اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، بامداد چهارشنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۳ در محل اقامتش در تهران هدف حمله قرار گرفت و همراه یکی از محافظانش کشته شد. رهبر جمهوری اسلامی در پیامی گفت اسرائیل با کشتن اسماعیل هنیه «زمینه مجازات سختی را برای خود» فراهم کرد.
علی خامنهای گفت جمهوری اسلامی «خونخواهی هنیه» را که در حریم ایران کشته شده است، «وظیفه خود میداند».
او، هنیه را «مهمانی عزیز» خواند که در «خانه» جمهوری اسلامی کشته شد و داغدارش کرد.
مسعود پزشکیان در واکنش به کشته شدن هنیه گفت که ایران با دفاع از تمامیت ارضی خود، اسرائیل را از «اقدام بزدلانه»اش پشیمان خواهد کرد.
رییس جدید قوه مجریه جمهوری اسلامی گفت: «دیروز دست فاتحِ او را بالا بردم و امروز باید روی شانههایم او را تشییع کنم.»
اشارهای به حضور هنیه در مراسم تحلیف پزشکیان در مجلس شورای اسلامی در روز سهشنبه ۹ مرداد.
پزشکیان در ادامه تاکید کرد با کشته شدن هنیه، پیوند جمهوری اسلامی و فلسطین مستحکمتر از قبل خواهد شد.
خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، جزییاتی از کشته شدن هنیه ارائه و اعلام کرد این اتفاق حدود ساعت دو نیمهشب به وقت ایران رخ داده است.
هنیه در یکی از «اقامتگاههای ویژه جانبازان در شمال تهران» مستقر بوده است.
به گفته فارس، او با «اصابت پرتابهای از هوا» کشته شد.
پیش از این روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد علت و ابعاد حمله به هنیه و کشته شدن او در حال بررسی است و نتایج متعاقبا اعلام خواهد شد.
در اولین دقایق پس از انتشار خبر کشته شدن هنیه، العربیه به نقل از یک منبع آگاه خبر داد که او با شلیک مستقیم یک موشک به بدنش کشته شد.
حماس در بیانیهای که صابریننیوز منتشر کرد، اعلام کرد «رهبر سیاسی جنبش حماس در اثر حمله هوایی اسرائیل» کشته شده است.
موسی ابومرزوق، عضو شاخه سیاسی حماس گفت که «ترور هنیه اقدامی بزدلانه بود» که بیپاسخ نخواهد ماند.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه در مورد حمله منجر به کشته شدن اسماعیل هنیه گفت که درباره این اتفاق، اطلاعات بیشتری برای ارائه ندارد.
آستین همزمان اعلام کرد فکر نمیکند یک جنگ گستردهتر در خاورمیانه بدیهی و اجتنابناپذیر باشد: «ایالات متحده در تلاش است تا تنشهای فزاینده منطقه را کاهش دهد.»
او در جریان بازدید از فیلیپین به خبرنگاران گفت: «همیشه فضا و فرصتهایی برای دیپلماسی وجود دارد. فکر نمیکنم جنگ اجتنابناپذیر باشد.»
هنیه روز سهشنبه و پیش از مراسم تحلیف مسعود پزشکیان در مجلس شورای اسلامی با مسعود پزشکیان در تهران دیدار کرد. او در مراسم تحلیف هم حاضر بود و در واکنش به صحبتهای ضد اسرائیلی پزشکیان، به تشویق او پرداخت.
هنیه در دیدار با پزشکیان، او را در جریان آخرین تحولات سیاسی و میدانی جنگ غزه قرار داد و از مواضع جمهوری اسلامی در حمایت از مردم فلسطین قدردانی کرد.
هنوز هیچ مقام اسرائیلی جز آمیهای الیاهو، وزیر میراث فرهنگی اسرائیل، در مورد کشته شدن هنیه اظهار نظر نکرده است.
الیاهو در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «کشته شدن هنیه، اندکی جهان را به جای بهتری تبدیل میکند.»
بر اساس خبرهای منتشر شده، بینامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعضای کابینه خود را از اظهار نظر درباره کشته شدن هنیه، نهی کرده است.
اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی، هفته پیش گفت که «متلاشی کردن شبکه نفوذ موساد، نقطه عطف عملکرد وزارت اطلاعات» در دولت ابراهیم رئیسی بوده است.
خطیب گفت: «شبکه، دسترسی و توانمندیهای شبکه نفوذ موساد که شخصیتهای علمی ما را ترور میکرد یا در مراکز حیاتی خرابکاری میکرد، از بین رفت.»
هنیه و سفرهایش به ایران
رییس دفتر سیاسی گروه حماس که در قطر سکونت داشت، پیش از این و در روز سهشنبه هفتم فروردین نیز برای دیدار با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران رفته بود. این دومین سفر هنیه به ایران از زمان آغاز جنگ غزه بود و او در سومین سفر رسمی به تهران از آغاز جنگ در غزه به دنبال حمله حماس به اسرائیل در روز هفتم اکتبر، کشته شد.
