حامد اسماعیلیون، رییس هیات مدیره انجمن دادخواهی برای پرواز پیاس۷۵۲، از مذاکرات با دولت کانادا برای تشکیل پرونده در سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) و احتمال همراهی پلیس این کشور در پرونده جنایی تشکیلشده در اوکراین خبر داد.
اسماعیلیون در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفت که در زمینه تشکیل پرونده در ایکائو دولتهای متضرر باید حمایت کنند و هنوز این کار صورت نگرفته است.
او افزود که اگر پرونده در سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی باز شود، تاکنون در این زمینه در سه مرجع بینالمللی علیه جمهوری اسلامی شکایت شده است: دیوان بینالمللی کیفری، دیوان بینالمللی دادگستری و ایکائو.
اسماعیلیون گفت پرونده جنایی دیگری در دادستانی اوکراین در هفتههای اول حادثه باز شده و خانوادههای قربانیان از پلیس کانادا خواستهاند که به تحقیقات در این پرونده بپیوندد.
این عضو انجمن قربانیان هواپیمای اوکراینی تاکید کرد این اتفاق هنوز صورت نگرفته، اما پلیس کانادا امسال «کمی لحنش مناسبتر شده» و امیدواریها را در این زمینه افزایش داده است.
او افزود که این پرونده از این نظر اهمیت دارد که میتواند به بازداشت مقامهای جمهوری اسلامی منجر شود.
اسماعیلیون وقوع جنگ اوکراین را موجب توقف در این پرونده اعلام کرد.
او با اشاره به اینکه با وجود اطلاعات و اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون، هنوز اطلاعات بسیار زیادی به صورت مخفی است و کسانی هستند که هنوز صحبت نکردهاند، افزود خانوادههای قربانیان خودشان کارآگاه خصوصی در کانادا استخدام کردند و متوجه شدند که تمام حافظه موبایلها دستکاری شده و آسیبی که به موبایلها خورده هیچ کدام متناسب با فاجعهای که اتفاق افتاده نیست.
همزمان با چهارمین سالگرد فاجعه سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران، در شهرهای مختلف جهان تجمعاتی برگزار شده است.
تجمعی از سوی ایرانیان مقیم شهر سیدنی در کانادا در روز یکشنبه برای گرامی داشتن یاد قربانیان هواپیمای اوکراینی برگزار شد.
کوروش دوستشناس، سخنگوی انجمن دادخواهی پرواز اوکراینی، درباره برگزاری مراسم یادبود جانباختگان هواپیمای اوکراینی در شهرهای مختلف جهان گفت که مراسم در شهرهای مختلف از روز شنبه آغاز شده و در چند روز آینده ادامه خواهد داشت.
قرار است در روز یکشنبه مراسمی در شهر تورنتو بر سر مزار قربانیان برگزار شود. پیشتر انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی برای چهارمین سالگرد اعلام کرد که ۱۷ دیماه بر مزار هر یک از قربانیان جنایتهای جمهوری اسلامی شاخهگلی گذاشته شود. این انجمن نوشت: «مزار قربانیان جنایات این دیکتاتوری در سراسر دنیا پراکنده است.»
انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی روز شنبه نیز با انتشار بیانیهای به مناسبت فرارسیدن چهارمین سال این فاجعه نوشت: «در سالی که گذشت پرونده این جنایت توسط چهار دولت متضرر کانادا، بریتانیا، اوکراین و سوئد به دیوان بینالمللی دادگستری ارجاع شد. ضمن تشکر از تعهد این دولتها به خانوادهها، بار دیگر اعلام میکنیم که انتظار ما از این روند حقوقی روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت است.»
این انجمن افزود که در اکتبر آینده مدارک چهار دولت در دادگاه لاهه ثبت میشود و پس از آن نوبت جمهوری اسلامی است تا مستندات خود را به لاهه ارائه کند.
انجمن خانوادههای قربانیان هواپیمای اوکراینی تاکید کرد: «همین امروز واضح است و از روز اول هم مشخص بود جمهوری اسلامی هیچ مستنداتی مبنی بر خطای انسانی در اختیار ندارد. از طرف دیگر فشار فزاینده جمهوری اسلامی به خانوادههای جانباختگان در هر جای دنیا به ویژه در ایران افزایش پیدا کرده است.»
انجمن خانوادهها سه خواسته اصلی خود را شامل «درخواست بررسی ویژهی پرونده در دادگاه لاهه با توجه به رفتار جمهوری اسلامی با خانوادهها»، «باز شدن پروندهی جنایی در کانادا توسط پلیس فدرال» و «قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در لیست گروههای تروریستی» مطرح کرد.
