برطرف شدن خطر اعدام عباس دریس؛ دادگاه رسیدگی به اتهامات او ۳۰ مهر برگزار میشود
وکیل عباس دریس، زندانی سیاسی محکوم به اعدام در پرونده کشتار نیزارهای ماهشهر خبر داد که خطر قصاص (اعدام) او برطرف شده است. به گفته فرشته تابانیان، جلسه رسیدگی به اتهامات دریس روز ۳۰ مهر برگزار میشود.
دادگاه انقلاب مهر ماه گذشته عباس دریس را به اتهام تیراندازی و کشتن یک فرمانده یگان ویژه به نام رضا صیادی به «محاربه» محکوم و علیه او حکم اعدام صادر کرد.
در ادامه رسیدگیها، مرداد امسال اعاده دادرسی عباس دریس در شعبه نهم دیوان عالی کشور ثبت و دستور توقف اجرای حکم اعدامش به شعبه اول اجرای احکام ماهشهر ارسال شد.
در این پرونده محسن دریس، برادر عباس دریس به معاونت در قتل متهم شده بود.
شامگاه ۲۴ مهر فرشته تابانیان خبر داد جلسه رسیدگی به اتهامات این دو برادر در زمینه قتل عمد، ۳۰ مهر در شعبه سوم کیفری یک استان خوزستان برگزار میشود.
این وکیل دادگستری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما قبلا رضایت خانواده "شهید صیادی" را کسب کردهایم. همچنین پاسخ استیذان معاون قوه قضاییه در رابطه با دیه مثبت است.»
تابانیان پیشتر چندین بار گفته بود خانواده مامور جانباخته یگان ویژه در ماهشهر «رضایت» داده و از قصاص صرفنظر کرده است.
او یادآور شده بود پرونده این متهم اعتراضات آبان ۹۸ «دارای ایرادهای متعدد» بوده و موکلش «در هیچکدام از مراحل بازپرسی و دادگاه» به تیراندازی اقرار نکرده است.
به گفته وکیل عباس دریس، دیوان عالی کشور بدون توجه به همه این ایرادات حکم «اعدام» دریس را تایید کرد و او برای نقض این حکم درخواست «اعاده دادرسی» داد.
فعالان حقوق بشر با اشاره به پخش اعترافات تلویزیونی عباس دریس، هشدار داده بودند او تحت فشار و شكنجه اعتراف کرده است.
عباس دریس در جلسات بازپرسی، شرکت در اعتراضات را پذیرفته اما هر گونه نقش داشتن در آتش زدن لاستیک و بستن جادهها را انکار کرده بود.
در اعتراضات آبان ۹۸، ماهشهر و شهرکهای حاشیهای آن از کانونهای اعتراضات بودند و گزارشهای مختلفی درباره به رگبار بستن معترضان در نیزارها منتشر شد.
در جریان این اعتراضات، مردمی که جاده منتهی به پتروشیمی این شهر را بسته بودند، پس از حمله نیروهای امنیتی به نیزارهای اطراف پناه بردند. نیروهای امنیتی معترضان را به گلوله بستند و در نتیجه این گلولهباران نیزار آتش گرفت و عده زیادی کشته شدند.
روزنامه نیویورکتایمز دهم آذر ماه ۹۸ گزارش داد در جریان اعتراضات سراسری آبان ماه، حدود ۱۰۰ نفر از معترضان پناهگرفته در نیزارهای ماهشهر کشته شدند.
پس از آن و با افزایش گزارشها در این باره، محسن بیرانوند، فرماندار و رضا پاپی، فرمانده نیروی انتظامی ماهشهر در مصاحبه با تلویزیون جمهوری اسلامی کشتار معترضان در نیزارهای ماهشهر را تایید کردند.
مقامهای جمهوری اسلامی آماری از کشتهشدگان این کشتار ارائه نکردهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به کشتار غیرنظامیان اسرائیلی از سوی شبهنظامیان حماس، آن را «خلاف واقع» دانست و گفت شهرکنشینان اسرائیلی «غیر نظامی نیستند بلکه همه مسلح هستند». او افزود: «بر فرض هم که غیرنظامی باشند، مگر چه تعداد غیرنظامی کشته شدند؟»
خامنهای روز سهشنبه ۲۵ مهر در دیدار با گروهی که از آنان با عنوان «نخبگان علمی ایران» یاد شده است، آمریکا را به دست داشتن در حملات اسرائیل علیه فلسطینیان متهم کرد و گفت سیاست جاری اسرائیل طی روزها و هفتههای اخیر از سوی واشینگتن تنظیم شده است.
