درخواست ۷۰ چهره سیاسی بریتانیا از دولت سوناک: سپاه را تروریستی اعلام کنید
حدود ۷۰ نفر از نمایندگان مجلس و چهرههای سیاسی بریتانیا در نامهای به ریشی سوناک، نخستوزیر این کشور از او خواستند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در لیست گروههای تروریستی قرار دهد. به گفته آنها، این اقدام «یک ضرورت جهانی» است.
به گزارش تلگراف در روز ۲۰ آبان، در این نامه آمده است دلایل «قانعکننده و غیرقابل انکاری» وجود دارد که اعلام سپاه پاسداران به عنوان یک گروه تروریستی در جهت تضمین امنیت بریتانیا و شهروندان آن خواهد بود.
در میان امضاکنندگان این نامه، نامهای یین دانکن اسمیت، دیوید دیویس و لیام فاکس از نمایندگان محافظهکار مجلس بریتانیا، لرد کری، اسقف اعظم پیشین کانتربری و لرد دانات، فرمانده پیشین ارتش بریتانیا به چشم میخورد.
امضاکنندگان این نامه همچنین با استناد به گزارش اسکاتلندیارد گفتند جمهوری اسلامی از آغاز سال ۲۰۲۲ میلادی، ۱۵ بار برای ربودن یا کشتن «دشمنان» بریتانیایی یا ساکن بریتانیای خود اقدام کرده است.
پیش از این، کن مککالوم، مدیرکل سازمان امنیت داخلی بریتانیا موسوم به امآیفایو، روز ۲۵ مهر با اشاره به «اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا» گفت که مقابله با تهدیدات تهران از اولویتهای اصلی لندن به شمار میرود.
در نامه ۷۰ چهره سیاسی به سوناک تاکید شده قرار دادن سپاه در لیست گروههای تروریستی علاوه بر تامین امنیت ملی در بریتانیا، به برقراری صلح، ثبات و عدالت در خاورمیانه نیز کمک خواهد کرد.
آنها با اشاره نقش «غیرقابل انکار» جمهوری اسلامی در دامن زدن به خشونت و درگیریها در منطقه افزودند تهران از گروههای تروریستی حمایت تسلیحاتی، مالی و آموزشی به عمل میآورد.
به گزارش تلگراف، در دولت بریتانیا در مورد اقدام علیه سپاه اجماع نظر وجود ندارد. این روزنامه نوشت سوئلا براورمن، وزیر کشور بریتانیا با قرار دادن سپاه در لیست گروههای تروریستی موافق است.
روزنامه ساندیتایمز لندن در مرداد سال جاری گزارش داد براورمن در پی به دست آمدن شواهد تازهای از نفوذ سپاه پاسداران در بریتانیا، معتقد است که سپاه بزرگترین تهدید برای امنیت ملی این کشور است.
او همچنین از احتمال افزایش فعالیتهای سپاه در بریتانیا و گزارشهای اطلاعاتی درباره استخدام باندهای سازمانیافته تبهکاری از سوی جاسوسان تهران برای هدف قرار دادن مخالفان جمهوری اسلامی در بریتانیا نگران است.
در یکی از این موارد، شبکه ایراناینترنشنال ۲۹ بهمن سال گذشته پس از تهدیدهای تروریستی پخش تلویزیونی خود را به طور موقت از لندن به واشینگتن منتقل کرد.
تصمیم نهایی برای متوقف کردن فعالیتهای ایراناینترنشنال زمانی اتخاذ شد که در بهمن ۱۴۰۱ پلیس لندن یک تبعه اتریشی به نام محمدحسین دوتایف را در حال فیلمبرداری از محوطه خارجی این شبکه بازداشت کرد.
ایراناینترنشنال روز سوم مهر سال جاری پخش برنامههای خود را از استودیوی جدید خود در لندن از سر گرفت.
