فایننشال تایمز: اطلاعات اسرائیل هشدارهای دقیق را درباره حمله حماس نادیده گرفت
فایننشال تایمز بر اساس اظهارات منابع مطلع از توجه نکردن سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل به گزارشی خبر داد که هفتهها قبل از حمله هفتم اکتبر گروه شبهنظامی حماس به اسرائیل، درباره این حمله دریافت کرده بود.
بر اساس گزارش این نشریه بریتانیایی، یک افسر ارشد اطلاعات نظامی اسرائیل این گزارش هشدارآمیز را که به طور جزیی و مفصل به ارائه توضیح پرداخته و حمله حماس را پیشبینی کرده بود، رد کرده و آن را «سناریویی خیالی» خوانده بود.
به گفته منابع آگاه فایننشال تایمز، این گزارش با استفاده از یک سیستم ارتباطی امن ارسال شده و حاوی هشدارهای خاصی بوده؛ از جمله اینکه: «حماس در حال آموزش نیروهایش برای منفجر کردن پستهای مرزی در چندین نقطه، ورود به خاک اسرائیل و تصرف شهر کیبوتص است.»
شکست اسرائیل در جلوگیری از حمله حماس در روز هفتم اکتبر (۱۵ مهر) که بیش از هزار و ۴۰۰ کشته بر جای گذاشت، اکنون به عنوان بزرگترین شکست اطلاعاتی اسرائیل از زمان حمله غافلگیرانه مصر و سوریه در سال ۱۹۷۳ به این کشور دانسته میشود.
یک منبع آگاه به فایننشال تایمز گفت سربازان رده پایینتر در مرز اسرائیل و غزه هشدار داده بودند تجزیه و تحلیل آنها از چندین ویدیو نشان میدهد حماس در حال تمرین برای گروگانگیری است و آنها احساس میکنند حملهای قریبالوقوع در پیش است.
این گزارش اطلاعاتی پس از مشاهده شدن یکی از فرماندهان بلندپایه نظامی حماس که بر آموزش نظارت میکرده، تدوین شده است.
این فرد به وسیله بررسیکنندگان در پایگاه دادهای از چهرهها و هویتهای یک واحد از اطلاعات اسرائیل شناسایی شد.
با توجه به اطلاعاتی که به دست فایننشال تایمز رسیده است، افسر عالیرتبه اطلاعاتی اسرائیل در واکنش به این گزارش پاسخ داده است: «این یک سناریوی تخیلی است.»
منبع اطلاعاتی این نشریه گفت که پس از داده شدن این پاسخ، هیچ اقدامی صورت نگرفت.
شبکه رادیو و تلویزیونی کان اسرائیل روز پنجشنبه دوم آذر جزییات هشدار مشابهی را منتشر کرد که از سوی سربازان رده پایین به مقامهای بالاتر ارسال شده بود.
این شبکه اعلام کرد که این هشدار شامل احتمال سرنگونی یک هواپیما و برافراشتن پرچمهای حماس بر فراز خاک اسرائیل بوده است.
یک منبع آگاه دیگر به فایننشال تایمز گفت جدی نگرفتن این گزارش به موضوعی مورد بحث در جامعه اطلاعاتی تبدیل و با واکنشها و اقدامات انضباطی روبهرو شده است.
این نشریه به نقل از نیروهای دفاعی اسرائیل نوشت فرماندهان و سربازان اسرائیلی اکنون «منحصرا بر ماموریت خود برای شکست دادن حماس» متمرکز هستند.
ارتش اسرائیل تاکید کرده است پس از جنگ، تحقیقات کاملی برای روشن شدن همه جزییات این ماجرا انجام خواهد شد.
پیشتر آسوشیتدپرس با اشاره به ویدیویی که گروه حماس یک ماه قبل از حملهشان به اسرائیل و گذشتن از گنبد آهنین منتشر کرده بود، در گزارشی نوشت این گروه شبهنظامی تمرینهای نظامیاش را در ملاء عام انجام میداده است.