او تاکید کرد آمریکاییها باید در قبال مناقشه حماس و اسرائیل «مسوولیت خود را مورد توجه قرار دهند».
سخنان خامنهای ساعاتی پس از آن مطرح شد که سیانان به نقل از دو منبع نظامی گزارش داد دو هزار نیروی واکنش سریع نیروی دریایی آمریکا به سمت آبهای اسرائیل اعزام شدهاند.
کارشناسان هدف پنتاگون را از این اقدام، ارسال پیام بازدارندگی به ایران و حزبالله لبنان و جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه دانستهاند.
خامنهای تاکید کرد اگر اسرائیل به «جنایات» خود علیه فلسطینیان ادامه دهد نمیتوان از جمهوری اسلامی انتظار داشت مانع فعالیت گروههای مقاومت شود.
او افزود در صورت ادامه حملات اسرائیل به نوار غزه، دیگر کسی نخواهد نتوانست جلوی «مسلمانان و نیروهای مقاومت» را بگیرد.
طی روزهای گذشته بسیاری از کشورها به جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن در منطقه از جمله حزبالله لبنان هشدار دادهاند به افزایش تنشها در پی مناقشه حماس و اسرائیل دامن نزنند.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز ۲۳ مهر تاکید کرد اگر حمله اسرائیل به غزه متوقف نشود، جبهههای جنگ گستردهتر خواهد شد.
او گفت که ایران در این شرایط نمیتواند تماشاچی باقی بماند و در صورت گسترش دامنه جنگ، به آمریکا هم خسارات سنگینی وارد خواهد شد.
در حال حاضر، مایکل کوریلا، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) برای بررسی نیازهای دفاعی ارتش اسرائیل و تلاش برای جلوگیری از گسترش دامنه درگیریها در منطقه، به اسرائیل سفر کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز ۲۴ مهر در سخنرانی خود در پارلمان این کشور خطاب به جمهوری اسلامی و حزبالله گفت: «ما را در شمال امتحان نکنید زیرا بهایی که پرداخت خواهید کرد سنگین خواهد بود. مراقب باشید.»
رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی روز سهشنبه ۲۵ مهر خود اقدامات اسرائیل علیه فلسطینیان را نسلکشی خواند و گفت اسرائیل تعمدا ساختمانهای مسکونی غیرنظامیان و مراکز پرجمعیت در غزه را هدف قرار میدهد.
علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران هم روز ۲۵ مهر به اسرائیل هشدار داد در صورت تداوم حملات اسرائیل به نوار غزه، «شاید شوک دیگری در راه باشد».
فدوی تاکید کرد برای سپاه پاسداران «محدودیت جغرافیایی و موضوعی وجود ندارد».
گزارشها حاکی از آن است درگیریها میان حماس، اسرائیل و حزبالله همچنان ادامه دارد. تاکنون هزاران نفر در جریان این مناقشه مرگبار کشته، زخمی و آواره شدهاند.
کمیته حفاظت از روزنامهنگاران (CPJ) روز ۲۴ مهر اعلام کرد از زمان آغاز منازعه حماس و اسرائیل، ۱۵ خبرنگار جان خود را از دست دادهاند. هشت خبرنگار در جریان این درگیریها زخمی و سه تن دیگر مفقود یا بازداشت شدهاند.
شورای اتحادیه اروپا با انتشار بیانیهای اعلام کرد اقدامهای محدود کننده علیه جمهوری اسلامی را ذیل تحریمهای منع اشاعه پس از روز موسوم به روز انتقال برجام (۱۸ اکتبر) حفظ میکند.
در این بیانیه که روز سهشنبه ۲۵ مهر منتشر شد، آمده است که طبق ارزیابی شورای اروپا دلایل معتبری برای خودداری از لغو این محدودیتها بر اساس آنچه در برجام پیشبینی شده بود وجود دارد.
توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) شامل یک سری از لغو محدودیتها موسوم به بندهای غروب است که بر اساس آن، قرار بود محدودیتها علیه جمهوری اسلامی کاهش یابد.
جمهوری اسلامی این توافق را به طور گسترده نقض کرده است. از جمله، تهران میزان مجاز ۳/۶۷ درصدی غنیسازی مندرج در برجام را رعایت نکرده و اکنون در حال غنیسازی اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد است.
شورای اروپا تصمیم گرفت تحریمهایی که در ابتدا از سوی سازمان ملل متحد علیه افراد و نهادهای دخیل در فعالیتهای مرتبط با توسعه موشکهای هستهای یا بالیستیک جمهوری اسلامی یا افراد و نهادهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وضع شده بود، همچنان به قوت خود باقی بمانند.
