صندوق بینالمللی پول در گزارشی پیشبینی کرد نرخ تورم ایران در پایان سال جاری میلادی به ۴۷ درصد برسد. بر اساس برآورد این نهاد بینالمللی، نرخ تورم ایران در سال ۲۰۲۴ میلادی به ۳۲/۵ درصد کاهش خواهد یافت.
در جدیدترین ارزیابی صندوق بینالمللی پول از چشمانداز اقتصادی کشورهای جهان، نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۳ میلادی حدود سه درصد برآورد شده است اما نرخ رشد اقتصادی ایران در سال آینده میلادی افت کرده و به ۲/۵ درصد کاهش مییابد.
صندوق بینالمللی پول، نرخ بیکاری ایران را در سال جاری ۹/۴ درصد تخمین زده است.
این شاخص کلان و مهم اقتصادی در سال آینده میلادی نیز به ۹/۶ درصد افزایش خواهد یافت.
این صندوق در ادامه، ارزش دلاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال جاری میلادی را بیش از ۳۶۶ میلیارد دلار ارزیابی کرد.
ایران با این میزان تولید ناخالص داخلی در جایگاه چهلودوم جهان قرار دارد.
صندوق بینالمللی پول ارزش تولید ناخالص داخلی ایران بر حسب برابری قدرت خرید را در سال ۲۰۲۳ میلادی بیش از یک هزار و ۷۰۰ میلیارد دلار گزارش کرد.
بر حسب این معیار، اقتصاد ایران در رتبه ۱۹ جهان قرار میگیرد.
بانک جهانی در مهر سال ۱۴۰۰ در گزارشی مربوط به ارزیابی ارزش اقتصادهای جهان در سال ۲۰۲۰ میلادی، نرخ برابری دلار با ارزهای محلی برخی کشورها از جمله ایران را تغییر داد.
این موسسه، اختلاف بسیار شدید بین قیمت رسمی با قیمتهای واقعی ارز در بازار آزاد را دلیل اقدام خود اعلام کرد.
با تغییر نرخ برابری دلار و ریال در محاسبات بانک جهانی، ارزش تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۰ میلادی حدود ۱۹۲ میلیارد دلار اعلام شد که نزدیک به ۷۰ درصد کمتر از ارزش جاری تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس محاسبات قبلی بود.
پیش از تغییر نرخ برابری، بانک جهانی ارزش تولید ناخالص داخلی ایران را در سال ۲۰۲۰ میلادی بر حسب نرخ برابری رسمی دلار به ریال، ۶۲۸ میلیارد دلار ارزیابی کرده بود.
با تغییر اخیر، جایگاه اقتصاد ایران از رتبه ۲۱ جهان به رتبه ۵۱ تنزل کرد.
تعیین نرخ واقعی برابری دلار برای محاسبه این اعداد و ارقام از جمله مسایل چالشبرانگیز سالهای اخیر بوده است.
فاصله بسیار زیاد بین نرخ دلار رسمی و بازار آزاد باعث شده است تا این محاسبات و رتبهبندیها، چندان معتبر و قابل اعتنا نباشند.
در گزارش اخیر صندوق بینالمللی پول نیز ارزش دلاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۲ میلادی بیش از ۳۴۶ میلیارد دلار اعلام شد.
مقایسه این عدد با رقم اعلام شده از سوی بانک مرکزی بهعنوان ارزش جاری تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۱ نشان میدهد نرخ برابری در نظر گرفته شده برای هر دلار آمریکا ۲۹ هزار و ۳۸۸ تومان است.
این نرخ، رقمی بین نرخ دلار در بودجه سال ۱۴۰۱ و میانگین نرخ دلار در بازار آزاد در آن سال به حساب میآید که مبنای محاسبات صندوق بینالمللی پول در نظر گرفته شده است.
نرخ دلار در بودجه سال ۱۴۰۱، حدود ۲۳ هزار تومان در نظر گرفته شد اما میانگین قیمت دلار در بازار آزاد در همان سال اندکی بالاتر از ۳۵ هزار تومان بود.
اگر نرخ بازار آزاد مبنای محاسبات ارزش تولید ناخالص داخلی ایران قرار میگرفت، تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۲ میلادی حدود ۲۹۱ میلیارد دلار میشد و رتبه ایران تا جایگاه ۴۸ تنزل مییافت.
آمار رشد مثبت اقتصادی با احساس رفاه خانوادهها سازگار نیست
سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد در روز شنبه ۲۲ مهر به این موضوع پرداخت که بین رشدهای مثبت اقتصادی و احساس خانوارها از وضعیت رفاهی خود «سازگاری» وجود ندارد.
در بخشی از این مطلب اشاره شد که رشد تولید ناخالص داخلی معیار دقیقی از تغییرات وضعیت رفاهی خانوارها نیست.
بر اساس دادههای این مطلب، در سه سال اخیر و همزمان با رشد اقتصادی مثبت، خانوار ایرانی مجبور شده سهم بیشتری از مخارجش را صرف تامین حداقلهای معیشتی کند و سهم کمتری برای سایر امور رفاهیاش باقی مانده است.
