خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع آگاه ایرانی، گزارش داده علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، چند روز پیش از کشته شدن حسن نصرالله، رهبر حزبالله لبنان، به او هشدار داده بود که فورا از لبنان خارج شود و اکنون هم به شدت نگران نفوذ اسرائیل در ردههای ارشد دولتی در تهران است.
بر اساس این گزارش، بلافاصله پس از انفجار پیجرهای بمبگذاریشده حزبالله در ۲۷ شهریور، خامنهای با ارسال پیامی توسط یک فرستاده خود از دبیرکل حزبالله خواست تا به ایران برود.
یکی از این منابع که یک مقام ارشد جمهوری اسلامی است، گفته خامنهای با استناد به گزارشهای اطلاعاتی مبنی بر اینکه اسرائیل در حزبالله عواملی دارد و قصد دارد نصرالله را بکشد، از او خواسته لبنان را ترک کند و به ایران برود.
به گفته این مقام، این پیام را عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه و مسئول سپاه لبنان برای نصرالله برد.
مشخص نیست نیلفروشان چه زمانی این پیام را به دبیرکل حزبالله داده و واکنش او چه بوده است، چون او هم که در زمان بمباران پناهگاه نصرالله در کنار او بود، در این حمله کشته شد.
به گفته این مقام ارشد، خامنهای که از روز شنبه در یک مکان امن در داخل ایران به سر میبرد، شخصا دستور داد تا سهشنبه ۱۰ مهر رگباری از حدود دویست موشک به سمت اسرائیل شلیک شود.
سپاه پاسداران در بیانیهای اعلام کرد این حمله به انتقام کشته شدن نصرالله و نیلفروشان بوده است.
در این بیانیه همچنین به کشته شدن اسماعیل هنیه رهبر حماس در در تهران و حملات اسرائیل به لبنان اشاره شده است. این در حالی است که اسرائیل مسئولیت قتل هنیه را بر عهده نگرفته است.
در همین حال اسرائیل روز سهشنبه آنچه را که تهاجم زمینی «محدود» به حزبالله در جنوب لبنان توصیف کرد، آغاز کرد.
وزارت خارجه جمهوری اسلامی و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که بر سازمان اطلاعات خارجی موساد نظارت دارد، به درخواستهای رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
کشتن نصرالله به دنبال دو هفته حملات دقیق اسرائیل انجام شد که انبارهای تسلیحاتی حزبالله را ویران کرد، نیمی از شورای رهبری حزبالله را از بین برد و فرماندهی ارشد نظامی آن را کشت.
رویترز در گزارش خود تاکید کرده که در گفتگو با ۱۰ منبع آگاه، آنها نگرانی جمهوری اسلامی از امنیت خامنهای و از دست دادن اعتماد، هم در درون حزبالله و هم در نظام ایران و هم بین حزبالله و جمهوریاسلامی، را تایید کردهاند.
این خبرگزاری نوشت که چنین وضعیتی میتواند عملکرد موثر گروههای شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی در منطقه موسوم به «محور مقاومت» را پیچیده کند.
حزبالله که با حمایت جمهوری اسلامی در اولین سالهای پس از انقلاب ایران تاسیس شد، مدتها قدرتمندترین عضو این ائتلاف بوده است.
چهار منبع لبنانی به رویترز گفتهاند، بینظمی موجود و بحران بیاعتمادی همچنین انتخاب رهبر جدید را برای حزبالله سخت کرده است، زیرا بیم آن میرود که تداوم نفوذ جانشین نصرالله را بر تشکیلات و پیروان حزبالله در معرض خطر قرار دهد.
مگنوس رانستورپ، کارشناس حزبالله در دانشگاه دفاع سوئد، درباره آسیب عمیقی که به حزبالله وارد شده، با اشاره به اینکه تضعیف حزبالله، ظرفیت ایران برای حمله به مرزهای اسرائیل را کاهش داده، گفت: «اصولا ایران بزرگترین سرمایهگذاری خود را در دهههای گذشته از دست داد.»
