واکنش‌های گسترده جهانی به حمله مرگ‌بار به بیمارستانی در غزه

پاشینیان روز سه‌شنبه ۲۵ مهر در سخنرانی خود در پارلمان اروپا در استراسبورگ با انتقاد تلویحی از مواضع مسکو در قبال بحران قره‌باغ اعلام کرد شرکای امنیتی ایروان نه تنها در این موضوع کمکی نکردند بلکه به دنبال سرنگونی دولت قانونی ارمنستان بوده‌اند.

نخست‌وزیر ارمنستان روز دوم مهر هم با انتقاد از روسیه تاکید کرده بود ارمنستان در سیاست خارجی خود تجدیدنظر خواهد کرد.

او توافق‌نامه‌های امنیتی میان ایروان و مسکو را ناکارآمد خواند و گفت این توافق‌نامه‌ها نتوانسته‌‌اند منافع ملی و امنیت ارمنستان را تامین کنند.

نخست‌وزیر ارمنستان در سخنرانی خود در پارلمان اروپا تصمیم باکو در زمینه حمله به قره‌باغ را در راستای سیاست دیرینه آذربایجان برای «پاک‌سازی قومی» دانست.

به گزارش پولیتیکو در روز ۲۱ مهر، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا ضمن ابراز نگرانی از حمله احتمالی آذربایجان به ارمنستان گفت واشینگتن برای حل مناقشه باکو و ایروان، همچنان به دنبال راه‌حلی دیپلماتیک است.

پاشینیان در سخنرانی خود ضمن دفاع از اصول دموکراتیک اضافه کرد اگر در ارمنستان دموکراسی حاکم نبود، این کشور «فلج می‌شد و استقلال و حاکمیت خود را از دست می‌داد».

پیش از این و در روز ۱۶ مهر الهام علی‌اف، رییس‌جمهوری آذربایجان گفت در صورت موافقت ارمنستان، باکو آماده است فورا با این کشور بر سر میز مذاکره بنشیند.

جمهوری آذربایجان و ارمنستان سه سال پیش و پس از حدود سه دهه، بار دیگر بر سر حاکمیت قره‌باغ کوهستانی با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتش‌بسی تحت حمایت مسکو امضا شد. با این حال تنش‌ها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه یافت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر شد تا اینکه سرانجام نیروهای آذربایجان وارد قره‌باغ کوهستانی شدند و حاکمیت بر آن را از آن خود کردند.

قره‌باغ بر اساس قوانین بین‌المللی بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته می‌شود اما اکثریت جمعیت در این منطقه را ۱۲۰ هزار ارمنی تشکیل می‌دادند که بسیاری از آن‌ها در پی مناقشه اخیر به ارمنستان گریختند.

این منطقه در جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ بین دو کشور از کنترل جمهوری آذربایجان خارج شده بود.

به گزارش واشینگتن‌پست، در این نامه که شب دوشنبه ۲۴ مهر به کاخ سفید ارسال شد، از دولت آمریکا خواسته شده با اتخاذ تدابیری مانع از فروش نفت ایران به کشورهایی مانند چین شود.

در این نامه آمده است جمهوری اسلامی باید به دلیل نقش مستمر خود در تامین مالی حماس و دیگر گروه‌های تروریستی اسلام‌گرا کاملا پاسخ‌گو باشد.

به گزارش واشینگتن‌پست، بایدن در پی حمله حماس، هم‌بستگی کامل خود را با اسرائیل اعلام کرده است. هم‌زمان این نگرانی در کاخ سفید وجود دارد که هر گونه اقدام ناگهانی و چشمگیر علیه جمهوری اسلامی در حمایت از اسرائیل، به تنش‌ها در منطقه دامن بزند.

اعمال تحریم‌های بیشتر علیه نفت ایران می‌تواند منجر به افزایش شدید قیمت جهانی بنزین در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده آمریکا شود.