سجاد ابراهیمی، اقتصاددان، در این سرمقاله تصریح کرد برای سنجش وضعیت رفاهی خانوارها باید به عواملی همچون آلودگی هوا و ریزگردها، مشکلات دسترسی به آب آشامیدنی در برخی شهرها و بحران احتمالی تامین آب در سالهای نهچندان دور، تخریب محیط زیست و مسایل اجتماعی توجه کرد.
به گفته او همچنین افزایش نامطمئن بودن از وضعیت اقتصادی کشور در سالهای آینده از مهمترین شاخصهایی است که باید لحاظ شود.
امیرعبداللهیان در این نشست که روز شنبه ۲۲ مهر در سفارت جمهوری اسلامی در لبنان برگزار شد، خواستار توقف حملات اسرائیل به نوار غزه شد و تاکید کرد در صورت تعلل جامعه جهانی در جلوگیری از این حملات، «پاسخ در زمان مناسب از سوی محور مقاومت» داده خواهد شد.
او افزود احتمال «گشوده شدن جبهههای جدید» در مناقشه حماس و اسرائیل وجود دارد.
در سوی دیگر ناظران میگویند یک جنگ چندجانبه با اسرائیل از حمایت عمومی گسترده برخوردار نخواهد بود چون از نظر سیاسی برای دو طرف پرهزینه و از نظر اقتصادی برای کشورهای منطقه فاجعهبار است.
امیرعبداللهیان گفت آمریکا با حمایت همهجانبه از اسرائیل و ارسال سلاح به این کشور به صورت علنی «وارد جنگ با غیرنظامیان» شده است.
به گفته او، نتانیاهو و دولت اسرائیل پس از حمله حماس در روز ۱۵ مهر سقوط کردند.
ساعاتی پیش از این اظهارت، گیلعاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، در گفتوگو با ایراناینترنشنال با اشاره به حمایت حکومت ایران از گروههای تروریستی، از همه کشورهای جهان خواست جمهوری اسلامی را به طور جدی تهدید نظامی کنند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی عصر جمعه ۲۱ مهر نیز در دیدار با بشار اسد، رییس حکومت سوریه در دمشق گفت «مقاومت فلسطین» میتواند «تا مدت زمانی طولانی» در برابر حملات اسرائیل دوام بیاورد. او همچنین غرب را متهم کرد به دنبال مشروعیت بخشیدن به «جنایات اسرائیل در نوار غزه» است.
امیرعبداللهیان در این دیدار حملات اسرائیل به غیرنظامیان، هدف قرار دادن اماکن عمومی و درمانی و همچنین قطع آب و برق و سوخت در نوار غزه را «جنایت جنگی» خواند و ضمن تاکید بر حمایت مستمر جمهوری اسلامی و سوریه از «مقاومت ملت فلسطین»، بار دیگر گفت حملات مرگبار حماس به اسرائیل «یک تصمیم، طراحی و اقدام کاملا فلسطینی» بود.
روز سهشنبه ۱۸ مهر، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی هم با عقبنشینی از مواضع پیشین، نقش تهران در حملات مرگبار شبهنظامیان حماس به اسرائیل را رد کرد و گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیرفلسطینیها است، دچار محاسبه غلط شدهاند».
امیرعبداللهیان همچنین از مواضع واشینگتن در قبال مناقشه حماس و اسرائیل انتقاد کرد و گفت: «آمریکا نمیتواند از دیگران تقاضای خویشتنداری کند و در عین حال از رژیم صهیونیستی حمایت تسلیحاتی نماید تا علیه شهروندان فلسطینی بهکارگیری شود.»
این سخنان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در حالی مطرح شد که درگیریها میان شبهنظامیان حماس و ارتش اسرائیل همچنان ادامه دارد.
بشار اسد نیز در این دیدار دلیل حمایت کشورهای غربی از اسرائیل را ترس آنها از «فروپاشی» این کشور دانست.
او حملات حماس به اسرائیل را یک «پیروزی» خواند و افزود اسرائیل و متحدانش قصد دارند تحولات اخیر را «به زمینهای برای از بین بردن مقاومت بدل کنند».
امیرعبداللهیان در سفر خود به دمشق با فیصل مقداد، همتای سوری خود نیز دیدار و گفتوگو کرد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از دبیر دوم سفارت جمهوری اسلامی در لبنان گزارش داد هدف اسرائیل از حمله به فرودگاههای دمشق و حلب در روز ۲۰ مهر، جلوگیری از سفر منطقهای امیرعبداللهیان بوده است.
بنا بر این گزارش، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از طریق مرز زمینی به سوریه سفر کرده است.
امیرعبداللهیان ۲۱ مهر ماه با حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان دیدار کرد.
او گفت جمهوری اسلامی «با قدرت» به حمایتهای «سیاسی، بینالمللی و رسانهای» از مقاومت فلسطین ادامه میدهد.
امیرعبداللهیان همچنین به احتمال ورود جریانها و گروههای شبهنظامی دیگر به جنگ اسرائیل و حماس پرداخت و گفت: «در شرایط تداوم جنایات جنگی و محاصره انسانی غزه، هر اتفاق و تصمیمی از سوی دیگر جریانهای مقاومت محتمل است.»
با ادامه درگیریهای پراکنده در مرز اسرائیل و لبنان، نگرانیها درباره پیوستن رسمی حزبالله به حماس و متحدان فلسطینیاش در جنگ با اسرائیل شدت گرفته است.