ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، روز سهشنبه ۲۹ خرداد، در آستانه سفر به پیونگ یانگ، در یادداشتی تاکید کرد که روسیه و کره شمالی روابط تجاری و امنیتی خود را به شکلی گستردهتر خواهند کرد که غرب نتواند آن را کنترل کند. پوتین پس از سفر به کره شمالی، به ویتنام خواهد رفت.
او در این یادداشت، که در «رودونگ سین مون» ارگان حزب حاکم کارگران کره شمالی منتشر شد، گفت که دو کشور در ۷۰ سال گذشته روابط و همکاریهای خوبی بر اساس برابری، احترام متقابل و اعتماد ایجاد کردهاند.
پوتین نوشت: «ما مکانیسمهای جایگزین تجارت و شهرکسازیهای متقابل را توسعه خواهیم داد که تحت کنترل غرب نیستند و بهطور مشترک در برابر محدودیتهای یکجانبه غیرقانونی مقاومت میکنند.»
او افزود: «ما در عین حال بنایی با امنیت برابر و غیرقابل تقسیم در اوراسیا خواهیم ساخت.»
او از کره شمالی برای حمایت از آنچه روسیه عملیات نظامی ویژه خود در اوکراین مینامد تشکر کرد و قول داد که از تلاشهای پیونگ یانگ برای دفاع از منافع خود علیرغم آنچه «فشار، باجخواهی و تهدیدهای نظامی آمریکا» خواند، حمایت کند.
این یادداشت یک روز پس از آن منتشر شد که دو کشور اعلام کردند پوتین برای اولین بار در ۲۴ سال گذشته به مدت دو روز به کره شمالی سفر خواهد کرد.
این سفر از روز سهشنبه ۲۹ خرداد آغاز میشود و در جریان آن، از جمله آندری بلوسف وزیر دفاع، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه، وزیران منابع طبیعی، بهداشت، حمل و نقل و روسای آژانس فضایی روسیه و راه آهن روسیه ولادیمیر پوتین را همراهی خواهند کرد.
یوری اوشاکوف، دستیار و مشاور سیاست خارجی پوتین گفت که روسیه و کره شمالی ممکن است در طول این سفر توافقنامه همکاریهایی را امضا کنند که شامل امور امنیتی نیز میشود.
او گفت که این توافق علیه هیچ کشور دیگری نخواهد بود، اما «چشمانداز همکاریهای بیشتری را ترسیم میکند و با در نظر گرفتن آنچه در سالهای اخیر بین روسیه و کره شمالی در زمینه سیاست بینالملل اتفاق افتاده، امضا خواهد شد.
اوشاکوف به خبرنگاران گفت که این دیدار شامل گفتگوهای انفرادی بین دو رهبر و همچنین کنسرت جشن، پذیرایی دولتی، نگهبانان افتخاری، امضای اسناد و انتشار بیانیهای مطبوعاتی خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، تصاویر ماهوارهای تجاری نشان میدهد که کره شمالی قبل از این سفر در حال آماده شدن برای رژه نظامی احتمالی در مرکز شهر پیونگ یانگ بوده است.
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز دوشنبه، ۲۸ خرداد، بار دیگر گفت که کره شمالی «دهها موشک بالستیک و بیش از ۱۱ هزار کانتینر مهمات» را برای استفاده در جنگ اوکراین به روسیه ارسال کرده است.
او گفت که پوتین در چند ماه گذشته «بهشدت مستاصل» شده است و به ایران و کره شمالی چشم دوخته تا تجهیزات از دست رفته در میدان نبرد را جبران کنند.
مسکو و پیونگ یانگ انتقال تسلیحات از کره شمالی به روسیه را رد کردهاند.
ویکتور چا، یک مقام سابق امنیت ملی ایالات متحده که اکنون در مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی کار میکند، به رویترز گفت که این نشست بزرگترین تهدید برای امنیت ملی ایالات متحده از زمان جنگ کره است.
او روز دوشنبه در گزارشی نوشت: «این رابطه که عمیقاً ریشه در تاریخ دارد و با جنگ در اوکراین دوباره تقویت شده است، امنیت اروپا، آسیا و ایالات متحده را تضعیف میکند.»