پیش از این، جیمز کلورلی، وزیر خارجه بریتانیا در شهریور ماه ابراز نگرانی کرده بود قرار دادن سپاه در لیست گروههای تروریستی ممکن است به منافع بریتانیا ضربه وارد کند.
تلگراف همچنین نوشت پس از حمله مرگبار حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) و گمانهزنیها درباره نقش جمهوری اسلامی در برنامهریزی و اجرای این عملیات، واشینگتن از لندن خواسته است اقدام علیه سپاه را در دستور کار خود قرار دهد.
پرتو برهانپور، وکیل نیلوفر حامدی روزنامهنگار زندانی، از درخواست تجدیدنظر و صدور «حکم برائت» در پرونده موکلش خبر داد و گفت او و الهه محمدی با عناوینی از جمله «همکاری با دولت متخاصم آمریکا» محکوم شدند ولی جمهوری اسلامی بهجز اسرائیل با کشور دیگری در حالت تخاصم به سر نمیبرد.
برهانپور در گفتوگویی با روزنامه شرق که روز یکشنبه ۲۱ آبان منتشر شد، افزود: «وقتی خانم حامدی به همکاری با دولت متخاصم آمریکا متهم شده و این اتهامش برای دادگاه حداقل در مرحله بدوی احراز شده، این حق مدیران مسئول روزنامههایی که با او کار میکردند، سردبیرها و همکارانش و حق جامعه است که از جزئیات مطلع شوند و ما از شفافیت و اطلاعرسانی کامل از کل سیر پرونده استقبال میکنیم.»
سیام مهرماه، دستگاه قضایی جمهوری اسلامی با صدور احکام دادگاه بدوی علیه الهه محمدی و نیلوفر حامدی، این دو روزنامهنگار را که پس از تهیه گزارش در ماجرای قتل مهسا ژینا امینی بازداشت شدند، به زندان طولانی و محرومیت از فعالیت سیاسی و رسانهای و همچنین فعالیت در فضای مجازی محکوم کرد.
شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب الهه محمدی را به اتهام «همکاری با دولت آمریکا»، به ۶ سال حبس، به اتهام «اجتماع و تبانی ضد امنیت کشور» به ۵ سال حبس و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال حبس محکوم کرد.
همین شعبه دادگاه انقلاب، نیلوفر حامدی را به اتهام «همکاری با دولت آمریکا» به تحمل ۷ سال حبس، به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت کشور» ۵ سال حبس و به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به تحمل یک سال حبس محکوم کرد.
درصورت تایید حکم از سوی دادگاه تجدید نظر، این دو روزنامهنگار مجازات اشد ۶ سال حبس برای الهه محمدی و ۷ سال حبس برای نیلوفر حامدی را تحمل خواهند کرد.
وکیل حامدی در گفتوگوی اخیر خود درباره دورههایی که این روزنامهنگار گذرانده و دادگاه به آنها به عنوان مصداق همکاری با دولتهای متخاصم نگاه کرده، گفته است: «این دورهها مربوط به سالهای ۹۸ و ۱۴۰۰ بوده و در بهمن ۱۴۰۰ خانم حامدی احضار میشود و راجع به این دورهها از او پرسوجو میکنند و در نهایت میبینیم که هیچ اتفاقی برای او در آن بازه زمانی نمیافتد... چرا هشت ماه بعد و پس از بازداشت او، به ناگاه دورهها مصداق جرم میشوند؟»
او افزود شرکت در این دورهها و ارتباطات شخصی که بعضا با دوستان و خبرنگاران خارج از کشور داشته را به عنوان مصداق هر سه اتهام قرار دادهاند، در حالی که نمیشود عمل واحد را مصداق چند اتهام دانست.
این وکیل دادگستری درباره دادنامه به اعترافات اجباری این دو روزنامهنگار اشاره و تاکید کرد: «در دادنامه، یکسری جملات مجهول داریم و به اعترافات اشخاص بدون اشاره به هویت آنها استناد شده یا در جایی به صراحت نوشته شده «احتمال» فلان موضوع که واقعا مشخص نیست؛ ما باید چطور در برابر ظن و گمان و اشخاص مجهول دفاع کنیم.»
