مایکروسافت سم آلتمن، مدیرعامل برکنار شده اوپنایآی را استخدام میکند
مدیرعامل مایکروسافت اعلام کرد سم آلتمن، مدیرعامل و موسس برکنار شده شرکت اوپنایآی و گِرگ بروکمن، دیگر موسس برکنارشده این شرکت، به مایکروسافت ملحق خواهند شد تا عهدهدار هدایت تیم تحقیقاتی پیشرفته این شرکت در زمینه هوش مصنوعی شوند.
گاردین نوشت این خبر میتواند صنعت هوش مصنوعی را متحول کند.
ساتیا نادلا، مدیر اجرایی مایکروسافت، روز دوشنبه ۲۹ آبان از این انتصابها خبر داد.
نادلا ضمن اعلام این خبر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مایکروسافت همچنان به همکاری با اوپن ایآی و میرا موراتی، مدیرعامل تازه این شرکت متعهد است.
پیش از این و در پی اخراج غیرمنتظره آلتمن از سوی هیات مدیره شرکت اوپنایآی، چند چهره کلیدی از جمله رییس هیات مدیره و مدیر واحد تحقیقات این مجموعه خبر از استعفای خود دادند.
در واکنش به این خبر سهام شرکت مایکروسافت به عنوان سرمایهگذار اصلی و مالک ۴۹ درصدی اوپنایآی بیش از ۸۰ میلیارد دلار از ارزش خود در بازار را از دست داد.
روز ۲۶ عقرب اعضای هیات مدیره مطرحترین شرکت هوش مصنوعی جهان در اقدامی ناگهانی آلتمن را از سمت خود به عنوان مدیرعامل و عضو هیات مدیره برکنار کردند.
در بیانیه منتشر شده در وبسایت اوپنایآی، عدم صداقت آلتمن با هیات مدیره دلیل این برکناری عنوان شده است.
ساعاتی پس از انتشار این خبر، گرگ بروکمن، یکی دیگر از موسسان و رییس هیات مدیره این شرکت نیز از استعفای خود خبر داد.
جیکوب پاچوکی، مدیر واحد تحقیقات، الکساندر مادری، مدیر واحد ارزیابی خطرات هوش مصنوعی و زایمن سیدور، محقق حوزه متن باز نیز در اعتراض به تصمیم هیات مدیره از این شرکت کنارهگیری کردند.
اخراج آلتمن در حالی صورت میگیرد که شرکت تحت مدیریت او در هفتههای گذشته با برگزاری کنفرانسی به رونمایی از امکانات نوآورانه تازهای در چت جیپیتی پرداخت.
استقبال کاربران از ویژگیهای رونمایی شده به اندازهای بود که موجب شد اوپنایآی به دلیل حفظ کیفیت خدمات خود، ثبتنام افراد جدید را موقتا غیرفعال کند.
آلتمن با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، اخراج خود را «تجربهای عجیب» توصیف کرد.
او تاکید کرد: «حالا هیات مدیره باید در برابر سهم او در این شرکت، مسوولیتپذیر عمل کند.»
برخی مانند ران کانوی، سرمایهگذار فعال در سیلیکون، اخراج آلتمن از اوپنایآی را با اخراج استیو جابز، موسس و مدیرعامل فقید اپل از این شرکت مقایسه کرده و آن را کودتا نامیدند.
شبکه بیبیسی در واکنش به اخراج آلتمن او را «سوپراستار» دنیای هوش مصنوعی توصیف کرد.
برخی خبرگزاریها از بیاطلاعی مایکروسافت از تصمیم هیات مدیره اوپنایآی در مورد اخراج آلتمن خبر دادند.
با گذشت بیش از دو روز از این ماجرا، احتمالات مختلفی درباره دلایل اصلی اخراج مدیرعامل اوپنایآی منتشر شده است.