ویدیوی منتشر شده از سوی حماس نمایانگر یک حمله شبیهسازی شده و تمرینی اعضای این گروه، با لباسهای نظامی است که ۱۲ سپتامبر سال جاری (۲۱ شهریور) در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
در این ویدیوی دو دقیقهای جنگجویان حماس با استفاده از مواد منفجره، ماکت دروازه مرزی را منفجر و سپس به سمت شهرکهای اسرائیلینشین میروند که ساختمانهایش را در مقیاس واقعی ساخته بودند.
نیروهای حماس در این ویدیو پس از ورود به این شهرک، با سلاحهای خودکارشان به سمت اهدافی کاغذی با تصویر انسانی شلیک میکنند.
بردلی بومن، افسر سابق ارتش آمریکا که اکنون یکی از مدیران ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها است به آسوشیتدپرس گفت هشدارها و نشانههای واضحی از این حمله وجود داشت که اسرائیل باید متوجهشان میشد.
فایننشال تایمز: اطلاعات اسرائیل هشدارهای دقیق را درباره حمله حماس نادیده گرفت | ایران اینترنشنال
مایخل هرتزوگ، بانوی اول اسرائیل، در مقالهای که در نشریه آمریکایی نیوزویک منتشر کرد، هشدار داد سکوت نهادهای بینالمللی در برابر تجاوزهای جنسی دستهجمعی شبهنظامیان حماس در جریان حمله روز هفتم اکتبر این گروه به اسرائیل، خیانت به همه زنان است.
بانوی اول اسرائیل در این مقاله نوشت: «دو روز پس از این حمله هولناک، وقتی با مادر دو کودک اهل کیبوتص در نزدیکی مرز غزه آشنا شدم، از وقایعی که او از حمله حماس تعریف کرد نفسم حبس شد.»
او نوشت: «وحشت او بازتاب گزارشهایی بود که من از زنان آزار دیده شنیده بودم و این زن تنها نبود. او یکی از هزاران زن اسرائیلی است که همزمان، با قتل و تجاوز از سوی تروریستهای حماس در آن روز سرنوشتساز مواجه شدند.»
این مقاله بانوی اول اسرائیل در آستانه روز بیستوپنجم نوامبر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان منتشر شد.
مایخل هرتزوگ نوشت که هر سال در این روز، او میزبان قربانیان این نوع خشونت و فعالان و نهادهای مدنی است اما: «امسال وضعیت متفاوت خواهد بود. زمانی که هزاران تروریست حماس خانوادههای اسرائیلی را قتل عام کردند، کودکان و افراد مسن را سوزاندند و گروگانها را ربودند، خیلی چیزها تغییر کرد.»
همسر رییسجمهوری اسرائیل تاکید کرد: «این موضوع عمیقا بر درک درونی ما از بیرحمی خشونت جنسی مبتنی بر جنسیت تاثیر گذاشت. همینطور بر ایمان ما به سازمانهای بینالمللی که ادعا میکنند به زنان اهمیت میدهند.»
او نوشت: «چندین روز طول کشید تا ماهیت هیولایی و مقیاس خشونتی را که زنان در هفتم اکتبر متحمل شدند، درک کنم.»
خانم هرتزوگ به گزارش یک انجمن غیردولتی درباره روایت قربانیان خشونت جنسی حماس اشاره کرد و گفت که اعضای این انجمن «شهادتهایی شنیدند که آنها را به شدت شوکه کرد».
بر اساس این گزارش، در جشنواره موسیقی نوا که در آن بیش از ۳۵۰ جوان قتلعام و دهها نفر ربوده شدند، شاهدانی که در میان بوتهها پنهان شده بودند، شاهد تجاوز گروهی و سپس قتل زنان به دست اعضای حماس بودند.
ویدیوی حماس (گروهی که از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا یک گروه تروریستی شناخته میشود) از کیبوتص نشان میدهد اعضای این گروه یک زن باردار را شکنجه میکنند و جنین او را بیرون میآورند.
همسر رییسجمهوری اسرائیل نوشت کارشناسان پزشکی قانونی این کشور اجساد زنان و دخترانی را یافتهاند که با چنان خشونتی مورد تجاوز قرار گرفتهاند که استخوانهای لگن آنها شکسته شده است.
او همچنین با اشاره به تصاویر جسد برهنه زنان در غزه و یک زن دیگر زنده که با موهایش با یک خودرو کشیده میشود، افزود: «این شواهد، همراه با اعترافات ضبط شده صریح تروریستهای دستگیر شده، کاملا روشن میکند تجاوز دستهجمعی بخشی برنامهریزی شده از حمله حماس بوده است.»