برهانپور در پایان ابراز امیدواری کرد که قضات تجدیدنظر، پرونده را «به دقت مطالعه کنند» و مورد رسیدگی قرار بدهند و بر اساس مستندات موجود، «حکم برائت» صادر شود.
بر اساس حکم اولیه، علاوه بر زندان، هر دو روزنامهنگار، به مدت دو سال از عضویت در احزاب و گروههای سیاسی و فعالیت در فضای مجازی، رسانهها و مطبوعات محروم شدهاند.
نیلوفر حامدی در تاریخ ۳۱ شهریور سال گذشته به دلیل گزارشگری درباره وضعیت مهسا ژینا امینی از بیمارستان، به دست نیروهای حکومتی در خانه خود بازداشت شد.
یک هفته بعد هم الهه محمدی، خبرنگار روزنامه هممیهن به دلیل انتشار گزارشهایی از مراسم خاکسپاری مهسا امینی در شهر سقز بازداشت شد.
این دو روزنامهنگار به دلیل اطلاعرسانی درباره درگذشت و مراسم تشییع مهسا ژینا امینی تحت فشار و هدف اتهامزنی نهادهای امنیتی قرار گرفتند و سازمانهای امنیتی جمهوری اسلامی علیه آنان بیانیه صادر کردند.
از آغاز بازداشت این دو روزنامهنگار تاکنون، سازمانها و نهادهای حقوق بشری و همچنین روزنامهنگاران بارها خواستار آزادی فوریشان شدند.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، هشدار داد کمبود تولید گاز علاوه بر تاثیر منفی بر بسیاری از بخشهای اقتصادی، تولید ذخایر نفت کشور را نیز تهدید میکند.
نجفی در گفتوگو با ایلنا گفت بدون تزریق گاز به مخازن نفتی برای تامین فشار لازم برای استخراج، ممکن است تولید برخی از مخازن نفتی ایران متوقف شود که همین امر ضررهای عمدهای را به بخش نفت کشور وارد خواهد کرد.
گزارشهای وزارت نفت و اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد که ۸۰ درصد تولید نفت ایران از مخازنی صورت میگیرد که با افت فشار همراهند که همین امر به کاهش سالانه هشت تا ۱۰ درصدی تولید نفت در سال منجر میشود.
در حالی که ایران برای جلوگیری از افت سریع تولید نفت خود نیاز دارد روزانه ۳۰۰ میلیون متر مکعب گاز به مخازن قدیمی نفت تزریق کند، آخرین دادههای رسمی نشان میدهد میزان واقعی تزریق گاز به این مخازن در سال ۲۰۱۸ کمتر از ۳۷ میلیون متر مکعب در روز بوده است.
با توجه به کاهش سریع تولید گاز ایران، به نظر میرسد تزریق گاز به مخازن نفتی در پنج سال گذشته با کاهش بیشتری نیز همراه بوده باشد.
طبق گزارشی که خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، در تابستان سال جاری منتشر کرد، در حال حاضر برای تامین فشار لازم برای استخراج نفت، تنها ۱۰ درصد از گاز مورد نیاز به مخازن نفتی کشور تزریق میشود.
کمبود سرمایهگذاری در بخش گاز طی چند دهه گذشته و کمبود فناوریهای غربی استخراج گازکه در نتیجه سوءمدیریتها و تحریمها بدتر نیز شده، تولید گاز ایران را کاهش داده است.
نگرانی از کاهش تولید گاز در حالی است که با توجه به اینکه طی دو دهه اخیر، بسیاری از ذخایر نفتی کشور وارد نیمه دوم عمر خود شدهاند، نیاز است که روزانه ۳۰۰ میلیون متر مکعب گاز به این مخازن تزریق شود.