عدم توافق بر سر استراتژیهای بلندمدت، همسو نبودن اهداف تجاری با اهداف غیرانتفاعی و نیز عدم تحقق اهداف مالی از جمله موارد مطرح شده هستند.
هیچکدام از این موارد تا کنون به طور رسمی تایید نشدهاند.
اسرائیل اعلام کرد هیچکدام از صاحبان یا خدمه کشتی ربوده شده به دست حوثیهای یمن، اسرائیلی نیستند. بر اساس اعلام تلآویو، این کشتی باری بریتانیایی است و ژاپن آن را اداره میکند اما هیچکدام از خدمهاش ژاپنی نیستند. جمهوری اسلامی هر گونه مداخله در توقیف کشتی گلکسی لیدر را رد کرد.
کشتی باری ربوده شده در حال حرکت از ترکیه به سمت هند بود که روز شنبه در جنوب غربی جده، عربستان سعودی آفلاین شد و حوثیهای یمن از ربودن آن خبر دادند.
ارتش اسرائیل این حادثه را «اقدام تروریستی ایران» با پیامدهایی برای امنیت دریایی بینالمللی توصیف کرد.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش گفت: «اتهامزنیهای اسرائیل در مورد دخالت ایران در توقیف کشتی، باطل است.»
او مدعی شد: «گروههای مقاومت در منطقه تحت امر جمهوری اسلامی نیستند. آنان نماینده ملتها و دولتهای خود هستند و بر اساس مصالح کشورهای خود اقدام میکنند.»
اطلاعیه حوثیهای یمن و واکنش اسرائیل
با اعلام مفقود شدن کشتی گلکسی لیدر، شورشیان حوثی یمن خبر دادند «کشتی باری اسرائیل» را در دریای سرخ توقیف کردهاند.
این گروه نزدیک به جمهوری اسلامی همزمان هشدار داد همه کشتیهای مرتبط با اسرائیل به «هدف قانونی نیروهای مسلح» حوثی تبدیل خواهند شد.
در بیانیه این گروه آمده است تا زمانی که «تجاوز به غزه و جنایت علیه برادران فلسطینی در غزه و کرانه باختری» متوقف نشود، نیروهای حوثی به عملیات نظامی علیه اسرائیل ادامه خواهند داد.
ارتش اسرائیل با انتشار اطلاعیهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد این کشتی «اسرائیلی نیست» و کارکانش غیرنظامیانی از ملتهای مختلف هستند که هیچکدام اسرائیلی نیستند.
گاردین به نقل از شرکت امنیت دریایی آمبری خبر داد مالک گروه کشتی ربوده شده در فهرست کشتیهای خودروبر «ری» قرار دارد که شرکت مادرش متعلق به یک تاجر اسرائیلی به نام آبراهام اونگار معروف به «رامی» است.
تایمز اسرائیل نوشت این کشتی با پرچم «باهاما»، هنگام ربایش از سوی یک شرکت ژاپنی اجاره شده بود.
ارتش اسرائیل نیز کشتی باری ربوده شده را متعلق به بریتانیا و ژاپن دانست.
سخنگوی ارتش اسرائیل گفت ربوده شدن این کشتی باری که گلکسی لیدر نام دارد، «یک رویداد بسیار جدی در سطح جهانی است».
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل گفت: «این یکی دیگر از اقدامات تروریستی ایران و بیانگر تشدید جنگطلبی آن علیه شهروندان جهان آزاد است.»
واکنش ژاپن و آمریکا
سخنگوی ارشد دولت ژاپن روز دوشنبه ۲۹ آبان تصرف کشتی گلکسی لیدر تحت هدایت نیپون یوسن را تایید کرد و از مقامات سعودی، عمانی و ایرانی به منظور تلاش برای آزادسازی سریع کشتی و خدمهاش کمک خواست.
هیروکازو ماتسونو، دبیر ارشد کابینه ژاپن در یک کنفرانس خبری گفت: «ما شدیدا چنین اقداماتی را محکوم میکنیم.»