مایخل هرتزوگ ادامه داد: «و این جنایت ادامه دارد: ۲۴۰ گروگانی که در غزه نگه داشته شدهاند شامل بسیاری از زنان و دختران میشوند و تنها زمانی که آنها آزاد شوند خواهیم دانست متحمل چه چیزی شدهاند.»
به گفته بانوی اول اسرائیل، در دهه ۹۰ میلادی، نهادهای بینالمللی و کارشناسان حقوقی سرانجام خشونت علیه زنان را به عنوان یک دسته خاص از جنایات جنگی تلقی کردند اما چیزی که به نوشته او برای اسرائیل شوکهکننده بود «سکوت غیرقابل تصور و بخششناپذیر این سازمانها در مواجهه با تجاوز و قتل زنان اسرائیلی» بوده است.
او تاکید کرد منظورش این نیست که «محکوم کردن خشونت جنسی حماس ناچیز یا ناکافی بوده بلکه اصلا وجود نداشته است».
بانوی اول اسرائیل همچنین تاکید کرد: «به عنوان یک زن و یک مادر، دلم با زنان و کودکان غزه است که از عواقب جنگ آغاز شده به دست حماس رنج میبرند. من معتقدم آنها مستحق کمک و حمایت هستند اما این به معنای پاک شدن جنایات تروریستهای فلسطینی در روز هفتم اکتبر نیست.»
پیشتر و در روز دوشنبه اول آبان ماه، ارتش اسرائیل برنامهای مخصوص خبرنگاران در پایگاه نظامی گلیلات برگزار کرد و ویدیوهای به دست آمده از حمله حماس در روز هفتم اکتبر (۱۵ مهر) را برای حاضران به نمایش گذاشت.
این ویدیوهای خشن، سرشار از جنایات نیروهای حماس علیه کودکان، زنان و مردان بودند.
ارتش اسرائیل خبرنگار ایراناینترنشنال را به درون شهر غزه و تونلهای زیر بیمارستان شفا برد. جایی مجهز به امکانات زندگی که ظاهرا حماس از آن بهعنوان مقر فرماندهی استفاده میکرد.
ارتش اسرائیل از مدتها پیش حماس را به استفاده از مجتمع بیمارستانی شفا به عنوان مرکز فرماندهی و کنترل اقدامات این گروه شبهنظامی متهم کرده است. این ماجرا بخشی از یک استراتژی گستردهتر در مورد پنهان شدن نیروهای حماس در میان مردم غیرنظامی است.
چاه ورودی تونل
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل پیش از هدایت خبرنگار ایراناینترنشنال به درون تونل، از سلاحها و مهماتی رونمایی کرد که سربازان اسرائیلی در بیمارستان یافته بودند.
به گفته هاگاری، این مهمات در یک خودروی کاروان به دست آمد که کنار ورودی اورژانس پارک شده بود.
سخنگوی ارتش اسرائیل پیش از این سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را اصلیترین حامی حماس در ساختن تونلها خوانده بود.
هاگاری شامگاه چهارشنبه اول آذر به ایراناینترنشنال گفته بود سپاه، تجهیزات ویژه، مهمات و آموزش نظامی در اختیار حماس قرار میدهد و این گروه، زیرساختهای تروریستی را در بیمارستانها، مدرسهها و مساجد میسازد.
تونلی طولانی با چندین ورودی
خبرنگار ایراناینترنشنال از طریق چاهی در محوطه بیمارستان وارد تونلی شده است که ارتش اسرائیل هنوز همه مسیرش را شناسایی نکرده.
این تونل پیچ در پیچ مجهز به حمام، آشپزخانه، سرویس بهداشتی و یک اتاق ملاقات مجهز به تهویه مطبوع است.
سرویس بهداشتی داخل تونل
بر اساس تصاویر، ورودیهای زیادی در طول دهها متر از مسیر تونل زیر بیمارستان وجود دارد.
روز ۲۸ آبان ارتش اسرائیل از کشف تونلی متعلق به حماس به عمق ۱۰ متر و طول ۵۵ متر در زیر بیمارستان شفا در شمال غزه خبر داده بود که تا یک در «ضد گلوله» امتداد داشت.
