پایان حمله ۲۴ ساعته آذربایجان به قرهباغ؛ ارامنه با پیشنهاد آتشبس روسیه موافقت کردند
خبرگزاری رویترز ظهر روز چهارشنبه ۲۹ شهریور خبر داد که ارمنیهای منطقه قرهباغ کوهستانی با پیشنهاد روسیه برای آتشبس موافقت کردند. ۲۴ ساعت قبل از آن، ارتش جمهوری آذربایجان حملهای را به این منطقه آغاز کرد که بر اساس برخی گزارشها منجر به کشته شدن دهها و زخمی شدن صدها تن شد.
بر اساس این گزارش، نیروهای جداییطلب ارمنی در قرهباغ گفتند در حالی ارتش آذربایجان خطوط دفاعی آنان را شکسته و تعدادی از ارتفاعات و تقاطعهای راهبردی را تصرف کرده است که «جهان ایستاده بود و هیچ کاری انجام نمیداد».
جمهوری خودخوانده آرتساخ گفت که در چنین شرایطی «چارهای جز توقف درگیریها» از ساعت یک بعدازظهر چهارشنبه به وقت محلی ندارد.
در این بیانیه آمده است: «مقامات جمهوری آرتساخ پیشنهاد فرماندهی نیروهای حافظ صلح روسیه را برای توقف آتش میپذیرند.»
وزارت امور خارجه ارمنستان روز گذشته در بیانیهای اعلام کرد باکو به دلیل «احساس مصونیت از مجازات» آشکارا مسوولیت این تجاوز را بر عهده گرفته است.
ایروان همچنین پیشتر نیروهای حافظ صلح روسیه در قرهباغ را به دلیل پرت شدن بیش از حد حواس مسکو به جنگ اوکراین، به «ناتوانی در انجام وظیفه» متهم کرده بود.
آذربایجان و ارمنستان پیش از این دو بار بر سر منطقه قرهباغ وارد جنگ شدهاند که نخستین مورد آن در سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴ رخ داد و جنگ اخیر دو کشور نیز در سال ۲۰۲۰ میلادی بود.
با این حال تنشهای بین دو کشور بر سر این منطقه از روز سهشنبه ۲۸ شهریور دوباره شدت گرفت.
پس از حدود یک شبانهروز از آغاز این حمله، با میانجیگری فرماندهی نیروهای حافظ صلح روسیه مستقر در قرهباغ کوهستانی، طرفین بر توقف کامل درگیریها از ساعت ۱۳ امروز به وقت محلی توافق کردند.
وزارت دفاع جمهوی آذربایجان نیز توافق آتشبس را بر اساس خواست ارامنه قرهباغ تایید کرد.
الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان با اشاره به این توافق خبر داد که روز پنجشنبه ۳۰ شهریور نشستی با ارامنه قرهباغ برگزار میشود تا در مورد مسایل مربوط به ادغام مجدد این منطقه به آذربایجان، بر اساس قانون اساسی این کشور گفتگو کنند.
باکو پیشتر شرط پایان جنگ را «خلع سلاح و تضمین خروج نیروهای مسلح ارمنستان از سرزمینهای ما و از بین بردن زیرساختهای نظامی ارمنیها» اعلام کرده بود.
این کشور روز گذشته اعلام کرد یک کامیون در منطقه «خوجاوند» این کشور به دلیل انفجار مین کاشته شده از سوی ارمنستان منفجر شده است که در نتیجه آن چهار کارمند وزارت کشور کشته شدند.
وزارت دفاع این کشور همچنین بیانیهای منتشر کرد و از شلیک توپخانهای یگانهای نیروهای مسلح ارمنستان به مواضع ارتش آذربایجان در منطقه «آغدام» خبر داد.
آغدام منطقهای است که نیروهای «حافظ صلح روسیه» بهطور موقت در آن مستقر هستند و به گفته باکو، هدف گلولهباران سیستماتیک نیروهای ارمنستان قرار گرفته است.
این بیانیه تاکید کرد جمهوری آذربایجان عملیاتی نظامی را با هدف «خلع سلاح و تضمین خروج نیروهای مسلح ارمنستان» از این منطقه انجام داده است.
وزارت دفاع ارمنستان اما در پاسخ اعلام کرد ادعای شلیک نیروهای این کشور که از سوی آذربایجان مطرح شده، با واقعیت مطابقت ندارد.
از سوی دیگر قرهباغ کوهستانی در ۹ ماه گذشته در محاصره آذربایجان بود.