واشینگتن‌پست نوشت تصمیم نهایی دولت آمریکا در مورد تحریم تهران به نتیجه‌گیری سازمان‌های اطلاعاتی این کشور درباره نقش جمهوری اسلامی در حملات حماس به اسرائیل بستگی دارد.

روز ۱۸ مهر واشینگتن‌پست به نقل از مقام‌های امنیتی غربی و خاورمیانه‌ای گزارش داد حمله به اسرائیل با «حمایت عمده» جمهوری اسلامی که شامل «آموزش نظامی و کمک لجستیکی و همچنین ده‌ها میلیون دلار برای تسلیحات» می‌شود، از یک سال پیش‌ طراحی شده بود.

مقام‌های جمهوری اسلامی بارها دست داشتن تهران در این حملات را رد کرده‌اند.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۸ مهر گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیر‌فلسطینی‌ها است، دچار محاسبه غلط شده‌اند».

در نامه ۱۱۰ عضو کنگره آمریکا از دولت بایدن خواسته شده تحریم‌های موجود را علیه برنامه موشک‌های بالیستیک جمهوری اسلامی که بر اساس برجام روز ۱۸ اکتبر منقضی می‌شود، تمدید کند.

اتحادیه اروپا روز ۲۵ مهر اعلام کرد تحریم‌های موشکی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی را حفظ خواهد کرد.

توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) شامل یک سری از لغو محدودیت‌ها موسوم به بندهای غروب است که بر اساس آن، قرار بود محدودیت‌ها علیه جمهوری اسلامی کاهش یابد.

اعضای کنگره از بایدن خواستند با فشار بر ترکیه و قطر از این دو کشور بخواهد روابط خود را با گروه حماس متوقف کنند.

مقام‌های ارشد دولت آمریکا روز چهارشنبه ۲۶ مهر به سنای این کشور در مورد تهاجم حماس و عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه گزارش خواهند داد.

هم‌زمان خبرها از ادامه درگیری‌ها میان اسرائیل و حماس حکایت دارند و بیم آن می‌رود تنش‌ها در منطقه در صورت اضافه شدن ایران و حزب‌الله لبنان به این مناقشه، شدت یابد.

تاکنون هزاران غیرنظامی در جریان جنگ میان اسرائیل و حماس کشته، مجروح یا آواره شده‌اند.

کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران روز ۲۴ مهر اعلام کرد از زمان آغاز منازعه حماس و اسرائیل، ۱۵ خبرنگار جان خود را از دست داده‌اند.

خامنه‌ای روز سه‌شنبه ۲۵ مهر در دیدار با گروهی که از آنان با عنوان «نخبگان علمی ایران» یاد شده است، آمریکا را به دست داشتن در حملات اسرائیل علیه فلسطینیان متهم کرد و گفت سیاست جاری اسرائیل طی روزها و هفته‌های اخیر از سوی واشینگتن تنظیم شده است.

او تاکید کرد آمریکایی‌ها باید در قبال مناقشه حماس و اسرائیل «مسوولیت خود را مورد توجه قرار دهند».

سخنان خامنه‌ای ساعاتی پس از آن مطرح شد که سی‌ان‌ان به نقل از دو منبع نظامی گزارش داد دو هزار نیروی واکنش سریع نیروی دریایی آمریکا به سمت آب‌های اسرائیل اعزام شده‌اند.

کارشناسان هدف پنتاگون را از این اقدام، ارسال پیام بازدارندگی به ایران و حزب‌الله لبنان و جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه دانسته‌اند.

خامنه‌ای تاکید کرد اگر اسرائیل به «جنایات» خود علیه فلسطینیان ادامه دهد نمی‌توان از جمهوری اسلامی انتظار داشت مانع فعالیت گروه‌های مقاومت شود.

او افزود در صورت ادامه حملات اسرائیل به نوار غزه، دیگر کسی نخواهد نتوانست جلوی «مسلمانان و نیروهای مقاومت» را بگیرد.