این شورا موافقت کرد اقدامات بخشی و فردی را که تحت تحریمهای اتحادیه اروپا وجود دارند، به ویژه اقدامات مربوط به اشاعه هستهای ایران و همچنین تحریمهای تسلیحاتی و موشکی را حفظ کند.
اتحادیه اروپا تاکید دارد که این اقدامات به معنای اعمال تحریمهای جدید این اتحادیه علیه جمهوری اسلامی نیست. علاوه بر این، تغییری در وضعیت آن دسته از تحریمهای اتحادیه اروپا که قبلا بر اساس برجام لغو شده بودند، صورت نخواهد گرفت.
روز ۱۴ مهر جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد سه کشور اروپایی عضو برجام قصد دارند تحریمهای موشکی جمهوری اسلامی را که بر اساس این توافق روز ۱۸ اکتبر لغو میشوند، حفظ کنند.
بورل در بیانیهای گفت بر اساس اعلام سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا، ایران از سال ۲۰۱۹ به تعهدات خود در قالب برجام پایبند نبوده است.
تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامه سازمان ملل متحد که توافق برجام را تایید کرده بود، قرار بود در ۱۸ اکتبر سال جاری منقضی شود.
این تحریمها برای آن وضع شده که تهران فعالیتی در راستای توسعه موشکهای بالیستیک دارای قابلیت حمل کلاهک هستهای انجام ندهد.
همچنین این تحریمها جمهوری اسلامی را از خرید و فروش یا انتقال پهپادها و اجزای آن که قادر به پرواز بیش از ۳۰۰ کیلومتر هستند، منع کردهاند.
دادگستری استان البرز صبح روز سهشنبه ۲۵ مهر خبر داد تعداد بازداشتیهای پرونده قتل مشکوک داریوش مهرجویی و همسرش وحیده محمدیفر به ۱۰ نفر رسید. کانون نویسندگان ایران در اطلاعیه کوتاهی اعلام کرد جمهوری اسلامی ید طولایی در تعقیب، آزار و حتی قتل نویسندگان و هنرمندان آزادیخواه دارد.
به گفته حسین فاضلی هریکندی، رییس دادگستری استان البرز، این ۱۰ نفر اشخاصی هستند که به هر نحو میتوانستند انگیزه قتل داشته باشند و به همین دلیل احضار یا بازداشت شده و از آنها تحقیق میشود.
فاضلی هریکندی همچنین یادآور شد تلاش برای شناسایی «علل و انگیزههای قتل» از سوی «تیم ویژه» ادامه دارد.
داریوش مهرجویی، سینماگر برجسته ایران و همسرش وحیده محمدیفر، فیلمنامهنویس، شامگاه شنبه ۲۲ مهر در ویلای شخصیشان واقع در زیبادشت شهرستان فردیس استان البرز به قتل رسیدند.
پیکر آنها را دخترشان مونا، ساعت ۲۲:۲۵ شب در حالی پیدا کرد که با ضربههای چاقو یا جسم برنده دیگر به ناحیه گردن کشته شده بودند.
پزشکی قانونی علت مرگ این دو نفر را «خونریزی شدید به دلیل جراحات وارده به واسطه برخورد چاقو یا جسم برنده و نوک تیز به بدن» اعلام کرد.
از دقایق نخست اعلام خبر قتل این کارگردان شهیر ایران، تصویری از یک پست اینستاگرامی وحیده محمدیفر درباره تهدید و حمله افرادی ناشناس به خانهشان در روزهای پیش از آن بازنشر شد.
فردای روز قتل مصاحبهای از محمدیفر در صفحه نخست روزنامه اعتماد در اینباره منتشر شد که حاکی از جزییاتی درباره سرقت از منزلشان بود.
اعتماد روز سهشنبه ۲۵ مهر هم بخشهایی منتشر نشده را از مصاحبه اخیر خود با همسر داریوش مهرجویی منتشر کرد که در آن او گفته بود باغبان خانواده پیشتر به اتهام سرقت بازداشت شده است: «قبلا خودمان باغبانی داشتیم که از ما سرقت کرد. بعدا متوجه شدیم که هم باغبان ما بوده و هم باغبان همسایه کناری ما. او را تحویل پلیس دادیم اما همسایه کناری ما باغبان را بخشید و او آزاد شد.»
به گفته محمدیفر، برادر باغبان مذکور که «دزد و همدستش» بوده، در شهرک مشغول به کار بوده است.
