ائتلافی متشکل از دو اندیشکده و چندین سازمان کنشگر آمریکایی هشدار دادهاند که تهران میتواند تنها ظرف چند روز اورانیوم مورد نیاز برای تولید چند سلاح هستهای را تولید کند و جلوگیری از چنین کاری نیازمند اقدامی فوری است و دولت بعدی آمریکا باید گزینههای نظامی معتبری را در نظر بگیرد.
این ائتلاف در گزارش مشترکی هشدار دادهاند که جمهوری اسلامی برنامه هستهای خود را چنان توسعه داده است که اکنون میتواند تنها ظرف چند روز اورانیوم با غلظت مورد نیاز برای تولید چند سلاح هستهای را تولید کند و برای جلوگیری از چنین کاری رییسجمهوری بعدی آمریکا باید دست به اقدام فوری بزند و بهسرعت گزینههای نظامی معتبری را در نظر بگیرد.
ائتلاف واندنبرگ، بنیاد دفاع از دموکراسیها، دو اندیشکده متشکل از کارشناسان سیاست خارجی و مقامهای دولتی سابق به همراه هفت اندیشکده دیگر، در گزارشی که روز پنجشنبه ۲۱ تیر منتشر شد، نوشتند: «با تمرکز جهان بر جنگ اسرائیل علیه حماس و انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴، تهران بهطور پیوسته و بی سر و صدا فعالیتهای غنیسازی هستهای خود و در نتیجه احتمال رویارویی مستقیم در سالهای آینده را افزایش داده است.»
به گفته این دو اندیشکده و گروههای کنشگری چون «اتحاد علیه ایران هستهای»، «مسیحیان متحد برای اسرائیل»، «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران»، «پیشبرد آزادی آمریکا»، «ائتلاف یهودی جمهوریخواه» و «سازمان صهیونیستی آمریکا» سیاستگذاران آمریکایی و برنده انتخابات امسال به زودی با مرحلهای مواجه خواهند شد که باید پاسخی جامع به این تهدیدات بدهند.»
در این گزارش گفته شده است که جمهوری اسلامی از شرایط آشفته جهانی استفاده کرده تا سرعت برنامه هستهای خود را دو چندان کند و بیش از هر زمان دیگری بهطور بالقوه به ساخت سلاح اتمی نزدیک شود.
به گفته نویسندگان این نامه، این وضعیت نشاندهنده نگرانی فزاینده در میان بخش وسیعی از کارشناسان سیاست خارجی ایالات متحده در مورد تردید آمریکا برای رویارویی با ایران است آن هم در حالی که جمهوری اسلامی به سمت بمب اتمی پیش می رود و تروریسم را در سراسر خاورمیانه تقویت میکند.
در این گزارش گفته شده است: «پیشرفت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، همراه با طیف کامل فعالیتهای بیثبات کننده آن، بر نیاز فوری به یک استراتژی منسجم و جامع در پاسخ به این تهدیدها تاکید میکند و دیگر نمیتوان از این تهدیدها چشم پوشید.
شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال هم روز چهارشنبه در یادداشتی ارائه نکردن گزارش از سوی دولت جو بایدن به کنگره درباره وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی را مصداق قانونشکنی خوانده و از دولت بایدن خواسته بود به قوانین موجود در این زمینه برای ارائه گزارش مرتب در هر شش ماه به کنگره پایبند باشد.
وبسایت فریبیکن نیز روز پنجشنبه در همین زمینه با انتقاد از دولت بایدن، سیاستهای کنونی دولت در قبال جمهوری اسلامی را مایه تنش با رهبران جمهوریخواه در کنگره خواند و نوشت فروش غیرقانونی نفت ایران در دوران ریاست جمهوری جو بایدن به بیش از ۹۰ میلیارد دلار رسیده است و سایر اشکال کاهش تحریمها نیز به تهران اجازه داده است به حدود ۱۰ میلیارد دلار از درآمدهای منجمد شده دسترسی بیابد.
در این گزارش تاکید شده است در صورتی که بایدن برای دومین بار پیروز شود، دولت او احتمالا باید سیاست سختگیرانهتری را برای جلوگیری از حرکت تهران به سمت بمب هستهای اتخاذ کند.
به نوشته این گروهها، «پیش بینی نتیجه انتخابات ۲۰۲۴ دستکم در حال حاضر غیر ممکن است؛ با این حال، هر دو حزب سیاسی فرصت منحصر به فردی دارند و باید مسئولیت تدوین یک طرح جامع علیه جمهوری اسلامی بهعنوان دشمن اصلی آمریکا را بپذیرند.