در این میان، با توجه به اینکه تزریق گاز به مخازن نفتی زیر ۳۰ میلیون متر مکعب است، این میزان ناکافی به کاهش تولید نفت و غیر قابل بازیافت شدن دائمی بخش قابل توجهی از ذخایر نفتی کشور منجر شده است.
این در حالی است که حکومت ایران به جای تزریق میزان کافی گاز به مخازن نفتی، در این مدت صرفا تلاش کرده کمبود تولید نفت را با حفر چاههای نفت جدید جبران کند.
در حالی که چالش کمبود تولید نفت به قوت خود باقی است، کاهش تولید گاز نیز باعث شده میزان مصرف داخلی نفت نیز افزایش یابد، به طوری که این میزان در سال گذشته با رشدی ۱۰ درصدی همراه بود.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در هفته گذشته نزدیک به ۳۰ خانه متعلق به بهائیان را در همدان تفتیش کردهاند. ماموران علاوه بر این، ۱۰ شهروند بهائی را در همدان و ۱۰ تن دیگر را در کرج بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کردهاند.
جامعه جهانی بهائی، روز جمعه ۱۹ آبان با انتشار بیانیهای نسبت به افزایش بازداشتها و فشار نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بر شهروندان بهائی در ایران ابراز نگرانی کرد.
در این بیانیه با اشاره به تفتیش گسترده منازل شهروندان بهائی در شهرهای مختلف، آمده که از ماه گذشته حداقل ۳۲ شهروند بهائی در سراسر کشور بازداشت شدند.
تفتیش ۳۰ خانه متعلق به بهائیان در همدان
یک منبع مطلع در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفته تنها روز سهشنبه شانزدهم آبان نزدیک به ۳۰ خانه متعلق به بهائیان در همدان توسط نیروهای امنیتی تفتیش شده و برخی از آنها به نهادهای امنیتی احضار شدهاند.
پگاه مبین، فرهنگ معبودی، روحیه عبدی، اکبر نورانی، حمید عزیزی، عطاالله رجبی، افشین راشدی، حمید راشدی، اختر نعیمی، خوشگل رضایی، نعیم اقدسی، مظفر ایوبی، فریده ایوبی، منوچهر ایوبی، رامین مقیمی و امین مقیمی از جمله شهروندانیاند که این منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفته منازل آنها در همدان مورد تفتیش قرار گرفته است.
در بخشی از بیانیه جامعه بهائی در خصوص تفتیش خانههای شهروندان بهائی همدان آمده: «خانههای پنج زن سالمند ۷۰ تا ۹۰ ساله در همدان مورد یورش قرار گرفت. یکی از این افراد از بیماری آلزایمر رنج میبرد و دیگری پس از حمله به منزلش به دلیل آشفتگی و اضطراب ناشی از این اتفاق به سرعت به بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان منتقل شد.»
بازداشت ۲۰ شهروند بهائی در همدان و کرج
از میان ۱۰ شهروند بهائی بازداشت شده در همدان تاکنون هویت ۹ تن از آنها به نامهای نعیم اقدسی، ندا محبی، ژاله رضایی، ژینوس شادابی، عاطفه زاهدی، مسعود آذرنوش، زرین احدزاده، فریده ایوبی و نورا ایوبی، توسط منابع ایران اینترنشنال احراز شده است.
بنا بر اطلاع منابع ایران اینترنشنال، صهبا طائف، بابک زینلی، فواد طائفی، ایمان احسانی، ایرن رحمانی، شروین شبرخ و نیکا اسماعیلپور، نیز هفت تن از ۱۰ شهروند بهائی بازداشت شده در کرج هستند که روز سهشنبه بازداشت شدهاند.
روز چهارشنبه ۱۷ آبان، سازمان اطلاعات سپاه در اطلاعیهای از بازداشت ۱۰ شهروند بهائی در غرب تهران و استان البرز خبر داد و بدون ذکر هویت بازداشتشدگان آنها را اعضای یک شبکه ضد امنیت و تبلیغی بهائیت نامیده بود.
