کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت از قضات این دیوان خواست برای رهبران حماس و اسرائیل به اتهام ارتکاب جنایات جنگی، قرار بازداشت صادر کنند. در فهرست اعلام شده از سوی کریم خان، نام نخستوزیر و وزیر دفاع اسرائیل به چشم میخورد.
بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت به «کشتار، ایجاد گرسنگی به عنوان یک ابزار جنگی، ممانعت از دسترسی به کمکهای بشردوستانه و هدف قرار دادن عمدی غیرنظامیان در درگیریها» متهم شدهاند.
به گفته دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی، «دلایل قابل قبولی» وجود دارد که نشان میدهد این دو مقام اسرائیلی دستکم از هشتم اکتبر ۲۰۲۳ در «جنایات جنگی» و «جنایات علیه بشریت» در نوار غزه دست داشتهاند.
وزارت بهداشت حماس روز ۳۱ اردیبهشت اعلام کرد از زمان آغاز مناقشه کنونی در روز هفتم اکتبر سال گذشته، دستکم ۳۵ هزار و ۵۶۲ فلسطینی در غزه جان خود را از دست دادهاند.
به گفته حماس، بیش از ۷۹ هزار و ۶۵۰ تن نیز در این بازه زمانی زخمی شدهاند.
کریم خان همچنین خواستار صدور حکم بازداشت برای اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، محمد ضیف، فرمانده نظامی گردانهای قسام و یحیی سنوار، از رهبران ارشد حماس در غزه شد.
این سه نفر به ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایات علیه بشریت»، از جمله کشتار، قتل، گروگانگیری، تجاوز و خشونت جنسی، شکنجه، رفتار ظالمانه و توهین به کرامت انسانی در خاک اسرائیل و نوار غزه متهم شدهاند.
شبهنظامیان حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تاکنون ۱۱۲ نفر آزاد شدهاند.
روزنامه دیلیمیل روز دوم اردیبهشت نوشت پیشبینی میشود تنها ۴۰ نفر از گروگانهای باقیمانده در اسارت حماس زنده باشند.
درخواست دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی برای صدور حکم بازداشت نتانیاهو و گالانت واکنشهای فراوانی را در اسرائیل در پی داشته است.
بنی گانتز، عضو کابینه جنگ اسرائیل تصمیم کریم خان را «جنایتی با ابعاد تاریخی» توصیف و از آن انتقاد کرد.
او اضافه کرد ارتش اسرائیل در عملیات نظامی خود در غزه به قوانین بینالمللی پایبند بوده است.
یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل اقدام دادستان دیوان کیفری بینالمللی را در قرار دادن نام نتانیاهو در کنار ضیف و سنوار، «یک خطای سیاسی هولناک» و تصمیمی «نابخشودنی» خواند.
او تاکید کرد اسرائیل نمیتواند بپذیرد که با حماس مقایسه شود.
ایتمار بنگویر و بزالل اسموتریچ، دو وزیر راستگرای دولت اسرائیل هم کریم خان را به یهودیستیزی متهم کردند.
خبرگزاری دولتی عربستان سعودی گزارش داد که این دیدار روز یکشنبه ۳۰ اردیبهشت در شهر ظهران انجام شده است.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، در این دیدار روابط راهبردی دو کشور و راههای تقویت آن در زمینههای مختلف بررسی شد و نسخه تقریبا نهایی پیشنویس توافقنامههای راهبردی پادشاهی عربستان سعودی و آمریکا مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
اواسط اردیبهشتماه، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد که آمریکا و عربستان سعودی در آستانه پیمانی تاریخی هستند که نه تنها تضمینهای امنیتی بیسابقهای را به پادشاهی سعودی ارائه میدهد، بلکه میتواند در صورت پایان دادن به جنگ در غزه راه را برای برقراری روابط دیپلماتیک با اسرائیل هموار کند.
بر اساس این گزارش، چنین توافقی بهطور بالقوه خاورمیانه را تغییر میدهد و این اقدام علاوه بر تقویت امنیت اسرائیل و عربستان سعودی، موقعیت آمریکا را در منطقه به ضرر جمهوری اسلامی و حتی چین تقویت خواهد کرد.