اسرائیل اعلام کرد حماس از این نوع درها برای جلوگیری از ورود نیروهای اسرائیلی به مراکز فرماندهی و داراییهای زیرزمینیاش استفاده میکند.
روز چهارشنبه یکم آذر ارتش اسرائیل در توضیحی بیشتر گفت احتمالا مسیرهای دیگری نیز به این تونل متصل هستند که هنوز کشف نشدهاند اما مطمئنا از این تونل راههایی برای رسیدن به شهر وجود دارد.
ارتش اسرائیل پیش و پس از حمله به بیمارستان شفا، حماس را متهم کرده است که از هزاران غیرنظامی فلسطینی پناه گرفته در بیمارستان به عنوان سپر انسانی استفاده میکند.
پیش از ظهر روز پنجشنبه دوم آذر یکی از پزشکان این بیمارستان به خبرگزاری فرانسه گفت محمد ابوسلمیه، مدیر این مرکز و چند نفر از پرسنل پزشکی این بیمارستان روز پنجشنبه دوم آذر به دست نیروهای اسرائیلی دستگیر شدهاند.
ارتش اسرائیل این موضوع را تایید کرد و گفت ابوسلمیه برای بازجویی در مورد شواهد «استفاده از این مجتمع به عنوان مرکز فرماندهی حماس» بازداشت شده است.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، ابوسلمیه تحت بازجویی شین بت (سازمان اطلاعات اسرائیل) و واحد اطلاعات نیروهای مسلح اسرائیل قرار دارد.
رادیو ارتش اعلام کرد ابوسلمیه هنگامی که در حال حرکت به سمت جنوب غزه بود، بازداشت شد.
پس از این اتفاق، حماس از صلیب سرخ و سازمان جهانی بهداشت خواست اسرائیل را برای آزاد کردن رییس بیمارستان شفا تحت فشار قرار دهند.
داخل تونل زیر بیمارستان شفا
شهری ویران زیر سایه حماس
یکی از ساکنان غزه که در حال ترک بیمارستان به سمت مناطق امن است، درباره جایگاه حماس بین فلسطینیان به ایراناینترنشنال گفت: «ما مدت زیادی داخل بیمارستان بودیم و با دنیای بیرون ارتباطی نداشتیم اما آنچه بر سر حماس آمده یا میآید مهم نیست.»
این مرد در ادامه افزود: «برای من زندگی خودم و کودکانم مهم است. ما دیگر خسته شدهایم.»
بر اساس گزارش خبرنگار ایراناینترنشنال، در غزه به سختی میتوان خانه یا بنایی یافت که بمبهای ارتش اسرائیل آن را ویران نکرده باشد: «دیگر نه خیابانی در این شهر پیداست و نه میدانی. گویی زلزلهای عظیم شهر را ویران کرده است. کسی از اهالی شهر در خیابانها نیست. همه از جنگ و ویرانی گریخته و شهر را به سگها و گربههای ولگرد سپردهاند.»
وزارت بهداشت غزه که تحت کنترل گروه حماس است، روز پنجشنبه اعلام کرد تعداد فلسطینیان کشته شده در حمله اسرائیل به نوار غزه به بیش از ۱۳ هزار نفر افزایش یافت.
جنگ اخیر میان اسرائیل و حماس از زمان آغاز حمله این گروه شبهنظامی به اسرائیل در روز هفتم اکتبر آغاز شد.
این حمله حماس، مرگبارترین حمله به اسرائیل طی دهههای اخیر بود که در جریان آن حدود هزار و ۴۰۰ نفر که اغلب غیرنظامی بودند کشته شدند و بیش از ۲۰۰ نفر به گروگان گرفته شدند.
حماس از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، گروهی تروریستی شناخته میشود.
۹ تن از زندانیان سیاسی محبوس در زندان اوین در بیانیهای اقدامات اسرائیل و حماس در غزه را محکوم کرده و در مورد دیدگاههای حامیان حمله اسرائیل به غزه و جنگ غرب با جمهوری اسلامی هشدار دادند.
آنیشا اسداللهی، گلرخ ایرایی، رضا شهابی، آرش جوهری، کیوان مهتدی، مهران رئوف، فواد فتحی، مازیار سیدنژاد و امید مَصیر، امضاکنندگان این بیانیه هستند.