باکو خواهان برکناری مقامهای سیاسی جداییطلب در این منطقه، پیش از هر گونه گفتوگو درباره آینده قرهباغ کوهستانی و ادغامش در جمهوری آذربایجان شده بود.
بر همین اساس آذربایجان روز دوشنبه ۲۷ شهریور نیز از ارمنستان خواسته بود فورا نیروهای مسلح خود را از خاک این کشور در قرهباغ خارج و ساختار نظامی و اداری رژیم منطقه را لغو کند.
قرهباغ کوهستانی اکنون تحت کنترل دولت جمهوری خودخوانده ارمنی است.
این منطقه با ۱۲۰ هزار نفر جمعیت، در سطح بینالمللی بهعنوان بخشی از آذربایجان شناخته شده است اما ارمنیهای آن بهعنوان اکثریت ساکن در قرهباغ کوهستانی، محل زندگیشان را آرتساخ مینامند.
به گفته ساکنان ارمنی قرهباغ کوهستانی، در جریان حمله اخیر آذربایجان به منطقه دستکم ۲۷ نفر کشته، ۲۰۰ نفر زخمی و شماری از روستاها تخلیه شدهاند.
سه سال پیش آخرین نبرد باکو و ایروان بر سر این منطقه با میانجیگری روسیه پایان یافت اما در ماههای گذشته درگیریها بر سر برگزاری «انتخابات ریاستجمهوری» در قرهباغ کوهستانی و نیز تسلط جمهوری آذربایجان بر گذرگاه لاچین بوده است که تنها راه ارتباط زمینی این منطقه با ارمنستان به شمار میرود.
در پی تنشهای تازه، تصاویری از گلولهباران مکرر استپاناکرت، پایتخت قرهباغ که آذربایجان آن را خانکندی مینامند، در شبکههای اجتماعی منتشر شد و باکو گفت که روسیه و ترکیه را از عملیات نظامی خود در این منطقه مطلع کرده است.
در واکنش به این حمله، آمریکا، اتحادیه اروپا، فرانسه، آلمان، روسیه و پاپ فرانسیس رهبر کاتولیکهای جهان در بیانیههایی خواهان پایان درگیری و خونریزی شدند.
در حالی که سازمان هواپیمایی کشوری در ایران اعلام کرده بود همه پروازها بین این کشور، جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان به دلیل درگیری میان آذربایجان و ارمنستان تا اطلاع ثانوی لغو شده است، جعفر یازرلو، سخنگوی این سازمان پس از انتشار خبر آتشبس میان ارمنستان و آذربایجان اعلام کرد پروازها از سر گرفته شدهاند.
دستکم سه فلسطینی در جریان حمله اسرائیل به کرانه باختری رود اردن جان خود را از دست دادند. همچنین یک فلسطینی دیگر در جریان درگیریها در نوار غزه کشته شد.
بنا بر گزارشهای منتشر شده از درگیری شدید میان اسرائیل و شبهنظامیان فلسطینی، حمله ارتش اسرائیل در روز سهشنبه ۲۸ شهریور به اردوگاه پناهجویان در جنین در کرانه باختری، منجر به کشته شدن دستکم سه فلسطینی و مجروح شدن ۲۰ تن دیگر شد.
این آمار از سوی مقامهای فلسطینی تایید شده اما هویت قربانیان هنوز اعلام نشده است.
این در حالی است که ارتش اسرائیل اطلاعات چندانی درباره حمله به اردوگاه جنین ارائه نداده و تنها اعلام کرده است که این عملیات به وسیله یک پهپاد صورت گرفته است.
اما در درگیریهای میان دو طرف، یک فلسطینی دیگر به نام یوسف سالم رضوان هم بر اثر تیراندازی نظامیان اسرائیلی در شرق خان یونس در نوار غزه کشته شد.
مقامهای اسرائیلی هنوز کشته شدن این جوان ۲۵ ساله فلسطینی را تایید نکردهاند اما گفتهاند تعدادی از «آشوبگران» با تجمع در نزدیکی حفاظهای حائل بین اسرائیل و نوار غزه، از مواد منفجره استفاده کردند.
درگیریها بین دو طرف پس از آن شدت گرفت که اسرائیل اعلام کرد گذرگاه بیت حانون برای انجام «ارزیابیهای امنیتی» همچنان بسته خواهد ماند.
به گفته وزارت دفاع اسرائیل، بازگشایی گذرگاه به شرایط امنیتی موجود در منطقه بستگی دارد.
گذرگاه بیت حانون تنها راه ارتباطی بین نوار غزه و اسرائیل است و بسته ماندن آن بدان معنی است که ۱۸ هزار فلسطینی ساکن غزه که در اسرائیل کار میکنند، قادر نخواهند بود سر کار خود حاضر شوند.