آنها در گزارش خود نوشتهاند: «ما باید دستور کار رییسجمهوری آینده آمریکا را تعیین کنیم تا مانع توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی شود، شبکه تروریستی نیابتی آن را هدف قرار دهد و بقای کشور اسرائیل را تضمین کند.»
بر اساس این گزارش، «هر سیاست جدید باید شامل گردهم آوردن دیگر کشورهای غربی برای تحریم برنامه هستهای جمهوری اسلامی و اجرای مجدد یک سری تحریمها و اقدامات اقتصادی باشد که سازمان ملل بهعنوان بخشی از توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) آنها را لغو کرد.»
در این گزارش همچنین تاکید شده است که آمریکا باید برای مقابله با بدترین سناریو آماده باشد. این سناریو به معنای فراهم کردن منابع کافی برای پنتاگون برای اجرای سریع اقدامات نظامی در صورت شکست بازدارندگی از راههای دیپلماتیک و یا اعمال تحریمها است و از جمله باید حفاظت کافی از پرسنل، داراییها، پایگاهها و سفارتخانههای ایالات متحده، و توانایی بسیج نیروی کافی برای واداشتن جمهوری اسلامی به کاهش تنش پس از حمله آمریکا باشد.
آنها همچنین با تاکید بر اینکه آمریکا باید با کارزار نفوذ خارجی جمهوری اسلامی نیز بهطور جدی مقابله کند، نوشتهاند: «این کارزار شامل برنامهریزی، پشتیبانی و اجرای فعالیتهای نیابتی، عملیات پرچم دروغین، عملیات اطلاعات نادرست، و … میشود. تمامی مقامهای جمهوری اسلامی را که در تلاشهای مداوم رژیم برای کشتن مخالفان ایرانی و مقامهای فعلی و سابق آمریکایی دخیل هستند، شناسایی، معرفی، محاکمه و محکوم کنید.»
به گفته این ائتلاف، دولت آمریکا همچنین «باید تمرکز بیشتری بر گروههای نیابتی تروریستی جمهوری اسلامی از جمله حماس، حزب الله لبنان، حوثیها در یمن، گروههای جهادی در عراق و سازمانهای شبه نظامی در سوریه داشته باشد.»
این گروهها در گزارش مشترک خود گفتهاند که ایالات متحده باید جمهوری اسلامی را در قبال اقدامات نیروهای نیابتی خود پاسخگو بداند و از جمله با اجرای عملیات اطلاعاتی و نظامی به تهران نشان دهد که چنین سیاستی را در دستور کار خود قرار داده است.
در این گزارش همچنین گفته شده است که نیروهای مخالف جمهوری اسلامی باید از حمایت عمومی بیشتری از سوی آمریکا و متحدانش برخوردار شوند.
بر اساس این گزارش که پنجشنبه ۲۱ تیر منتشر شد، این تعداد تریلر نفتکش هر روز از حوالی اربیل مرکز اقلیم کردستان عراق و از بزرگراههای اغلب پر پیچ و خم و کوهستانی این منطقه راهی ترکیه و ایران میشوند.
به گزارش رویترز، حرکت این تریلیها بارزترین جنبه عملیات عظیم انتقال نفت از منطقه نیمه خودمختار اقلیم کردستان عراق به ایران و ترکیه است که از زمان بسته شدن خط لوله صادرات رسمی نفت در سال گذشته رونق گرفته است.
رویترز جزئیات این تجارت پررونق را از طریق گفتوگو با بیش از ۲۰ نفر از جمله مهندسان نفت شاغل در ضنایع نفتی عراق، بازرگانان و مقامات دولتی، سیاستمداران، دیپلماتها و منابع صنعت نفت جمعآوری کرده است.
یک مقام ارشد در وزارت منابع طبیعی کردستان به رویترز گفت که تولید نفت در این منطقه ۳۷۵ هزار بشکه در روز است که ۲۰۰ هزار بشکه از آن به ایران و ترکیه حمل میشود و مابقی در داخل اقلیم پالایش میشود.
این مقام مسئول که به دلیل حساسیت موضوع، خواسته نامش ذکر نشود، گفت: «هیچکس نمیداند چه اتفاقی برای درآمدهای حاصل از ۲۰۰ هزار بشکه نفت قاچاق به خارج از کشور یا فروش مشتقات نفتی به پالایشگاههای منطقه میافتد».
منابع رویترز گفتهاند نفت خام را شرکتهای نفتی کردستان به خریداران داخلی با نرخهای کاهشیافته بشکهای ۳۰ تا ۴۰ دلار، تقریبا نصف نرخ جهانی میفروشد به فروش که درآمد آن معادل دستکم ۲۰۰ میلیون دلار در ماه است.
