ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین روز چهارشنبه، ۱۴ شهریور، دستور برزگترین تغییر در دولت خود از زمان آغاز حمله روسیه به این کشور را صادر کرد و گفت که اوکراین به «انرژی جدید» نیاز دارد.
زلنسکی روز چهارشنبه در یک نشست خبری مشترک با سیمون هریس، نخست وزیر ایرلند، گفت: «ما امروز به انرژی جدید نیاز داریم و این گامها فقط بهدلیل تقویت کشور در زمینههای مختلف برداشته شده است.»
در تحولات مربوط به تغییرات عمده در دولت، شش وزیر، از جمله دیمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین، از مقام خود استعفا کردند. پارلمان استعفای چهار وزیر را پذیرفته است که از جمله شامل معاون نخستوزیر و مسوول ادغام اروپا و وزیر صنایع استراتژیک میشود که بر تولید تسلیحات در اوکراین نظارت دارد.
قانونگذاران گفتند که انتظار میرود پارلمان استعفای کولبا را در روز پنجشنبه بررسی کند.
پس از زلنسکی، کولبا ۴۳ ساله شناختهشدهترین چهره اوکراین در خارج از کشور بود که در دیدار با رهبران سراسر جهان برای جلب حمایت نظامی و سیاسی آنها میکوشید.
زلنسکی همچنین در روز چهارشنبه با نمایندگان عضو حزب خود، حزب «خدمتگزار مردم»، دیدار کرد.
پس از این دیدار دیوید آراخامیا، رهبر گروه پارلمانی حزب خدمتگزار مردم گفت که شرکتکنندگان در این نشست از درخواستهای رییسجمهوری برای اعمال تغییرات در ترکیب هیات دولت حمایت میکنند.
او در تلگرام نوشت: «بر اساس نتایج جلسه، یک تصویری کلی از چرخش افراد برای تقویت دولت تهیه شد.»
در فهرست نامزدهایی که برای جایگزینی وزیران مستعفی در نظر گرفته شده است، از آندری سیبیها، معاون اول وزیر امور خارجه، بهعنوان جانشین بالقوه کولبا نام برده شده است.
تاخیر در اعمال تغییرات
تحلیلگران گفتند که قرار بود این تغییرات پیش از این صورت گیرد، اما انجام آن به تعویق افتاد زیرا زلنسکی بر مذاکرات با شرکای غربی کییف برای تامین کمکهای نظامی و مالی تمرکز کرده بود.
ولودیمیر فسنکو، تحلیلگر سیاسی مستقر در کییف، به رویترز گفت: «این یک بازنگری برنامهریزی شده در اعضای هیات دولت است. اکنون نیمی از اعضای دولت در مقام خود ابقا خواهند شد. این، شیوه کار زلنسکی است. او معتقد است که وزیر جدید، انرژی جدید و رویکردهای جدید را به ارمغان میآورد و فعالتر کار میکند. او با این تغییرات دقیقا در پی چنین اثری است.»
به گفته او، خروج کولبا از دولت تغییر عمدهای در سیاست خارجی اوکراین ایجاد نمیکند.
روسیه در واکنش به این تغییرات گفت که تغییرات دولت در اوکراین به هیچوجه بر روند مذاکرات صلح تاثیر نخواهد گذاشت، هرچند اساسا چشماندازی برای این مذاکرات وجود ندارد.
چند ماه آینده برای زلنسکی کلیدی است زیرا او به دنبال جلب حمایت بیشتر غرب و به دست گرفتن ابتکار عمل در جنگ با روسیه است.
زلنسکی در اواخر ماه سپتامبر به ایالات متحده سفر میکند و امیدوار است طرحی برای پیروزی در جنگ را به یکی از اصلیترین متحدان خود، جو بایدن رییسجمهوری آمریکا اراپه کند.
تغییرات عمده در دولت اوکراین در حالی رخ میدهد که نیروهای روسی در شرق اوکراین در حال پیشروی هستند، هرچند نیروهای اوکراین نیز در منطقه کورسک روسیه به موفقیتهایی دست یافتهاند.
مسکو در هفتههای اخیر حملات پهپادی و موشکی خود به اوکراین را تشدید کرده است. روز سه شنبه، دست کم ۵۰ نفر، از جمله شماری از سربازان اوکراین، با دو موشک در شهر پولتاوا در مرکز اوکراین در مرگبارترین حمله جنگ در سال جاری کشته شدند.
تحلیلگران میگویند که دست زلنسکی برای تغییرات چندان باز نیست و انتظار میرود برخی از وزیران مستعفی، دوباره به سمتهای جدید منصوب شوند.
