دلایل هفت‌گانه اسرائیل برای حمله به جمهوری اسلامی

بر اساس این گزارش، بلافاصله پس از انفجار پیجرهای بمب‌گذاری‌شده حزب‌الله در ۲۷ شهریور، خامنه‌ای با ارسال پیامی توسط یک فرستاده‌ خود از دبیرکل حزب‌الله خواست تا به ایران برود.

یکی از این منابع که یک مقام ارشد جمهوری اسلامی است، گفته خامنه‌ای با استناد به گزارش‌های اطلاعاتی مبنی بر این‌که اسرائیل در حزب‌الله عواملی دارد و قصد دارد نصرالله را بکشد، از او خواسته لبنان را ترک کند و به ایران برود.

به گفته این مقام، این پیام را عباس نیلفروشان، معاون عملیات سپاه و مسئول سپاه لبنان برای نصرالله برد.

مشخص نیست نیلفروشان چه زمانی این پیام را به دبیرکل حزب‌الله داده و واکنش او چه بوده است، چون او هم که در زمان بمباران پناهگاه نصرالله در کنار او بود، در این حمله کشته شد.

به گفته این مقام ارشد، خامنه‌ای که از روز شنبه در یک مکان امن در داخل ایران به سر می‌برد، شخصا دستور داد تا سه‌شنبه ۱۰ مهر رگباری از حدود دویست موشک به سمت اسرائیل شلیک شود.

سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرد این حمله به انتقام کشته شدن نصرالله و نیلفروشان بوده است.

در این بیانیه همچنین به کشته شدن اسماعیل هنیه رهبر حماس در در تهران و حملات اسرائیل به لبنان اشاره شده است. این در حالی است که اسرائیل مسئولیت قتل هنیه را بر عهده نگرفته است.

در همین حال اسرائیل روز سه‌شنبه آنچه را که تهاجم زمینی «محدود» به حزب‌الله در جنوب لبنان توصیف کرد، آغاز کرد.

وزارت خارجه جمهوری اسلامی و دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که بر سازمان اطلاعات خارجی موساد نظارت دارد، به درخواست‌های رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادند.

کشتن نصرالله به دنبال دو هفته حملات دقیق اسرائیل انجام شد که انبارهای تسلیحاتی حزب‌الله را ویران کرد، نیمی از شورای رهبری حزب‌الله را از بین برد و فرماندهی ارشد نظامی آن را کشت.

رویترز در گزارش خود تاکید کرده که در گفتگو با ۱۰ منبع آگاه، آن‌ها نگرانی جمهوری اسلامی از امنیت خامنه‌ای و از دست دادن اعتماد، هم در درون حزب‌الله و هم در نظام ایران و هم بین حزب‌الله و جمهوری‌اسلامی، را تایید کرده‌اند.

این خبرگزاری نوشت که چنین وضعیتی می‌تواند عملکرد موثر گروه‌های شبه‌نظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی در منطقه موسوم به «محور مقاومت» را پیچیده کند.

حزب‌الله که با حمایت جمهوری اسلامی در اولین سال‌های پس از انقلاب ایران تاسیس شد، مدت‌ها قدرتمندترین عضو این ائتلاف بوده است.

چهار منبع لبنانی به رویترز گفته‌اند، بی‌نظمی موجود و بحران بی‌اعتمادی همچنین انتخاب رهبر جدید را برای حزب‌الله سخت کرده است، زیرا بیم آن می‌رود که تداوم نفوذ جانشین نصرالله را بر تشکیلات و پیروان حزب‌الله در معرض خطر قرار دهد.

مگنوس رانستورپ، کارشناس حزب‌الله در دانشگاه دفاع سوئد، درباره آسیب عمیقی که به حزب‌الله وارد شده، با اشاره به این‌که تضعیف حزب‌الله، ظرفیت ایران برای حمله به مرزهای اسرائیل را کاهش داده، گفت: «اصولا ایران بزرگترین سرمایه‌گذاری خود را در دهه‌های گذشته از دست داد.»

این کارشناس نظامی تاکید کرد که حمله اسرائیل به مقر حزب‌الله، «جمهوری اسلامی را به شدت تکان داد. این نشان می‌دهد که چگونه جمهوری اسلامی عمیقا مورد نفوذ قرار گرفته: آن‌ها نه تنها نصرالله را کشتند، بلکه نیلفروشان را نیز کشتند که مشاور نظامی مورد اعتماد خامنه‌ای بود.»