در بیانیه جامعه جهانی بهائی آمده ماموران امنیتی به صورت مسلحانه به خانههای این شهروندان یورش برده و بسیاری از آنها در جریان این حملات مورد آزار و اذیت کلامی و فیزیکی قرار گرفتهاند.
این نهاد مستقر در ژنو اضافه کرده که «جدیدترین دستگیریها و تفتیش منازل که شامل آزار و اذیت چهار زن سالمند نیز بود، این نگرانی ها را تایید میکند که دولت ایران بار دیگر فشارها بر جامعه ستمدیده بهائی در این کشور را مضاعف کرده است.»
بهائیان بازداشت شده در اصفهان
جامعه جهانی بهائی در بیانیه خود به بازداشت ده زن بهائی در روز دوشنبه اول آبان در اصفهان نیز اشاره کرده و نوشته در مجموع، حداقل ۳۲ نفر از شهروندان بهائی از ماه گذشته در سراسر کشور بازداشت شدهاند.
یگانه روحبخش، ندا بدخش، آرزو سبحانیان، مژگان شاهرضایی، پرستو حکیم، یگانه_آگاهی، بهاره لطفی، شانا شوقیفر، نگین خادمی و بهاره لطفی، ۱۰ زن بهائی ساکن اصفهان هستند که روز یکم آبان به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
بنا بر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، از میان این افراد پرستو حکیم و ندا عمادی تاکنون با تودیع وثیقه آزاد شدهاند.
این بیانیه همچنین به صدور حکم ۱۲۶ سال حبس برای ۲۵ نفر از پیروان این آیین نیز پرداخته است.
ارسلان یزدی، سعیده خضوعی، ایرج شکور، پدرام عبهر، سمیرا ابراهیمی، صبا سفیدی، حسن صالحی، وحید دانا، سعید عابدی، نوشین مصباح، نسیم ثابتی، آزیتا فروغی و رویا قانع عزآبادی از جمله این افراد هستند.
در این بیانیه به نقل از سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل در ژنو آمده: «حکومت ایران، هر هفته که میگذرد و با هر موج جدید دستگیری، شواهد جدیدی را از میزان ظلم خود و قصدش برای آزار و اذیت بهائیان تنها به دلیل اعتقاداتشان، حتی در دوران سالمندی نشان میدهد.»
روز پنجم آبان جامعه جهانی بهائی با صدور بیانیهای نسبت به تشدید الگوی آزار جمهوری اسلامی به ویژه در مورد زنان بهائی هشدار داده بود.
اواخر شهریور، جامعه بهائیان آمریکا در بیانیهای اعلام کرد سرکوب بهائیان در ایران ادامه داشته و ۶۰ نفر از این شهروندان بازداشت و املاک ۵۹ شهروند بهائی دیگر توقیف شده است.
همان زمان مجلس نمایندگان آمریکا با تصویب قطعنامهای آزار و اذیت بهائیان از سوی حکومت ایران را محکوم کرد و از جمهوری اسلامی خواست زندانیان بهائی و سایر افرادی را که به دلیل مذهبشان بازداشت هستند، آزاد کند.
این قطعنامه از دولت آمریکا خواست ناقضان حقوق بهائیان در ایران را تحریم کند.
منابع غیررسمی میگویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی میکنند اما قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتیگری را به رسمیت میشناسد.
بهائیان بزرگترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به طور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
روسیه حملات موشکی خود را به کییف، پایتخت اوکراین و مناطق اطراف آن پس از هفتهها از سر گرفت. همزمان مناطق شرقی و جنوبی اوکراین هم هدف حملات پهپادی روسیه قرار گرفت.
به گزارش رویترز در روز شنبه ۲۰ آبان، سرهی پوپکو، از مقامهای ارشد نظامی کییف اعلام کرد روسیه پایتخت اوکراین را پس از ۵۲ روز با یک موشک بالستیک هدف قرار داد.
به گفته پوپکو، این موشک که ساعت هشت صبح به وقت محلی به سوی کییف شلیک شده بود، از سوی سامانههای دفاعی اوکراین رهگیری و ساقط شد.