به گفته او، هیچ شهروندی از ژاپن در میان خدمه این کشتی نیست.
سخنگوی شرکت ژاپنی نیپون یوسن که با نام «انوایکی» نیز شناخته میشود گفت در حال جمعآوری اطلاعات بیشتر درباره این کشتی و شرایط ۲۵ خدمه آن است.
خدمه این کشتی اهل فیلیپین، بلغارستان، اوکراین، رومانی و مکزیک هستند و کشتی بدون محموله در حال حرکت به سمت هند بوده است.
یک مقام نظامی آمریکا توقیف کشتی را «نقض آشکار قوانین بینالمللی» خواند و خواستار آزادی فوری آن همراه با خدمهاش شد.
او تاکید کرد: «ما با متحدان خود و شرکایمان در سازمان ملل، برای اتخاذ گامهای بعدی مشورت خواهیم کرد.»
تهدیدها از چندی پیش آغاز شد
حوثیهای یمن که از متحدان جمهوری اسلامی هستند، از چند روز پیش اسرائیل را به ربودن کشتیهایش تهدید کرده بودند.
در روز ۲۳ آبان (۱۴ نوامبر)، عبدالمالک الحوثی، رهبر شورشیان حوثی گفته بود این گروه به دنبال کشتیهای اسرائیلی در آبهای تجاری حیاتی دریای سرخ است؛ حتی کشتیهایی که پرچم اسرائیل نداشته باشند.
او در سخنانی که از شبکه تلویزیونی المسیره، زیر نظر شورشیان حوثی پخش شد، گفت: «چشمان ما به قصد نظارت مستمر و جستوجو برای هر کشتی اسرائیلی باز است.»
حوثیهای یمن اواخر دهه ۹۰ میلادی جنبش احیای فرقه زیدی، یکی از شاخههای اسلام شیعه را در شمال یمن راه انداختند.
جنگ داخلی در یمن و سقوط دولت مرکزی به دنبال تسلط حوثیها بر صنعا در سال ۱۳۹۳ آغاز شد.
عربستان سعودی به دلیل نگرانی از رشد نفوذ ایران در امتداد مرزهایش در سال ۱۳۹۴ در راس یک ائتلاف در یمن مداخله نظامی و از حکومت مورد حمایتش در این کشور پشتیبانی کرد.
در مقابل، حوثیها توانستند کنترل بخشهای زیادی از شمال و دیگر مراکز پرجمعیت شهری از جمله پایتخت کشور را به دست گیرند.
همان زمان ریاض و متحدانش در جریان جنگ یمن، جمهوری اسلامی را به مسلح کردن حوثیها و ارائه آموزشهای نظامی به آنان متهم کردند.
گروه حوثی که بخشی از «محور مقاومت» تحت حمایت تهران دانسته میشود، از آغاز جنگ در غزه از حماس در برابر اسرائیل حمایت کرده و شعار معروفش این است: «مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، لعنت بر یهودیان و پیروز باد اسلام.»
سازمان بهداشت جهانی در اطلاعیهای از بازدید یک هیات انساندوستانه سازمان ملل از بیمارستان شفا در شمال غزه خبر داد. این هیات که به دلایل امنیتی فقط توانست بازدیدی یک ساعته انجام دهد، اوضاع این بیمارستان را «اسفبار» و آن را «منطقه مرگ» توصیف کرد.
به گفته این هیات، کمبود آب پاکیزه، سوخت، غذا، دارو و سایر اقلام ضروری، بیمارستان شفا را به عنوان بزرگترین مرکز درمانی غزه از کار انداخته و عدم امکان دفع انواع زباله، این بیمارستان را با احتمال شیوع بیماریهای عفونی مواجه کرده است.
