جی-۷ ایران را به تحریمهای بیشتر در صورت تشدید تنش در خاورمیانه تهدید کرد
سران گروه هفت در بیانیه پایانی نشستشان از جمهوری اسلامی خواستند فعالیتهای «غنیسازی اورانیوم با اهداف غیرصلحآمیز و اقدامات بدخواهانهاش» را در خاورمیانه متوقف کند. آنها گفتند در غیر این صورت، آماده اعمال تحریمهای بیشتر یا در صورت لزوم، اتخاذ تدابیر دیگر علیه تهران هستند.
متن کامل بیانیه رهبران گروه هفت در پایان نشست این گروه در ایتالیا، روز شنبه ۲۶ خرداد منتشر و در آن تاکید شد جمهوری اسلامی باید دست از اقدامات بیثبات کننده خود در منطقه بردارد.
آنها تاکید کردند: «ما مصمم هستیم که ایران هرگز نباید سلاح هستهای تولید کند یا به آن دست یابد.»
ایران، آژانس، گروه هفت
روز جمعه خبرگزاری رویترز پیشنویس بیانیه سران گروه هفت را منتشر کرد که در آن موضوع پیشرفت برنامه غنیسازی هستهای جمهوری اسلامی محور اصلی گزارش بود.
پیش از آن و در روز چهارشنبه ۲۳ خرداد، پنج دیپلمات در آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش دادند جمهوری اسلامی در واکنش به قطعنامه هفته گذشته شورای حکام این آژانس علیه برنامه هستهای تهران، ظرفیت غنیسازی اورانیوم خود را در دو سایت زیرزمینی در فردو و نظنز افزایش داده است.
بیانیه سران جی-۷ از جمهوری اسلامی خواست تا تشدید تنشهای هستهای خود را متوقف و معکوس کند: «ایران نباید غنیسازی اورانیوم را ادامه دهد مگر آنکه دلایل معتبر و قانعکنندهای برای استفاده صلحآمیز و غیرنظامی از آن داشته باشد.»
نویسندگان بیانیه تاکید کردند جمهوری اسلامی باید بهطور شفاف و کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری و ثابت کند که برنامه هستهایاش صلحآمیز است.
آنها در ادامه با تاکید بر حمایت از نقش نظارتی و راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خصوص تعهدات و الزامات هستهای جمهوری اسلامی، نگرانی شدید خود را در مورد رویکرد کنونی ایران و عدم همکاری با آژانس ابراز کردند.
در این بیانیه از ایران خواسته شد «فعالیتهای بدخواهانه و اقدامات بیثباتکنندهاش را در خاورمیانه متوقف کند» و در غیر این صورت، «آماده اعمال تحریمهای بیشتر یا اتخاذ تدابیر دیگر گروه هفت» باشد.
گروه هفت (G7) سازمانی بیندولتی متشکل از آلمان، ایالات متحده آمریکا، ایتالیا، بریتانیا، ژاپن، فرانسه و کانادا، به اضافه اتحادیه اروپا (به عنوان عضو غیرشماری) است.
نشست اخیر این گروه در روزهای پنجشنبه و جمعه در شهر بریندیزی در استان پولیا در جنوب شرقی ایتالیا برگزار شد.
بیانیه سران گروه هفت خواستار آزادی فوری کشتی اماسسی اِریز، خدمه باقیمانده و محموله آن از سوی جمهوری اسلامی شد.
کشتی اماسسی اِریز با ۲۵ خدمه روز ۲۵ فروردین به ظن ارتباط با اسرائیل از سوی نیروهای جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و در ۵۰ مایلی بندر فجیره امارات متحده عربی توقیف و به بندرعباس منتقل شد.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه وقت جمهوری اسلامی، ۱۴ اردیبهشت از آزادی «همه خدمه» این کشتی خبر داد و گفت خود کشتی در توقیف باقی میماند.
رهبران جی-۷ در بخش دیگری از بیانیه خود، «نگرانی عمیق»شان را در مورد نقض حقوق بشر در ایران، به ویژه علیه زنان، دختران و گروههای اقلیت بیان کردند.
آنها از جمهوری اسلامی خواستند تا به «همه بازداشتهای ناعادلانه و خودسرانه، از جمله دستگیری شهروندان دوتابعیتی و خارجی» پایان دهد.
سران گروه هفت در ادامه «آزار و اذیت غیرقابل قبول شهروندان از سوی حکومت» را محکوم کردند.
