افزایش شدید دما در شهرهای مختلف ایران و ناتوانی حکومت در مدیریت بحران
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل شرکت توانیر با بیان اینکه گرم شدن هوا در ایران رکورد تازهای ثبت کرده گفت این میزان دما در ۵۰ سال اخیر بیسابقه است.
شماری از شهروندان در شهرهای مختلف کشور از قطع برق و گرمای شدید هوا در مناطق خود خبر داده و ناکارآمدی جمهوری اسلامی را عامل آن دانستند.
مدیرعامل شرکت توانیر با بیان اینکه با افزایش هر یک درجه دما، مصرف برق کشور حدود هزار و ۸۰۰ مگاوات افزایش مییابد، دلیل این افزایش مصرف را استفاده بیشتر از وسایل سرمایشی عنوان کرد.
محسن ذبیحی، معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر نیز با اشاره به «نصاب بیسابقه مصرف برق روز چهارشنبه که برای پنجمینبار به میزان ٧٧ هزار و ۵١۴ مگاوات شکسته شد»، گفت: «هم اکنون نزدیک به ۶۰ درصد مصرف برق در بخش خانگی اتفاق میافتد و وسایل سرمایشی بیشترین مصرف را به خود اختصاص میدهند.»
مازیار جمشیدی، مدیر بهرهبرداری و کنترل شبکه برق کشور هم روز پنجشنبه از رشد هشت درصدی مصرف برق در کشور خبر داد و گفت این میزان افزایش «معادل دو برابر مصرف برق استان خراسان رضوی» است.
پیش از این و به دنبال افزایش بیسابقه دما و مصرف برق در کشور، فعالیتها در بخشهای صنعتی کشور به صورت اضطراری تعطیل شد.
کمبود برق باعث شده تا روز پنجشنبه ۲۱ تیرماه در ۱۵ استان کشور تعطیلی اعلام شود تا با کاهش مصرف دچار خاموشی سراسری نشوند.
طبق گزارشهای سازمان هواشناسی در هفت روز گذشته، دمای شهرستان اهواز به بالای ۵۰ درجه رسید که در ۵۰ سال گذشته بیسابقه است.
روز پنجشنبه ۲۱ تیرماه ادارات ۱۵ استان یعنی نیمی از کشور به دلیل افزایش مصرف انرژی و گرمای هوا تعطیل شد.
اصفهان، البرز، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، قزوین، قم، کرمان، لرستان، مرکزی و یزد استانهاییاند که ادارات در آنها به دلیل کمبود برق تعطیل شد.
ناتوانی حکومت برای تامین برق در سالهای گذشته، چندین بار صدها شهر و روستا را در تابستان در خاموشی فرو برد.
کارشناسان، توقف سرمایهگذاری در صنعت برق، توسعه نیافتن نیروگاهها و شبکه فرسوده را عامل اصلی ناترازی برق و کسری ۱۴ هزار مگاواتی آن دانستهاند.
مخاطبان ایراناینترنشنال: تا خرشان از پل انتخابات گذشت، برق را قطع کردند
اکنون شمار زیادی از شهروندان در شهرهای مختلف کشور با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال با اشاره به پایان انتخابات در ایران و بیتوجهی حکومت به مشکلات، از قطع مداوم برق در مناطق محل سکونتشان خبر داده و سیاستهای جمهوری اسلامی را عامل این موضوع معرفی کردند.
در همین زمینه از شهروندان پرسیدیم قطع برق چه تاثیری بر زندگی و کسب و کار شما گذاشته است؟
یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، با اشاره به قطعیهای برق در ایران گفت: «تا خرشان از پل انتخابات گذشت، برق را قطع کردند. ما در تهرانپارس تهران هستیم و چند روز است برق را قطع میکنند.»
مخاطب دیگری با ارسال پیامی صوتی میگوید: «بهعنوان یک پژوهشگر، حداقل تاثیر قطع مدام برق ناتمام گذاشتن تحقیقات علمی من است.»
یکی دیگر از از مخاطبان هم گفت: «جمهوری اسلامی با قطع آب و برق و گاز زندگی ما را فلج کرده است.»