این اطلاعیه افزود: بیمارستان شفا هیچ بیمار جدیدی را نمیپذیرد و در حال حاضر ۲۹۱ بیمار، از جمله ۳۲ نوزاد با شرایط بسیار وخیم، و ۲۵ نفر کادر درمانی در این مرکز حضور دارند.
سازمان بهداشت جهانی گفت به همراهی شرکای خود در حال برنامهریزی برای تخلیه افراد باقیمانده در بیمارستان الشفا تا ۷۲ ساعت آینده و انتقال آنها به بیمارستان اروپا و مجتمع درمانی ناصر در جنوب غزه هستند، اما این مراکز هماکنون ظرفیتشان تکمیل است.
حدود دو ماه از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل و انتشار تصاویری دلخراش از وضعیت غیرنظامیان در اسرائیل و غزه میگذرد. در این مدت حساسیتها درباره موضوع یهودستیزی در فضای مجازی شدت گرفته و برخی رسانههای اجتماعی متهم به ترویج یهودیستیزی شدهاند.
شبکه اجتماعی پرطرفدار تیکتاک از سوی برخی بازیگران و افراد سرشناس آمریکایی مورد انتقاد قرار گرفته و متهم به عدم توانایی در کنترل و منع انتشار مطالب یهودستیزانه شده است.
هفته گذشته و پس از انتشار پست ایلان ماسک در شبکه اجتماعی ایکس نیز موجی از خشم و تحریم از سوی شرکتها و سازمانهای بزرگ علیه او و رسانهاش به اتهام یهودستیزی شکل گرفت.
تایمز، تلگراف و گاردین در گزارشهایی به این بحران در دل جنگ اسرائیل و حماس پرداختند.
بزرگترین جنبش یهودستیزی از زمان نازیها
تایمز در گزارشی نوشت ساشا بارون کوهن، کمدین و بازیگر آمریکایی به مدیران تیکتاک گفته است راهکاری برای جلوگیری از انتشار محتوای یهودیستیز تعیین کنند.
او گفته است این پلتفرم اشتراکگذاری ویدیو در حال تبدیل شدن به بزرگترین جنبش یهودستیزی از زمان نازیها تاکنون است.
کوهن این ادعا را در خلال یک جلسه خصوصی مطرح کرد که میان افراد مشهور یهودی و مدیران تیکتاک به دلیل نگرانی در مورد انتشار مطالب یهودستیزانه در رسانههای اجتماعی برگزار شد.
او و تعدادی از بازیگران از جمله امی شومر و دبرا مسینگ و برخی کاربران تیکتاک، یک تماس ویدیویی با مدیران ارشد این شبکه اجتماعی داشتند.
مشروح صحبتهای کوهن که تایمز آن را منتشر کرده، برگرفته از متنی است که به دست نیویورکتایمز رسیده است.
بر اساس این متن، کوهن در جلسه از تصاویر خشونتآمیز و اطلاعات نادرست موجود در این پلتفرم انتقاد کرد.
او خطاب به آدام پرسر، از مدیران ارشد تیکتاک عبارت «شرم بر شما» را به کار برد.
کوهن مدتهاست از عدم تعدیل محتوای نفرت از سوی رسانههای اجتماعی به شدت انتقاد میکند.
او در یک سخنرانی در اتحادیه ضد افترا در سال ۲۰۱۹ گفته بود: «نفرت و خشونت به دست تعدادی شرکت اینترنتی که بزرگترین ماشینهای تبلیغاتی در طول تاریخ هستند، تسهیل میشود.»
تایمز خاطرنشان کرد که شومر نیز همراه عدهای از بازیگران در نامهای سرگشاده خطاب به تیکتاک گفتهاند این شبکه اجتماعی در رسیدگی به «یهودستیزی شایع» شکست خورده است.