هنیه در آن سفر نیز با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی دیدار کرد. خامنهای در این دیدار گفت: «جمهوری اسلامی در موضوع حمایت از قضیه فلسطین و مردم مظلوم و مقاوم غزه هیچ تردیدی به خود راه نخواهد داد.»
رسانههای دولتی در ایران نوشتند هنیه گزارش جنگ حماس و اسرائیل را به خامنهای داده است.
حمله روز هفتم اکتبر حماس به اسرائیل که منجر به یک جنگ بزرگ میان اسرائیل و حماس شد، بیشک به برنامهریزی دقیق و تایید بالاترین سطوح رهبری حماس، چه در غزه و چه در دوحه، محل استقرار رهبری سیاسی حماس نیاز داشت.
بر اساس گزارشها، سران حماس از جمله هنیه احتمالا برای این حمله با متحدان منطقهای خود، جمهوری اسلامی و گروه لبنانی حزبالله هماهنگ بودند.
با بالا گرفتن تنشها میان اسرائیل و حزبالله لبنان، ارتش اسرائیل روز سهشنبه فواد شکر، «عالیترین فرمانده نظامی حزبالله و رییس واحد استراتژیک این گروه» را نیز در حمله به بیروت کشت.
به گفته ارتش اسرائیل، فواد شکر دست راست و مشاور حسن نصرالله، در برنامهریزی و هدایت عملیاتهای جنگی علیه این کشور دست داشت.
بر اساس گزارش ارتش اسرائیل، فواد شکر به عنوان رییس واحد استراتژیک حزبالله، مسئولیت اکثر سلاحهای پیشرفته حزبالله از جمله موشکها، راکتهای دوربرد و پهپادهای این گروه را بر عهده داشت.
شروین حاجیپور در این پیام ویدیویی گفت: «اتهام من تحریک مردم به کشتار و جنگ است. کدام بند یا مصرع شعر "برای" تحریک به کشتن است؟»
این خواننده افزود: «من چگونه باید اعتراض میکردم؟ چگونه باید شرایط را نقد میکردم؟ مسالمتآمیزتر و مدنیتر از "برای" مگر میشود نقد کرد؟»
شروین حاجیپور در حالی برای خواندن این ترانه به زندان محکوم شده است که در جریان رقابتهای انتخاباتی همین آهنگ در ستادهای انتخاباتی مسعود پزشکیان پخش میشد.
در اسفند ۱۴۰۲، صفحه فارسی وزارت امور خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس با محکوم کردن حکم سه سال و هشت ماه زندان برای حاجیپور نوشت آهنگ «برای» به سرود جهانی اعتراضات مردم ایران تبدیل شده و اقدامات جمهوری اسلامی از قصد حکومت برای سرکوب آزادی بیان و ساکت کردن صداهای داخل جامعه ایران حکایت دارد.
حاجیپور با آهنگ «برای» برنده جایزه گرمی «بهترین ترانه برای تغییر اجتماعی» در سال ۲۰۲۳ شد.
این خواننده در ادامه پیام ویدیویی خود گفت: «از اینکه با من شبیه مجرم رفتار میشود در حالیکه هیچ جرمی مرتکب نشدهام، واقعا ناراحتم. از اینکه در دو سال گذشته نتوانستهام کاری تولید کنم، واقعا ناراحتم.»
حاجیپور با اشاره به تصمیم دادگاه تجدید نظر برای لغو حکم ممنوعالخروجی او تاکید کرد قصد ندارد از ایران مهاجرت کند.
او افزود تلاشها برای اعاده دادرسی و بهکارگیری دیگر راههای قانونی به منظور لغو حکم حبس ادامه دارد.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی در اسفند سال گذشته ضمن محکوم کردن حکم زندان حاجیپور گفت: «"برای" سرود امید میلیونها ایرانی است. به همین دلیل رژیم سعی دارد شروین را ساکت کند، چرا که ترانه او صدای مبارزه ایرانیان علیه استبداد را بلند کرد.»
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران هم در آن زمان حکم زندان حاجیپور را ادامه «رفتار غیردموکراتیک رژیم ایران» خواند.
بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی ساکن ایران روز ۹ مرداد با به اشتراکگذاری پستی در ایکس، از مسعود پزشکیان، رییس جدید دولت جمهوری اسلامی خواست برای توقف اجرای حکم زندان حاجیپور اقدام کند.
در این درخواست آمده است: «در روز تحلیف شما، خبر تلخ قطعیشدن حکم شروین حاجیپور کام همه ما را تلخ کرد، آن هم بهخاطر ترانهای که در ستادهای انتخاباتی شما شنیده میشد. امیدوارم در نخستین روز از رسمی شدن ریاستجمهوری، با پیگیری شخص جنابعالی این حکم متوقف شود.»
ترانه «برای» که تنها ۴۸ ساعت بعد از انتشار به ۴۰ میلیون بازدید رسید، به نمادی برای خیزش انقلابی ایرانیان در پی قتل حکومتی مهسا امینی به دست گشت ارشاد بدل شد.