او درباره سرقت اخیر از خانهشان تاکید کرده بود «سنتور و یکسری وسایلی به سرقت رفته که فقط یک هنرمند ارزش آن را میتواند درک کند» و نتیجه گرفت «سرقت کار خودی بوده» و قرار است از «طرف بازجویی کنند».
روز دوشنبه اطلاعاتی به ایراناینترنشنال رسید که نشان میداد داریوش مهرجویی و وحیده محمدیفر طی روزهای گذشته بارها از سوی افراد ناشناس تهدید به قتل شده بودند.
طبق این اطلاعات، مهرجویی گزارش تهدید شدن خود و همسرش را بارها به نیروی انتظامی داده بوده اما نیروی انتظامی آن را جدی نگرفته.
از سوی دیگر سعید منتظرالمهدی، سخنگوی نیروی انتظامی روز یکشنبه گفت در ویلای مهرجویی دوربینی نبود و دوربینهای ورودی شهرک هم از مدتها قبل کار نمیکرد.
او افزود: «دوربینها دیگری در این منطقه وجود داشت و در اختیار نیروی انتظامی است.»
قتل فجیع این سینماگر و همسر فیلمنامهنویسش تاکنون واکنشهای متعددی در پی داشته است.
روز ۲۴ مهر کانون نویسندگان ایران با انتشار متنی کوتاه درباره این «جنایت هولناک» گفت که حاکمیت از پاسخگویی به ابهامات و شرح چگونگی آنچه بر آن دو رفته است سر باز میزند.
کانون نویسندگان ایران همچنین یادآور شد جمهوری اسلامی ید طولایی در تعقیب و آزار و حتی قتل نویسندگان و هنرمندان آزادیخواه دارد.
داریوش مهرجویی که متولد آذر ۱۳۱۸ بود از برجستهترین فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران و از چهرههای جریان موسوم به موج نو است.
این کارگردان سینما در سال ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه را از سفیر این کشور در ایران دریافت کرد.
از مهمترین آثار او فیلمهای «گاو»، «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «سنتوری»، «هامون»، «لیلا» و «پری» هستند.
یک زن جوان اهل شهرستان الشتر استان لرستان به نام راضیه حسنوند که قربانی ازدواج اجباری و کودکهمسری بوده است، به دست برادرش کشته شد. سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد طی ١٧ روز گذشته دستکم هفت زن با انگیزه «ناموسی» کشته شدهاند.
بر اساس گزارشها، راضیه حسنوند ۲۰ ساله که بیستم مهر با شلیک گلوله به کما رفته بود، روز ۲۲ مهر جان باخت.
این زن که مادر یک کودک است، پس از چند سال زندگی مشترک با پسرخالهاش و باوجود مخالفت شدید خانواده، از همسرش جدا شده بود.
او اخیرا از سوی برادرش برای ازدواج مجدد با مردی دیگر تحت فشار قرار داشت.
به گفته ههنگاو، برادر راضیه به او شلیک کرد چون «از خانه بیرون رفته بود».
این سازمان حقوق بشری در گزارشی دیگر یادآور شد از روز هفت تا ٢٤ مهر، دستکم ۱۳ زن در شهرهای مختلف ایران به دست افراد نزدیک خانواده خود کشته شدهاند که هفت مورد آنها با انگیزه «ناموسی» بوده است.
پیشتر روزنامه اعتماد گزارش داده بود از ابتدای سال جاری تا آخر خرداد ماه، بر اساس اخبار رسمی دستکم ۱۰ زن و دختر کشته شدهاند که اکثرشان قربانی کودکهمسری بودهاند.
اعتماد نوشته بود بیشتر زنان و دختران قربانی امسال، اهل روستاهای دو استان کردستان و آذربایجان غربی بودند.
طبق دادههای گزارش ههنگاو، پنج مورد از قتلهای مهر ماه امسال در شهرهای خوی و سردشت آذربایجان غربی بود.
در مشهد نیز دو مورد و در هر یک از شهرهای تهران، دامغان، محلات، پیرانشهر، الشتر و هیدج نیز یک قتل با این ویژگیها ثبت شده است.
پدیدههایی چون کودکهمسری، زنکشی، قتل ناموسی و خودکشی به دلیل ازدواج اجباری همچنان در شماری از استانهای ایران با فراوانی بالا رخ میدهند.
خبرگزاری هرانا پیشتر در گزارش سالانه خود درباره وضعیت حقوق بشر ایران در سال ۱۴۰۱، از ثبت دستکم ۳۹ مورد قتل زنان مرتبط با خشونت خانگی و ۵۴ مورد گزارش خشونت خانگی شدید خبر داده بود.