آنها در این نامه نوشتهاند: «پلتفرم شما برای کاربران یهودی امن نیست. تیکتاک فاقد ویژگیهای ایمنی ضروری برای محافظت از تولیدکنندگان محتوای یهودی و جامعه وسیعتر یهودی تیکتاک است و ما را در معرض خطر دیجیتالی و فیزیکی قرار میدهد. این نفرت و تنفر نادر، خود به خود یا غیرمنتظره نیست.»
این بازیگران «یهودستیزی افسارگسیخته» را یک مشکل رایج خواندند که تیکتاک برای مدتی طولانی نتوانسته به آن رسیدگی کند.
هشتگ «نامه به آمریکا»
تلگراف در گزارشی نوشت بازنشر نامه ۲۱ سال پیش اسامه بن لادن از سوی کاربران تیکتاک با هشتگ lettertoamerica (نامه به آمریکا) دوباره موجی از انتقادات را نسبت به این شبکه اجتماعی برانگیخته است.
این نامه از سوی آبزرور بهعنوان بخشی از گروه رسانهای گاردین در سال ۲۰۰۲ منتشر شده بود و منطق پشت حملات ۱۱ سپتامبر را توضیح میداد.
بن لادن در این متن استدلال میکند باید از ظلمی که به سرزمینهای فلسطینی میشود با حمله به «آمریکاییها و یهودیان» انتقام گرفت.
پس از به اشتراکگذاری گسترده بخشی از متن نامه در رسانههای اجتماعی، گاردین این نامه یهودیستیزانه را که به صورت آنلاین در دسترس بود حذف کرد.
تیکتاک گستردگی و پربازدید بودن استفاده از متن یهودیستیزانه نامه را در شبکه اجتماعی خود رد کرد اما خبر از حذف این هشتگ داد.
به گفته سخنگوی تیکتاک، کلیپهای حاوی هشتگ نامه به آمریکا حدود ۱۳ میلیون بار در این پلتفرم دیده شدهاند اما این هشتگ در کنار سایر موضوعات محبوب مانند سفر، مراقبت از پوست و فیلم قرار داشته است.
از رودخانه تا دریا ...
دبرا مسینگ، بازیگر آمریکایی، مدیران ارشد تیکتاک را تحت فشار قرار داد تا در مورد رویکردشان به عبارت «از رودخانه تا دریا» که یهودیان آن را یهودستیزانه میدانند، تجدیدنظر کنند.
بر اساس گزارش تایمز، این عبارت تلویحا به معنای «یهودیان را بکشید، کشور اسرائیل را ریشهکن کنید» است.
پرسر، مدیر ارشد تیکتاک گفت این عبارت را حذف کردهاند اما استفاده تصادفی از آن، مصداق حق آزادی بیان است.
ممنوعیت فعالیت تیکتاک در آمریکا
تلگراف در بخشی از گزارش خود نوشت موجی از یهودستیزی در رسانههای اجتماعی منجر به درخواست مجدد برای ممنوعیت استفاده از تیکتاک در ایالات متحده شده است.
این برنامه متعلق به شرکت فنآوری چینی ByteDance است. این شرکت بارها تاکید کرده است از سیاستهای پکن پیروی نمیکند.
با این حال نیکی هیلی، نامزد جمهوریخواه ریاستجمهوری آمریکا، روز پنجشنبه ۲۵ آبان گفت: «هزاران کاربر تیکتاک در کنار اسامه بن لادن هستند که سه هزار آمریکایی را به قتل رساند. این نمونه بارزی است که چگونه دشمنان خارجی ما رسانههای اجتماعی را برای پیشبرد برنامه شیطانی خود مسموم میکنند.»
او افزود: «با استفاده از هشتگ BanTikTok (تیکتاک را ممنوع کنید) به حزب کمونیست چین، اجازه تاثیرگذاری بر آمریکاییها را ندهید.»
تحریم ایکس
ایلان ماسک روز ۲۴ آبان با پست کاربری در شبکه اجتماعی ایکس «اعلام موافقت» کرد که به دروغ مدعی شده بود یهودیان نفرت علیه سفیدپوستان را برمیانگیزند.