قطعی برق در ایران علاوه بر تعطیلی گسترده بخشهای صنعتی و ادارت باعث بروز مشکلات بسیاری برای شهروندان شده است.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال ویدیویی نوشت: «ما در خانه بیمار بدحال داریم که نیاز به برق و نگهداری از تشک مواج و سایر مراقبتهاست. این قطعی برق ما را زمینگیر کرده است.»
ویدیوی دیگر نیز به ایراناینترنشنال رسیده که در آن شهروندی با گلایه از قطعی هرروزه برق در شهریار میگوید حکومت در حال غارت مردم است و کسی به داد ما نمیرسد.
یکی از مخاطبان درباره کمبود برق میگوید: «سالهاست به دلیل انرژی هستهای و اتمی ما را تحریم کردهاند اما دریغ از اینکه جمهوری اسلامی یک ولت برق اتمی تولید کند.»
اکنون صادق ضیائیان، رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، در گفتوگو با خبرگزاری «ایمنا» گفت طی روزهای شنبه تا دوشنبه افزایش نسبی دما و ماندگاری هوای گرم در مناطق واقع در مرکز، جنوب و جنوب شرق کشور پیشبینی میشود.
موضوعی که با توجه به ناتوانی حکومت در مدیریت بحران برق در کشور، به نظر میرسد به بیشتر شدن مشکلات شهروندان در روزهای پیشرو خواهد انجامید.
سال گذشته شماری از کارشناسان، توقف سرمایهگذاری در صنعت برق را به دلیل قیمتگذاری دولتی و تحریم، عامل اصلی ناترازی ۱۰ هزار مگاواتی برق در ایران اعلام کردند.
به گفته آنان این ناترازی انرژی، با قطع و اعمال محدودیت برق واحدهای تولیدی به دیگر بخشهای اقتصاد نیز آسیب میرساند.
وزارت خارجه عراق از گفتوگوی وزیر خارجه این کشور با معاون وزیر خارجه آمریکا درباره داراییهای مسدود شده ایران خبر داد. یک منبع آگاه در بغداد در گفتوگو با ایراناینترنشنال این موضوع را تایید کرد و گفت عمده مسائل امنیتی و اقتصادی طرحشده بین طرفین، درباره جمهوری اسلامی بود.
فواد حسین، وزیر خارجه عراق روز جمعه ۲۲ تیرماه با جان باس، معاون وزیر خارجه آمریکا دیدار و درباره «ضرورت یافتن راهحلی» برای داراییهای مسدود شده ایران در عراق گفتوگو کرد.
فشار ایران به عراق برای آزادسازی اموال بلوکه شدهاش از یک سو و فشار واشینگتن به بغداد جهت پایبندی به قوانین تحریمهای بانکی مانع حل مساله انتقال اموال بلوکه شده است.
مقامهای جمهوری اسلامی بدهی عراق به ایران بابت خرید گاز و برق را ۹ تا ۱۱ میلیارد دلار اعلام کردهاند.
طارق الهاشم الفیهان، نایب رییس اتاق بازرگانی عراق نیز نهم اردیبهشت امسال گفت ایران ۱۱ میلیارد دلار پول بلوکه شده در عراق دارد.
او با تاکید بر تلاش دو طرف برای دور زدن تحریمها گفته بود مشکل عمده در این زمینه تبدیل ارز است که میکوشند آن را از طریق «تهاتر» حل کنند.
وزارت امور خارجه آمریکا از سال ۲۰۱۸ و در پی رایزنی با کنگره، معافیتهایی برای بغداد صادر کرد که اجازه واردات گاز از ایران را به عراق میداد اما پول آن نباید به صورت مستقیم به ایران منتقل شود.
بر این اساس، بدهیها به ایران در حساب بانکی محدودی قرار داده میشود تا جمهوری اسلامی به واسطه آن بتواند کالاهایی خارج از تحریم مانند مواد غذایی و دارو را دریافت کند.
عراق به دلیل چندین دهه درگیری و جنگ و همچنین اعمال تحریمهای بینالمللی علیه این کشور، در زمینه تامین انرژی به ایران وابسته است.
با این حال تحریمها و مساله پرداخت پول به یکی از موارد اختلاف میان تهران و بغداد در سالهای اخیر تبدیل شده و ایران بارها جریان گاز به عراق را به تلافی این بدهیها قطع کرده است.