این زندانیان سیاسی جنگ را برای حاکمان ارتجاعی «یک نعمت» خوانده و تاکید کردند: «جنگ هشت ساله ایران و عراق به تثبیت حاکمیت و کشتار هزاران زندانی سیاسی در دهه ۶۰ کمک کرد.»
آنان با تاکید بر این موضوع در بخشی از بیانیه خود نوشتند: «حکومتی که سال گذشته و قبلتر از آن، دست به کشتار هزاران کودک و نوجوان زده است اکنون قصد دارد ماهیت ارتجاعی خود را به بهانه دفاع از مردم فلسطین پنهان کند.»
امضاکنندگان این نامه هشدار دادند در صورت گسترش جنگ کنونی، جمهوری اسلامی سرکوب و اعمال خشونت را علیه معترضان و زندانیان سیاسی، جنبشهای کارگری، زنان و دانشجویی، اقلیتهای مذهبی همچون جامعه بهائی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» تشدید خواهد کرد.
گلرخ ایرایی، یکی از امضاکنندگان این بیانیه پیشتر در نامهای از زندان اوین به ادامه کشتار غیرنظامیان در غزه و مواضع جمهوری اسلامی در قبال جنگ اسرائیل و حماس واکنش نشان داد و از نقش قدرتهای جهانی در حمایتِ بیچون و چرا از اسرائیل انتقاد کرد.
پیش از این نرگس محمدی، زندانی سیاسی و برنده جایزه نوبل صلح نیز در پیامی از زندان اوین خواستار آتشبس فوری در جنگ اسرائیل و حماس شد و نوشت جنگ و استبداد «دو روی یک سکهاند» و «ویرانگر انسانیتاند و انسان میکشند».
محمدی در نامهاش خواهان کوتاه کردن دست جنگافروزان از سر مردم بیگناه و احترام به حقوق انسان شد.
۹ زندانی سیاسی امضاکننده بیانیه علیه جنگ نیز از جمهوری اسلامی به عنوان «حکومتی ارتجاعی» یاد کردند که به «رشد هیولای بیتفاوتی نسبت به رنج فلسطینیها» در میان مردم ایران دامن زده است.
به اعتقاد این افراد «در درون این پوسته ارتجاعی، یک هیولا رشد کرده؛ هیولای بیتفاوتی نسبت به رنج دیگری: تو گویی جنگافروزی و کشتار فقط زمانی بد است که بمبها بر سر خود من فرو بریزد؛ "به من چه که چه بلایی بر سر غزه میآید"؛ "به من چه که چه بلایی بر سر بلوچستان و کردستان میآید"؛ "بر سر مهاجران افغانستانی، بر سر زنان، بر سر کارگران و نیمهبیکاران، بر سر حاشیهنشینان هر چه میخواهد پیش آید؛ فقط زمانی اعتراض میکنم که خودم و خودیهایم مورد حمله قرار بگیرند.»
بیانیه یاد شده در ادامه گفته «قویترین دشمن کنونیِ این هیولا، آگاهی و اراده عمومی مردم خاورمیانه است که در شعار "زن، زندگی، آزادی" تجلی یافت.»
آنها «تعبیر این شعار» را «به معنای حمایت از کرامت انسانی و مقابله با تبعیض و آپارتاید به هر شکلی» دانسته و تاکید کردهاند: «با اتکا به شعار "زن زندگی آزادی" میتوان با بنیادگرایی مذهبی در هر شکلی، خواه حماس و خواه اسرائیل مقابله کرد.»
به تاکید این بیانیه، دولتها نسبت به رنج مردمان بیتفاوت هستند و جنگها بیش از هر چیز باعث انسداد در جنبشهای مردمی و انقلابی میشوند.
امضاکنندگان «محکومیت نسلکشی و انسانزدایی اسرائیل از مردم فلسطین و محکومیت ماهیت ارتجاعی حماس» را به عنوان «تلاشی فعالانه برای پرورش یک بال ضد جنگ در دل جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» دانستهاند.
آنها برهه کنونی را آزمونی برای جنبش «زن، زندگی، آزادی» خواندند و بر لزوم پیوند زدن مبارزه علیه ستم و تبعیض با مبارزه علیه جنگافروزی تاکید کردند.