او از واشینگتن خواست تا با اروپا و سایر شرکای خود برای افزایش فشار اقتصادی و دیپلماتیک بر پیونگ یانگ، تعامل با چین و راهاندازی یک کمپین بزرگ حقوق بشری و اطلاعاتی برای پر کردن جای خالی رسانههای خارجی در کشور منزوی کره شمالی کار کند.
کره شمالی از سال ۲۰۰۶ بهدلیل برنامههای موشکی بالستیک و هستهای خود تحت تحریمهای سازمان ملل بوده است.
در چند سال گذشته اعضای ثابت شورای امنیت بر سر نحوه برخورد با پیونگ یانگ اختلاف نظر داشتهاند. روسیه و چین میگویند تحریمهای بیشتر کمکی به حل بحران نخواهد کرد و خواهان کاهش چنین اقداماتی هستند. آنها پیشنهاد کردند که برخی از تحریمها در دسامبر ۲۰۱۹ برداشته شود، اما هرگز پیشنویس قطعنامه خود را به رایگیری نگذاشتند.
در ماه مه ۲۰۲۲، چین و روسیه تلاشها به رهبری ایالات متحده برای اعمال تحریمهای بیشتر سازمان ملل علیه کره شمالی را بهدلیل آزمایش مجدد موشکهای بالستیک این کشور وتو کردند.
روسیه در ماه مارس سال جاری تمدید ماموریت هیات کارشناسان نظارت بر اجرای تحریمهای سازمان ملل بر کره شمالی را وتو کرد.
چین و روسیه میگویند مانورهای نظامی مشترک ایالات متحده و کره جنوبی، پیونگ یانگ را تحریک میکند. در مقابل، واشینگتن پکن و مسکو را متهم میکند که با محافظت از کره شمالی در برابر تحریمهای بیشتر، این کشور را جسورتر کردهاند.
سفر به ویتنام و خشم آمریکا
پوتین پس از کره شمالی، به ویتنام سفر خواهد کرد. این سفر نیز ناخرسندی عمیق آمریکا را به همراه داشته است.
رسانههای دولتی ویتنام و روسیه روز دوشنبه ۲۸ خرداد اعلام کردند که رییسجمهوری روسیه این هفته از هانوی بازدید خواهد کرد. این رسانهها همچنین بر وفاداری ویتنام تحت حاکمیت حزب کمونیست به روسیه تاکید کردند.
این سفر پس از آن صورت میگیرد که ویتنام از شرکت در نشست صلح اوکراین در آخر هفته گذشته در سوئیس خودداری حال آنکه اوایل هفته گذشته معاون وزیر امور خارجه خود را به نشست بریکس در روسیه فرستاد.
ایالات متحده که سال گذشته روابط با هانوی را ارتقا داد و اکنون شریک تجاری اصلی ویتنام است، به این سفر بهتندی واکنش نشان داد.
سخنگوی سفارت آمریکا در هانوی در پاسخ به سوالی درباره تاثیر این سفر بر روابط ویتنام با ایالات متحده به رویترز گفت: «هیچ کشوری نباید به پوتین بستری برای توجیه جنگ تجاوزکارانه خود بدهد و بگذارد او جنایات خود را عادی کند.»
این سخنگو با اشاره به حمله پوتین به اوکراین افزود: «اگر او بتواند آزادانه سفر کند، میتواند نقض آشکار قوانین بینالمللی از سوی روسیه را عادی کند.»
وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیهای، این گروه شبهنظامی را وابسته به جمهوری اسلامی و مستقر در عراق نامید و آن را بخشی از «مقاومت اسلامی در عراق» دانست که ائتلافی از چند «گروه تروریستی و شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی» است.
این گروه که از پیروان مقتدا صدر منشعب و به یکی از گروههای نیابتی شاخص مورد حمایت نیروی قدس سپاه پاسداران در عراق تبدیل شد، مدتها است که در مرز سوریه مستقر است.
در بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا از سازمان کتائب، حزبالله، نجبا و کتائب سیدالشهدا در عراق بهعنوان سازمانهای تروریستی یاد و گفته شده این نیروها بارها به ائتلاف جهانی برای مبارزه با داعش در عراق و سرویه حمله کردهاند.