این کارشناس نظامی تاکید کرد که حمله اسرائیل به مقر حزبالله، «جمهوری اسلامی را به شدت تکان داد. این نشان میدهد که چگونه جمهوری اسلامی عمیقا مورد نفوذ قرار گرفته: آنها نه تنها نصرالله را کشتند، بلکه نیلفروشان را نیز کشتند که مشاور نظامی مورد اعتماد خامنهای بود.»
رانستورپ معتقد است که ظرفیت نظامی و کادر رهبری از دست رفته حزبالله ممکن است جمهوری اسلامی را به سمت نوع حملاتی علیه سفارتخانهها و پرسنل اسرائیل در خارج از کشور سوق دهد که قبل از ظهور نیروهای نیابتی خود بیشتر به آن میپرداخت.
یک مقام ارشد دیگر جمهوری اسلامی هم که با رویترز صحبت کرده گفت مرگ نصرالله مقامات جمهوری اسلامی را بر آن داشته است تا به طور کامل درباره نفوذهای احتمالی در صفوف خود نظام، از سپاه پاسداران گرفته تا مقامات ارشد امنیتی، تحقیق کنند.
مقام ارشد اولی با اشاره به اینکه تهران به برخی از اعضای سپاه که به لبنان سفر کرده بودند مشکوک شده است، گفت: «آنها به ویژه بر روی کسانی که به خارج از کشور سفر میکنند یا اقوامشان در خارج از ایران زندگی میکنند تمرکز دارند.»
به گفته این مقام ارشد، زمانی که یکی از این افراد، پرسوجو کردن در مورد محل اختفای نصرالله، به ویژه در مورد اینکه چه مدت در مکانهای خاص باقی میماند، را شروع کرد، نگرانیها آغاز شد.
این مقام گفته که این فرد به همراه چند نفر دیگر پس از به صدا درآمدن زنگ خطر در محافل اطلاعاتی جمهوری اسلامی دستگیر شده است.
این مقام بدون آن که توضیحی درباره این فرد بدهد گفت که خانواده این فرد از پیش به خارج از ایران نقل مکان کرده بودند.
مقام دوم گفت این ترور باعث ایجاد بیاعتمادی بین تهران و حزبالله و در درون حزبالله شده است: «اعتمادی که همه چیز را حفظ کرده بود از بین رفته است.»
یک منبع سوم نزدیک به نظام ایران نیز گفت که رهبر «دیگر به کسی اعتماد ندارد».
دو منبع حزبالله و یک مقام امنیتی لبنان به رویترز گفتند که زنگ خطر در تهران و حزب الله در مورد نفوذ احتمالی موساد پس از کشته شدن فواد شکر فرمانده حزبالله در ماه ژوئیه در حمله هوایی اسرائیل به یک مکان مخفی در بیروت در حین دیدار با یک فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به صدا درآمده بود.
کمی پس از کشتهشدن فواد شکر، اسماعیل هنیه هم در تهران کشته شد.
برخلاف کشته شدن هنیه، اسرائیل علنا مسئولیت کشتن شکر را بر عهده گرفت. نصرالله در مراسم تشییع جنازهاش از او به عنوان شخصیتی محوری در تاریخ حزبالله یاد کرد که مهمترین قابلیتهای حزبالله را ساخته بود.
ارتش اسرائیل گفته است که شکر موجب توسعه پیشرفتهترین تسلیحات حزبالله از جمله موشکهای هدایتشونده دقیق بوده و مسئول عملیات گروههای شیعی علیه اسرائیل در سال گذشته بوده است.
رویترز نوشت که با وجود توصیه خامنهای به خروج نصرالله از لبنان، او به امنیت و به حلقه داخلی خود کاملا اعتماد داشت.