رانستورپ معتقد است که ظرفیت نظامی و کادر رهبری از دست رفته حزب‌الله ممکن است جمهوری اسلامی را به سمت نوع حملاتی علیه سفارتخانه‌ها و پرسنل اسرائیل در خارج از کشور سوق دهد که قبل از ظهور نیروهای نیابتی خود بیشتر به آن می‌پرداخت.

یک مقام ارشد دیگر جمهوری اسلامی هم که با رویترز صحبت کرده گفت مرگ نصرالله مقامات جمهوری اسلامی را بر آن داشته است تا به طور کامل درباره نفوذهای احتمالی در صفوف خود نظام، از سپاه پاسداران گرفته تا مقامات ارشد امنیتی، تحقیق کنند.

مقام ارشد اولی با اشاره به این‌که تهران به برخی از اعضای سپاه که به لبنان سفر کرده بودند مشکوک شده است، گفت: «آن‌ها به ویژه بر روی کسانی که به خارج از کشور سفر می‌کنند یا اقوام‌شان در خارج از ایران زندگی می‌کنند تمرکز دارند.»

به گفته این مقام ارشد، زمانی که یکی از این افراد، پرس‌وجو کردن در مورد محل اختفای نصرالله، به ویژه در مورد این‌که چه مدت در مکان‌های خاص باقی می‌ماند، را شروع کرد، نگرانی‌ها آغاز شد.

این مقام گفته که این فرد به همراه چند نفر دیگر پس از به صدا درآمدن زنگ خطر در محافل اطلاعاتی جمهوری اسلامی دستگیر شده است.

این مقام بدون آن که توضیحی درباره این فرد بدهد گفت که خانواده این فرد از پیش به خارج از ایران نقل مکان کرده بودند.

مقام دوم گفت این ترور باعث ایجاد بی‌اعتمادی بین تهران و حزب‌الله و در درون حزب‌الله شده است: «اعتمادی که همه چیز را حفظ کرده بود از بین رفته است.»

یک منبع سوم نزدیک به نظام ایران نیز گفت که رهبر «دیگر به کسی اعتماد ندارد».

دو منبع حزب‌الله و یک مقام امنیتی لبنان به رویترز گفتند که زنگ خطر در تهران و حزب الله در مورد نفوذ احتمالی موساد پس از کشته شدن فواد شکر فرمانده حزب‌الله در ماه ژوئیه در حمله هوایی اسرائیل به یک مکان مخفی در بیروت در حین دیدار با یک فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به صدا درآمده بود.

کمی پس از کشته‌شدن فواد شکر، اسماعیل هنیه هم در تهران کشته شد.

برخلاف کشته شدن هنیه، اسرائیل علنا مسئولیت کشتن شکر را بر عهده گرفت. نصرالله در مراسم تشییع جنازه‌اش از او به عنوان شخصیتی محوری در تاریخ حزب‌الله یاد کرد که مهم‌ترین قابلیت‌های حزب‌الله را ساخته بود.

ارتش اسرائیل گفته است که شکر موجب توسعه پیشرفته‌ترین تسلیحات حزب‌الله از جمله موشک‌های هدایت‌شونده دقیق بوده و مسئول عملیات گروه‌های شیعی علیه اسرائیل در سال گذشته بوده است.

رویترز نوشت که با وجود توصیه خامنه‌ای به خروج نصرالله از لبنان، او به امنیت و به حلقه داخلی خود کاملا اعتماد داشت.

علی الامین، سردبیر سایت خبری جنوبیه که بر جامعه شیعیان و حزب‌الله متمرکز است، گفت که بر اساس برخی گزارش‌ها، حزب‌الله پس از انفجار پیجرها صدها نفر را برای بازجویی بازداشت کرده است.

در همین حال، هفت منبع به رویترز گفتند حزب‌الله از کشته شدن نصرالله در پناهگاه عمیق خود در یک ستاد فرماندهی، متعجب شده و از نفوذ موفقیت‌آمیز اسرائیل به این گروه شوکه شده است.

رسانه‌های ایران خبر دادند پزشکیان دهم مهرماه ۱۴۰۳، برای اولین بار از زمان آغاز ریاست جمهوری خود در جلسه «شورای عالی فضای مجازی» شرکت کرد.