پس از مدتها انتظار، نهایتا حماس و اسرائیل بر سر توقف چهار روزه درگیریها در نوار غزه و آزادی گروگانهای حماس در ازای آزادی زندانیان فلسطینی توافق کردند. مسیر پر پیچ و خم و دشوار هفتهها مذاکره، چگونه به توافق منتهی شد؟
هفته گذشته نخستوزیر اسرائیل و رییس جمهوری آمریکا در تماسی تلفنی به نتیجه رسیدند که در این مقطع، آماده توافق با حماس برای آزادی ۵۰ زن و کودک گروگان هستند. مذاکرات سرانجام منجر به توافق بر سر آزادی ۵۰ نفر از گروگانها شد.
سیانان در گزارشی که روز چهارشنبه اول آذر ماه منتشر کرد، به بررسی چگونگی روند مذاکره آمریکا و اسرائیل با حماس به میانجیگری قطر - برای آزادی گروگانها - پرداخت.
بر اساس این گزارش به نقل از منابع آگاه از روند مذاکرات بر سر آزادی گروگانها، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته در تل آویو به برت مک گرگ، هماهنگ کننده امور خاورمیانه کاخ سفید گفته است: «ما به این توافق نیاز داریم.»
یکشنبه ۲۱ آبان، دو روز قبل از تماس تلفنی میان جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و نتانیاهو، پیشرفت خوبی در گفتوگوها حاصل شد.
حماس پس از چند روز امتناع، حاضر به ارائه اطلاعات هویتی مانند سن، جنسیت و ملیت دهها تن از گروگانها شد. دسترسی به این اطلاعات تایید میکنند تعداد زیادی کودک در حمله هفتم اکتبر به اسارت گرفته شدهاند.
اگرچه اسرائیل و ایالات متحده معتقد بودند بیش از ۵۰ زن و کودک در میان گروگانها هستند اما دو طرف توافق کردند مذاکرات باید با تضمین آزادی ۵۰ نفر پیش برود.
روند مذاکره با حماس
ساعاتی پس از ملاقات مک گرک با نتانیاهو، همه چیز تغییر کرد: قطریها که نقش میانجی اصلی را در مذاکرات ایفا میکنند، نتوانستند ارتباط خود را با حماس حفظ کنند. وقتی سرانجام ارتباط با این گروه دوباره برقرار شد، حماس تهدید کرد مذاکرات را از مسیر خود منحرف میکند. آنها خواستار خروج نیروهای دفاعی اسرائیل از بیمارستان الشفا شدند. ارتش اسرائیل این درخواست را نپذیرفت اما اطمینان داد بیمارستان به کار خود ادامه خواهد داد.
هنگامی که مذاکرات از سر گرفته شد، بایدن که نشست سازمان همکاریهای اقتصادی را در سانفرانسیسکو با شی جین پینگ، رییسجمهوری چین به پایان رسانده بود، در تماسی با امیر قطر به او اعلام کرد زمان مذاکره با حماس رو به پایان است.
تمیم بن حمد بن خلیفه آل ثانی نیز در پاسخ به بایدن اطمینان داد تمام تلاش خود را برای رسیدن به توافق انجام خواهد داد.
روز بعد، مک گرک شخصا با امیر قطر در دوحه ملاقات کرد تا متن قرارداد نهایی را بررسی کنند. در این گزارش نحوه خروج زنان و کودکان در مرحله اول و همچنین مشوقهایی برای حماس برای آزاد کردن گروگانهای بیشتری ارائه شد. ویلیام برنز، رییس سیآیای نیز از طریق تماس تلفنی در این جلسه حضور داشت.
روز یکشنبه ۲۸ آبان، کابینه جنگ اسرائیل پس از ایجاد تغییرات جزیی، این توافق را تصویب کرد و متن توافق برای آخرین بار به وسیله امیر قطر به حماس منتقل شد. در این تماس، حمد بن خلیفه آل ثانی به حماس تاکید کرد این توافق، پیشنهاد نهایی است.امیر قطر
در حالی که تلاش ها برای مذاکره بر سر دستیابی به توافق بلافاصله در روزهای پس از حمله حماس به اسرائیل آغاز شد، پس از اینکه دولت بایدن اطمینان حاصل کرد ارتباط با حماس از طریق قطری ها موثر خواهد بود، مقدمات رسیدن به توافق با حماس را فراهم کرد. مقامهای آمریکایی بعدا این مذاکرات را به عنوان «مذاکره آزمایشی» توصیف کردند.