علی الامین، سردبیر سایت خبری جنوبیه که بر جامعه شیعیان و حزبالله متمرکز است، گفت که بر اساس برخی گزارشها، حزبالله پس از انفجار پیجرها صدها نفر را برای بازجویی بازداشت کرده است.
در همین حال، هفت منبع به رویترز گفتند حزبالله از کشته شدن نصرالله در پناهگاه عمیق خود در یک ستاد فرماندهی، متعجب شده و از نفوذ موفقیتآمیز اسرائیل به این گروه شوکه شده است.
اعلام لغو پروازها در ایران پس از پایان موشکپرانی جمهوری اسلامی به اسرائیل و در حالی صورت گرفت که آسمان کشور در هنگام انجام این عملیات، «کلیر» نشده بود و ترافیک هوایی بر فراز ایران برقرار بود.
پس از حمله موشکی به اسرائیل و در ساعت ۲۱:۳۰ سهشنبه ۱۰ مهر، سعید چلندری، مدیرعامل شهر فرودگاهی «امام خمینی» اعلام کرد پروازها با مبدا و مقصد این فرودگاه متوقف شدهاند.
چلندری گفت: «با توجه به شلیکهای انجام شده، پروازهایی که احساس کنیم نگرانی در خصوص آنها وجود دارد به مبدا بازمیگردند یا اجازه تیکآف به آنها داده نمیشود.»
پس از آن جعفر یازرلو، سخنگوی سازمان هواپیمایی جمهوری اسلامی از لغو کلیه پروازها در سراسر کشور تا ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه خبر داد. محدودیتی که بر اساس آخرین گزارشها تا ساعت پنج صبح روز پنجشنبه ۱۲ مهر تمدید شده است.
یازرلو بدون در نظر گرفتن مجموعه خسارتهای وارد شده به مسافران پروازهای داخلی و بینالمللی گفت در صورت لزوم همه هزینه بلیت آنان مسترد خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری رویترز و بر اساس نقشه فلایترادار۲۴ در بامداد روز چهارشنبه، پس از اینکه جمهوری اسلامی اعلام کرد حمله موشکی به اسرائیل پایان یافته است، چند پرواز بر فراز حریم هوایی جمهوری اسلامی مشاهده شد.
با این حال پروازها در سراسر منطقه، تغییر مسیر داده یا مختل شدند.
در پی تشدید درگیریها، شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان پروازهای خود را به اسرائیل و لبنان لغو کرده و برخی از آنها اعلام کردند بسته به وضعیت امنیتی، این پروازها حداقل تا اواسط اکتبر انجام نمیشوند.
شرکتهای بریتیش ایرویز و ایرفرانس اعلام کردهاند لغو پروازهای آنها به فرودگاه بن گوریون تلآویو، حداقل تا اوایل هفته آینده ادامه خواهد داشت.
تاثیر بر فرودگاهها
انتخاب بسیاری از پروازها برای اجتناب از بخشهایی از حریم هوایی خاورمیانه، باعث شده است ترافیک هوایی بر فراز محورهای استانبول، قاهره و آنتالیا متراکم شود.
به گزارش رویترز، در فرودگاه بینالمللی دوبی ۸۵ درصد پروازهای خروجی با تاخیر همراه شده است.
همزمان فرودگاه بینالمللی رفیق حریری بیروت ۶۰ درصد پروازهای خود را لغو کرده و ۶۷ درصد پروازهای ورودی به فرودگاه بینالمللی کویت نیز با تاخیر انجام شده است.
جمهوری اسلامی روز سهشنبه بزرگترین حمله موشکی خود را علیه اسرائیل به تلافی کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس در سفر به تهران، سید حسن نصرالله دبیرکل حزبالله لبنان و عباس نیلفروشان، فرمانده سپاه پاسداران در لبنان در هفتههای گذشته، انجام داد.
این حمله در اسرائیل تلفاتی به همراه نداشت اما احتمال وقوع درگیریها را در منطقه تا حدی زیادی افزایش داد.