نگرانی مقامهای آمریکایی از گسترش احتمالی حملههای حزبالله به خاک آمریکا
رسانه آمریکایی پولیتیکو گزارش داد واشینگتن بیمناک است حملات گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که تحت حمایت ایران فعالیت میکند، «به خاک آمریکا هم کشیده شود».
رسانه آمریکایی پولیتیکو گزارش داد واشینگتن بیمناک است حملات گروه شبهنظامی حزبالله لبنان که تحت حمایت ایران فعالیت میکند، «به خاک آمریکا هم کشیده شود».
پولیتیکو، به نقل از مقامات آگاه در واشینگتن گزارش داد مقامهای آمریکایی این احتمال را میدهند که عناصر حزبالله لبنان به آمریکاییها در خاورمیانه و حتی در داخل خاک ایالات متحده حمله کنند.
این مقامات گفتند که حزبالله ممکن است ابتدا شهروندان آمریکایی را در خاورمیانه هدف قرار دهد.
آنان افزودند دستگاههای اطلاعاتی ایالات متحده دادههایی را درباره حزبالله جمعآوری کردهاند که نشان میدهد این گروه در حال بررسی حمله به نیروهای آمریکایی یا دیپلماتها در خارج از لبنان است.
این مقامها گفتند با افزایش تنش در منطقه، احتمال حمله به خاک آمریکا نیز افزایش مییابد.
آنان از ارائه جزییات در مورد نوع حملاتی که حزبالله میتواند انجام دهد خودداری کردند اما گفتند این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی دارای قابلیتهایی است که دیگر گروههای تروریستی در منطقه از آن برخوردار نیستند.
جبهه جنوبی لبنان همچنان شاهد تنش و درگیری است و اسرائیل تهدیدهای خود را علیه حزبالله افزایش داده است.
بنی گانتز، عضو کابینه جنگ اسرائیل گفته است: «اگر لبنان بخواهد شهروندانش سپر انسانی برای حزبالله و جمهوری اسلامی باشند، در جنوب لبنان هم فعال خواهیم شد؛ همانطور که اکنون در غزه فعال هستیم.»
تهدید شدیدتر از سوی هرتزی هالیوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل، علیه حزبالله مطرح شده است.
او گفته است که نیروهایش میتوانند هر روستایی را در داخل لبنان تخریب کنند و از بین ببرند.
رسانههای لبنانی این اظهارات را «پیامی آتشین» توصیف کردند.
سخنگوی ارتش اسرائیل به تازگی تایید کرد علی حسین برجی، یکی از فرماندهان ارشد حزبالله که مسوول دهها حمله پهپادی به شمال اسرائیل بوده، در حمله هوایی اسرائیل به خودروی حامل او کشته شده است.
ارتش اسرائیل تصویری نیز از لحظه هدف قرار گرفتن خودروی حامل برجی در جنوب لبنان منتشر کرده است.
روزنامه تلگراف به نقل از منابع اطلاعاتی داخل ایران گزارش داد حوثیهای یمن در دانشگاه علوم و فنون دریایی خامنهای در زیباکنار رشت آموزش دیدهاند. این دوره آموزشی شش ماهه برای نیروهای نیابتی از جمله حوثیها برگزار میشود و اولین دوره آموزش حوثیها در ژانویه ۲۰۲۰ برگزار شده است.
طبق این گزارش، ۲۰۰ شبهنظامی خارجی، از جمله حوثیها، برای دریافت این آموزشها به ایران سفر کردهاند.
دوره آموزش حوثیها جدای از سایر دانشجویان برگزار شده و برای جلوگیری از نشت اطلاعات، تعامل حوثیها با سایر دانشجویان ممنوع بوده است.
تلگراف افزود: «جزیره فارور در سواحل هرمزگان نیز که تحت کنترل سپاه پاسداران است، برای آموزش شبهنظامیان وابسته به ایران استفاده میشود.»
در این گزارش به نقل از منابع بریتانیایی و آمریکایی آمده است مقامهای غربی در حال آمادهسازی گزینهها برای انجام حملههای تلافیجویانه به مواضع حوثیها در داخل یمن هستند.
طبق گزارش تلگراف، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، شخصا در تصمیمگیری برای موج جدید حملههای حوثیها در دریای سرخ دخیل بوده و از ارائه سلاح و تجهیزات بیشتر به حوثیها حمایت کرده است.