آزادی دو شهروند آمریکایی
دوشنبه اول آبان ماه، کاخ سفید آزادی دو شهروند آمریکایی به نامهای ناتالی و جودیت رانان را از دست حماس اعلام کرد. در حالی که این مادر و دختر در حال خروج از غزه بودند، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی، جان فاینر، معاون مشاور امنیت ملی و مک گورک از دفتر سالیوان مسیر حرکت این دو شهروند آمریکایی را لحظه به لحظه دنبال میکردند.
منابع آگاه سفر چند ساعته ناتالی و جودیت برای خروج از غزه را «درد آور» توصیف کردند.
وقتی این دو شهروند زن آمریکایی به مرز رسیدند، استفانی هالت، کاردار ایالات متحده منتظر آنها بود. بایدن با پدر ناتالی رانان تماس گرفت تا این خبر خوشحال کننده را با او به اشتراک بگذارد و سپس شخصا با هر دو گروگان آزاد شده، تلفنی صحبت کرد.
آزادی این دو گروگان، مدرکی برای مقامات ارشد امنیت ملی بایدن بود که نشان میداد کاخ سفید با موفقیت راهی برای برقراری ارتباط و مذاکره با حماس از طریق قطر ایجاد کرده است.
زمینه توافق با حماس
اسرائیلیها دیوید بارنیا، مدیر موساد را برای مذاکره درباره گروگانها مامور کردند؛ ویلیام برنز، رییس سیآیای نیز به عنوان نماینده ایالات متحده در این مذاکرات حضور داشت.
یک منبع آگاه به سیانان گفت که در دوحه، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر، مستقیما با اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس گفتوگو کرده است.
حمله زمینی اسرائیل به غزه
دوم آبان ماه و در حالی که به نظر میرسید حماس با پارامترهای توافق برای آزادی زنان و کودکان گروگان موافقت کرده است، اسرائیل با به تاخیر انداختن حمله زمینی به غزه موافقت نکرد.
در این مرحله هنوز هیچ مدرکی دال بر زنده بودن گروگان هایی که حماس ادعا می کرد در اختیار دارد وجود نداشت. در نتیجه نیروهای دفاعی اسرائیل تهاجم زمینی خود به غزه را در روز جمعه پنجم آبان آغاز کردند.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا اوایل نوامبر به اسرائیل بازگشت تا دولت اسرائیل را برای پذیرش «آتشبسهای بشردوستانه» تحت فشار بگذارد. امری که طبق استدلال ایالات متحده باعث پیشرفت در آزادی گروگانها میشد.
تحت فشار ایالات متحده روزها طول کشید تا دولت اسرائیل نتیجه مثبت برقراری «آتشبسهای تاکتیکی» را قبول کند.
یک مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا به سیانان گفت موضوع گروگانها موضوعی کلیدی بود که اسرائیل را از موافقت اولیه با برقراری آتشبس بشردوستانه باز میداشت زیرا دولت اسرائیل نمیخواست در ازای آزادی گروگانها هیچکدام از شروط حماس را بپذیرد.
مقامات اسرائیلی و آمریکایی در ابتدا اصرار داشتند همه زنان و کودکان اسیر، یکباره آزاد شده و از غزه خارج شوند اما حماس فقط آزادی ۵۰ نفر را تضمین کرد.
این واقعیت که هیچ اطلاعاتی در مورد هویت گروگانها وجود نداشت، یک مشکل بزرگ در روند آزادسازی آنان بود.
روز یکشنبه ۲۱ آبان، بایدن به امیر قطر اطلاع داد مذاکره بدون این اطلاعات نمیتواند پیش برود. اندکی پس از آن، حماس سرانجام تسلیم شد و ظاهرا تضمین کرد در صورت حصول توافق نهایی، آزادی ۵۰ زن و کودک گروگان را (بر اساس هویتشان) تضمین خواهد کرد.