این پیمان ممکن است چنان امتیازاتی به عربستان سعودی بدهد که اجرایی شدنش نیازمند تایید سنای آمریکا باشد و حتی فراتر از آن، به بزرگترین صادرکننده نفت جهان، امکان دسترسی به سلاحهای پیشرفته آمریکایی را بدهد که تا کنون فروش آنها به عربستان ممنوع بوده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، اگر چنین توافقی صورت بگیرد، بن سلمان موافقت خواهد کرد که استفاده از فناوری چین در حساسترین شبکههای کشورش را محدود کند، به شرط آنکه آمریکا در حوزههای هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی سرمایهگذاری عمدهای کند و به برنامه هستهای غیرنظامی ریاض یاری برساند.
رویترز نوشت که گفتوگوهای اخیر در پی گزارشهایی مبنی بر نزدیک شدن واشینگتن و ریاض به توافق برای تضمینهای امنیتی آمریکا و کمکهای هستهای غیرنظامی به عربستان سعودی انجام شده، هر چند که توافق عادیسازی اسرائیل و عربستان سعودی که بخشی از یک «توافق بزرگ» خاورمیانه پیشبینی شده، دور از دسترس باقی مانده است.
کاخ سفید روز جمعه درباره این سفر مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که هدف سالیوان گفتوگو در مورد مسائل دوجانبه و منطقهای از جمله غزه و تلاشها برای دستیابی به صلح و امنیت پایدار در منطقه است.
مشاور امنیت ملی کاخ سفید اعلام کرده بود که امضای توافقنامه دفاعی میان واشینگتن و ریاض پیش از عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل ممکن نخواهد بود.
عربستان سعودی بزرگترین صادرکننده نفت جهان است، اما این کشور همزمان به دنبال تولید انرژی تجدیدپذیر قابل توجه و کاهش انتشار گازهای گلخانهای تحت یک برنامه بلندمدت است.
رسانه رسمی عربستان سعودی افزود که بنسلمان و سالیوان در مورد مساله فلسطین و یافتن مسیری به سوی راه حل دو کشوری «به گونهای که خواستههای مردم فلسطین و حقوق مشروع آنها را برآورده کند» نیز گفتوگو کردند.
این دو همچنین آخرین تحولات منطقه از جمله وضعیت غزه و لزوم توقف جنگ و تسهیل ورود کمکهای بشردوستانه به این منطقه را مورد بررسی قرار دادند.
در ماههای اخیر عربستان سعودی بارها خواهان توقف جنگ در غزه و برقراری آتشبس شده است.
جنگ کنونی غزه با حمله بیسابقه و مرگبار حماس به اسرائیل آغاز شد و هنوز چشمانداز مشخصی برای پایان یافتن آن وجود ندارد.
خبرگزاری فرانسه روز شنبه به نقل از ارتش اسرائیل گزارش داد که بیش از ۳۰۰ پالت کمکهای بشردوستانه برای اولین بار در اسکله شناور موقتی که در سواحل نوار غزه توسط آمریکا ساخته شده، تخلیه شده است.
خبرگزاری رویترز نیز روز شنبه به نقل از ارتش آمریکا گزارش داد که با شدت گرفتن درگیریها، کامیونها بارگیری کمکهای بشردوستانه از یک اسکله موقت ساخت آمریکا را آغاز کردند.
این خبرگزاری تاکید کرد که این اولین کمکهای بشردوستانه طی هفتههای اخیر است که از طریق دریا به منطقه محاصره شده غزه رسیده است.
واشینگتن پیشتر اعلام کرده بود که کمکهای ایالات متحده برای تحویل به غزه از طریق اسکله جدید، به قبرس رسیده بود.
در مقابل، حماس در بیانیهای در روز شنبه تاکید کرد که «هیچ مسیر کمکرسانی، از جمله اسکله شناور، جایگزینی برای مسیرهای تحت نظارت فلسطین نیست.»