او گفت کاربری که به نظریه توطئه «جایگزینی بزرگ» اشاره کرده بود، «حقیقت» را گفته است.
گاردین در این خصوص نوشت شرکتهای بزرگ آمریکایی تبلیغات خود را در رسانه اجتماعی ایکس به دلیل نگرانی درباره تبلیغ یهودیستیزی در این پلتفرم متوقف کردند.
مدیا مترز، سازمان نظارت بر فعالیت رسانهها اوایل این هفته گفت دریافته است تبلیغات شرکتهای آیبیام، اپل، اورکل و کامکست ایکس فنیتی در کنار محتوای یهودستیزانهای قرار گرفته است که آدولف هیتلر و نازیها را ستایش میکنند.
انتشار این گزارش از سوی مدیا مترز باعث شد تعدادی از نامهای بزرگ در حوزه فنآوری و رسانه مانند برادران وارنر، پارامونت و دیزنی، انتشار تبلیغات خود را در ایکس متوقف کنند.
تلگراف نیز در این خصوص نوشت کمیسیون اروپا به طور جداگانه تبلیغاتش را در ایکس متوقف کرده است.
دلیل این تصمیم «نگرانی گسترده در رابطه با انتشار اطلاعات نادرست» به ویژه اطلاعات مربوط به جنگ اسرائیل و حماس عنوان شد.
بر اساس گزارش گاردین، کاخ سفید روز ۲۶ آبان به اعتراض علیه ماسک پیوست و بیانیه او را «ترویج نفرتانگیز یهودیستیزی و نژادپرستی» و خلاف ارزشهای اصلی آمریکاییها دانست.
ماسک اما بدون اشاره به خشمی که درباره پیامش در ایکس شکل گرفته است، یهودیستیز بودن خود را رد کرد.
استارشیپ اسپیس ایکس بهعنوان قدرتمندترین موشکی که تا به حال ساخته شده است، عصر روز شنبه ۲۷ آبان برای دومین پرواز آزمایشی از زمین بلند شد. این فضاپیمای بدون خدمه قبل از «قطع ارتباط مهندسین با آن»، به ارتفاع حدود ۱۴۸ کیلومتری از زمین رسید.
این فضاپیما به وسیله شرکت ایلان ماسک برای حمل فضانوردان به ماه و فراتر از آن ساخته شده است.
این موشک دو مرحلهای ساعت ۱۶:۳۰ روز شنبه به وقت ایران، از سایت پرتاب استاربیس متعلق به شرکت ایلان ماسک در تگزاس با هدف یک پرواز ۹۰ دقیقهای پرتاب شد.
تقویتکننده مرحله اول فوق سنگین موشک مدت کوتاهی پس از جدا شدن، بر فراز خلیج مکزیک منفجر شد.
همانطور که هسته تقویتکننده استارشیپ به سفرش در فضا ادامه میداد، چند دقیقه بعد مرکز کنترل ماموریت خبر داد که ارتباطش را با فضاپیما از دست داده است.
حدود هشت دقیقه پس از آغاز ماموریت، دوربینهایی که استارشیپ را ردیابی میکردند، چیزی شبیه به انفجار را نمایش دادند.
زمان انفجار، ارتفاع این موشک ۹۱ مایل (۱۴۸ کیلومتر) بود.
با اینکه دومین آزمایش استارشیپ چند دقیقه پس از بلند شدن شکست خورد اما به گفته رسانهها و کارشناسان، توانست بر برخی مشکلات غلبه کند که پرتاب قبلی را تحت تاثیر قرار داده بود.
نخستین پرواز آزمایشی استارشیپ روز ۳۱ فروردین امسال حدود چهار دقیقه پس از بلند شدن با شکست مواجه شد.
استارشیپ با ارتفاع ۱۲۰ متر، در دسته پرتابگرهای فوق سنگین قرار میگیرد که قادر به انتقال بیش از ۱۰۰ تن محموله به مدار هستند.