تهران، مسکو، گروه هفت
در بیانیهای که در پایان روز دوم نشست جی-۷ در ایتالیا منتشر شد، سران این گروه از ایران خواستند تا از کمک به مسکو در جنگ با اوکراین دست بردارد و انتقال موشکهای بالستیک و فنآوریهای مرتبط با آن را به روسیه متوقف کند.
آنها گفتند ارسال این کمکها به طور قابل توجهی جنگ اوکراین را تشدید و به شکل مستقیم امنیت اروپا را تهدید میکند.
بیانیه تاکید کرد که گروه هفت با بهکارگیری اقدامات جدید و قابل توجه، آماده «پاسخگویی سریع و هماهنگ» به این تهدیدات است.
سران جی-۷ روز پنجشنبه ۲۴ خرداد در نشست خود توافق کردند از سود داراییهای مسدود شده روسیه برای تامین مالی یک وام ۵۰ میلیارد دلاری به اوکراین استفاده کنند.
در حاشیه این نشست در روز پنجشنبه، جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی او یک توافقنامه امنیتی ۱۰ ساله میان دو کشور امضا کردند.
در واکنش به این توافقنامه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز جمعه ۲۵ خرداد در نشستی مطبوعاتی در وزارت امور خارجه این کشور با اشاره به اتمام دوران ریاستجمهوری زلنسکی گفت دوره او به همراه مشروعیتش به پایان رسیده است و «با هیچ ترفندی قابل احیا نیست».
او در ادامه گفت: «در حال حاضر اسنادی که مقامات کییف امضا میکنند اعتبار قانونی ندارند.»
گروه هفت در دو سال اخیر از حامیان مالی و نظامی مهم اوکراین در مبارزه برای مهار نیروهای مهاجم روسیه بوده است.
برد شرمن، عضو مجلس نمایندگان آمریکا در صحبتهایی در این مجلس با اشاره به یک دقیقه سکوت در شورای امنیت برای مرگ رئيسی گفت وقتی اسامه بن لادن مرد کسی یک دقیقه سکوت نکرد، ابراهیم رئیسی، معروف به قصاب تهران، انسانهای بسیار بیشتری از او کشت، باید به یاد آنها دقیقهای سکوت کرد.
این نماینده جمهوریخواه پیش از اینکه از اعضای مجلس بخواهد به احترام و در یادبود کسانی که به دست یا به دستور رئيسی جان باختند، یک دقیقه سکوت کنند، در سخنانش با اشاره به اینکه حتی در صحن سنا هم، کشیش سنا درباره مرگ رئیسی با اندوه سخن گفته است، تاکید کرد باید برای قربانیان جنایات وحشیانه رئيسی یک دقیقه سکوت کرد.
برد شرمن با اشاره به کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ به دستور هیات مرگی که رئيسی از اعضای آن بود، گفت «۳۰ هزار زندانی سیاسی ایرانی که در سال ۱۳۶۷ به دستور کمیسیونهای مرگ شکنجه شده و به قتل رسیدند، یا ۱۵۰۰ معترض ایرانی که در آبان خونین ۹۸ به قتل رسیدند» کسانی هستند که باید به یاد آنها دقیقهای سکوت کرد.
این نماینده جمهوریخواه در ادامه صحبتهایش با اشاره به کشتار و سرکوب خونین هزاران معترض در پائیز ۱۴۰۱ در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» پس از قتل مهسا ژینا امینی، به نیکا شاکرمی اشاره کرد که در سن ۱۶ سالگی به دست ماموران امنیتی جمهوری اسلامی به قتل رسید.
شرمن با اشاره به گزارش تحقیقی بیبیسی جهانی گفت اسناد ارائه شده در این گزارش نشان داد «سه نیروی امنیتی نیکا را پس از بازداشت به طرز وحشیانهای مورد تعرض جنسی قرار دادند و به قتل رساندند»
شرمن در ادامه با اشاره به اینکه شماری از معترضان بازداشت شده در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی»، از جمله توماج صالحی، رپر منتقد به خاطر تلاش برای آزادی و دموکراسی در ایران زیر حکم اعدام هستند، گفت: «در سال ۲۰۲۳، جمهوری اسلامی به اعدام ۸۵۳ نفر اذعان کرده که در هشت سال گذشته بیسابقه بوده است و این آمار کسانی را هم که بدون اعلام عمومی و مخفیانه اعدام شدهاند شامل نمیشود.»