بیم آن میرود که حضور یهودیان در مسجد الاقصی در جریان تعطیلات سال نوی یهودی (روش هشانا) منجر به افزایش تنشها در منطقه شود.
سفر ابراهیم رئیسی به نیویورک و سخنرانی او در هفتاد و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در برخی رسانههای خارجی بازتاب یافت؛ از جمله گاردین که واکنش نماینده اسرائیل را هنگام صحبتهای رئیسی برجسته کرد و به آن پرداخت.
این روزنامه بریتانیایی در سایت خود درباره واکنش گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، پس از آغاز سخنرانی رئیسی نوشت و تاکید کرد که اردان با نشان دادن تصویری از مهسا ژینا امینی در کنار جمله «زنان ایرانی هم اکنون شایسته آزادی هستند»، اعتراض خود را به سخنان رییسجمهوری ایران ابراز کرد.
نیویورک تایمز نیز نوشت تنها یک روز پس از مبادله زندانیان میان تهران و واشینگتن و آزادسازی شش میلیارد دلار از پولهای بلوکه شده ایران، رئیسی از تریبون سازمان ملل متحد به تهدید مقامهای آمریکایی پرداخت.
به نوشته نیویورک تایمز، رئیسی بار دیگر کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، در عراق را «اقدامی تروریستی» خواند و تاکید کرد جمهوری اسلامی انتقام خود را از آمران و عاملان کشته شدن سلیمانی خواهد گرفت.
به گزارش این رسانه آمریکایی، سخنان رئیسی امیدهای به وجود آمده برای بهبود روابط بین دو کشور پس از مبادله زندانیان و آزادسازی بخشی از پولهای بلوکه شده ایران را کمرنگ کرد.
تایمز اسرائیل نیز سخنرانی رئیسی در مجمع عمومی سازمان ملل را پوشش داد و نوشت رئیسی از آمریکا خواست برای نشان دادن «حسن نیت» خود، به توافق هستهای با ایران بازگردد.
اتهام رئیسی به آمریکا مبنی بر پیچیدهتر کردن جنگ روسیه علیه اوکراین نیز از دیگر مواردی است که مورد توجه این رسانه اسرائیلی قرار گرفت.
فاکس نیوز اما برای بررسی سفر رئیسی به نیویورک با لیزا دفتری، سردبیر فارین دسک، مصاحبه کرد.
دفتری در این مصاحبه دولت جو بایدن را به دلیل صدور ویزا برای رئیسی هدف انتقاد قرار داد. او گفت این اقدام تنها منجر به مشروعیتبخشی به چهرهای خواهد شد که اعدام معترضان و حمایت از تروریسم را در کارنامه خود دارد.
دفتری از ابراهیم رئیسی با عنوان «قصاب تهران» یاد و تاکید کرد دست او به خون بیگناهان زیادی آلوده است.
سخنرانی رئیسی در مجمع عمومی سازمان ملل در حالی انجام شد که تعدادی از ایرانیان با حضور در مقابل مقر سازمان ملل در نیویورک، شعارهایی اعتراضی مانند «زن زندگی آزادی» و «زندانی سیاسی آزاد باید گردد» سر دادند.
محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، گفت که تهران و مسکو قصد دارند همکاریهای نظامی و فنی خود را در چارچوب معاهدهای بلندمدت تثبیت کنند.
باقری در جریان دیدار با سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، روابط تهران و مسکو را «در مسیر رشد و توسعه» دانست و اعلام کرد «بر اساس تصمیم رهبران دو کشور»، سند همکاریهای بلندمدت ایران و روسیه به زودی نهایی خواهد شد.
او افزود نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، این است که همکاریهای بلندمدت ایران و روسیه به نفع دو کشور بوده و به همین دلیل سند همکاریهای طولانیمدت ایران و روسیه در حال تدوین است: «این سند از ابعاد نظامی و دفاعی قوی برخوردار است و میتواند بستر مناسبی برای توسعه همکاریهای طولانیمدت دو کشور باشد.»
به گفته باقری، رزمایش مشترک ایران و روسیه که قرار است فوریه سال آینده میلادی برگزار شود، با هدف تقویت روابط نظامی دو کشور انجام خواهد گرفت.
او همچنین بر ارتقای همکاریهای نیروهای دریایی دو کشور تاکید کرد.
سرگئی شویگو روز سهشنبه ۲۸ شهریور در صدر هیاتی بلندپایه از مقامات نظامی روسیه وارد تهران شد.