بر اساس این گزارش در سال گذشته چهار مورد اسیدپاشی، هشت مورد تجاوز و آزار جنسی، چهار مورد خودسوزی و هشت مورد خودکشی زنان به وقوع پیوسته است.
۱۴ زن از سوی خانوادههایشان قربانی قتلهای ناموسی شدند.
بر اساس یکی از جدیدترین دادههای رسمی ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران، در بازه زمانی بهار تا پاییز ۱۴۰۱، بیش از ۲۰ هزار مورد ازدواج دختران کمتر از ۱۵ سال ثبت شده است.
گزارشهای ثبت شده در این مدت حاکی از یک هزار و ۸۵ مورد فرزندآوری از سوی مادران زیر ۱۵ سال است.
روزنامه هممیهن پیشبینی کرده است که اگر تحقق درآمدها در نیمه دوم سال هم مشابه نیمه نخست آن باشد، میزان کسری بودجه به دو برابر سال گذشته خواهد رسید.
بر اساس این گزارش، در نیمه نخست امسال بیشتر از ۳۴۱ هزار میلیارد تومان از منابع بودجه محقق نشده است.
پیشتر داود منظور، رییس سازمان برنامه و بودجه و معاون ابراهیم رئیسی از تحقق ۶۷ درصدی درآمدهای پیشبینی شده در قانون بودجه امسال خبر داد.
با احتساب اینکه منابع عمومی بودجه در سال ۱۴۰۲ معادل ۲۰۸۲ هزار میلیارد تومان است، دولت در نیمه نخست سال باید درآمدی معادل ۱۰۴۱ هزار میلیارد تومان کسب کرده باشد. اما با توجه به سخنان منظور، این منابع رقمی کمتر از ۷۰۰ هزار میلیارد تومان بوده است.
با این حساب، بیش از ۳۴۱ هزار میلیارد تومان از منابع پیشبینیشده برای نیمه نخست سال، محقق نشده است.
رییس سازمان برنامه و بودجه عدد و رقمی از میزان تحقق مصارف و هزینهها در این شش ماه ارائه نکرده است تا با مقایسه منابع و مصارف انجام شده میزان قطعی کسری بودجه در نیمه نخست سال روشن شود. در عین حال، کسری بودجه بالقوه دولت به عنوان ریشه مشکلات بعدی میتواند نگرانکننده باشد.
روزنامه هممیهن در گزارشی با اشاره به همین موارد این پرسش را مطرح کرده که چگونه بـا وجود تاکید دولت بر افزایش فروش نفت، همچنان نیمی از درآمدهای نفتی پیشبینیشده در شش ماه نخست سال محقق نشده است.
بر اساس آخرین آمارهای سازمان امور مالیاتی کشور در شش ماه نخست سال جاری، نرخ تحقق کل درآمدهای مالیاتی به بیش از ۹۱ درصد رسیده است، با فرض صحت این عدد، عدم تحقق ۳۳ درصدی درآمدها در نیمه نخست سال، از محل دیگر منابع دولت و از جمله درآمدهای نفتی حاصل شده است.
عدد رسمی میزان درآمدهای نفتی دولت در شش ماه ابتدای امسال منتشر نشده، اما میتوان با استفاده از دیگر عدد و رقمهای اعلامشده حدسهایی زد.
سازمان امور مالیاتی میزان تحقق درآمدهای مالیاتی در شش ماه ابتدای سال را بیش از ۳۴۴ هزار میلیارد تومان اعلام کرده، از طرفی رئیس سازمان مالیاتی گفته این درآمدها بیش از دو برابر درآمدهای نفتی ششماهه بوده است.
این یعنی درآمدهای نفتی در نیمه نخست سال را باید رقمی کمتر از ۱۷۲ هزار میلیارد تومان در نظر گرفت. مطابق قانون بودجه امسال شش دوازدهم درآمدهای نفتی رقمی در حدود ۳۱۲ هزار میلیارد تومان است.
با مقایسه این اعداد و ارقام به این جمعبندی میرسیم که میزان تحقق درآمدهای نفتی در نیمه امسال، اندکی بیشتر از ۵۵ درصد بوده است.
روزنامه هممیهن پیشبینی کرده که اگر تحقق درآمدها در نیمه دوم سال هم مشابه نیمه نخست سال باشد، میزان کسری بودجه به دو برابر سال گذشته خواهد رسید.
تلاش دولت برای محقق شدن درآمدهای مالیاتی و فشار مالیاتی وارده بر جامعه چنان بوده که صاحبنظران اقتصادی فعال در عرصه رسانه یا شبکههای اجتماعی به نقد این رویه پرداختهاند.