تلگراف به نقل از اطلاعاتی دریافتی از داخل سپاه پاسداران نوشت جمهوری اسلامی حملههای حوثیها به خطوط کشتیرانی را «موثرترین تاکتیک برای تشدید جنگ» علیه اسرائیل میداند.
همزمان با افزایش نگرانیهای بینالمللی از حملههای حوثیها، شورای امنیت سازمان ملل با ۱۱ رای موافق و چهار رای ممتنع، قطعنامهای تصویب کرد که از حوثیهای یمن میخواهد فورا حملهها به خطوط کشتیرانی را متوقف کنند.
این قطعنامه درباره تشدید تنشها در منطقه هشدار داده است.
قطعنامه شورای امنیت که از سوی آمریکا و ژاپن ارائه شده بود از حوثیها خواست کشتی گلکسی لیدر را که ۲۸ آبان توقیف کردهاند، آزاد کنند.
شورای امنیت تاکید کرد کشورهای عضو سازمان ملل حق دارند طبق قوانین بینالمللی در برابر حملههای حوثیها از خود دفاع کنند.
روز سهشنبه ۱۹ دی ماه، بیش از ۲۰ پهپاد و موشک ضدکشتی حوثیها خطوط کشتیرانی در دریای سرخ را هدف قرار دادند.
به گفته گرنت شپس، وزیر دفاع بریتانیا، یکی از این پرتابهها ناوشکن موشکانداز اچاماس دیاموند بریتانیا را به صورت عامدانه هدف قرار داده است.
شپس ابراز اطمینان کرد که جمهوری اسلامی حوثیها را در انجام این حملهها راهنمایی میکند.
از زمان آغاز جنگ در غزه، حوثیهای یمن بارها منافع آمریکا و اسرائیل و کشتیهای بینالمللی را در منطقه هدف قرار دادهاند.
رهبران این گروه شبهنظامی متحد حکومت ایران اعلام کردهاند این حملات در حمایت از مردم فلسطین صورت میگیرند.
به دنبال شدت گرفتن حملات حوثیها در هفتههای گذشته، ایالات متحده در ماه دسامبر ۲۰۲۳ یک نیروی دریایی چندملیتی به منظور محافظت از کشتیهای تجاری در دریای سرخ شکل داد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، بیش از ۲۰ کشور از جمله بریتانیا، بحرین، کانادا، هلند، فرانسه، یونان، استرالیا، نروژ و مجمعالجزایر سیشل به این ائتلاف پیوستهاند.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، حضور نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا را در این کشور «بیثبات کننده» خواند و خواستار مذاکره «قاعدهمند» بر سر «خروج سریع» این نظامیان از عراق شد.
سودانی در گفتوگو با خبرگزاری رویترز گفت بغداد هنوز تاریخ مشخصی برای خروج نظامیان آمریکایی در نظر نگرفته است.
او تاکید کرد رابطه بغداد و ائتلاف بینالمللی باید مورد بازبینی قرار گیرد تا طرفهای داخلی و خارجی نتوانند از آن به عنوان توجیهی برای فعالیتهای خود که ثبات را در عراق و منطقه هدف قرار میدهد، استفاده کنند.
به گفته سودانی، مذاکره بر سر خروج نظامیان آمریکایی باید در فضایی مبتنی بر «درک و گفتوگو» انجام شود.
بسیاری از گروههای شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق مصرانه از دولت این کشور خواستهاند زمینه را برای خروج نیروهای ائتلاف بینالمللی فراهم کند.
این درخواستها پس از حملات اخیر گروههای نیابتی جمهوری اسلامی به سربازان آمریکایی مستقر در عراق و مقابله به مثل ایالات متحده شدت گرفته است.
از زمان آغاز مناقشه حماس و اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، گروههای متحد تهران در عراق، سوریه و یمن، بارها مواضع آمریکا را در منطقه هدف قرار دادهاند. آمریکا نیز در پاسخ حملاتی را علیه این گروهها به انجام رسانده است.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا روز ششم دی در نامهای به مجلس نمایندگان و سنای این کشور، با اشاره به حملات تلافیجویانه واشینگتن علیه شبهنظامیان وابسته به سپاه پاسداران در عراق، هدف از این عملیات را دفاع از نیروهای آمریکایی و جلوگیری از اقدامات مشابه جمهوری اسلامی و گروههای نیابتیاش در حمله به مواضع ایالات متحده خواند.