صمد حسنزاده، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران روز ۱۹ تیر هشدار داد جمهوری اسلامی با ادامه روند موجود، احتمالا بازار عراق را از دست خواهد داد.
او گفته بود: «به دلیل نبود امکان استفاده از سیستم بانکی، قیمت محصولات صادراتی ما ۲۰ تا ۲۵ درصد گرانتر است و با تداوم مشکلات انتقال پول، طی عرض چند ماه آینده قادر به ادامه حضور در بازار عراق نخواهیم بود.»
بهمن سال ۱۴۰۰ نیز حمیدرضا صالحی، عضو اتاق بازرگانی ایران گفته بودجمهوری اسلامی در حال از دست دادن بازار ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلاری عراق است.
بانک مرکزی عراق طرح ممنوعیت معاملات به دلار آمریکا را از روز ۱۱ دی ۱۴۰۲ و برابر با نخستین روز سال میلادی ۲۰۲۴ به اجرا گذاشت. بر اساس این اقدام، انتقال ارز عراقیها به پنج کشور از جمله ایران ممنوع شد.
این بانک همچنین در نتیجه فشار بانک فدرال آمریکا بر دولت، معامله با یوان چین را نیز در نقل و انتقالات مالی متوقف کرد.
معین الکاظمی گزارشگر کمیته مالی در پارلمان عراق فاش کرد آمریکا با دلایل سیاسی، بانک مرکزی عراق را تحت فشار قرار داده تا از معامله با ارز چینی خودداری کند.
به گفته او، در ابتدای سال جاری عراق داراییهای خود را به یوان از طریق بانک توسعه سنگاپور تقویت کرد تا سالانه حدود ۱۲ میلیارد دلار تجارت و واردات عراق با چین را تامین مالی کند.
مفامهای رسمی از مهار آتشسوزی گسترده در خائیز پس از نزدیک به چهار روز خبر دادند با اینحال برخی گزارشهای محلی حاکی از تداوم حریق است. یک فعال محیطزیست گفت حدود نیمی از این منطقه حفاظتشده سوخت و از بین رفت.
علیرضا نیکروز، مدیرکل مدیریت بحران استانداری کهگیلویه و بویراحمد خبر داد آتشسوزی خائیز سرانجام در صبح جمعه ۲۲ تیر با «کمک نیروهای امدادی و مردمی» به صورت کامل مهار شد.
او گفت اکنون پایش منطقه از سوی نیروها برای جلوگیری از آتشسوزی مجدد در حال انجام است.
برخی رسانههای محلی و ساکنان منطقه صبح روز جمعه گفتند «آتش دوباره در ارتفاعات خائیز زبانه کشید» و نقطهای دیگر از خائیز بار دیگر دچار آتشسوزی شد.
تصویری که «صبح زاگرس» با توضیح شروع مجدد حریق در ارتفاعات خائیز منتشر کرد
منطقه حفاظتشده خائیز در محدوده شهرستان بهبهان در استان خوزستان و شهرستان کهگیلویه در استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده که از عصر روز دوشنبه ۱۸ تیر آتشسوزی در آن آغاز شد.
نیکروز عامل اصلی در وقوع و گسترش این آتشسوزی مهیب را «وزش باد شدید و سخت گذر بودن منطقه» حفاظت شده خائیز اعلام کرد.
او اعلام «میزان خسارت وارد شده» به این منطقه حفاظتشده را موکول به بررسی کارشناسان کرد.
با اینحال جواد هادی اصل، فعال محیطزیست شامگاه پنجشنبه ۲۱ تیر به خبرگزاری ایسنا گفت که حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از خائیز در آتش سوخته است.
هدایتالله دیدهبان، محیطبان منطقه نیز به باشگاه خبرنگاران جوان گفت تاکنون صدها گونه جانوری از جمله کبک، تیهو، لاکپشت، آفتابپرست، مار، سمور و جوجهتیغی طعمه حریق شدهاند.
خائیز با مساحت ۳۳ هزار و ۳۸۵ هکتار در سال ۱۳۷۷ از سوی شورای عالی حفاظت محیطزیست در ردیف مناطق حفاظتشده کشور قرار گرفت.