برد شرمن در ادامه صحبتهایش با اشاره به اینکه ایرانی-آمریکاییهایی که او از حوزه ۳۲ کالیفرنیا نمایندگی میکند مخالف جمهوری اسلامی هستند، گفت آنها از اینکه به جای یادآوری قربانیان ابراهیم رئیسی، برای او سوگواری شد، نگران و آزرده هستند.
شرمن در پایان صحبتهایش با اشاره به اینکه مردم ایران و کسانی که به دست قصاب تهران کشته شدند مستحق لحظهای سکوت هستند، نه او، از رئيس مجلس و سایر نمایندگان خواست به احترام کسانی که به دست ابراهیم رئیسی و تحت ریاست جمهوری او کشته شدند، یک دقیقه سکوت کنند.
محمد مخبر، کفیل ریاست جمهوری، ضمن تایید تلویحی گزارش ایراناینترنشنال درخصوص تولید داروی سمی دیالیز در آستان قدس، به رییس دبیرخانه ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد دستور داد «با فوریت» این موضوع را بررسی کرده و گزارش دهد.
روز سهشنبه برنامه تیتر اول در ایران اینترنشنال، در گزارشی اختصاصی از تولید محلول آلوده دیالیز در شرکت داروسازی ثامن، وابسته به آستان قدس رضوی، خبر داد که باعث مسمومیت شدید بیماران کلیوی در کشور شده است.
در واکنش به خبر اختصاصی ایران اینترنشنال، روز پنجشنبه یکی از مخاطبان با ارسال یک فایل صوتی گفت: «بیمار ما از این محلول استفاده میکرد و تشنجش را با دیالیز خونی هم نمیتوانستند کنترل کنند. او بعد از یک ماه بستری فوت کرد.»
روز چهارشنبه ۲۳ خرداد سازمان غذا و دارو اعلام کرد که «اولین گزارشها مبنی بر ایجاد برخی مشکلات و عوارض پس از مصرف محلول دیالیز صِفاقی شرکت دارویی ثامن» را دریافت کرده است.
بر اساس گزارش رسانههای ایران، این سازمان دستور توقف تولید، توزیع و مصرف تمامی سری ساخت تولیدی این محصول تا زمان بررسی آزمایشات دقیقتر در سطح کشور صادر کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی ایران تلاش میکنند بحران کمبود و گرانی دارو در ایران را تنها با تحریمها پیوند بزنند، اما در سال ۱۳۹۸، ایران اینترنشنال گزارش داد که بحران دارو در وهله نخست ارتباطی با تحریمها ندارد.
در آن سال، فساد در جمعیت هلالاحمر بهقدری گسترده و جنجالبرانگیز شد که منجر به استعفا و بازداشت رییس این جمعیت شد.
علی فرجی، مدیرعامل وقت سازمان تدارکات پزشکی هلال احمر، به اتهام «واردات داروی سالک» بازداشت و با وثیقه آزاد شده بود.
همزمان گزارش شد که ۱۶ قلم داروی شرکت داروسازی «اسوه» با مواد اولیه تاریخ گذشته تولید و وارد بازار شده بود.
شرکت ثامن، وابسته به آستان قدس رضوی، از مجموعههای تحت نظر علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی است.
پیشتر گزارشهایی درباره فساد در دیگر بخشهای آستان قدس رضوی هم منتشر شده است.
بر اساس این گزارش، احسان تحیری، مدیرعامل شرکت تضامنی اعلام کرده بود مدیرعامل سابق شرکت مدیریت زنجیره تامین رضوی، وابسته به آستان قدس ۸۰ میلیون دلار ارز دولتی را برای واردات لاستیک به مدیر شرکت توسعه تجارت «دلفین» داد که تکلیف ۳۰ میلیون دلار آن مشخص نیست.
پس از مدتی، اسناد افشا شده نشان میداد آستان قدس رضوی با ارز دولتی، ۲۰۰ هزار حلقه لاستیک وارد کرده که در این فرایند، ۲۲ میلیون دلار مفقود شده است.
در همین حال، عاملان این قرارداد در دولت ابراهیم رئیسی به سمتهای مختلف منصوب شدند.
علی خامنهای پیشتر در سخنرانیهای خود وجود «فساد سیستماتیک» در جمهوری اسلامی را رد کرده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که در پی حمله حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به یک کشتی در دریای سرخ، یک دریانورد غیرنظامی مفقود شد.