در این جلسه رئیس دولت چهاردهم، ضمن محکومیت هدف قرارگرفتن حسن نصرالله و عباس نیلفروشان، خواستار «یک ارزیابی دقیق از اینکه در هر لایه‌ای از عرصه فضای مجازی در چه نقطه‌ای قرار داریم»، شد.

پزشکیان با تاکید بر لزوم اجرایی شدن سیاست‌های ابلاغی رهبر جمهوری اسلامی در حوزه فضای مجازی، افزود: «حتما باید بدانیم که در حال حاضر وضعیت موجود ما در حوزه فضای مجازی چیست و سپس سراغ تدوین برنامه و اجرای آن برویم؛ از این رو مرکز ملی فضای مجازی باید گزارشی از وضع موجود و اولویت‌های اجرایی را براساس منابع موجود و با همکاری دستگاه‌ها و سازمان‌ها مرتبط تهیه و به صحن شورای‌عالی فضای مجازی ارائه کند.»

شورای عالی فضای مجازی یکی از اصلی‌ترین مراکز فیلترینگ و اعمال سانسور و محدودسازی دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت است. این شورا اسفند سال ۱۳۹۰ با فرمان رهبر جمهوری اسلامی تشکیل شد.

شورای عالی فضای مجازی ۱۸ عضو حقوقی و ۱۰ عضو حقیقی دارد. اعضای حقیقی مستقیما از طرف خامنه‌ای منصوب شدند. از ۱۸ عضو حقوقی، رییس قوه قضاییه، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صداوسیما، فرمانده کل سپاه پاسداران و فرمانده کل فراجا کسانی هستند که از طرف خامنه‌ای منصوب شدند. دادستان کل کشور دیگر عضو حقوقی این شورا از سوی رییس قوه قضاییه منصوب شده و وزرای اطلاعات، دفاع، ارشاد، علوم و آموزش و پرورش هم با نظر خامنه‌ای منصوب می‌شوند.

یکی از مهم‌ترین مصوبه‌های این شورا، ایجاد شبکه ملی اطلاعات کشور یا همان اینترانت داخلی است که با هدف محدود کردن استفاده شهروندان ایرانی از اینترنت جهانی راه‌اندازی شده است.

پزشکیان در ادامه با بیان اینکه دولت چهاردهم به دنبال اجرای قانون است و حتما قانون را اجرا خواهد کرد، اظهار داشت: «باید از ظرفیت فضای مجازی به صورت حداکثری استفاده کنیم و در این راستا، استفاده از توان و نیروی انسانی داخلی، بسیار مهم است.»

از وعده رفع فیلتر، تا دستور مقابله با فیلترشکن

از جمله تبلیغات انتخاباتی اصلاح‌طلبان در حمایت از پزشکیان، رفع فیلتر شبکه‌های اجتماعی بود. شخص پزشکیان در زمان انتخابات هم شعار برخورد با فیلترشکن فروشی را داده بود، اما تاکید می‌کرد این کار را همزمان با رفع فیلترینگ خواهد کرد، به طوری که کاربران نیازی به استفاده از فیلترشکن نداشته باشند.

او پیشتر در یکی از مناظره‌های انتخاباتی با انتقاد از فروش فیلترشکن در ایران گفته بود: «با رواج فیلترشکن، امکان رصد و تشخیص کاربران اینترنت و به تبع آن کنترل آن‌ها از بین خواهد رفت ... در همه کشورهای دنیا در مواقع خاصی اینترنت بسته یا کنترل می‌شود اما به اعتقاد او در شرایط عادی، فیلترینگ باید کاهش یابد.»

حالا خبری از رفع فیلترها در دولت‌ ابراهیم رئیسی و دولت‌های قبلی نیست، با این وجود پزشکیان در شورایی که مسئول فیلترینگ و تهیه مصوباتی است که دسترسی کاربران را به اینترنت محدود می‌کند حضور پیدا کرده است و به جای رفع فیلتر، دستور مقابله با فیلترشکن‌ها را صادر می‌کند.

شامگاه سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۳، جمهوری اسلامی در عملیاتی که آن را «وعده صادق-۲» نامید، حدود ۲۰۰ موشک میان‌برد را به سوی اسرائیل شلیک کرد.