این منطقه به گونه حیات وحش کل و بز معروف است و محل زیست دیگر گونههای جانوری و شکاری از جمله گرگ، گراز، کفتار، شغال، جوجه تیغی، کاراکال (سیاهگوش)، پلنگ، سنجاقک و انواع خزندگان است و پرندگانی شامل کبگ، تیهو، شاهین، بحری، عقاب، بلوط خور و سارگپه را در خود اسکان داده است.
این نخستین بار نیست که منطقه حفاظتشده خائیز کهگیلویه دچار آتشسوزی میشود.
خرداد امسال نیز این منطقه دچار آتشسوزی شد که طی آن بخشی از مراتع طعمه حریق شدند.
پیش از آن و در تیر سال ۱۳۹۹ هم منطقه حفاظتشده خائیز آتش گرفت.
آتشسوزی آن سال به شکل سلسلهوار، زاگرس را در بر گرفت و منجر به مرگ شش داوطلب در خاموش کردن حریق شد و دستکم ۴۰ هزار هکتار از جنگلها و مراتع در استانهای ایلام، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه وکهگیلویه و بویراحمد سوخت و از بین رفت.
سالهاست که فعالان محیطزیست به کمبود تجهیزات روز اطفای حریق در جنگلهای ایران بهعنوان دلیل اصلی طولانی شدن آتشسوزی انتقاد دارند.
در هفتههای گذشته گزارشهای متعددی درباره آتشسوزی در بخشهای وسیعی از جنگلهای زاگرس منتشر شده است.
روز چهارم تیر در پی حریق جنگلهای زاگرس، خبرگزاری تسنیم به نقل از محمد یزدانپور، فعال محیطزیست، این آتشسوزیها را «عمدی» گزارش کرد و نوشت دلیل آن نابود کردن جنگل و تبدیل آن به باغهای انگور و انجیر است.
آتشسوزی یکی از خسارتبارترین رخدادهایی است که برای جنگلها رخ میدهد و به پوشش گیاهی، محیط زیست، خاک و زندگی موجودات زنده آسیب جدی وارد میکند.
با این حال مساله جنگلهای زاگرس تنها موضوع محیطزیستی نیست. این جنگلها که در ۱۱ استان کشور گسترده شدهاند، زیستبوم ۱۰ میلیون نفر از مجموع جمعیت کشورند و ۷۰ درصد جمعیت عشایر کشور در آن زندگی میکنند.
عبدالرسول پورعباس، سرپرست سازمان سنجش آموزش کشور، خبر داد که روز جمعه ۲۲ تیرماه سه نفر از کسانی که تجهیزات تقلب را خریداری کردند، پیش از حضور در جلسه کنکور شناسایی و دستگیر شدند. به گفته پورعباس روز پنجشنبه هم دو نفر با ابزار تقلب از دفترچه عکس گرفتند و بازداشت شدند.
سرپرست سازمان سنجش در حاشیه بازدید از حوزه دانشگاه بهشتی در نوبت دوم کنکور سراسری ۱۴۰۳ در جمع خبرنگاران گفت این افراد به یک شبکه تعلق داشتند که دستگیر شدند.
پورعباس با بیان اینکه در سالهای گذشته موارد شناسایی تجهیزات حدود هزار مورد بود و امسال تا کنون هیچ موردی از تجهیزات تقلب گزارش نشده، اضافه کرد که در یک مورد فردی موبایل همراه داشته که خودش آن را تحویل داده است.
او درباره شرایط برگزاری آزمون هم از دو مورد قطعی برق مقطعی خبر داد و گفت این قطعیها با هماهنگی وزارت نیرو رفع شد.
رییس سازمان سنجش، ۲۳ فروردینماه امسال با بیان اینکه «نسل دوم تقلب یاب کنکور در کنکور ۱۴۰۲ کارآیی خود را نشان داد»، گفت: «در زمان کنکور سراسری سال ۱۴۰۳، از نسل سوم تقلبیاب رونمایی میشود.»