او در این سفر که به دعوت رسمی رییس ستاد کل نیروهای مسلح انجام گرفت، با دیگر مقامهای نظامی جمهوری اسلامی نیز دیدار و گفتوگو خواهد کرد.
خبر افزایش همکاریهای نظامی جمهوری اسلامی و روسیه در حالی اعلام میشود که کمکهای تسلیحاتی تهران به مسکو در جریان حملات مرگبار نیروهای روسیه به اوکراین واکنشهای منفی متعددی در پی داشته است.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره هر گونه مشارکت و همکاری با روسیه را در جریان جنگ اوکراین تکذیب کردهاند.
با این حال، آمریکا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزلند بر پایه شواهد میدانی و اطلاعات به دست آمده، جمهوری اسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه، هدف تحریم قرار دادهاند.
گزارشها همچنین حاکی از آن است که جمهوری اسلامی قصد دارد به زودی خط تولید پهپادهای خود را در روسیه راهاندازی کند.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، و جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در حاشیه نشست سازمان با یکدیگر دیدار و درباره آخرین تحولات مذاکرات احیای برجام، وضعیت حقوق بشر در ایران و همکاری تسلیحاتی ایران با روسیه در جنگ اوکراین گفتوگو کردند.
جوزپ بورل در دیدار با امیرعبداللهیان ضمن محکومیت شدید بازداشت خودسرانه شهروندان اتحادیه اروپا در ایران، خواستار آزادی فوری همه این شهروندان شد.
بورل با اشاره به بیانیه اتحادیه اروپا در سالگرد «قتل» مهسا ژینا امینی، تاکید کرد جمهوری اسلامی باید به آزادیهای بنیادین مردم ایران احترام بگذارد
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با تاکید بر لزوم تنشزدایی در روند احیای برجام، از ایران خواست در تصمیم خود در اخراج تعدادی از بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی تجدیدنظر کرده و همکاری خود را با آژانس بهبود بخشد
جوزپ بورل همچنین از ایران خواست همکاریهای نظامی خود با روسیه را در جنگ این کشور علیه اوکراین متوقف کند.
سخنرانی ابراهیم رئیسی در حالی در مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد که اعتراضات به حضور هیات جمهوری اسلامی در نیویورک ادامه دارد. در همین حال، اعضای هیات اعزامی جمهوری اسلامی حاضر به پاسخگویی به هیچیک از پرسشهای ایراناینترنشنال نبودند.
ابراهیم رئیسی روز سهشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، خیزش انقلابی مردم ایران را به جنگ رسانهای غرب نسبت داد و گفت: «سال گذشته ملت ایران آماج بزرگترین حمله رسانهای و جنگ روانی تاریخ قرار گرفت.» او افزود: «برخی از کشورهای غربی و سرویسهای اطلاعاتی آنها در سال گذشته دچار اشتباه محاسباتی شدند.»
رییس جمهوری ایران با شکستخورده خواندن «پروژه آمریکایی کردن جهان» و دفاع از اقدامهای منطقهای جمهوری اسلامی، امنیت کنونی برخی کشورهای منطقه را «مدیون» اقدامهای قاسم سلیمانی خواند و کشته شدن او را «جایزه به داعش» توصیف کرد.
رئیسی خروج آمریکا از برجام در زمان ترامپ را «نقض مسلم اصل وفای به عهد» خواند و گفت ایالات متحده باید برای نهایی کردن مذاکرات اعتمادسازی کند.
رییسجمهوری ایران کشورهای اروپایی را نیز به عدم پایبندی به تعهدات خود در برجام متهم کرد و گفت این کشورها باید «درک کنند با سرعت گرفتن در مسیر پرهزینه تقابل، بازنده خواهند شد.»
رئیسی بدون اشاره به کمکهای پهپادی جمهوری اسلامی به روسیه در جنگ اوکراین گفت درگیری نظامی راهحل مساله اوکراین نیست و خاطرنشان کرد تهران از هر ابتکاری برای پایان جنگ و آغاز روند سیاسی استقبال میکند و آماده نقشآفرینی در این زمینه است.
او در بخشی دیگر از سخنانش گفت «اسلامستیزی و آپارتاید فرهنگی» در صورتهای مختلف خود، از جمله سوزاندن قرآن و منع حجاب در مدارس، نمود پیدا کرده است.
رئیسی با تاکید بر دیدگاه اسلام درباره خانواده، از سازمان ملل خواست «حفاظت از حریم خانواده و ازدواج» را به «دستور کار مشترک جهانیان» تبدیل کند.
