابی به رشد سریع، مساله‌ای صرفا تکنیکی و اقتصادی نیست بلکه واجد وجوه مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است.»

از نگاه اتاق بازرگانی ایران، توسعه نه فقط از منظر دولت، بلکه از منظر دولت، بخش خصوصی، نهادهای صنفی و مدنی باید مورد توجه قرار گیرد: «در واقع توسعه سندی است که باید مورد وفاق همه این گروه‌ها باشد تا بتواند به اهداف خود دست یابد.»

محمد قاسمی، رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران نیز پیشتر خواسته بود تا «تقویت تولید رقابت‌پذیر، خروج تدریجی از نظام قیمت‌گذاری و حذف پیمان‌سپاری ارزی برای صادرات» در برنامه هفتم توسعه تعیین تکلیف شود.

تغییرات مربوط به سن بازنشستگی و نحوه محاسبه مستمری بازنشستگان که با هدف کمک به رفع ابر بحران صندوق‌های بازنشستگی در لایحه برنامه هفتم توسعه گنجانده شده است از جمله مواردی است که به شدت از سوی نمایندگان جریان کارگری و فعالان حقوق کارگران هدف نقد قرار گرفته است.

بر اساس گزارش‌های رسمی نظارتی، در بهترین حالت فقط ۳۰ درصد از احکام برنامه ششم توسعه تحقق یافته است.