نوبت نخست آزمون سراسری ۱۴۰۳ با تعداد یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ داوطلب در روزهای ششم و هفتم اردیبهشت و نوبت دوم این آزمون در روزهای ۲۱ و ۲۲ تیرماه با ۹۸۴ هزار و ۲۱۴ داوطلب در پنج گروه آزمایشی برگزار شد.
نوبت دوم آزمون سراسری امسال قرار بود در روزهای هفتم و هشتم تیرماه برگزار شود اما به دلیل کشتهشدن ابراهیم رئیسی و همراهانشان در سقوط بالگرد و همزمانی زمان اعلامی با چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری دو هفته به تعویق افتاد.
سرپرست سازمان سنجش با تهدید داوطلبان کنکور در گروه علوم تجربی گفت: «تمام افرادی که تجهیزات تقلب خریداری کردهاند را میشناسیم و حتی شماره صندلی آنها را هم میدانیم و به آنها توصیه کردیم که با خود همراه نداشته باشند.»
پورعباس با بیان اینکه تمام این افراد شناسایی شدهاند، گفت کسانی که تجهیزات تقلب خریداری کردهاند تحت اشراف پلیس فتا هستند و حتی میزان پول و رمزارزی که پرداخت کردهاند مشخص است.
او این افراد را تهدید کرد که اگر از تجهیزات تقلب استفاده کنند تا ۱۰ سال محرومیت از آزمون خواهند داشت.
پیش از این در روز ۱۹ تیرماه، وحید مجید رییس پلیس فتا از بازداشت ۱۱۴ نفر تحت عنوان «کلاهبردار فروشنده سوالات کنکور» خبر داد و آنها را «مدیران و گردانندگان اصلی صفحات، کانالها و اکانت های مرتبط با فروش و واگذاری سوالات کنکور» خواند.
او افزود ۳۳ نفر هم به اتهام فروش تجهیزات تقلب بازداشت شدهاند.
رییس پلیس فتا فراجا روز ۲۰تیرماه نیز از کلاهبرداری ۱۶ میلیارد تومانی از داوطلبان کنکور سراسری خبر داد و گفت ۱۱۴ نفر مرتبط با فروش و واگذاری سوالات کنکور شناسایی و دستگیر شدند.
او افزود بستر فعالیت کلاهبرداران، ۴۹ درصد در تلگرام، ۴۳ درصد در اینستاگرام و ۹ درصد در تارنماها بوده است.
در سالهای گذشته نیز بارها گزارشهایی درباره لو رفتن سوالات کنکور و فروش آنها به برخی داوطلبان منتشر شد.
ائتلافی متشکل از دو اندیشکده و چندین سازمان کنشگر آمریکایی هشدار دادهاند که تهران میتواند تنها ظرف چند روز اورانیوم مورد نیاز برای تولید چند سلاح هستهای را تولید کند و جلوگیری از چنین کاری نیازمند اقدامی فوری است و دولت بعدی آمریکا باید گزینههای نظامی معتبری را در نظر بگیرد.
این ائتلاف در گزارش مشترکی هشدار دادهاند که جمهوری اسلامی برنامه هستهای خود را چنان توسعه داده است که اکنون میتواند تنها ظرف چند روز اورانیوم با غلظت مورد نیاز برای تولید چند سلاح هستهای را تولید کند و برای جلوگیری از چنین کاری رییسجمهوری بعدی آمریکا باید دست به اقدام فوری بزند و بهسرعت گزینههای نظامی معتبری را در نظر بگیرد.
ائتلاف واندنبرگ، بنیاد دفاع از دموکراسیها، دو اندیشکده متشکل از کارشناسان سیاست خارجی و مقامهای دولتی سابق به همراه هفت اندیشکده دیگر، در گزارشی که روز پنجشنبه ۲۱ تیر منتشر شد، نوشتند: «با تمرکز جهان بر جنگ اسرائیل علیه حماس و انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴، تهران بهطور پیوسته و بی سر و صدا فعالیتهای غنیسازی هستهای خود و در نتیجه احتمال رویارویی مستقیم در سالهای آینده را افزایش داده است.»