طی روزهای گذشته بسیاری از کشورها به جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی آن در منطقه از جمله حزب‌الله لبنان هشدار داده‌اند به افزایش تنش‌ها در پی مناقشه حماس و اسرائیل دامن نزنند.

حسین امیر‌عبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز ۲۳ مهر تاکید کرد اگر حمله اسرائیل به غزه متوقف نشود، جبهه‌های جنگ گسترده‌تر خواهد شد.

او گفت که ایران در این شرایط نمی‌تواند تماشاچی باقی بماند و در صورت گسترش دامنه جنگ، به آمریکا هم خسارات سنگینی وارد خواهد شد.

در حال حاضر، مایکل کوریلا، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) برای بررسی نیازهای دفاعی ارتش اسرائیل و تلاش برای جلوگیری از گسترش دامنه درگیری‌ها در منطقه، به اسرائیل سفر کرده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل روز ۲۴ مهر در سخنرانی خود در پارلمان این کشور خطاب به جمهوری اسلامی و حزب‌الله گفت: «ما را در شمال امتحان نکنید زیرا بهایی که پرداخت خواهید کرد سنگین خواهد بود. مراقب باشید.»

رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی روز سه‌شنبه ۲۵ مهر خود اقدامات اسرائیل علیه فلسطینیان را نسل‌کشی خواند و گفت اسرائیل تعمدا ساختمان‌های مسکونی غیرنظامیان و مراکز پرجمعیت در غزه را هدف قرار می‌دهد.

علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران هم روز ۲۵ مهر به اسرائیل هشدار داد در صورت تداوم حملات اسرائیل به نوار غزه، «شاید شوک دیگری در راه باشد».

فدوی تاکید کرد برای سپاه پاسداران «محدودیت جغرافیایی و موضوعی وجود ندارد».

گزارش‌ها حاکی از آن است درگیری‌ها میان حماس، اسرائیل و حزب‌الله همچنان ادامه دارد. تاکنون هزاران نفر در جریان این مناقشه مرگ‌بار کشته، زخمی و آواره شده‌اند.

کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران (CPJ) روز ۲۴ مهر اعلام کرد از زمان آغاز منازعه حماس و اسرائیل، ۱۵ خبرنگار جان خود را از دست داده‌اند. هشت خبرنگار در جریان این درگیری‌ها زخمی و سه تن دیگر مفقود یا بازداشت شده‌اند.

این کمیته روز ۲۴ مهر اعلام کرد تاکنون ۱۱ خبرنگار فلسطینی، سه اسرائیلی و یک لبنانی در جنگ حماس و اسرائیل کشته شده‌اند.

خبرگزاری رویترز روز ۲۱ مهر خبر داد عصام عبدالله، فیلمبردار این خبرگزاری در جریان درگیری‌ها در جنوب لبنان کشته شد.

شش خبرنگار دیگر از الجزیره، فرانس‌پرس و رویترز نیز در این خشونت‌ها زخمی شده‌اند.

مدیر دفتر رویترز در عراق درباره کشته‌ شدن فیلمبردار این خبرگزاری اعلام کرد: «ارتش اسرائیل گفته در حال گلوله‌باران منطقه‌ای بود که خبرنگاران ما حضور داشتند اما در حال حاضر نمی‌توانیم دقیقا تایید کنیم کدام طرف گلوله‌ای را که به خبرنگاران اصابت کرده، شلیک کرده است.»

لبنان تاکید کرد از اسرائیل به دلیل کشتن «عامدانه» عصام عبدالله به شورای امنیت سازمان ملل متحد شکایت می‌کند.

شریف منصور، هماهنگ‌کننده خاورمیانه و شمال آفریقای کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران تاکید کرد «روزنامه‌نگاران غیرنظامیانی هستند که در مواقع بحران به کار مهمی دست می‌زنند و نباید از سوی طرف‌‎های درگیر هدف قرار داده شوند.»

او با اشاره به فداکاری خبرنگاران برای پوشش وقایع جنگ، از همه طرف‌های درگیر خواست در راستای تضمین امنیت خبرنگاران گام بردارند.