کشتی باربری اموی توتر، با پرچم لیبریا و متعلق به یونان، روز چهارشنبه ۱۲ ژوئن (۲۳ خرداد) مورد حمله قرار گرفت که باعث شد خدمه کشتی را رها کنند و در نهایت به دست رزمناو یواساس دریای فیلیپین و نیروهای شرکای آمریکا نجات یافتند.
حوثیها روز بعد هم دو موشک به کشتی اموی وربینا، با پرچم پالائو و متعلق به اوکراین، پرتاب کردند که منجر به آتشسوزی شد. در پی آن یک دریانورد غیرنظامی دچار «جراحت شدید» و به بیمارستان اعزام شد.
در اطلاعیه سنتکام با اشاره به تهدید حوثیها علیه ثبات منطقه و جان دریانوردان در دریای سرخ و خلیج عدن، آمده: «حوثیها ادعا میکنند که به نمایندگی از فلسطینیها در غزه عمل میکنند و در عین حال جان اتباع کشورهای ثالثی که هیچ ارتباطی با درگیری در غزه ندارند را هدف قرار داده و تهدید میکنند.»
در این اطلاعیه گفته شده: «در واقع تهدید مداوم تجارت بینالمللی از سوی حوثیها، ارائه کمکهای بسیار ضروری را به مردم یمن و غزه دشوارتر میکند.»
رهبران گروه هفت در بیانیه پایانی نشست دو روزه خود در ایتالیا تاکید کردند آژانس امداد و اقدامات سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا) و سایر آژانسها و شبکههای توزیع کمکهای سازمان ملل در غزه باید بتوانند بدون مانع و به شکل موثر ماموریتها و وظایف خود را به انجام برسانند.
مراکز مختلف متعلق به آنروا که تقریبا تمام کمکها به غزه را هماهنگ میکند، از آغاز جنگ غزه بارها هدف موشکها و جنگندههای اسرائیل قرار گرفته است.
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل با اشاره به اینکه کشورش پنج بار به مدارس و تاسیسات آنروا حمله کرده است، مدعی شده این مکانها به محل استقرار اعضای حماس بدل شده است.
آنروا به عنوان نخستین آژانس سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۹ تاسیس شد تا از پناهندگانی که هنگام تشکیل اسرائیل از خانههای خود رانده شدند، یا مجبور به ترک محل زندگی خود شدند امدادرسانی کند.
رهبران گروه هفت در بیانیه پایانی خود از همه طرفها خواستند که «عبور سریع و بدون مانع کمکهای بشردوستانه برای غیرنظامیان نیازمند» در غزه، به ویژه زنان و کودکان را تسهیل کنند.
بر اساس این بیانیه، هفت کشور صنعتی دنیا «تضمین دسترسی بشردوستانه به شکل کامل، سریع، امن و بدون مانع به غزه و ارسال کمکها از طریق همه نقاط عبور زمینی مربوطه، از جمله گذرگاه رفح و همه مسیرهای دریایی، از جمله بندر اشدود یک اولویت مطلق باقی میماند.»
در این بیانیه، رهبران گروه هفت همچنین نگرانی خود را از «تعداد غیرقابل قبول تلفات غیرنظامیان» در جنگ تکرار کرده و بار دیگر از آتشبس و توافق برای آزادی گروگانها حمایت کردهاند.
در بیانیه گروه هفت با اشاره به نگرانی عمیق بابت پیامدهای عملیات زمینی جاری در رفح بر جمعیت غیرنظامی و احتمال یک حمله نظامی تمام عیار که پیامدهای فجیع بیشتری برای غیرنظامیان در پی خواهد داشت، از دولت اسرائیل خواسته شده از انجام چنین حملهای خودداری کند.
در بیانیه گروه هفت به تنشها در کرانه باختری و خشونت شهرکنشینهای افراطی هم پرداخته شده و گفته شده «افزایش خشونت شهرکنشینان افراطی علیه فلسطینیان را که امنیت و ثبات در کرانه باختری را تضعیف میکند و چشمانداز صلح پایدار را تهدید میکند، محکوم میکنیم.»
سازمان بینالمللی امدادرسانی آکسفام به بیانیه گروه هفت واکنش نشان داد و گفت: «اسرائیل و همپیمانان گروه هفت آن باید حرفهایشان را به عمل درآورند، پیشنهادات خود را اجرا کنند، نیروهای اسرائیلی را از غزه خارج کنند و به اشغال پایان دهند. امیدها باید به واقعیت تبدیل شوند، زمان صحبت کردن تمام شده است.»