رییسجمهوری ایران با تکرار مواضع کوییرستیزانه جمهوری اسلامی، نهاد خانواده را ناشی از «وصلت یک زن و یک مرد» دانست و به صورت تلویحی سایر شکلهای تشکیل خانواده از جمله ازدواج افراد همجنس را «روایتهای ساختگی از زوجیت و جنسیت»، «تلاش برای حذف مفاهیم متعالی نظیر مادر، پدر و خانواده طبیعی» و مصداق «جنایت علیه بشریت و موجب انقطاع نسل بشر» دانست.
او با انتقاد از وضعیت حقوق بشر در غرب گفت: «آیا آمریکا که خودبزرگترین زندان مادران در جهان را دارد، میتواند صادقانه نگران حقوق زنان باشد.»
ادامه اعتراضها به حضور هیات جمهوری اسلامی در نیویورک
سخنرانی رئیسی در مجمع عمومی سازمان ملل در حالی برگزار شد که شماری از ایرانیان مقابل محل برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی از جمله «زن زندگی آزادی»، «زندانی سیاسی آزاد باید گردد» و «نه به معامله با ملاها» سردادند.
مریم رحمتی، خبرنگار ایران اینترنشنال، هنگام ورود ابراهیم رئیسی به محل نشست مجمع عمومی سازمان ملل برای سخنرانی، از او سوالهایی پرسید، اما رئیسی از پاسخ خودداری کرد.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز از پاسخ دادن به پرسشهای مختلف و مکرر خبرنگار ایراناینترنشنال خودداری کرد.
علی باقری کنی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز در حاشیه این نشست در پاسخ به پرسشهای مکرر خبرنگار ایراناینترنشنال درباره معترضان و کودکان کشته شده و خبرنگاران بازداشتی در خیزش انقلابی هیچ پاسخی نداد.
گزارش کیان امانی، خبرنگار ایراناینترنشنال، رفتار هیات جمهوری اسلامی در نیویورک را با خبرنگاران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل نشان میدهد.
در همین حال، خبرنگاران ایراناینترنشنال گزارش دادند رفتارهای غیر متعارف هیات جمهوری اسلامی، از جمله ایجاد مزاحمت برای روزنامهنگاران، تردد از در پشتی هتل و اقدامهایی همچون آوردن یک دستگاه مایکروفر به داخل هتل باعث جلب توجهات شده است.
به گفته خبرنگاران ایراناینترنشنال، اعضای هیات جمهوری اسلامی همچنین در میانه نشست سازمان ملل، برای خرید و تهیه سوغاتی در رفتوآمد بودند.
به گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال، اعضای هیات اعزامی جمهوری اسلامی در نشست سازمان ملل، همچنین یک مایکروفر را به داخل هتل محل اقامت خود آوردهاند، که همین امر در فرایند بازرسی ابراز تعجب کادر امنیتی حاضر در محل را در پی داشته است.
سخنرانی رئیسی واکنش مقامهای مختلف خارجی را نیز به همراه داشت. گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، سخنرانی ابراهیم رئیسی در مجمع عمومی سازمان ملل را، در حالی که تصویری از مهسا ژینا امینی در دست داشت، ترک کرد.
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه، با اشاره به حضور ابراهیم رئیسی در نیویورک در جمع خبرنگاران گفت: قصاب تهران با وجود تحریمها علیه او و با ویزایی که دولت بایدن به او داده، وارد خاک آمریکا شده و در سازمان ملل مشغول تبلیغات برای حکومت ایران است.
ارنست در واکنش به مبادله زندانیان آمریکا و جمهوری اسلامی در ازای آزادسازی شش میلیارد دلار گفت: جو بایدن از تشویق ایران به «دیپلماسی گروگانگیری» دست بردارد.
مارشا بلکبرن، دیگر سناتور جمهوریخواه آمریکا، نیز گفت: «ابتدا بایدن شش میلیارد دلار در مبادله زندانیان به ایران تحویل داد و اکنون به ابراهیم رئیسی اجازه ورود به آمریکا و سخنرانی در سازمان ملل را داده است؛ تعظیم کردن بر [رژیم] ایران را متوقف کنید.»
در همین حال، لارنس نورمن، خبرنگار وال استریت ژورنال، به نقل از یک منبع آگاه به دیدار علی باقریکنی با مقامهای بریتانیا، فرانسه و آلمان در نیویورک اشاره کرد و نوشت: «هیچ پیشرفتی در بازگشت به مذاکرات اتمی با ایران حاصل نشده است.»