الکساندر کامیشین، وزیر صنایع استراتژیک که از مقام خود کناره گرفته است و بر جهش تولید تسلیحات داخلی نظارت داشت، روز سه شنبه گفت که در بخش دفاعی، در نقش متفاوتی باقی خواهد ماند.
در حال حاضر و در شرایطی که از ۲۱ وزارتخانه، ۱۰ وزارتخانه وزیر ندارند، قرار است پارلمان اوکراین روز پنجشنبه نیز به بررسی استعفاها و انتصابات جدید ادامه دهد.
روابط بین آنکارا و قاهره در سال ۲۰۱۳پس از آنکه سیسی، فرمانده وقت ارتش مصر، محمد مرسی اولین رییسجمهور منتخب دموکراتیک مصر و از اعضا اخوانالمسلمین را با کودتای نظامی از قدرت برکنار کرد، به شدت تیره شد.
روابط دو کشور از سال ۲۰۲۰، زمانی که آنکارا تحرکات دیپلماتیک خود را برای کاهش تنش با رقبای منطقهای خود، از جمله امارات متحده عربی، عربستان سعودی و مصر آغاز کرد، رو به بهبود رفته است.
در پیشرفتی قابل ملاحظه، سال ۲۰۲۳، آنکارا و قاهره، مناسبات دیپلماتیک خود را به سطح سفرا بازگرداندند و ترکیه اعلام کرد یک قرارداد فروش و تحویل پهپادهای تهاجمی نظامی را با مصر امضا کرده است.
چند ماه پس از مبادله سفرا، در ماه فوریه سال جاری میلادی هم، اردوغان برای اولین بار از سال ۲۰۱۲، به مصر سفر کرد.
اردغان در جریان این سفر گفت دو کشور قصد دارند در زمان کوتاهی حجم مبادلات تجاری دو طرفه را نزدیک به پنج میلیارد دلار افزایش دهند.
اردوغان چهارشنبه ۱۴ شهریور در فرودگاه آنکارا از سیسی استقبال کرد و رهبران دو کشور پس از مراسم استقبال در کاخ ریاستجمهوری، در اولین جلسه شورای همکاریهای راهبردی مصر و ترکیه حضور پیدا کردند.
روابط عمومی دفتر ریاست جمهوری ترکیه پیشتر در غروب سهشنبه ۱۳ شهریور در بیانیهای اعلام کرده بود: «در این دیدار همه جنبههای مناسبات ترکیه و مصر بازبینی میشود و اقدامات مشترک برای توسعه همکاری بین طرفین بررسی میشود و رهبران دو کشور درباره موضوعات مهم بینالمللی و منطقهای، به خصوص حملات اسرائیل به نوار غزه و مناطق اشغالی فلسطین، گفتگو میکنند.»
اردوغان در جریان کنفرانس مطبوعاتی مشترک با اشاره به اینکه آنکارا بهویژه میخواهد روابط خود را با مصر در زمینه گاز طبیعی و انرژی هستهای عمیقتر کند، گفت: «با ذهنیت برد-برد، ما روابط چندبعدی خود را پیش خواهیم برد.»
به گفته اردوغان، ترکیه و مصر میخواهند تجارت سالانه را در پنج سال آینده از ۵میلیارد دلار به ۱۵میلیارد دلار افزایش دهند.
او افزود که آنکارا و قاهره موضع «مشترک» در مورد مسئله فلسطین دارند، و سیسی گفت هر دو طرف خواستار آتشبس در غزه و پایان خشونتها در کرانه باختری هستند.
ترکیه که اسرائیل را به دلیل حمله به غزه محکوم کرده است، برای فلسطینیان هزاران تُن کمک به مصر ارسال کرده است و از تلاشهای انسانی قاهره و نقش آن به عنوان میانجی در مذاکرات آتشبس و توافق تبادل گروگانها تمجید کرده است.
به گفته سیسی آنها همچنین درباره وضعیت لیبی که دو کشور مدتها در آن با هم اختلاف داشتند و از جناحهای متضاد در یک درگیری حلنشده حمایت میکردند، با هم گفتوگو کردند.
سیسی با اشاره به ضرورت برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در لیبی، گفت: «با برگزاری همزمان انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی در لیبی، خروج نیروهای خارجی غیرقانونی و مزدوران از این کشور و پایان دادن به حضور شبهنظامیان مسلح، صفحه بحران جاری در لیبی بسته شود.»
گفتنی است که وزرای دو کشور در جریان این سفر، ۱۸تفاهمنامه همکاری در زمینههای انرژی، دفاع، گردشگری، بهداشت، کشاورزی، مالی، فرهنگ، آموزش و حملونقل امضا کردند.