روسلان کراوچنکو، فرماندار منطقه مرکزی کییف نیز از اصابت دو موشک به این منطقه خبر داد و گفت پنج خانه و تعدادی ساختمان تجاری در این حملات آسیب دیدند.
نیروی هوایی اوکراین در بیانیهای اعلام کرد سامانههای ضدهوایی این کشور موفق شدند از مجموع ۳۱ پهپاد شاهد ساخت جمهوری اسلامی که در حملات شب گذشته ارتش روسیه به مناطق شرقی و جنوبی اوکراین مورد استفاده قرار گرفته بود، ۱۹ پهپاد را ساقط کنند.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود را به روسیه در جنگ اوکراین انکار میکنند.
فرماندار اودسا در شرق اوکراین نیز خبر داد در حملات پهپادی و موشکی شب گذشته روسیه به این منطقه سه نفر مجروح شدند و تاسیسات بندر اودسا آسیب دید.
گاردین روز شنبه ۲۰ آبان در گزارشی نوشت با توجه به پیشروی کند نیروهای اوکراینی در جبهه جنوبی این کشور، ناظران معتقدند ممکن است مناقشه اوکراین تا سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یابد.
در این گزارش آمده است انتظار طولانی کییف برای دریافت تسلیحات از کشورهای غربی، معطوف شدن توجهات جامعه بینالمللی به مناقشه حماس و اسرائیل و بالاگرفتن گمانهزنیها در مورد به بنبست رسیدن جنگ روسیه و اوکراین، دولت ولودیمیر زلنسکی را مجاب کرده است که باید خود را برای جنگی طولانی آماده نگه دارد.
به گزارش گاردین، وضعیت میدان نبرد در عمل به یک «تعادل خونین» رسیده و این بدان معناست که اکنون معادلات سیاسی بیشتر از تحولات میدانی تعیینکننده خواهد بود.
زلنسکی روز شنبه ۲۰ آبان با رد گزارش برخی رسانهها مبنی بر فشار متحدان اوکراین به این کشور برای بازگشت به مذاکرات با روسیه تاکید کرد هیچ از شرکای کییف چنین درخواستی را مطرح نکرده است.
زلنسکی روز ۱۴ آبان هم در مصاحبه با شبکه تلویزیونی انبیسی نیوز آمریکا گفت هرچند هیچ کسی به دنبال یک نبرد بیپایان نیست، اما کییف قصدی برای تسلیم شدن ندارد.
الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس و از متحدان اصلی روسیه روز هفتم آبان اذعان کرد که مناقشه مسکو و کییف به بنبست رسیده است و دو طرف باید بدون هیچ پیششرطی به میز مذاکره بازگردند.
یک فرمانده ارشد اوکراینی هم به اکونومیست گفت که دو ارتش روسیه و اوکراین در یک جنگ فرسایشی گرفتار شدهاند.
جنگ روسیه علیه اوکراین از فوریه سال گذشته میلادی آغاز شد. از اوایل تابستان امسال، اوکراین ضدحملاتی را برای بازپسگیری سرزمینهای تصرفشده آغاز کرد، اما تاکنون پیشرفتهایش محدود بوده است.
نشست اضطراری سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی روز شنبه ۲۰ آبان در ریاض برگزار شد. رئیسی در این نشست خواهان تحریم اسرائیل و تروریستی شناختن ارتش آن از سوی دولتهای اسلامی شد. محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی هم بر پایان فوری عملیات نظامی و آزادی گروگانها تاکید کرد
نشست اضطراری سران سازمان همکاری اسلامی در بیانیه پایانی خود خواستار پایان محاصره غزه و اجازه ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه شد.
تاکید ریاض بر پایان فوری عملیات نظامی در غزه
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی روز شنبه در این نشست فوقالعاده خواستار ایجاد گذرگاه، ورود کمکهای بشردوستانه به غزه و در عینحال آزادی گروگانهای در دست حماس شد.
