دفتر دادستانی گرجستان روز چهارشنبه ۹ آبان از آغاز تحقیقات درباره احتمال تقلب در انتخابات پارلمانی روز شنبه این کشور خبر داد که در آن حزب حاکم «رویای گرجی» اکثریت آرا را به دست آورد. احزاب مخالف این نتیجه را «غیرقانونی» خوانده و اعلام کردهاند نتایج انتخابات مشروعیت ندارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دفتر دادستانی همچنین اعلام کرد سالومه زورابیشویلی، رییسجمهوری گرجستان و از منتقدان دولت که بارها ادعای جعلی بودن نتایج انتخابات را مطرح کرده، برای پاسخگویی در مورد این پرونده روز پنجشنبه احضار خواهد شد.
مقام ریاست جمهوری در گرجستان تشریفاتی است.
زورابیشویلی که یکی از متحدان سابق حزب حاکم بود حالا به منتقد سرسخت آن تبدیل شده است.
انتخابات شنبه به سود روسیه
کمیسیون انتخابات گرجستان روز یکشنبه ششم آبان ۱۴۰۳ اعلام کرد حزب حاکم گرجستان با ۵۴ درصد آرا پیروز انتخابات پارلمانی این کشور شده است.
این انتخابات از مدتها پیش به تقابل حزب حاکم که طرفدار روابط عمیقتر با روسیه است با احزاب اپوزیسیون که طرفدار ادغام سریعتر در اتحادیه اروپا هستند، تبدیل شده بود.
نتیجه اعلام شده ضربهای سخت برای گرجستانیهای طرفدار غرب بود.
آنها این نتایج را به چالش کشیدند و هیاتهای نظارت هم از بروز تخلفات عمده خبر دادند.
ناظران انتخاباتی از جمله سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) در گزارشی عنوان کردند که در جریان انتخابات، مواردی از جمله ارعاب رایدهندگان، رشوهدهی و پر کردن صندوقهای رای گزارش شده که ممکن است بر نتیجه تاثیر گذاشته باشند. با این حال این ناظران از اعلام وقوع «تقلب سازمانیافته» خودداری کردهاند.
اختلافات در نتایج و واکنش گروههای ناظر
بر اساس نتایج رسمی، حزب رویای گرجی بیش از ۱/۱۲ میلیون رای کسب کرده که ۳۳۵ هزار رای بیشتر از چهار حزب اصلی مخالف است. این حزب در مناطق روستایی تا ۹۰ درصد آرا را به دست آورد اما در تفلیس و سایر شهرهای بزرگ نتایج ضعیفتری داشت.
ائتلاف ناظر «رای من» اعلام کرده شواهدی از «تقلب گسترده انتخاباتی» شامل عکسها، ویدیوها و شهادت شاهدان عینی از سوی ناظران خود به دست آورده است.
این ادعاها فشارها را برای تحقیق جامع و شفاف درباره صحت انتخابات افزایش داده و زمینهساز اعتراضات بیشتری در روزهای آینده شده است.
ادامه اعتراضات به نتایج انتخابات پارلمانی گرجستان
به دنبال اعلام نتایج انتخابات پارلمانی اخیر در گرجستان و اتهامات گسترده تقلب و تخلف، اعتراضات در این کشور ادامه دارد.
روز گذشته، گروهی از معترضان از دانشگاه دولتی تفلیس (TSU) در پایتخت گرجستان به سمت پارلمان راهپیمایی کرده و به نتایج انتخابات اعتراض کردند.
شب دوشنبه نیز هزاران نفر در تفلیس به خیابانها آمدند و بهطور مسالمتآمیز به نتایج انتخابات اعتراض کردند.
این تجمعات با درخواستهای بازشماری شفاف آرا و تحقیق کامل درباره اتهامات تخلف و تقلب همراه بوده است.
واکنشهای بینالمللی به تخلفات انتخاباتی
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، انتخابات گرجستان را «متاثر از سوءاستفاده از منابع اداری و اعمال فشار بر رایدهندگان» توصیف کرد و از دولت این کشور خواست تمامی تخلفات انتخاباتی را بهطور شفاف مورد بررسی قرار دهد و فورا به گفتوگوی فراگیر با تمامی نیروهای سیاسی گرجستان برای احیای اعتماد عمومی به انتخابات بپردازد.
بایدن نسبت به روند اخیر تضعیف دموکراسی در گرجستان ابراز نگرانی کرد و با انتقاد از تصویب قوانینی که محدودکننده آزادیهای بنیادین هستند، خواستار لغو «قانون نفوذ خارجی» شد. قانونی که به گفته او، مشابه قوانین محدودکننده در روسیه است.
در مقابل، ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، پس از دیدار با ایراکلی کُباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، نتایج انتخابات را «غیرقابل انکار» دانست.
تاکنون کشورهایی مانند آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، چین، روسیه و ونزوئلا، پیروزی حزب حاکم رویای گرجی را به کُباخیدزه تبریک گفتهاند.
تلاش برای شفافسازی و تحقیق
کمیسیون مرکزی انتخابات (CEC) درخواست آغاز تحقیقات رسمی درباره اتهامات تقلب را مطرح کرده و پیشنهاد داده پایگاه دادهای عمومی برای رایدهندگان ایجاد شود تا بتوانند اطلاعات رایدهندگان را بهطور مستقل بررسی کنند.