در یکی از آخرین این برخوردها در روز ۱۴ دی، یک فرمانده و یک عضو گروه شبهنظامی حشد الشعبی در حملهای پهپادی به شرق بغداد کشته شدند.
«جنبش نجبا» که یک گروه ضدآمریکایی است، در بیانیهای اعلام کرد مشتاق طالب السعیدی، معاون فرمانده عملیات بغداد این گروه «در حمله آمریکاییها» کشته شده است.
رویترز نوشت گروههای شیعه متحد تهران به صورت رسمی بخشی از نیروهای امنیتی عراق به شمار میروند.
پنتاگون روز ۱۸ دی اعلام کرد در حال حاضر برنامهای برای خارج کردن بیش از دو هزار و ۵۰۰ نیروی آمریکایی مستقر در عراق ندارد.
سودانی در ادامه گفتوگو با رویترز پایان مناقشه غزه را تنها راه جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه دانست و هشدار داد در صورت ادامه جنگ حماس و اسرائیل، این منطقه «حساس» که بخش اعظمی از انرژی جهان را تامین میکند، شاهد درگیریهای بیشتری خواهد بود.
حمله مرگبار حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر جان حدود هزار و ۲۰۰ نفر را گرفت.
بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه، تا کنون بیش از ۲۳ هزار فلسطینی نیز در حملات ارتش اسرائیل به نوار غزه کشته شدهاند.
جمهوری اسلامی پهپاد تهاجمی جدیدی طراحی کرده که قرار است در جریان جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شود. شبکه تلویزیونی اسکاینیوز روز چهارشنبه ۲۰ دی به نقل از یک منبع امنیتی مطلع خبر داد این پهپاد که شاهد ۱۰۷ نام دارد، از نوع انفجاری است.
شاهد۱۰۷ میتواند برای عملیات شناسایی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
این پهپاد مجهز به فنآوری لازم برای یافتن اهداف جنگی باارزش است و از این جهت میتوان آن را با سامانههای راکتی چندپرتابه ساخت آمریکا و انگلیس که به اوکراین ارسال شدهاند، مقایسه کرد.
اسکاینیوز افزود ممکن است تهران با امضای قراردادی به ارزش دو میلیون دلار، تعدادی از این پهپادها را در اختیار مسکو قرار دهد.
منبع امنیتی مطلع به اسکاینیوز گفت این اقدام نشاندهنده میزان پشتیبانی جمهوری اسلامی از روسیه در جنگ اوکراین است.
به گفته او، پهپاد شاهد ۱۰۷ که از خانواده شاهد ۱۰۱ است، ۲/۵ متر طول دارد و طول بال آن به سه متر میرسد.
دم این پهپاد "V" شکل است و برد آن حدود هزار و ۵۰۰ کیلومتر برآورد میشود.
شاهد ۱۰۷ را میتوان از وسایل نقلیه پرتاب کرد.
پیش از این آمریکا و دیگر کشورهای غربی بارها جمهوری اسلامی را متهم کردهاند که پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ را به روسیه ارسال کرده تا در جریان عملیات نظامی در اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
مقامهای روسیه و ایران هنوز درباره این خبر اظهار نظر نکردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۲۸ آذر ۱۰ نهاد و چهار شخص مستقر در ایران، مالزی، هنگکنگ و اندونزی را که از برنامه تولید پهپاد جمهوری اسلامی حمایت میکنند، تحریم کرد.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری ایالات متحده گفت اقدامهای غیرقانونی جمهوری اسلامی در تولید پهپادهای مرگبار و تحویل آنها به روسیه و گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه، از بین برنده ثبات است.
بریتانیا، فرانسه و آلمان آذر ماه امسال در بیانیهای مشترک از حکومت ایران به دلیل «حمایت عامدانه از جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین» و ارسال صدها پهپاد به روسیه انتقاد کردند.