مراسم تحلیف پزشکیان، ساعت ۱۶ روز سهشنبه ۹ مرداد ماه به وقت محلی با حضور هیاتهای خارجی و مقامات کشوری و لشکری در صحن مجلس شورای اسلامی برگزار شد.
پزشکیان پس از آن که تعهد داد از نظام و قانون اساسی جمهوری اسلامی به عنوان نهمین رییسجمهوری پاسداری کند، در یک سخنرانی در این مراسم بار دیگر تاکید کرد دولت چهاردهم بر اساس «سند چشمانداز و سیاستهای کلی» مصوب رهبر جمهوری اسلامی عمل خواهد کرد.
او با اشاره به مذاکرات هستهای افزود: «دولت من هرگز تسلیم زورگویی، فشار و استاندارهای دوگانه نخواهد شد. تجربه دو دهه مذاکره با ایران باید دولتهای طرف مذاکره را به این درک رسانده باشد که ما پایبند به تعهداتمان هستیم و مردم و رهبری و نظام سیاسی به زیادهخواهی پاسخ نمیدهند.»
به تازگی آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، اعلام کرده که جمهوری اسلامی احتمالا «یک یا دو هفته» تا دستیابی به مواد شکافتپذیر که برای تولید سلاح هستهای لازم است، فاصله دارد.
پزشکیان در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داد برای برداشته شدن تحریمها با آمریکا مذاکره کند اما بلینکن درباره انتظارات آمریکا از دولت آینده پزشکیان گفته است: «واقعیت این است که رهبر جمهوری اسلامی همچنان در مورد همه چیز تصمیم میگیرد و بنابراین ما توقع زیادی نداریم، اما خواهیم دید که او [پزشکیان] و تیمش پس از روی کار آمدن چه خواهند کرد.»
پزشکیان در سخنرانی خود در مجلس، بار دیگر علیه اسرائیل موضع گرفت و در پی این اظهارات، شماری از حاضران در مراسم، در حضور مهمانان خارجی لحظاتی علیه اسرائیل و آمریکا شعار سر دادند.
میهمانان اصلی
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، نعیم قاسم، قائم مقام دبیرکل حزبالله لبنان و محمد عبدالسلام، سخنگوی گروه حوثیهای یمن، از سخنان پزشکیان علیه اسرائیل استقبال کردند و برای او کف زدند.
حماس روز سهشنبه نهم مرداد در بیانیهای اعلام کرد هنیه با پزشکیان دیدار و گفتوگو کرد.
هنیه طی این دیدار پزشکیان را در جریان آخرین تحولات سیاسی و میدانی جنگ غزه قرار داد و از مواضع جمهوری اسلامی در آن چه «حمایت از مردم فلسطین» خواند، قدردانی کرد.
پزشکیان در دیدار با هنیه گفت: «یقین داریم مقاومت مردم و مجاهدان فلسطینی به پیروزی نهایی و آزادی سرزمین فلسطین ختم میشود.»
پزشکیان روز دوشنبه هشتم مرداد در دیدار با زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین نیز گفت که تغییر دولتها در ایران موجب تاثیرگذاری بر حمایت جمهوری اسلامی از گروههای فلسطینی نمیشود.
پزشکیان در دیدار با محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیهای یمن، از حملات این گروه علیه اسرائیل و ناوبری دریایی استقبال کرد و گفت که اقدامات این گروه، اسرائیل و حامیان این کشور را «تحت فشار گذاشته» است.
او افزود: «با همکاری کشورهای اسلامی باید بساط ظلم به مسلمانان برچیده شود.»
همزمان و روز سهشنبه، علی خامنهای با سران گروههای فلسطینی و رهبران برخی کشورهای خارجی که برای شرکت در مراسم تحلیف پزشکیان به تهران سفر کردهاند، دیدار کرد.
بنا بر اعلام «ستاد برگزاری مراسم تحلیف»، این مراسم با حضور مقامات ۸۶ کشور و ۱۱۴ هیات خارجی برگزار شد و بیش از ۶۰۰ خبرنگار داخلی و بینالمللی آن را پوشش میدهند.
آدام بایلان، عضو پارلمان اروپا، در نامهای به جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به اعزام انریکه مورا، قائممقام مسئول روابط خارجی اتحادیه اروپا به مراسم تحلیف پزشکیان در ایران اعتراض کرد.
بایلان در نامه خود این اقدام را «بسیار نامناسب و خطرناک» توصیف کرد و گفت: «تعامل با رژیمهایی که صلح و امنیت را تهدید میکنند پیام اشتباهی میفرستد و اعتبار ما را در صحنه جهانی تضعیف میکند.»
حسین آقایی، پژوهشگر روابط بینالملل و امور استراتژیک در گفتوگو با ایراناینترنشنال درباره دولت پزشکیان گفت: «سیاست فریب جمهوری اسلامی پس از انتصاب پزشکیان نیز تشدید تنش در منطقه و تشدید تنش اتمی است.»
او افزود: «اینها ابزارهایی هستند که جمهوری اسلامی برای اخاذی از آمریکا و قدرتهای اروپایی استفاده میکند.»