در حالی که اسرائیل طرح پیشنهادی فرانسه برای جلوگیری از بروز جنگی تمامعیار بین اسرائیل و حزبالله لبنان را رد کرده است، آمریکا به رایزنیهای خود برای ترغیب رهبران اسرائیل به خودداری از حمله به لبنان ادامه میدهد.
امانوئل مکرون رییسجمهوری فرانسه، روز پنجشنبه ۲۴ خرداد، در حاشیه نشست گروه هفت در ایتالیا گفته بود که ایالات متحده، فرانسه و اسرائیل توافق کردهاند با یکدیگر همکاری کنند تا تلاشها برای پیشبرد نقشه راه ارائه شده از سوی پاریس در اوایل سال جاری برای کاهش تنش بین حزبالله و اسرائیل را افزایش دهند.
در واکنش به این اظهارات، یوآو گالانت گالانت وزیر دفاع اسرائیل روز جمعه ۲۵ خرداد گفت اسرائیل در یک کمیسیون سه جانبه با فرانسه و آمریکا برای کاهش تنشهای مرزی میان اسرائیل و حزبالله حاضر نخواهد شد.
او افزود در حالی که اسرائیل در «عادلانهترین نبرد» در حال دفاع از مردم خود است، فرانسه «سیاستهای خصمانهای علیه اسرائیل» در پیش گرفته است.
با این حال پس از آنکه اسرائیل از رد پیشنهاد فرانسه خبر داد، دو مقام اسرائیلی به وبسایت آکسیوس گفتند که انتظار میرود آموس هوخشتاین، فرستاده جو بایدن رییسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه، ۲۸ خرداد، برای جلوگیری از تبدیل تنش فزاینده اخیر بین اسرائیل و حزبالله لبنان به یک جنگ تمام عیار، وارد اسرائیل میشود.
در میانه تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس در غزه، درگیریها بین اسرائیل و گروه شیعی تحت حمایت جمهوری اسلامی، به طور چشمگیری افزایش یافته و آمریکا نگران آن است که با شروع جنگ بین اسرائیل و حزبالله لبنان بهطور عمیقتری درگیر این بحران شود.
به نوشته آکسیوس، مقامهای آمریکایی میگویند در چند روز گذشته، جلوگیری از تبدیل درگیریها در مرز اسرائیل و لبنان به یک جنگ، به اولویت فوری برای کاخ سفید تبدیل شده است.
به گفته آنها، جلوگیری از جنگ اسرائیل و حزبالله لبنان پس از برقراری آتشبس در غزه، دومین اولویت کنونی کاخ سفید است.
اسرائیل روز سهشنبه در یک حمله هوایی به جنوب اسرائیل، طالب عبدالله از فرماندهان ارشد حزبالله را کشت. طالب عبدالله، معروف به ابوطالب ارشدترین فرمانده حزبالله است که در هشت ماه درگیری بین اسرائیل و حزبالله کشته شده است.
پس از حمله اسرائیل، حزبالله در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، دست به انجام بزرگترین حملات موشکی و پهپادی خود علیه اسرائیل از هفتم اکتبر به این سو زد.
به نوشته آکسیوس، حزبالله لبنان در این دو روز حدود ۴۰۰ پهپاد و راکت به اهدافی در شمال اسرائیل شلیک کرد. درگیریها در روز جمعه نیز ادامه یافت.
پیشتر نیز رهبران کشورهای گروه هفت در پایان نشست روز جمعه خود در ایتالیا در بیانیهای مشترک گفتند که به ویژه از وضعیت در امتداد مرز اسرائیل و لبنان «نگران» هستند.
رهبران گروه هفت در بیانیه خود افزودند: «ما بر نقش تثبیتکننده اساسی نیروهای مسلح لبنان (LAF) و نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) در کاهش این بحران تاکید میکنیم. ما از همه بازیگران درگیر میخواهیم که برای جلوگیری از تشدید بیشتر بحران، از خود خویشتنداری نشان دهند.»
به گفته یک مقام اسرائیلی، انتظار میرود هوخشتاین با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و یوآو گالانت، وزیر دفاع این کشور دیدار کند تا با آنها درباره تنشزدایی بین اسرائیل و حزبالله گفتگو کند.
آکسیوس به نقل از یک منبع آگاه نوشت که ممکن است هوخشتاین برای گفتگو با مقامهای لبنانی به بیروت نیز سفر کند.