این انجمن با اشاره به همزمانی سالگرد «قتل عمدی» بکتاش آبتین و «قتل حکومتی» محمدمهدی کرمی و محمد حسینی از معترضان اعدام شده، نوشت: «ستونهای پوسیده جمهوری اسلامی بر مزار هزاران قربانی ایستاده است که یادشان را گرامی میداریم.»
انجمن خانوادههای قربانیان با اشاره به خواست پایان یافتن جمهوری اسلامی تاکید کرده که امیدوار است «روزی عدالت واقعی در ایران و در قوهی قضاییهای مستقل و زدوده شده از آثار جمهوری اسلامی برگزار شود. برای آن روز مبارزه میکنیم و جنایتکاران را نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
پرواز پیاس-۷۵۲ هواپیمایی اوکراین اینترنشنال، بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ماه سال ۹۸ دقایقی پس از پرواز هدف موشکهای سپاه پاسداران قرار گرفت و همه ۱۷۶ سرنشین آن همراه با یک جنین کشته شدند.
جمهوری اسلامی دلیل سرنگونی این هواپیمای مسافربری را خطای انسانی عنوان کرده و تاکنون از دادن پاسخ به سوالها و ابهامهای دادخواهان پرونده و کشورهایی که شهروندانشان با شلیک موشکهای سپاه پاسداران کشته شدند، خودداری کرده است.
کانون نویسندگان ایران در بیانیه خود با گرامیداشت یاد بکتاش آبتین، او را آزادیخواه و آزاداندیش و کسی که در برابر سرکوب و ستم، سکوت و مصالحه نمیشناخت، توصیف کرد.
در این بیانیه آمده که بکتاش آبتین «کانون نویسندگان ایران را پرچمدار آزادیخواهی میدانست و عضو پایدار کانون بود. مبارزه را فضیلت میشناخت و از همین رو ایستاد و جان بر سر آرمانهای خود نهاد.»
به گفته نویسندگان صادرکننده این بیانیه، «گرامیداشت یاد آبتین، پاسداشت پایداری و ایستادگی است، پاسداشت آنان که چشم بر آزادیکشی نمیبندند و جانشان را نیز در راه تحقق آزادی دریغ نمیکنند.»
این تشکل صنفی در بخش دیگری از بیانیه خود تاکید کرده «اکنون که حکومت به ضرب و زور، گرد یاس میپراکند و سایه سنگین خفقان را بر سر و سامان مردم میگستراند و صدای دادخواهان را خفه میکند تا مگر دادخواهی به محاق رود، کانون نویسندگان ایران یاد بکتاش را به یاد همه ستمکشتگان راه آزادی، همچون محمد مختاری و محمدجعفر پوینده و ... گره میزند.»
کانون نویسندگان ایران اضافه کرد که «به بانگ بلند اعلام میکند که دادخواه جان جوان پرپر شده آبتین است و تا روشن شدن تمامی ابعاد این جنایت و محاکمه عاملان و مقصران آن از پا نمینشیند.»
این تشکل صنفی، مخاطبان بیانیه خود را به پیام بکتاش آبتین، پیش از رفتن به زندان ارجاع داده که گفته بود: «امروز به اندازه کافی شاعر خوب، فیلمساز خوب، هنرمند خوب داریم. چیزی که کم داریم این است که یک سری آدم بایستند و مبارزه کنند.»
بکتاش آبتین از اعضای هیات دبیران کانون نویسندگان ایران، پنجم مهرماه ۱۳۹۹ در اوج شیوع کرونا از سوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی برای تحمل شش سال حبس احضار و به زندان اوین منتقل شد.
اتهام آبتین در حکم دادگاه انقلاب «تبلیغ علیه نظام» و «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور» و مصادیق این اتهامها «انتشار نشریه داخلی کانون، مشارکت در تدوین کتاب تاریخچه کانون و صدور بیانیهها و حضور در مراسم سالگرد محمدجعفر پوینده، محمد مختاری و احمد شاملو» عنوان شد.
او مدتی بعد در زندان اوین به کرونا مبتلا شد و در ۱۸ دیماه ۱۴۰۰ در پی کوتاهی مقامهای زندان در درمان و انتقال دیرهنگام به بیمارستان جان باخت.
تصویر این عضو کانون نویسندگان ایران روی تخت بیمارستان با لباس راهراه زندان و پاهایی که با زنجیر بسته شده بود، واکنشهای بسیاری به دنبال داشت و محمد رسولاف، فیلمساز ایرانی در توضیح آن نوشت: «شاعر را با پابند زمخت فلزی به تخت بیمارستان بستهاند.»
چندین سازمان حقوق بشری با اشاره به عدم رسیدگی پزشکی به آبتین در زندان، جمهوری اسلامی را مسئول جان باختن این شاعر معرفی کردند و مرگ او را قتل حکومتی نامیدند.