مقامات عراقی گفتند که میزان صادرات غیررسمی، یکی از دلایلی است که عراق نتوانسته به تعهد خود مبنی بر کاهش تولید نفت در توافق با اوپک در سال جاری پایبند بماند.
عاصم جهاد، سخنگوی وزارت نفت عراق گفت که تجارت نفت کردستان مورد تایید دولت عراق نیست و شرکت دولتی فروش نفت عراق تنها نهاد رسمی مجاز به فروش نفت خام این کشور است. به گفته او دولت آمار دقیقی در مورد میزان قاچاق نفت به ایران و ترکیه ندارد.
مقامات ایرانی و ترکیهای به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخ ندادند.
جیم کرین در موسسه بیکر دانشگاه رایس در هیوستون با اشاره به اهمیت مساله قاچاق نفت برای اوپک به رویترز گفت: «اوپک اکنون بردباری کمتری درباره قاچاق نفت به خرج میدهد و حتی برای اعضای متخلف خود اقداماتی تنبیهی در نظر گرفته است.»
به گفته کرین این اقدامات البته بعید است شامل عراق شود: «من شک دارم که شاهد هرگونه اقدام تنبیهی علیه بغداد باشیم زیرا به خوبی مشخص است که اقلیم کردستان عراق خارج از کنترل دولت مرکزی است.»
در عین حال یک مقام آمریکایی به رویترز گفته است که این تجارت همچنین میتواند کردستان را در مسیر برخورد با متحد نزدیکش، واشینگتن قرار دهد، زیرا آمریکا بررسی اینکه آیا چنین تجارتی تحریمهای اقتصادی آمریکا علیه ایران را نقض میکند مدنظر قرار میدهد.
به نوشته رویترز، اقلیم کردستان عراق تا سال گذشته بیشتر نفت خام خود را از طریق خط لوله رسمی عراق به ترکیه صادر میکرد که از شهر نفتی کرکوک عراق به بندر جیهان ترکیه میرسید.
اما صادرات روزانه حدود ۴۵۰ هزار بشکه نفت اقلیم کردستان عراق در مارس سال گذشته به دلیل حکم یک دادگاه بینالمللی به نفع دولت فدرال عراق متوقف شد و مشخص نیست در آینده راهحل قانونی برای استفاده مجدد از آن داده خواهد شد یا نه.
دولت فدرال در بغداد که بر این باور است تنها طرفی است که مجاز به فروش نفت عراق است، با موفقیت استدلال کرد که ترکیه این واردات نفت از دولت اقلیم کردستان را بدون رضایت بغداد انجام داده و این امر برخلاف معاهده ۱۹۷۳ است.
منابع صنعتی، مقامات نفتی و دیپلماتها به رویترز گفتند که پس از توقف صادرات نفت در خط لوله، تریلرهای نفتکشها خیلی زود شروع به انتقال نفت کردستان به کشورهای همسایه کردند و این تجارت در سال جاری پس از توقف مذاکرات برای بازگشایی خط لوله، سرعت بیشتری هم گرفته است.
مقامات محلی به رویترز کفتهاند این درآمد ماهانه دستکم ۲۰۰ میلیون دلاری حاصل از فروش نفت در خزانه دولت اقلیم کردستان ثبت نشده و پرداخت حقوق هزاران کارمند دولتی با مشکل مواجه شده است.
علی هما صالح، که تا زمان انحلال پارلمان کردستان در سال گذشته میلادی، رییس کمیته نفت پارلمان بود، گفت: «هیچ اثری از درآمدهای نفتی وجود ندارد».
این در حالی است که هیوا محمد، یکی از مقامات ارشد اتحادیه میهنی کردستان، یکی از دو حزب حاکم در اقلیم کردستان گفت که نفت با اطلاع دولتهای منطقه و فدرال از گذرگاههای مرزی عبور میکند.
مقامات وزارت خزانهداری و وزارت منابع طبیعی اقلیم کردستان نیز که بر تجارت نفت در این اقلیم نظارت دارد به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
یک مقام آمریکایی گفت که واشینگتن در حال بررسی این تجارت نفت برای ارزیابی پایبندی اقلیم کردستان به تحریمهای ایران است، اما وزارت خزانهداری آمریکا از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا هم به رویترز گفت که تحریمهای ایالات متحده علیه ایران پابرجاست و ما به طور منظم با شرکای خود در مورد مسائل اجرای تحریمها تعامل داریم، اما جزئیات این گفتگوها را بیان نمیکنیم.