به گفته این سه کشور، تحویل این پهپادها با آگاهی از این موضوع بوده است که مسکو از آنها برای هدف قرار دادن شهرهای اوکراین و زیرساختهای حیاتی استفاده میکند.
اسکاینیوز خبر داد تهران و مسکو در آستانه دستیابی به توافقی هستند که بر اساس آن جمهوری اسلامی موشکهای بالیستیک زمین به زمین در اختیار روسیه قرار میدهد.
برد برخی از این موشکها به بیش از ۳۰۰ کیلومتر میرسد.
به گزارش اسکاینیوز، انتظار میرود تحویل این موشکها به روسیه به زودی انجام پذیرد.
حملات روسیه به اوکراین در روزهای اخیر شدت گرفته است. رسانهها روز ۱۸ دی از تهاجم گسترده ارتش روسیه به ساختمانها و زیرساختهای شهری در اوکراین خبر دادند.
روسیه روز هشتم دی در بزرگترین حمله هوایی خود از زمان آغاز جنگ اوکراین، چندین شهر را در این کشور هدف قرار داد. دستکم ۳۰ نفر در جریان این حملات کشته و بیش از ۱۶۰ تن دیگر مجروح شدند.
در روزهای گذشته جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت که جمهوری اسلامی موشکهای بالیستیک دوربرد به روسیه تحویل نداده است اما واشینگتن معتقد است مسکو قصد خرید سامانههای موشکی از ایران دارد.
کربی تاکید کرد آمریکا میخواهد تحریمهایی را در ارتباط با معاملات تسلیحاتی روسیه اعمال کند.
روسیه روز ۲۵ مهر اعلام کرد با توجه به پایان یافتن تحریمهای موشکی جمهوری اسلامی مطابق برجام، مسکو دیگر محدودیتی در ارائه فنآوری موشکی به تهران نمیبیند.
وزارت امور خارجه روسیه در بیانیهای گفت مراودات موشکی میان تهران و مسکو دیگر نیازی به تایید شورای امنیت ندارد.
توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) شامل یک سری از لغو محدودیتها موسوم به بندهای غروب است که بر اساس آن، قرار بود محدودیتها علیه جمهوری اسلامی کاهش یابد.
شورای اتحادیه اروپا روز ۲۵ مهر در بیانیهای اعلام کرد قصد دارد تحریمها علیه برنامه تسلیحاتی و موشکی جمهوری اسلامی را پس از روز موسوم به روز انتقال برجام (۱۸ اکتبر) حفظ کند.
در این بیانیه آمده است طبق ارزیابی شورای اروپا دلایل معتبری برای خودداری از لغو این محدودیتها بر اساس آنچه در برجام پیشبینی شده بود، وجود دارد.
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، به ایراناینترنشنال گفت ایالات متحده برای مقابله با انواع تهدیدهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه، همه گزینهها را بر روی میز دارد.
پیلی با اشاره به تشدید تنشها در منطقه و تاکید آمریکا به همه طرفها برای پرهیز از ایجاد تنش گفت: «اکنون جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش نباید از وضعیت موجود سوءاستفاده کرده و منافع بیثباتکننده خود را پیش ببرند.»
او با تاکید بر حمایت آمریکا از اسرائیل در مبارزه با تروریسم و ادامه تلاشهای واشینگتن برای رسیدگی به وضعیتی انسانی در غزه، گفت ایالات متحده به مقابله با رفتارهای بیثباتکننده ایران ادامه میدهد.
او به همکاری آمریکا با متحدان و شرکای بینالمللی خود برای مقابله با تهدیدها در منطقه، از جمله تشکیل ائتلاف نظامی بینالمللی در دریای سرخ برای مقابله با حملههای حوثیها به خطوط کشتیرانی اشاره کرد و گفت که واشینگتن در این زمینه از همه ابزارهای موجود استفاده خواهد کرد.
پیلی خاطرنشان کرد: «آمریکا برای رسیدگی به همه تهدیدهای جمهوری اسلامی، از نقض حقوق بشر در ایران تا حمایت از حوثیها در حمله به خطوط کشتیرانی بینالمللی، حمایت از تروریسم و تشدید تنشهای هستهای، از همه ابزارهای موجود استفاده میکند و هیچ گزینهای را از روی میز حذف نخواهد کرد.»