بنا بر این گزارش، خبرنگاران برای انجام فعالیت‌های خود در غزه با دشواری‌ها و خطرات بسیاری مواجه هستند. علاوه بر حملات هوایی ارتش اسرائیل، مشکلاتی نظیر تخریب زیرساخت‌های ارتباطی و قطع پیاپی برق نیز از چالش‌های عمده خبرنگاران در نوار غزه به شمار می‌روند.

کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران نوشت بر اساس گزارش‌های دریافتی، در جریان جنگ حماس و اسرائیل تعدادی از دفاتر رسانه‌ها هدف قرار گرفته‌اند و آسیب دیده‌اند.

گزارش‌ها از تهدید روزنامه‌نگاران به دلیل انجام فعالیت حرفه‌ای خود حکایت دارد.

با افزایش تنش‌ها میان حماس و اسرائیل و درگیری‌های پراکنده میان حزب‌الله لبنان و ارتش اسرائیل بیم ‌آن می‌رود دامنه جنگ در منطقه گسترش یابد.

در این بیانیه که روز سه‌شنبه ۲۵ مهر منتشر شد، آمده است که طبق ارزیابی شورای اروپا دلایل معتبری برای خودداری از لغو این محدودیت‌ها بر اساس آن‌چه در برجام پیش‌بینی‌ شده بود وجود دارد.

توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) شامل یک سری از لغو محدودیت‌ها موسوم به بندهای غروب است که بر اساس آن، قرار بود محدودیت‌ها علیه جمهوری اسلامی کاهش یابد.

جمهوری اسلامی این توافق را به طور گسترده نقض کرده است. از جمله، تهران میزان مجاز ۳/۶۷ درصدی غنی‌سازی مندرج در برجام را رعایت نکرده و اکنون در حال غنی‌سازی اورانیوم با غلظت ۶۰ درصد است.

شورای اروپا تصمیم گرفت تحریم‌هایی که در ابتدا از سوی سازمان ملل متحد علیه افراد و نهادهای دخیل در فعالیت‌های مرتبط با توسعه موشک‌های هسته‌ای یا بالیستیک جمهوری اسلامی یا افراد و نهادهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وضع شده بود، همچنان به قوت خود باقی بمانند.

این شورا موافقت کرد اقدامات بخشی و فردی را که تحت تحریم‌های اتحادیه اروپا وجود دارند، به ویژه اقدامات مربوط به اشاعه هسته‌ای ایران و همچنین تحریم‌های تسلیحاتی و موشکی را حفظ کند.

اتحادیه اروپا تاکید دارد که این اقدامات به معنای اعمال تحریم‌های جدید این اتحادیه علیه جمهوری اسلامی نیست. علاوه بر این، تغییری در وضعیت آن دسته از تحریم‌های اتحادیه اروپا که قبلا بر اساس برجام لغو شده بودند، صورت نخواهد گرفت.

روز ۱۴ مهر جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد سه کشور اروپایی عضو برجام قصد دارند تحریم‌های موشکی جمهوری اسلامی را که بر اساس این توافق روز ۱۸ اکتبر لغو می‌شوند، حفظ کنند.

بورل در بیانیه‌ای گفت بر اساس اعلام سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا، ایران از سال ۲۰۱۹ به تعهدات خود در قالب برجام پای‌بند نبوده است.

تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی بر اساس قطعنامه سازمان ملل متحد که توافق برجام را تایید کرده بود، قرار بود در ۱۸ اکتبر سال جاری منقضی شود.

این تحریم‌ها برای آن وضع شده که تهران فعالیتی در راستای توسعه موشک‌های بالیستیک دارای قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای انجام ندهد.

همچنین این تحریم‌ها جمهوری اسلامی را از خرید و فروش یا انتقال پهپادها و اجزای آن که قادر به پرواز بیش از ۳۰۰ کیلومتر هستند، منع کرده‌اند.