به گفته این دو اندیشکده و گروههای کنشگری چون «اتحاد علیه ایران هستهای»، «مسیحیان متحد برای اسرائیل»، «اتحادیه ملی برای دموکراسی در ایران»، «پیشبرد آزادی آمریکا»، «ائتلاف یهودی جمهوریخواه» و «سازمان صهیونیستی آمریکا» سیاستگذاران آمریکایی و برنده انتخابات امسال به زودی با مرحلهای مواجه خواهند شد که باید پاسخی جامع به این تهدیدات بدهند.»
در این گزارش گفته شده است که جمهوری اسلامی از شرایط آشفته جهانی استفاده کرده تا سرعت برنامه هستهای خود را دو چندان کند و بیش از هر زمان دیگری بهطور بالقوه به ساخت سلاح اتمی نزدیک شود.
به گفته نویسندگان این نامه، این وضعیت نشاندهنده نگرانی فزاینده در میان بخش وسیعی از کارشناسان سیاست خارجی ایالات متحده در مورد تردید آمریکا برای رویارویی با ایران است آن هم در حالی که جمهوری اسلامی به سمت بمب اتمی پیش می رود و تروریسم را در سراسر خاورمیانه تقویت میکند.
در این گزارش گفته شده است: «پیشرفت برنامه هستهای جمهوری اسلامی، همراه با طیف کامل فعالیتهای بیثبات کننده آن، بر نیاز فوری به یک استراتژی منسجم و جامع در پاسخ به این تهدیدها تاکید میکند و دیگر نمیتوان از این تهدیدها چشم پوشید.
شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال هم روز چهارشنبه در یادداشتی ارائه نکردن گزارش از سوی دولت جو بایدن به کنگره درباره وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی را مصداق قانونشکنی خوانده و از دولت بایدن خواسته بود به قوانین موجود در این زمینه برای ارائه گزارش مرتب در هر شش ماه به کنگره پایبند باشد.
وبسایت فریبیکن نیز روز پنجشنبه در همین زمینه با انتقاد از دولت بایدن، سیاستهای کنونی دولت در قبال جمهوری اسلامی را مایه تنش با رهبران جمهوریخواه در کنگره خواند و نوشت فروش غیرقانونی نفت ایران در دوران ریاست جمهوری جو بایدن به بیش از ۹۰ میلیارد دلار رسیده است و سایر اشکال کاهش تحریمها نیز به تهران اجازه داده است به حدود ۱۰ میلیارد دلار از درآمدهای منجمد شده دسترسی بیابد.
در این گزارش تاکید شده است در صورتی که بایدن برای دومین بار پیروز شود، دولت او احتمالا باید سیاست سختگیرانهتری را برای جلوگیری از حرکت تهران به سمت بمب هستهای اتخاذ کند.
به نوشته این گروهها، «پیش بینی نتیجه انتخابات ۲۰۲۴ دستکم در حال حاضر غیر ممکن است؛ با این حال، هر دو حزب سیاسی فرصت منحصر به فردی دارند و باید مسئولیت تدوین یک طرح جامع علیه جمهوری اسلامی بهعنوان دشمن اصلی آمریکا را بپذیرند.
آنها در گزارش خود نوشتهاند: «ما باید دستور کار رییسجمهوری آینده آمریکا را تعیین کنیم تا مانع توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی شود، شبکه تروریستی نیابتی آن را هدف قرار دهد و بقای کشور اسرائیل را تضمین کند.»
بر اساس این گزارش، «هر سیاست جدید باید شامل گردهم آوردن دیگر کشورهای غربی برای تحریم برنامه هستهای جمهوری اسلامی و اجرای مجدد یک سری تحریمها و اقدامات اقتصادی باشد که سازمان ملل بهعنوان بخشی از توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) آنها را لغو کرد.»
در این گزارش همچنین تاکید شده است که آمریکا باید برای مقابله با بدترین سناریو آماده باشد. این سناریو به معنای فراهم کردن منابع کافی برای پنتاگون برای اجرای سریع اقدامات نظامی در صورت شکست بازدارندگی از راههای دیپلماتیک و یا اعمال تحریمها است و از جمله باید حفاظت کافی از پرسنل، داراییها، پایگاهها و سفارتخانههای ایالات متحده، و توانایی بسیج نیروی کافی برای واداشتن جمهوری اسلامی به کاهش تنش پس از حمله آمریکا باشد.