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران با اشاره به اینکه حملههای حوثیها به خطوط کشتیرانی، تجارت جهانی و زنجیره عرضه کالاهای ضروری در منطقه را تحت تاثیر قرار داده، گفت تشکیل ائتلاف بینالمللی نظامی در دریای سرخ نشان میدهد کشورهای جهان در حال آگاه شدن درباره حمایت ایران از این حملهها هستند.
پیلی اظهار نظرهای مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه حوثیها به صورت مستقل این حملهها را انجام میدهند، مردود دانست و تاکید کرد کشورهای دیگر نیز باید مانند آمریکا از جمهوری اسلامی و حوثیها بخواهند به این اقدامهای خود پایان دهند.
پیلی با اشاره به اینکه در نتیجه اقدامهای آمریکا، جمهوری اسلامی و حوثیها در عرصه جهانی مطرود شدهاند، تاکید کرد واشینگتن فعالیتهایش را در مقابله با سایر فعالیتهای جمهوری اسلامی، از جمله ارسال سلاح به حوثیها و سایر گروههای نیابتیاش تشدید خواهد کرد.
پرونده هستهای
نماینده ویژه آمریکا با تاکید بر اینکه واشینگتن هرگز به ایران اجازه دستیابی به سلاحهای هستهای نخواهد داد و برای این منظور همه گزینهها را روی میز دارد، گفت که در عین حال دیپلماسی همچنان بهترین و موثرترین راه برای حل و فصل مساله هستهای ایران در بلندمدت است.
پیلی گفت با این حال در این مقطع با توجه به اقدامهای تنشزای جمهوری اسلامی، از رسیدن به راهحل دیپلماتیک برای پرونده هستهای تهران «بسیار بسیار دور هستیم».
حقوق بشر
آبرام پیلی وضعیت حقوق بشر در ایران را «بسیار وحشتناک» توصیف کرد و گفت جمهوری اسلامی در موارد متعدد از جمله بازداشتهای گسترده، خشونتهای جنسی، اعدامهای بدون دادگاه و ...، به نقض فاحش حقوق بشر پرداخته است.
او رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در ایران را یکی از مهمترین اولویتهای خود در سال ۲۰۲۴ دانست و تاکید کرد آمریکا به حمایت از مردم ایران، تقویت صدای آنها و ادامه ارتباطات آنها با جامعه بینالملل ادامه خواهد داد و در همکاری با متحدان و شرکای خود به پاسخگو کردن حکومت ایران ادامه خواهد داد.
پیلی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا قرار است جایگزین رابرت مالی شود گفت: «از سمت کنونی خود بسیار راضی هستم و به مسوولیتهای خود در این زمینه ادامه خواهم داد.»
او به دلیل ملاحظات مربوط به محرمانه نگه داشتن اطلاعات خصوصی، از اظهار نظر درباره ادامه فعالیت رابرت مالی در سمت نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، خودداری کرد.
بحران غزه تا کنون به لبنان، یمن، ایران و دریای سرخ سرایت کرده است. قبول این واقعیت که درگیریها به سراسر منطقه گسترش یافته است از سوی جامعه جهانی به سختی مورد بحث قرار میگیرد و اقدام مناسبی نیز برای جلوگیری از این روند انجام نمیشود.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز دوشنبه ۱۸ دی در نشستی مطبوعاتی در دوحه نسبت به افزایش تنشها در منطقه هشدار داد و گفت: «منازعه کنونی به راحتی میتواند گسترش یابد و باعث رنج و ناامنی بیشتر شود.»
نشریه بریتانیایی گاردین با برشمردن دلایل گوناگون عبور از مرحله «تهدید گسترش جنگ» در منطقه نوشت ممکن است این جزییات در نگاه اول کم اهمیت به نظر برسند اما در واقع، گویای مسایل بزرگتر و پراهمیتتر هستند.
سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه
پس از روی کار آمدن جو بایدن در آمریکا، او در رابطه با خاورمیانه سیاست کاهش حضور در منطقه را در پیش گرفت. از همین رو دولت بایدن تا ماه مارس سال گذشته سفیری در قاهره منصوب نکرده بود. آنها بر این باور بودند که «پرونده عرب» تا حد زیادی بسته شده است.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا درست یک هفته قبل از حملات حماس در یک سخنرانی سرنوشتساز گفت: «خاورمیانه امروز ساکتتر از دهههای گذشته است.»