در میان بیانیه‌ها و اظهار نظرها پس از این حمله، اطلاعات متفاوت و بعضا متناقضی درباره نوع موشک‌های به کار گرفته شده در این عملیات، ارائه شده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی تاکید دارند موشک‌های به‌ کار رفته، هایپرسونیک بودند.

با وجود این درباره واقعیت تسلیحات استفاده شده، ابهامات زیادی وجود دارد.

موشک‌ هایپرسونیک باید سرعتی برابر پنج ماخ (پنج برابر سرعت صوت) داشته باشد.

برخی رسانه‌ها موشک‌های جمهوری اسلامی را با موشک «کینژال» روسی مقایسه کردند.

کینژال روسی هواپرتاب است و از روی جنگنده پرتاب می‌شود اما موشک‌های جمهوری اسلامی از روی زمین پرتاب می‌شوند.

صرف‌نظر از سرعت و نوع موشک‌ها، آنها قطعا موشک‌های میان‌بردی بودند که توانستند به اسرائیل برسند. موشک‌هایی که در ادبیات مقامات و رسانه‌های جمهوری اسلامی -به‌خصوص در یک سال اخیر- موشک «اسرائیل‌زن» نامیده‌ می‌شوند.

به دلیل محرمانه بودن اطلاعات نظامی، هرگز رقم دقیق و مشخصی از قیمت و هزینه ساخت موشک‌های جمهوری اسلامی منتشر نشده است و حتی برآورد مشخصی نیز درباره آن وجود ندارد؛ هر چند می‌دانیم برای برنامه موشکی جمهوری اسلامی از زمان جنگ ایران و عراق تاکنون، با توجه به ارقام بودجه نظامی، میلیاردها دلار هزینه داشته است.

ادعای جمهوری اسلامی

آذر ماه ۱۴۰۲، در جریان بازدید غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه از نمایشگاه «دستاوردهای موشکی، پدافندی و فضایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران گفت: «هر تیر موشک فتاح ۲۰۰ هزار دلار قیمت دارد.»

جمهوری اسلامی برای ساخت موشک، با تحریم‌های شدید بین‌المللی روبه‌رو است.

این رژیم برای تامین فن‌آوری‌های به‌ کار رفته در موشک‌هایش باید تحریم‌ها را دور بزند و حتی برای خرید آلیاژهای مورد نیاز در این موشک‌ها، نمی‌تواند مستقیم خریدی انجام دهد.

سال ۲۰۱۹، نیویورک‌تایمز فاش کرد از زمان ریاست‌جمهوری جورج بوش، آمریکا در یک برنامه سری، در عملکرد برنامه موشکی جمهوری اسلامی اختلال ایجاد کرده است.

این روزنامه نوشت مقام‌های آمریکایی می‌دانند جمهوری اسلامی برای تامین اقلام مورد نیاز برنامه موشکی خود به بازار سیاه رو آورده و از همین طریق، در برنامه موشکی آنها اختلال ایجاد می‌کند.

آنها با دستکاری‌های کوچک در طراحی سیستم‌های خریداری شده از سوی جمهوری اسلامی در بازار سیاه و حتی آلیاژهای مورد استفاده در بدنه موشک‌ها، باعث ایجاد اختلال در عملکردشان می‌شوند.

از آنجا که صنعت موشکی جمهوری اسلامی اصولا بر پایه مونتاژ بنا شده است و مواد اولیه آن باید از خارج کشور تهیه شود، گفته‌های حاجی‌زاده به نظر بیشتر تبلیغاتی و غیر واقعی است چرا که ۲۰۰ هزار دلار، حتی یک پنجاهم موشک‌های مشابه خارجی هم نیست؛ حال آن که در موارد مشابه، کشورهای سازنده مثل چین و روسیه، اقلام مصرفی را از بازار سیاه تهیه نمی‌کنند.

برآورد بر اساس قیمت موشک‌های کره شمالی

سال ۲۰۲۲، وب‌سایت انگلیسی صدای آمریکا در گزارشی به موضوع برنامه موشکی کره شمالی پرداخت. در آن مطلب قیمت تمام شده موشک‌های این کشور از کوتاه‌برد تا دوربرد، بین سه تا ۱۰ میلیون دلار به ازای هر فروند برآورد شده است.

جمهوری اسلامی و «جمهوری دموکراتیک خلق کره»، به لحاظ منزوی بودن و برنامه‌های تسلیحاتی شباهت‌های زیادی دارند.

از زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی اخبار و گزارش‌های زیادی از همکاری‌های تسلیحاتی این دو رژیم منتشر شده است.

۱۳۸ هزار میلیارد تومان، هزینه موشک‌هایی که به هدف نمی‌خورند

بر اساس اطلاعات موجود، می‌توان به تخمین گفت هر فروند از موشک‌های میان‌برد مورد استفاده جمهوری اسلامی در حمله به اسرائیل حدودا شش تا هفت میلیون دلار قیمت داشته‌اند.

با توجه به ۲۰۰ فروند موشک شلیک شده، یعنی برای عملیات «وعده صادق-۲»، جمهوری اسلامی بین یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار تا یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار هزینه کرده است.

این رقم با قیمت دلار آزاد، تقریبا برابر ۷۹ هزار میلیارد تومان است اما همه هزینه‌ها نیست.

هزینه‌های جانبی مثل فراهم کردن زیرساخت، لانچرها، هماهنگی، تبلیغات، حمل و نقل و موارد دیگر، همچنین هزینه‌های اقتصادی و تبعات اقتصادی مثل ریزش بورس و افزایش قیمت دلار هم وجود دارد.

این فقط ارزش موشک‌های شلیک شده است؛ موشک‌هایی که تا ۹۰ درصد -احتمالا به دلیل همان طرح سری ایالات متحده برای دستکاری در اقلام خریداری شده از بازار سیاه و پدافند اسرائیل و متحدانش- خنثی شده‌اند و تنها یک فلسطینی بر اثر اصابت بدنه آن کشته شده است.

در عملیات «وعده صادق-۱» هم که فروردین ۱۴۰۳ انجام شد، ۱۵۰ موشک به سوی اسرائیل شلیک شد. این یعنی حدود ۹۷۵ میلیون دلار، تقریبا برابر ۵۹ هزار میلیارد تومان نیز در فروردین، فقط صرف موشک‌های مورد استفاده در عملیات «وعده صادق-۱» شد.

موشک‌های مصرف شده در این دو عملیات تاکنون حدود ۱۳۸ هزار میلیارد تومان خرج روی دست جمهوری اسلامی گذاشته‌اند که البته این هزینه از جیب شهروندان در ایران تامین می‌شود.

جمهوری اسلامی که به دلیل تحریم‌ها‌ همین‌ حالا هم با مشکلات مالی روبه‌روست، اعتبارات بودجه خود را از جمله از محل افزایش مالیات‌ها تامین می‌کند.

فریدمن در گزارش خود با اشاره به این‌که این حمله واکنشی بود به دو اقدام قبلی اسرائیل، کشته شدن حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان و از بین بردن فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در لبنان، تاکید کرد که این حمله نشان‌دهنده عمق درگیری و همکاری جمهوری اسلامی با حزب‌الله در لبنان است.

او با اشاره به این‌که اکثر موشک‌های شلیک شده از سوی نیروی هوایی اسرائیل رهگیری شدند، گفت با این حال، خساراتی به بار آمد و احتمالا تعدادی نیز مجروح شدند.

این حمله، طبق گفته فریدمن، وضعیت پیچیده‌ای را ایجاد کرده‌ و کابینه اسرائیل در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای پاسخ به این حمله است.

این گزینه‌ها ممکن است از یک واکنش نمادین، مشابه آنچه پس از حمله ۲۵ فروردین جمهوری اسلامی انجام شد، تا اقدامات شدیدتر متغیر باشند.

فریدمن حتی احتمال حمله مشترک اسرائیل و آمریکا به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی را مطرح کرد، هرچند تاکید کرد که این تنها یک احتمال است و او چنین اقدامی را توصیه نمی‌کند.

فریدمن گفت که منابع اسرائیلی پیش از وقوع حمله، او را در جریان قرار داده‌بودند که به گفته او، به احتمال فراوان با هدف انتشار خبر در نیویورک تایمز و در نتیجه، بازداشتن جمهوری اسلامی از انجام حمله صورت گرفت.

فریدمن در ادامه گفت ظاهرا مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم تنها یک ساعت قبل از حمله که سپاه پاسداران انجام داد نه ارتش رسمی ایران، از آن مطلع شده‌است. این مسئله، به گفته فریدمن، نشان‌دهنده شکاف‌های داخلی در ساختار قدرت ایران است.