آنها همچنین با تاکید بر اینکه آمریکا باید با کارزار نفوذ خارجی جمهوری اسلامی نیز بهطور جدی مقابله کند، نوشتهاند: «این کارزار شامل برنامهریزی، پشتیبانی و اجرای فعالیتهای نیابتی، عملیات پرچم دروغین، عملیات اطلاعات نادرست، و … میشود. تمامی مقامهای جمهوری اسلامی را که در تلاشهای مداوم رژیم برای کشتن مخالفان ایرانی و مقامهای فعلی و سابق آمریکایی دخیل هستند، شناسایی، معرفی، محاکمه و محکوم کنید.»
به گفته این ائتلاف، دولت آمریکا همچنین «باید تمرکز بیشتری بر گروههای نیابتی تروریستی جمهوری اسلامی از جمله حماس، حزب الله لبنان، حوثیها در یمن، گروههای جهادی در عراق و سازمانهای شبه نظامی در سوریه داشته باشد.»
این گروهها در گزارش مشترک خود گفتهاند که ایالات متحده باید جمهوری اسلامی را در قبال اقدامات نیروهای نیابتی خود پاسخگو بداند و از جمله با اجرای عملیات اطلاعاتی و نظامی به تهران نشان دهد که چنین سیاستی را در دستور کار خود قرار داده است.
در این گزارش همچنین گفته شده است که نیروهای مخالف جمهوری اسلامی باید از حمایت عمومی بیشتری از سوی آمریکا و متحدانش برخوردار شوند.
با پایان یافتن دو دوره سه ساله جاوید رحمان، قرار است مای ساتو، دانشمند علوم اجتماعی ژاپنی در پایان ژوئیه به عنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران جایگزین او شود. مای ساتو یک کارشناس درجه یک در حقوق کیفری است و در بین مدافعان حقوق بشر شهرت فراوانی دارد.
خانم ساتو یکی از ۱۱ کاندیدای این پست بود و در میان فهرست نهایی سه نفری که به شورا ارائه شد، انتخاب ارجح بود. رئیس شورای حقوق بشر، عمر زنیبر از مراکش، اکنون بهطور رسمی این پست را به ساتو پیشنهاد کرده است و او از اول ماه اوت این سمت را بر عهده خواهد گرفت.
مای ساتو سابقهای خیرهکننده دارد که بر تحقیق در زمینه حقوق و جرمشناسی متمرکز است. گروه مشورتی HRC، که بر روند انتصاب نظارت می کند، به مهارتهای ساتو در زمینه مأموریت جدید و تجربه غنی او در زمینه حقوق بشر اشاره کرده است.
ساتو، برنده جایزه جرمشناس جوان ژاپن در سال ۲۰۱۴، در حال حاضر دانشیار دانشگاه معتبر موناش استرالیا است. او قبلا به عنوان محقق و دانشیار در دانشگاه ملی استرالیا و همچنین مدرس و دانشیار در دانشگاه ریدینگ و افسر تحقیقاتی آکسفورد-هاوارد و نیز عضو فوق دکترا در دانشگاه آکسفورد، هر دو در بریتانیا، کار کرده است.
او همچنین به عنوان پژوهشگر در مؤسسه تحقیقات سیاست جنایت و عدالت در بریتانیا، دانشجوی فوق دکترا در موسسه ماکس پلانک برای حقوق کیفری خارجی و بین المللی در آلمان، و کارشناس بینالمللی برنامه توسعه سازمان ملل در ترکیه کار کرده است.
سازمانهای غیردولتی و فعالان حقوق بشر انتصاب ساتو را پیشبینی کرده بودند. ساتو نزد کسانی که با او کار کردهاند از شهرت خوبی برخوردار است.
کایلی مور گیلبرت، پژوهشگر استرالیایی که مدتی را در ایران زندانی بود، میگوید: «مای ساتو یک مدافع فوقالعاده فداکار و دلسوز ضد مجازات اعدام است که کارهای زیادی در استرالیا و جاهای دیگر برای جلب توجه به موضوع مجازات اعدام از جمله در ایران انجام داده است.»