قدرت برخاستن آن باید بیش از دو برابر موشک سترن-۵ باشد که برای برنامه بردن فضاپیماهای آپولو به کره ماه طراحی و ساخته شده بود.
استارشیپ اکنون برای سفر به ماه و مریخ در نظر گرفته شده است.
این موشک غولآسای سیاه و نقرهای که با اکسیژن و متان مایع کار میکند، هرگز به صورت کامل خود پرتاب نشده بود.
روی بخش دوم این موشک، استارشیپ، که نام موشک نیز از آن گرفته شده، پیشتر آزمایشهای زیرمداری در ارتفاع حدود ۱۰ کیلومتری انجام شده است.
آژانس فضایی آمریکا این فضاپیما را برای عملیات سفر به ماه در نظر گرفته است. این عملیات با نام آرتمیس-۳ رسما برای سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده است.
فضانوردان به طور جداگانه بر روی ابرموشک جدید ناسا، SLS با ۹۸ متر ارتفاع و با قدرت برخاستن تقریبا دو برابر کمتر از آنچه برای استارشیپ برنامهریزی شده، بلند خواهند شد.
آنها در یک کپسول به ماه سفر خواهند کرد و سپس به استارشیپ میرسند که قبل از آن در مدار ماه قرار خواهد گرفت.
در واقع استارشیپ است که فضانوردان را به سطح ماه خواهد برد و بدون آن، ماموریت آرتمیس-۳ نمیتواند با موفقیت انجام شود.
هدف نهایی ایلان ماسک از این پروژه، کاهش هزینههای هر پرتاب استارشیپ است.
او گفته که هر پرتاب استارشیپ در نهایت ممکن است تنها «چند میلیون دلار» هزینه داشته باشد.
پاکستان در ۲۰ روز اخیر بیش از ۳۵۰ هزار پناهنده افغان را اخراج کرد. دولت پاکستان میگوید قصد دارد بیش از یک میلیون افغان دیگر را در هفتههای آتی از این کشور بیرون کند. این موضوع نگرانی نهادهای حقوق بشری را درباره تشدید بحران انسانی در افغانستان تحت حکومت طالبان در پی داشته است.
در اکتبر سال ۲۰۲۳ دولت پاکستان اعلام کرد صدها هزار نفر از اتباع خارجی ثبتنام نشده و مهاجر فاقد مدارک را دستگیر و اخراج خواهد کرد. این ضربالاجل تا یک نوامبر ۲۰۲۳ (برابر با ۱۰ آبان) تعیین شده بود.
این مهلت یک ماهه، جمعیت یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفری پناهجویان افغان و همچنین اعضای سایر جوامع تحت آزار و اذیت از جمله اویغورهای چین و روهینگیاهای میانمار را در پاکستان هدف قرار داده بود.
اکثریت بیش از چهار میلیون افغانستانی از زمان اشغال کشورشان به دست شوروی در دهه ۱۹۷۰ از طریق چندین موج مهاجرت وارد پاکستان شدند.
پس از قدرت گرفتن دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ در افغانستان، گمان میرود بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار افغان دیگر به پاکستان گریخته باشند.
هزاران افغان متاثر از این تصمیم، دهها سال است در پاکستان زندگی میکنند و این کشور را خانه خود میدانند.
اجبار آنها به ترک پاکستان پناهجویان و مهاجران را در معرض خطر قریبالوقوع «بیخانمانی» و از دست دادن معیشت قرار میدهد.
نگرانی درباره خطر جانی برای پناهجویان دیپورت شده
علاوه بر این، گروههایی از پناهجویان اگر به افغانستان تحت کنترل طالبان بازگردانده شوند، در معرض خطر جانی قرار میگیرند.