فریدمن با اشاره به نفوذ گسترده اسرائیل در سیستم‌های جمهوری اسلامی و متحدانش مانند حزب‌الله گفت این نفوذ باعث شده که مقامات ایرانی ندانند چه کسی ممکن است برای اسرائیل کار کند و در اعتماد به یکدیگر دچار مشکل شوند.

فریدمن وضعیت کنونی را «خطرناک‌ترین لحظه در خاورمیانه مدرن» توصیف کرد و هشدار داد که احتمال یک جنگ موشکی بین دو قدرت بزرگ وجود دارد، و این در حالی است که یکی از این قدرت‌ها (اسرائیل) قبلا به سلاح هسته‌ای دست یافته و دیگری (جمهوری اسلامی) در آستانه دستیابی به آن است.

فریدمن با اشاره به این‌که این وضعیت می‌تواند فرصتی برای دیپلماسی و حل و فصل مسائل منطقه‌ای فراهم کند، این لحظه را لحظه‌ای «بسیارانعطاف‌پذیر» توصیف کرد و آن را با دوره پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ مقایسه کرد که منجر به توافق‌نامه‌های اسلو شد.

فریدمن درباره واکنش احتمالی تلاویو به این حمله با اشاره به این‌که ممکن است اسرائیل تجهیزات کافی برای چنین عملیاتی نداشته‌ باشد گفت نمی‌تواند تصور کند اسرائیل بدون کمک آمریکا دست به اقدام متقابل بزند.

فریدمن به دولت آمریکا توصیه کرده هرگونه همکاری آمریکا با اسرائیل برای اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی باید با به رسمیت شناختن دولت فلسطین همراه باشد.

او تاکید کرد که هدف از کاهش توان نظامی جمهوری اسلامی نباید تضمین امنیت شهرک‌های اسرائیلی در سرزمین‌های اشغالی یا حمایت از کابینه نتانیاهو باشد، بلکه باید در جهت ایجاد یک راه‌ حل گسترده‌تر منطقه‌ای باشد.

فریدمن در ادامه به نگرانی‌های خود درباره احتمال دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای اشاره کرد و این مسئله را با تهدیدات پوتین به استفاده تاکتیکی از سلاح هسته‌ای در جنگ اوکراین مقایسه کرد و هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست یابد، مشکلات منطقه بسیار پیچیده‌تر خواهد‌شد.

فریدمن هشدار داد که یک جنگ بزرگ با ایران می‌تواند عواقب غیرقابل پیش‌بینی داشته‌ باشد و نگرانی خود را از احتمال دخالت قدرت‌های دیگر، مانند روسیه، در چنین درگیری‌ بیان کرد.

فریدمن در پایان گزارش تحلیلی خود به روند نگران‌کننده عبور مکرر طرفین درگیری از خطوط قرمز اشاره کرد. شهرک‌نشینان اسرائیلی از خطوط قرمز در کرانه باختری عبور کرده‌اند. حماس نیز از یک خط قرمز بسیار جدی فراتر رفت.

فریدمن وحشیگری حمله هفتم اکتبر را غیرقابل توصیف دانسته و به کشتار کودکان در برابر چشمان والدینشان، قتل والدین در مقابل فرزندانشان، تعرض جنسی به زنان و آسیب رساندن به غیرنظامیان اشاره کرد.

از سوی دیگر، او گفت که اسرائیل نیز با کشتن ۴۰ هزار نفر، اعم از غیرنظامیان و نیروهای نظامی فلسطینی، تلفات سنگینی وارد کرده و این آمار را تکان‌دهنده توصیف کرد.

فریدمن با اشاره به این‌که تخریب حدود ۷۰ درصد از کل ساختمان‌های مسکونی در غزه چیزی است که پیش از این هرگز شاهد آن نبوده‌ گفت: «پس از این وقایع، شاهد حمله اسرائیل به حزب‌الله و ترور رهبر این گروه بودیم».

او در ادامه به حمله اسرائیل به حزب‌الله اشاره کرد و گفت: «هرگز فکر نمی‌کردم اسرائیل از این خط قرمز عبور کند. و در همان زمان، حزب‌الله وارد جنگ از طرف حماس شد و شمال اسرائیل را خالی از سکنه کرد و اکنون ۶۰ تا ۷۰ هزار اسرائیلی را برای یک سال مجبور به ترک خانه‌های‌شان کرده‌است.»