طرح دولت بایدن «یکپارچه کردن» منطقه از طریق تشویق عادیسازی هر چه بیشتر روابط بین کشورهای عربی و اسرائیل و در نتیجه منزوی کردن جمهوری اسلامی بود. همانطور که ادوارد سعید زمانی گفت: «طبق معمول، مقامات بلندپایه در واشینگتن و جاهای دیگر به گونهای از تغییر نقشه خاورمیانه صحبت میکنند که گویی میتوان جوامع باستانی و جمعیت بیشمار آن را مانند بادام زمینی در یک شیشه مخلوط کرد.»
چنین ایدههایی تا کنون به نتیجه نرسیده است و حملات هفتم اکتبر، دوباره خاورمیانه را در اولویت دستور کار سیاست خارجی بایدن قرار داد.
کشورهای عربی معمولا به جای اولویتهای سیاست خارجی دیکته شده غربی، بر اساس محاسبات داخلی و جاهطلبیهای منطقهای خود عمل میکنند.
در نتیجه چنین طرز تفکری، در عرض چند هفته خاورمیانه و اکثر کشورهای جهان عرب به گونهای وارد جنگ شدهاند که اقدامات ایالات متحده و دیگر متحدان اسرائیل نتوانسته است باعث توقف درگیریها در منطقه شود.
این بحران ناشی از یکی از محورهای سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه است؛ سیاستِ حمایت بی چون و چرا از اسرائیل به عنوان شریک کلیدی ایالات متحده در منطقه که جای هیچگونه بازنگری را باقی نمیگذارد.
نیکی هیلی، نامزد جمهوریخواه انتخابات ریاستجمهوری آمریکا هفته گذشته در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اسرائیل نقطهای روشن در یک منطقه پر التهاب است. هرگز اینگونه نبوده که اسرائیل نیازمند آمریکا باشد. همیشه این آمریکا بوده که به اسرائیل نیاز داشته است.»
هزینه این رویکرد ایالات متحده، بالا و در حال افزایش است. صحبت درباره «ترس از گسترش جنگ در خاورمیانه» است اما حقیقت این است که این اتفاق «در حال وقوع نیست» بلکه هماکنون آغاز شده است.
اقدامات گروههای غیردولتی و نیابتی
جنگ اسرائیل و حماس اکنون به لبنان، یمن، ایران، دریای سرخ و ... گسترش یافته است. از هفتهها پیش، حملات متقابل اسرائیل و حزبالله در امتداد مرز جنوبی لبنان در جریان است.
در ماه نوامبر، اسرائیل فرودگاه دمشق را هدف قرار داد. هفته گذشته نیز در پی حمله یک هواپیمای بدون سرنشین یکی از رهبران حماس و شش تن دیگر در بیروت کشته شدند.
شبهنظامیان حوثی در اعتراض به بمباران غزه، کشتیهایی را که به گفته این گروه به گونهای به اسرائیل مرتبط هستند، هدف حمله قرار داده و توقیف کردهاند.
این اتفاقات که در بستری از بحران و شکافهای موجود میان کشورهای منطقه رخ میدهند، خود منجر به وقوع مجموعهای از پیامدهای جدید میشوند.
برای مثال حملات حوثیها در دریای سرخ، حمل و نقل تجاری به سمت آمریکای شمالی و اروپا را از آبراه اصلی آن منحرف کرده است که بر درآمدهای مصر از کانال سوئز و ثبات این کشور در میانه یک بحران مالی طولانی تاثیر میگذارد.
اگر امنیت دریای سرخ تامین نشود، در سطح جهانی شاهد افزایش هزینههای تجاری، حق بیمه و ازدحام زنجیره تامین در بازار جهانی کالا خواهیم بود که قبلا به دلیل جنگ در اوکراین نابهسامان شده است.
هر اقدامی از سوی آمریکا و متحدانش برای هدف قرار دادن پایگاههای حوثیها در یمن، خطر از بین رفتن آتشبس ارزشمند در این کشور را به همراه دارد.
از سوی دیگر، اعلان جنگ به اسرائیل از سوی هر یک از این کشورها، برابر با خودکشی خواهد بود.