بن سلمان گفت اسرائیل مسئولیت «جنایت علیه مردم فلسطین» است.
او خواستار پایان محاصره نوار غزه، پایان فوری عملیات نظامی، هدف قرار دادن غیرنظامیان و نقض قوانین بینالمللی شد.
با اینحال ولیعهد عربستان سعودی تاکید کرد که توقف جنگ، مستلزم تلاش جمعی و اقدام فعال کشورهاست.
دیدار رئیسی با بن سلمان و سیسی
ابراهیم رئیسی در حاشیه اجلاس اضطراری سران سازمان همکاری اسلامی در ریاض به طور جداگانه با ولیعهد عربستان سعودی و رییسجمهوری مصر دیدار و گفتوگو کرد.
رسانههای وابسته به حکومت در ایران گزارش دادند که رئیسی در دیدار با سیسی، از انتظار عمومی برای بازگشایی گذرگاه رفح گفت تا کمکهای جهانی بهسمت غزه سرازیر شود.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران همچنین به نقل از رئیسی نوشت: «نشست صلح قاهره میتوانست نقطه عطفی در پایان دادن به جنایات اسرائیلیها باشد اما کشورهای غربی حامی آن شدند. همانگونه که اجازه ندادند شورای امنیت و دیگر سازمانهای بینالمللی اقدام موثری در توقف این جنایات انجام دهند.»
فارس به نقل از سیسی، رییسجمهوری مصر نیز نوشت: «اراده سیاسی قطعی ما ایجاد روابط واقعی با ایران است.»
سیسی گفت که کشورش که بیش از دیگران از پیامدهای سالها درگیری میان اسرائیل و فلسطینیان آسیب دیده است.
هشدار رئيسی به کشورهای اسلامی
رئیسی درحالی وارد فرودگاه ریاض شد که یک چفیه فلسطینی بر گردن داشت. او پیش از سفر در فرودگاه تهران گفت زمان «اقدام» بهجای «گفتوگو» بر سر درگیریها فرارسیده است.
رئیسی در این نشست به دولتهای اسلامی هشدار داد که اگر نتوانند از فلسطین دفاع کنند «ممکن است مردم این کشورها خود دست به کار شوند».
او گفت: «اگر مقاومت مردم غزه و لبنان نبود، بسیاری از کشورهای عربی و اسلامی درگیر جنگ با اسرائیل بودند.»
رئیسی آمریکا را «آمر و شریک جنایت» در غزه خواند و گفت کشورهای اسلامی باید در برابر هر طرح آمریکا که «توجیهگر اشغال غزه است» هوشیار باشند.
او مدعی شد که تهران از یک ماه قبل درخواست تشکیل این نشست اضطراری را داده بود اما هر بار بنا به دلایلی برگزار نمیشد.
صبح شنبه و پیش از آغاز نشست، خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران در گزارشی اختصاصی به نقل از یک منبع مطلع نوشت که رئیسی در این دیدارها به کشورهای اسلامی توصیه خواهد کرد تا حریم هوایی خود را به روی اسرائیل ببندند.
او همچنین از این کشورها خواهد خواست تا مانع از ارسال تسلیحات آمریکا به اسرائیل از طریق پایگاههای نظامیشان در منطقه شوند.
رهبران و سران ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در هشتمین اجلاس فوقالعاده کشورهای اسلامی در ریاض جمع شدند تا درباره غزه مذاکره کنند.
پس از یک دهه، رییس دولت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی رفت. سفری که پس از پایان سالها خصومت تهران و ریاض در پی توافقی با میانجیگری چین در اسفند سال گذشته انجام گرفت.
نگرانی از گسترش جنگ و تاکید بر راهحل دو کشوری
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر گفت کشورش، جایی که چندین رهبر حماس در آن مستقرند به دنبال میانجیگری برای آزادی گروگانهای اسرائیلی است.
او اظهار امیدواری کرد به زودی آتشبس بشردوستانه در غزه حاصل شود.