سازمان عفو بینالملل حدود دو هفته پیش هشدار داد اخراج افغانها از پاکستان، بهویژه زنان و دختران را در معرض خطر جدی قرار میدهد زیرا آنان صرفا به دلیل جنسیتشان در معرض آزار و اذیت و سایر موارد نقض جدی حقوق بشر قرار میگیرند.
زندگی در پاکستان برای اکثریت قریب به اتفاق زنان ممکن است تنها شانس آنها برای تحصیل رسمی باشد.
از سوی دیگر به گفته عفو بینالملل، شمار قابل توجهی از پناهجویان افغان مانند روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر، زنان معترض، هنرمندان و مقامهای سابق دولتی و کارکنان امنیتی نیز در صورت اجبار برای بازگشت به افغانستان در معرض خطر جدی آزار و اذیت و سرکوب به وسیله طالبان قرار میگیرند.
عفو بینالملل روز دهم نوامبر (۱۹ آبان) در اطلاعیهای از راهاندازی ۴۹ بازداشتگاه در سراسر پاکستان خبر داد که به آنها مراکز نگهداری یا ترانزیت هم گفته میشود.
در هفتههای گذشته دهها هزار افغانستانی به این مراکز منتقل و اخراج شدهاند که در میانشان حتی افرادی دارای مجوز اقامت هم بودهاند.
وبسایت مجله فوربس اخیرا به نقل از جاوید رحمان، استاد قوانین حقوق بینالملل در دانشگاه برونل لندن (بریتانیا) و وکیل دادگاه عالی پاکستان نوشت که این اخراجها منجر به یک تراژدی انسانی قابل توجه و بیثباتی بیشتر در افغانستان خواهد شد.
چرا پاکستان دست به این اخراج گسترده زد؟
اخیرا واشینگتن پست در گزارشی نوشت که این اخراجها در بحبوحه سرخوردگی فزاینده از افزایش حملات در پاکستان انجام میشود. اسلامآباد شبهنظامیان مذهبی مظنون را مقصر این حملات معرفی کرده و میگوید حملهکنندگان در کوههای مرزی افغانستان مخفی میشوند.
تحلیلگران و کارکنان سازمانهای بشردوستانه میگویند کمپین پاکستانیها برای اخراج مهاجران، تهدید تلویحی و اقدامی برای تحت فشار قرار دادن طالبان است تا این ستیزهجویان را سرکوب کند.
مقامهای طالبان تاکنون پناه دادن به ستیزهجویان را تکذیب کردهاند.
واشینگتن پست نوشت این اخراجها ممکن است به نفع دولت طالبان باشد چون اکنون فرصت نادری دارد تا خود را به عنوان دولتی معرفی کند که قادر به مدیریت یک بحران بزرگ انسانی است و پذیرای مهاجران دیپورتشدهای میشود که حتی آنان را دشمن خود میداند.
در حالی که آژانسهای سازمان ملل متحد از جمله برنامه جهانی غذا و سازمان بینالمللی مهاجرت در مرز و گذرگاه تورخم به دیپورتشدگان کمک میکنند، طالبان اینطور نشان میدهد که خود کنترل اوضاع را به دست دارد.
تورخم کمپ اصلی پناهندگان در افغانستان و شهری بر پا شده با چادرهای موقت اسکان است.
بسیاری از پناهندگانی که به تورخم میرسند، کارگرانی با دارایی اندک هستند. برخی در پاکستان دکههای کوچک مواد غذایی را اداره یا در کارخانههای آجرپزی کار میکردهاند و برخی دیگر زنانی هستند که مجبور به ترک عجلهای پاکستان بدون شوهرنشان شدهاند.
عبدالنصیر کاکر که برای سازمان بینالمللی مهاجرت در افغانستان کار میکند به واشینگتن پست گفت ۹۸ درصد از کسانی که به تورخم میآیند آسیبپذیرند و نیاز مبرمی به کمکهای بشردوستانه دارند.