از گروه انصارالله الاوفیاء (حامیان وفادار الله) بهعوان تیپ ۱۹ حشدالشعبی نیز یاد میشود.
به گفته وزارت امور خارجه آمریکا، گروه انصارالله الاوفیاء در حمله پهپادی به یک پایگاه نظامیان آمریکا در هشتم بهمن ۱۴۰۲ در اردن دست داشت. در جریان آن حمله، سه نظامی آمریکایی کشته شدند.
در پی آن حمله، آمریکا حملاتی به اهداف گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق انجام داد و در پی آن، این گروهها به حملات خود به اهداف آمریکا در منطقه پایان دادند.
در بیانیه وزارت امور خارجه ایالات متحده گفته شده که گروه انصارالله الاوفیاء بهطور علنی تهدید کرده است که به حملات خود به منافع آمریکا در منطقه ادامه خواهد داد.
در این بیانیه تاکید شده است که ایالات متحده همچنان متعهد به استفاده از تمام ابزارهای موجود برای مقابله با حمایت جمهوری اسلامی از تروریسم و مختل کردن توانایی گروههای تحت حمایت حکومت ایران برای انجام حملات تروریستی است.
گروسی در مصاحبه با روزنامه روسی ایزوستیا که روز دوشنبه ۲۸ خرداد منتشر شد، تاکید کرد جمهوری اسلامی در عرصه بینالمللی به عنوان بازیگری «کاملا قابل اعتماد» شناخته نمیشود و جهان به فعالیتهای هستهای تهران «شک دارد».
اظهارات او چند روز پس از آن مطرح میشوند که شورای حکام قطعنامه پیشنهادی بریتانیا، فرانسه و آلمان، موسوم به تروئیکا، را درباره برنامه هستهای تهران با ۲۰ رای موافق، ۱۲ رای ممتنع و دو رای مخالف به تصویب رساند.
در این قطعنامه از حکومت ایران خواسته شده تا همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را بهبود بخشد و ممنوعیت ورود «بازرسان مجرب» آژانس را لغو کند.
جمهوری اسلامی روز ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ مجوز فعالیت گروهی از بازرسان آژانس در ایران را باطل کرد.
گروسی در ادامه مصاحبه خود با ایزوستیا، ضمن پذیرفتن اظهارات مقامهای حکومت ایران در خصوص تعداد زیاد بازرسیهای آژانس بینالمللی از تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفت دلایل قانعکنندهای برای این کار وجود دارد.
او افزود: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی از یک سیاست ضد ایران پیروی نمیکند. ما نمیگوییم ایران نباید از مهارتها و توانمندیهای فنآورانه خود استفاده کند. به هیچ وجه. ما صرفا میگوییم دسترسی لازم [بازرسان آژانس] به تاسیسات [هستهای جمهوری اسلامی] به نفع هر دو طرف خواهد بود.»
پیشتر خبرگزاری رویترز با استناد به گزارش محرمانه آژانس بینالمللی نوشت جمهوری اسلامی در روزهای ۲۰ و ۲۱ خرداد به آژانس اطلاع داده هشت آبشار را که هر کدام شامل ۱۷۴ سانتریفیوژ آیآر-۶ هستند، در عرض سه تا چهار هفته در تاسیسات فردو نصب خواهد کرد.
این اقدام تهران در پاسخ به قطعنامه اخیر شورای حکام انجام گرفته است.
گروسی: برجام معنای خود را از دست داده است
گروسی در گفتوگو با ایزوستیا بر ضرورت «بازگشت به دیپلماسی» برای حل پرونده هستهای جمهوری اسلامی تاکید کرد و همزمان هشدار داد: «برجام اکنون تنها روی کاغذ وجود دارد و معنایی ندارد. هیچکس آن را مورد استفاده قرار نمیدهد و هیچکس از آن پیروی نمیکند.»
به گفته دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، «تلاشهایی برای احیای برجام در وین انجام گرفت اما متاسفانه با وجود اینکه [این تلاشها] به موفقیت نسبتا نزدیک بودند، به دلایلی که برای من نامعلوم است، شکست خوردند.»
اتحادیه اروپا روز ۱۵ خرداد در بیانیهای نوشت حصول اطمینان از دست نیافتن جمهوری اسلامی به سلاح هستهای، یکی از اولویتهای امنیتی اصلی این اتحادیه به شمار میرود.