امیر قطر اضافه کرد: «جامعه بینالملل تا کی با اسرائیل به گونهای رفتار خواهد کرد که انگار از قوانین بینالمللی بالاتر است؟»
عبدالفتاح سیسی، رییسجمهوری مصر با اظهار نگرانی درباره گسترش درگیریها به منطقه، گفت «شکست در توقف جنگ غزه» این خطر را افزایش میدهد.
او سیاست «مجازات جمعی» در غزه را غیرقابل قبول و خواهان پایان دادن به آوارگی اجباری ساکنان غزه، ارسال کمکهای بشردوستانه بیشتر و تحقیق در باره نقض قوانین بینالمللی در غزه شد.
سیسی همچنین حل نزاع فلسطینی- اسرائیلی را بر اساس راهکار دوکشوری دانست.
عبدالله دوم، پادشاه اردن در واکنشی مشابه، «راهحل دو دولتی» را تنها راه توقف کشتار و ویرانی خواند.
او جنگ در غزه را «وحشتناک» توصیف کرد و خواهان توقف فوری آن شد.
در اظهارنظری متفاوت، بشار اسد، رییس حکومت سوریه گفت: «صحبت در مورد راهحل دو کشوری با وجود اهمیت آن؛ در اولویت نیست و فایدهای نخواهد داشت.»
بشار اسد همچنین تاکید کرد هرگونه روند سیاسی با اسرائیل باید متوقف شود.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه در این نشست گفت جامعه جهانی در قبال آنچه در نوار غزه رخ میدهد، سکوت کرده است.
او خواهان تشکیل کنفرانس بینالمللی صلح برای یافتن راهحل دایمی به منظور رفع درگیری بین اسرائیل و فلسطین شد.
اردوغان در این نشست گفت: «آنچه ما در غزه نیاز داریم توقف چند ساعته نیست، بلکه به یک آتشبس دایمی نیاز داریم.»
ولیعهد کویت نیز در سخنانی از جامعه جهانی خواست که نقش خود را ایفا و از مردم فلسطین محافظت کنند.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین در این نشست گفت که فلسطینیها با «جنگ نسلکشی» روبرو هستند.
او از آمریکا خواست به «تجاوزات اسرائیل» پایان دهد و با درخواستی مشابه از شورای امنیت سازمان ملل، گفت که این نهاد باید مسوولیتهایش را درباره غزه برعهده بگیرد.
محمود عباس گفت فلسطینیها راهحلهای «نظامی و امنیتی» را نمیپذیرند زیرا همه آنها «شکستخورده است».
او تلآویو را به تعضیف راهکار دو کشوری فلسطین و اسرائیل متهم کرد.
عربستان سعودی قرار بود میزبان دو نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه عرب در روزهای شنبه و یکشنبه باشد اما با توجه به «وضعیت فوقالعاده غزه» نشست مشترک کنونی جایگزین این دو گردهمایی شد.
حماس در بیانیهای از شرکتکنندگان این اجلاس خواسته بود تا «تصمیمی تاریخی و قاطعی» اتخاذ و برای توقف فوری «تجاوز» نیروهای اسرائیلی اقدام کنند.
این گروه شبهنظامی از رهبران عرب و مسلمان خواست بر دولت آمریکا که «مسوول مستقیم جنگ و نسلکشی» در نوار غزه است، فشار بیاورند.
با اینحال رویترز در گزارشی به نقل از منابع مطلع نوشت که برخی کشورهای عرب به رهبری الجزایر، خواهان قطع کامل روابط دیپلماتیک با اسرائیل هستند اما وزاری امور خارجه شماری از این کشورها در زمینه نظر دیگری دارند.
به گفته این منابع، کشورهای عربی که روابطی دیپلماتیک با اسرائیل برقرار کردهاند مانند امارات متحده عربی بر لزوم «باز نگه داشتن کانالهای ارتباطی» با دولت نتانیاهو تاکید دارند.