مور گیلبرت، ساتو را فردی دوستداشتنی توصیف میکند و به ایراناینترنشنال میگوید: «از سمت جدید ساتو بسیار هیجانزدهام و شکی ندارم که او در این نقش چالشبرانگیز، از جمله در کانون توجه به اعدامهای وحشتناکی که شاهد آن بودهایم، عالی خواهد بود و خواهد درخشید.»
ساتو هفتمین گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران است. ماموریت او سه ساله خواهد بود، اگرچه میتواند برای سه سال دیگر تمدید شود.
ماموریت جاوید رحمان، در ۳۱ ژوییه به پایان میرسد. رحمان شش سال، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران بود.
جانشینی جاوید رحمان نیز کار آسانی نیست. او از شهرتی استثنایی در میان وکلای همکارش برخورد است و گروهها و فعالان حقوق بشری با توجه به کار دقیق او در اوضاع وخیمتر شده حقوق بشر در ایران پس از سرکوب اعتراضات خیزش سراسری زن زندگی آزادی پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، احترام فراوانی برای او قائل هستند. مشاهده این سرکوب وحشیانه، باعث تغییری در رویکرد جاوید رحمان نسبت به نقش خود بهعنوان گزارشگر ویژه و صریحتر شدن او شد.
هلنا کندی، وکیل برجسته حقوق بشر به ایراناینترنشنال گفت: «پروفسور رحمان گزارشگر فوق العاده متعهد و درخشانی بوده است. او در طول سالیان متمادی جنایات فاحش جمهوری اسلامی علیه مردم ایران را مستند و تجزیه و تحلیل کرده است. او قتل مهسا امینی و پس از آن دستگیری زنان معترض به آپارتاید جنسیتی را محکوم کرد. من به نمایندگی از کسانی که به آزادی در سراسر جهان معتقدند، از او تشکر میکنم.»
محمود امیری مقدم، از دیدهبان حقوق بشر ایران، میگوید که رحمان با تاکید بر گردآوری شواهد و دادهها نه تنها در مورد نقض حقوق بشر در ایران، بلکه موضوع مصونیت ناقضان حقوق بشر از مجازات در جمهوری اسلامی و ضرورت پاسخگویی آنها را مطرح کرد. کار دکتر ساتو نشان میدهد که او بسیار شبیه جاوید رحمان است.»
گروه مشورتی HRC به اهمیتی که ساتو برای «استقلال، بیطرفی، صداقت و عینیت» در این ماموریت قائل است، اشاره کرده است. این گروه همچنین به درک روشن او از این ماموریت و چالشهای آن اشاره کرد.
جاوید رحمان آشکارا از آنچه آن را «نگاه تحقیرآمیز» جمهوری اسلامی به شورای حقوق بشر و ماموریت خود خواند، صحبت کرده است. نمایندگان جمهوری اسلامی در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو در برخورد با او در شورای حقوق بشر گهگاه رفتاری توهینآمیز داشتند.
جمهوری اسلامی جاوید رحمان را متهم میکرد که به ابزار دست قدرتهای غربی با دستور کار سیاسی بدل شده است و گزارشهای او مبنایی نادرست دارند و واقعیت را تحریف میکنند.
ماموریت سازمان ملل برای بررسی حقوق بشر ایران از سال ۱۹۸۴ اجرایی شد. آندرس آگیلار، اولین گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، پس از دو سال به دلیل همکاری نکردن مقامهای جمهوری اسلامی استعفا کرد.
اوضاع از آن زمان بهبود نیافته است: جمهوری اسلامی هیچگاه این ماموریت را به رسمیت نشناخت و گزارشگر ویژه را به ایران راه نداد، با این همه رهبران جمهوری اسلامی، به جز سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۱ بهدلیل شیوه رایگیری در شورای حقوق بشر، نتوانستهاند مانع تعیین گزارشگران ویژه حقوق بشر در امور ایران شوند.
بعید به نظر میرسد که این سناریو با دکتر ساتو تغییر کند. به سختی میتوان انتظار داشت که جمهوری اسلامی از دشمنیاش با انجام تحقیقات مستقل در مورد سوابق حقوق بشری خود یا گزارشگر ویژه منصوب شده از سوی سازمان ملل بکاهد.