در این بیانیه آمده است: «از اینکه ایران تصمیمات لازم را برای بازگشت به تعهدات هستهای خود در چارچوب برجام اتخاذ نکرده، متاسفیم.»
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز پنجم اردیبهشت بر ادامه برنامه هستهای حکومت ایران تاکید کرد و تحریمها را زمینهساز «شکوفایی استعدادها» و بروز «ظرفیتهای داخل کشور» دانست.
در این بیانیه که روز یکشنبه ۲۷ خرداد منتشر شده، آمده است: «ما مجددا بر تعهد خود به اصول حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی همه کشورها، از جمله اوکراین، در چارچوب مرزهای بینالمللی به رسمیت شناخته شده آنها تاکید میکنیم.»
بیش از ۹۰ کشور جهان در نشست صلح اوکراین که روزهای ۲۶ و ۲۷ خرداد در بورگناشتوک سوئیس برگزار شد، شرکت کردند.
با این حال، کشورهای عربستان سعودی، هند، آفریقای جنوبی، تایلند، اندونزی، مکزیک، برزیل و امارات متحده عربی از امضای بیانیه پایانی این نشست خودداری کردند.
نام ترکیه اما در میان امضاکنندگان این بیانیه دیده میشود. آنکارا در طول سالیان اخیر کوشیده است نقش میانجی را میان کییف و مسکو ایفا کند.
بیانیه پایانی نشست سوئیس همچنین تاکید کرد: «گفتوگو میان همه طرفها» برای دستیابی به یک راهحل پایدار در جنگ اوکراین ضروری است.
روسیه به این نشست دعوت نشده بود. چین نیز دعوت ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهوری اوکراین را برای شرکت در این نشست نپذیرفت.
زلنسکی روز ۲۷ خرداد در نشستی خبری در پایان نشست سوئیس گفت پکن به جای مطرح کردن پیشنهادات خود برای توقف جنگ اوکراین در رسانهها، باید آنها را مستقیما با کییف در میان بگذارد.
او افزود: «ما توافق کردیم پس از این اجلاس، در گروههایی ویژه بر روی ایدهها، پیشنهادها و تحولات مشخصی که میتوانند امنیت را [در منطقه] در ابعاد مختلف بازگردانند، کار کنیم.»
به گفته زلنسکی، پس از نهایی شدن برنامهها در این کارگروهها، آمادهسازی مقدمات برای برگزاری دور دوم نشست صلح اوکراین آغاز خواهد شد.
جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا هم گفت این کشور در ماههای آینده میزبانی نشستی را در سطح وزیران امور خارجه برای بررسی «هزینههای انسانی» مناقشه اوکراین بر عهده خواهد گرفت.
ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه روز ۲۵ خرداد اعلام کرد در صورت خروج ارتش اوکراین از خرسون، لوهانسک، دونتسک، دونباس و زاپروژیا، و همچنین تعهد کییف مبنی بر محلق نشدن به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، مسکو آماده مذاکره در خصوص پایان جنگ خواهد بود.
اوکراین و آمریکا پیششرطهای پوتین را رد کردند.
در روزهای اخیر و همزمان با افزایش خشونتهای مرگبار میان روسیه و اوکراین، فشار کشورهای غربی بر مسکو شدت گرفته است.
سران هفت کشور صنعتی جهان، موسوم به جی-۷، روز ۲۴ خرداد در نشست خود در ایتالیا توافق کردند از سود داراییهای مسدودشده روسیه، برای تامین مالی یک وام ۵۰ میلیارد دلاری به اوکراین استفاده کنند.
همچنین در حاشیه نشست جی-۷، اوکراین و آمریکا یک توافقنامه امنیتی ۱۰ ساله را به امضا رساندند.
این توافقنامه تواناییهای دفاعی اوکراین را به منظور مقابله با تهاجم روسیه افزایش میدهد و کییف را یک گام دیگر به عضویت در ناتو نزدیکتر میکند.
ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو روز ۲۴ خرداد خبر داد اعضای این پیمان قصد دارند تدابیر سختگیرانهتری علیه جاسوسهای روسی اتخاذ کنند.