اقدامات بازیگران غیردولتی، نیابتیها و بیثباتی سیاسی در منطقه میتواند فجایع بزرگی را به همراه داشته باشد.
در همین راستا، داعش هفته گذشته مسوولیت مرگبارترین حمله در ایران از زمان انقلاب ۱۳۵۷ را بر عهده گرفت. این ادعا حاکی از آن است که یک گروه مغلوب، از نوسانات سیاسی استفاده میکند تا خود را مرتبط و پیروز جلوه دهد.
آرون وای زلین، یکی از اعضای ارشد موسسه سیاست خاور نزدیک واشینگتن به انپیآر گفت: «داعش چیزی شبیه به جوکر است. هدفش به آتش کشیدن دنیاست. برای آنها تا زمانی که هدفشان تامین شود، اهمیتی ندارد که این دست از اقدامات چگونه صورت میگیرند.»
بیثباتی سیاسی در برخی کشورهای منطقه
گروههایی مانند داعش، در بیثباتی و در کشورهایی با حاکمیت ضعیف رشد میکنند. آنطرف دریای سرخ و در شرق آفریقا، سودان در گیر و دار جنگ است و در حال حاضر دو گروه برای کنترل اوضاع آن در حال تکاپو هستند.
از سوی دیگر وزیر امور خارجه لبنان در مورد ناتوانی در مهار حزبالله به بیبیسی گفت که دولت در بیروت فقط میتواند به آنها بفهماند نباید پاسخ دهند: «ما به آنها دستور نمیدهیم. فقط در این زمینه با آنها گفتوگو میکنیم.»
در یمن نیز عملا دو دولت وجود دارند که مناطق مختلف را در شمال و جنوب کنترل میکنند.
با در نظر گرفتن این شرایط، تنها یک مساله قطعی در سراسر منطقه وجود دارد: توانایی ایران برای تامین مالی موثر و استقرار نیروهای نیابتی، تسهیلاتی.
تاثیر رسانهها
گاردین در ادامه گزارش خود یادآور شد که خطرات از این بزرگتر هم وجود دارند.
در خلاء قدرت و حضور گروهبندیهای نیابتی، به سختی میتوان تاثیر صحنههای جنگ در غزه و کرانه باختری را پیشبینی کرد.
الجزیره عربی مراسم تشییع جنازه صالح العاروری، از رهبران سیاسی ترور شده حماس را پخش کرد؛ همانطور که شبکههای داخلی عربی بهطور سنتی نماز جمعه هفتگی مکه را پخش میکنند.
صدها هزار پناهنده فلسطینی در لبنان، سوریه و اردن زندگی میکنند و گفتمان عمومی در سراسر منطقه، از میز شام گرفته تا پوشش روزنامهها تحت سلطه جنگ در غزه، رویدادهای کرانه باختری و تحولات در منطقه است.
تهدید تروریسم همانطور که اخیرا در ایران دیده شد، اکنون در حال ظهور است تا جو پر از تنش و احساسی را هدف قرار دهد.
تا پیش از این، ایالات متحده و اسرائیل امیدوار بودند «یکپارچگی» و عادیسازی روابط اعراب با اسرائیل، به روندی برای مهار ایران و «مرگ آرامِ آرمان فلسطین» تبدیل شود.
این چشمانداز بر این ایده استوار بود که کسی نمیتواند یک «حرکتِ ناگهانی» انجام دهد؛ حرکتی که باعث ایجاد غرور و توهم در مورد این شود که چه کسی واقعا قدرت را در دست دارد اما حماس آن حمله را انجام داد.
آنچه در پی آن رخ داد، حاکی از اقدامات دولت اسرائیل بهعنوان یک نیروی تثبیت کننده در منطقه نبود بلکه بهعنوان یک نیروی تشدید کننده تنش صورت گرفت.
تا زمانی که آمریکا و سایر متحدان غربی با دست روی دست گذاشتن یا ترس از ضربه داخلی نتوانند با این واقعیت مقابله کنند که جنگ در غزه مدتهاست مرحله قابل توجیهِ «دفاع از خود» را پشت سر گذاشته است، همه از جمله اسرائیل، بهای گزافی خواهند پرداخت زیرا ممکن است این جنگ به زودی به یک تهدید جهانی تبدیل شود.