فریدمن هشدار داد که عادت کردن به عبور از خطوط قرمز می‌تواند به وضعیتی خطرناک و غیرقابل کنترل منجر شود. با این وجود هر چند خطر تشدید درگیری‌ها جدی است، فرصت‌هایی نیز برای دیپلماسی و حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات وجود دارد.

فریدمن در نهایت تاکید کرد آینده منطقه به تصمیمات رهبران کشورهای درگیر و جامعه بین‌المللی در روزها و هفته‌های آینده بستگی خواهد‌ داشت.

اعلام لغو پروازها در ایران پس از پایان موشک‌پرانی جمهوری اسلامی به اسرائیل و در حالی صورت گرفت که آسمان کشور در هنگام انجام این عملیات، «کلیر» نشده بود و ترافیک هوایی بر فراز ایران برقرار بود.

پس از حمله موشکی به اسرائیل و در ساعت ۲۱:۳۰ سه‌شنبه ۱۰ مهر، سعید چلندری، مدیرعامل شهر فرودگاهی «امام خمینی» اعلام کرد پروازها با مبدا و مقصد این فرودگاه متوقف شده‌اند.

چلندری گفت: «با توجه به شلیک‌های انجام شده، پروازهایی که احساس کنیم نگرانی در خصوص آن‌ها وجود دارد به مبدا باز‌می‌گردند یا اجازه تیک‌آف به آن‌ها داده نمی‌شود.»

پس از آن جعفر یازرلو، سخنگوی سازمان هواپیمایی جمهوری اسلامی از لغو کلیه پروازها در سراسر کشور تا ساعت ۱۰ صبح چهارشنبه خبر داد. محدودیتی که بر اساس آخرین گزارش‌ها تا ساعت پنج صبح روز پنج‌شنبه ۱۲ مهر تمدید شده است.

یازرلو بدون در نظر گرفتن مجموعه خسارت‌های وارد شده به مسافران پروازهای داخلی و بین‌المللی گفت در صورت لزوم همه هزینه‌ بلیت آنان مسترد خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری رویترز و بر اساس نقشه فلایت‌رادار۲۴ در بامداد روز چهارشنبه، پس از این‌که جمهوری اسلامی اعلام کرد حمله موشکی به اسرائیل پایان یافته است، چند پرواز بر فراز حریم هوایی جمهوری اسلامی مشاهده شد.

با این حال پروازها در سراسر منطقه، تغییر مسیر داده یا مختل شدند.

در پی تشدید درگیری‌ها، شرکت‌های هواپیمایی در سراسر جهان پروازهای خود را به اسرائیل و لبنان لغو کرده‌ و برخی از آن‌ها اعلام کردند بسته به وضعیت امنیتی، این پرواز‌ها حداقل تا اواسط اکتبر انجام نمی‌شوند.

شرکت‌های بریتیش ایرویز و ایرفرانس اعلام کرده‌اند لغو پروازهای آن‌ها به فرودگاه بن گوریون تل‌آویو، حداقل تا اوایل هفته آینده ادامه خواهد داشت.

تاثیر بر فرودگاه‌ها

انتخاب بسیاری از پروازها برای اجتناب از بخش‌هایی از حریم هوایی خاورمیانه، باعث شده است ترافیک هوایی بر فراز محورهای استانبول، قاهره و آنتالیا متراکم شود.

به گزارش رویترز، در فرودگاه بین‌المللی دوبی ۸۵ درصد پروازهای خروجی با تاخیر همراه شده است.

هم‌زمان فرودگاه بین‌المللی رفیق حریری بیروت ۶۰ درصد پروازهای خود را لغو کرده و ۶۷ درصد پروازهای ورودی به فرودگاه بین‌المللی کویت نیز با تاخیر انجام شده است.

جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه بزرگ‌ترین حمله موشکی خود را علیه اسرائیل به تلافی کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس در سفر به تهران، سید حسن نصرالله دبیرکل حزب‌الله لبنان و عباس نیلفروشان، فرمانده سپاه پاسداران در لبنان در هفته‌های گذشته، انجام داد.

این حمله در اسرائیل تلفاتی به همراه نداشت اما احتمال وقوع درگیری‌ها را در منطقه تا حدی زیادی افزایش داد.