در اسفندماه، یک انجمن بشردوستانه آمریکایی (World Central Kitchen) کمکهایی را از طریق کشتی متعلق به سازمان بشردوستانه اسپانیایی اوپن آرمز از بندر لارناکا در قبرس به غزه آورده بود.
همچنین در اسفندماه، پنتاگون از ساخت چنین اسکلهای خبر داده و اعلام کرده بود ساخت این سازه تا دو ماه طول میکشد و احتمالا بیش از هزار سرباز در ساخت آن مشارکت دارند.
در آن زمان، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد در پی دستور جو بایدن برای ارسال کمک انساندوستانه به غزه از راه دریا، کشتی نظامی «فرانک بسون»از یک پایگاه نظامی آمریکا در ویرجینیا راهی شرق مدیترانه شده و این کشتی حامل تجهیزات ساخت اسکله موقت در ساحل غزه است.
اتریش روز شنبه اعلام کرد که کمک مالی به آژانس سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا) را که پس از اتهامات اسرائیل مبنی بر دست داشتن کارمندان این آژانس در حمله هفتم اکتبر به حالت تعلیق درآمده بود، از سر میگیرد.
در ماه ژانویه، اسرائیل دهها نفر از حدود ۱۳ هزار کارمند آنروا را که تقریبا تمام کمکها در این منطقه را هماهنگ میکند، به مشارکت در این حمله بیسابقه حماس در جنوب اسرائیل متهم کرد.
در پایان ماه آوریل، یک گروه ارزیابی مستقل به این نتیجه رسید که اسرائیل «شاهدی» در مورد این اتهامها ارایه نکرده، ولی تایید کرد که آنروا فاقد «بیطرفی» در غزه است.
پیشتر حدود پانزده کشور از جمله اتریش و همچنین کمککنندگان بزرگی مانند ایالات متحده، آلمان، سوئد و ژاپن حدود ۴۵۰ میلیون دلار (۴۱۴ میلیون یورو) کمک مالی به این آژانس سازمان ملل متحد را به حالت تعلیق درآوردند.
بسیاری از آنها از جمله آلمان، سوئد، کانادا و ژاپن اکنون کمکهای خود را از سر گرفتهاند و برخی دیگر به تعلیق آن ادامه دادهاند.
درخواست خانوادههای گروگانها
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی روز شنبه در برابر وزارت دفاع اسرائیل در تل آویو تجمع کردند.
شرکتکنندگان در این تجمع، نتانیاهو را متهم کردند که به دلایل سیاسی چوب لای چرخ مذاکرات آتشبس و آزادی گروگانها با حماس میگذارد.
آنان در بیانیهای که در این تجمع قرائت شد، گفتند گسترش حمله به رفح به معنای چشم پوشی کردن از سرنوشت گروگانهای زنده در نوار غزه است.
همزمان، رییس پیشین موساد، دانی یاتوم نیز در تجمعی دیگر نتانیاهو را متهم کرد که جلوی بازگرداندن گروگانها را گرفته است.
تداوم حملات حوثیها
روز شنبه، سازمان دریانوردی تجاری بریتانیا از حمله به یک کشتی در شمال غرب بندر حدیده یمن خبر داد.
همزمان شرکت امنیتی بریتانیایی آمبری اعلام کرد که یک نفتکش با پرچم پاناما در نزدیکی شهر بندری مخا (موکا) در یمن مورد حمله قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، این کشتی مورد اصابت موشک قرار گرفته و در حدود ده مایل دریایی جنوب غربی مخا دچار آتشسوزی شد.
شبهنظامیان حوثی وابسته به جمهوری اسلامی چندین ماه است که تردد کشتیهای تجاری در این آبراه مهم جهان را مختل کردهاند.
ماهها حملات حوثیها در دریای سرخ، شرکتهای کشتیرانی را مجبور به تغییر مسیر کشتیهای خود به مسیرهای طولانیتر و گرانتر کرده است.
ایالات متحده و بریتانیا در پاسخ به این حملات حوثیها، حملاتی را علیه مواضع حوثیها انجام دادهاند.