بازگشت گروگانها به خانههایشان
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید به خبرنگاران گفت گروگانهایی که آزاد میشوند پس از خروج از غزه، تحت مراقبتهای پزشکی در اسرائیل قرار میگیرند زیرا ممکن است پس از شش هفته ماندن در «شرایط ناگوار»، نیازهای پزشکی طولانیمدت داشته باشند.
پس از انجام اقدامات لازم، بازگرداندن این شهروندان به کشورهایشان انجام خواهد شد.
گامهای بعدی
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه گفت توافق برای آزادی گروگانها پتانسیل ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه را بیشتر میکند.
هر چند توافق فعلی در حال حاضر قرار است منجر به آزادی ۵۰ زن و کودک شود اما مقامهای آمریکایی ابراز اطمینان کردند این توافق در نهایت راه را برای آزادی بیشتر گروگانها هموار خواهد کرد.
کاخ سفید با انتشار اطلاعاتی که اخیرا از طبقهبندی محرمانه خارج شده است، اعلام کرد گروه واگنر قصد داشته یک سامانه دفاع هوایی را در اختیار حزبالله لبنان یا جمهوری اسلامی قرار دهد.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت گروه واگنر به دستور دولت روسیه قصد انجام این عمل را داشته است.
او افزود واشینگتن اقدامات گروه واگنر را برای انتقال تجهیزات نظامی به حزبالله یا ایران «از نزدیک دنبال میکند».
به گفته کربی، آمریکا آماده است از تحریمهای ضدتروریستی خود علیه اشخاص یا نهادهای روسی که دست به این اقدامات بیثباتکننده میزنند، استفاده کند.
به گزارش سیانان، بر پایه اطلاعات منتشر شده، منبع تامین سامانه موشکیای که قرار بوده در اختیار حزبالله یا ایران گذاشته شود، مشخص نشده است.
پیش از این و در روز ۱۱ آبان، سیانان گزارش داده بود از گروه واگنر خواسته شده است تا سامانه موشکی زمین به هوای اسای-۲۲ (SA-22) مستقر در سوریه را به حزبالله لبنان تحویل دهد.
سیانان به نقل از دو منبع اطلاعاتی خبر داد بشار اسد، رییس حکومت سوریه با انتقال این سامانه دفاعی موشکی ساخت روسیه به حزبالله موافقت کرده است.
واگنر و حزبالله هر دو در طی سالهای اخیر حضوری فعال در سوریه داشتهاند و برای بقای رژیم اسد در کنار نظامیان روسی و نیروهای امنیتی حکومت سوریه جنگیدهاند.
حزبالله، از متحدان جمهوری اسلامی در منطقه، از زمان آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) حملاتی را علیه مواضع اسرائیل در نزدیکی مرز لبنان به انجام رسانده است.
ناظران میگویند هر چند جمهوری اسلامی از دخالت مستقیم در مناقشه خاورمیانه اجتناب میکند اما همزمان میکوشد از طریق گروههای نیابتی خود مانند حزبالله، منافع اسرائیل و آمریکا را در منطقه هدف قرار دهد.
جمهوری اسلامی این اتهام را رد میکند و میگوید این گروهها مستقل از تهران فعالیت میکنند.
سیانان نوشت دستور روسیه به گروه واگنر برای انتقال سامانه موشکی به حزبالله نشان دهنده روابط تسلیحاتی نزدیک مسکو و تهران است.
مراوادات تسلیحاتی میان دو کشور از زمان آغاز جنگ روسیه علیه اوکراین افزایش یافته است.
بیزنس اینسایدر روز ۳۰ آبان گزارش کرد روسیه ممکن است با استناد به پایان محدودیتهای موشکی جمهوری اسلامی بر اساس یکی از بندهای برجام، برای ادامه حملات خود به اوکراین از موشکهای بالیستیک ساخت ایران استفاده کند.
در این گزارش آمده است روسیه از زمستان سال گذشته از پهپادهای جمهوری اسلامی در تهاجم نظامی خود به اوکراین بهره میبرد: «تنها شش ماه پس از آغاز حمایت پهپادی تهران از مسکو، روسیه از هزار پهپاد ایرانی در جنگ اوکراین استفاده کرد.»
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندین دور تحریم قرار دادهاند.