در همین حال وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد در حال مشورت با شرکای اروپایی خود برای بررسی چگونگی نظارت بر تخلفات انتخاباتی در گرجستان است.
این وزارتخانه مشخص نکرد که آیا این نظارت باید از سوی نهادهای داخلی گرجستان انجام شود یا خیر.
مقامها و منابع رسمی، گزارشها درباره انتقال قاسم به تهران را تایید یا تکذیب نکردهاند.
اگر دبیرکل جدید حزبالله در ایران مستقر شده باشد، به این ترتیب هدایت این گروه شیعه در لبنان، از راه دور خواهد بود.
نصرالله، رهبر پیشین گروه حزبالله، ماه گذشته در حمله اسرائیل به بیروت کشته شد.
قاسم پس از نصرالله، عباس الموسوی و صبحی طفیلی، چهارمین فردی است که به سمت دبیرکلی حزبالله لبنان میرسد.
آخرین مواضع نعیم قاسم
قاسم روز ۱۷ مهر و ۱۱ روز پس از کشته شدن نصرالله، زمانی که خبرها درباره هدف قرار گرفتن هاشم صفیالدین، جانشین احتمالی نصرالله از سوی اسرائیل منتشر شد، در مکانی نامعلوم در مقابل دوربین ظاهر شد و از تلاشهای نبیه بری، رییس پارلمان لبنان و متحد حزبالله برای تضمین آتشبس حمایت کرد.
او در این سخنرانی برای اولین بار از هر گونه اشاره به لزوم رسیدن به توافق آتشبس در جنگ غزه به عنوان پیششرط برای توقف حملات این گروه علیه اسرائیل صرفنظر کرد و در عین حال جنگ میان حزبالله و اسرائیل را به رقابتی تشبیه کرد که هدف آن «اولین گریه» است.
او گفت در این میان هر کس زودتر گریه کند، تسلیم شده است.
قاسم تاکید کرد که حزبالله حتی با وجود حملات سنگین و آسیبهای وارد شده از سوی اسرائیل، همچنان تواناییهای نظامی خود را حفظ کرده و مصمم است به مبارزه ادامه دهد.
او در سخنانی در روز ۹ مهر با اشاره به این که کاری که حزبالله انجام میدهد حداقلی است گفته بود: «ما میدانیم که این نبرد ممکن است طولانی باشد.»
قاسم پیش از این و در تابستان ۱۳۹۰ در مراسمی از پیشنهاد چند میلیارد دلاری به حزبالله برای بازسازی جنوب لبنان در ازای خلع سلاح این گروه خبر داده و گفته بود: «اما ما به آنها گفتیم که نیازی به [پول] نداریم و مقاومت بدون توجه به عواقب آن ادامه خواهد داشت.»
رابطه شیخ با جمهوری اسلامی
شیخ قاسم از حامیان سرسخت جمهوری اسلامی و از معتقدان نظریه «ولایت فقیه» است. او جمهوری اسلامی را بهعنوان ستون اصلی محور مقاومت و حامی اصلی حزبالله معرفی و بارها بر حمایتهای تهران از مقاومت لبنان و منطقه تاکید کرده است.
قاسم معتقد است جمهوری اسلامی نهتنها از لحاظ نظامی و مالی بلکه از نظر ایدئولوژیک نیز به حزبالله الهام میبخشد.
به گفته قاسم، حزبالله تحت تاثیر آموزههای «انقلاب اسلامی» و رهبری روحالله خمینی و علی خامنهای قرار دارد و «ولایت فقیه الگویی برای هدایت و انسجام جبهه مقاومت» است.
او گفته حضور همیشگی حزبالله در صحنه مقاومت، مدیون ایستادگی استراتژیک و حمایتهای جمهوری اسلامی از این گروه در برابر فشارهای آمریکاست.
نعیم قاسم کیست؟
قاسم، یکی از چهرههای برجسته مقاومت در لبنان است که در سال ۱۳۳۲ (۱۹۵۳ میلادی) در کفر فیلا در جنوب لبنان متولد شد.
کودکی و نوجوانی او در شرایط سخت این منطقه که از فقر و جنگهای مداوم آسیب میدید، سپری شد.
او در رشته شیمی در دانشگاه لبنان در بیروت تحصیل کرده و در کنار آن به مطالعات اسلامی پرداخته و توانسته به یکی از تئوریسینها و رهبران مذهبی-سیاسی حزبالله تبدیل شود.
قاسم متاهل و دارای شش فرزند است و اکانتهایی در یوتیوب و فیسبوک داشته که همگی بسته شدهاند.
او همچنین نویسندهای پرکار است و بیش از ۱۲ کتاب در موضوعات مذهبی و سیاسی منتشر کرده است که از جمله آنها میتوان به «حزبالله: داستانی از درون» اشاره کرد.
قاسم در این کتاب، اساس و ایدئولوژی حزبالله را -همانطور که تصور میکند- بازگو کرده است.
قاسم در جنبش امل
قاسم یکی از بنیانگذاران اتحادیه دانشجویان مسلمان لبنان بود که در دهه ۵۰ خورشیدی تاسیس شد. او زمانی که امام موسی صدر رهبری جنبش امل را در دست داشت به این گروه پیوست.
این روحانی لبنانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، با ترک جنبش امل در جلساتی شرکت کرد که منجر به تشکیل حزبالله لبنان با حمایت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دهه ۶۰ خورشیدی شد.
قاسم در حزبالله
نعیم قاسم از شبکه علمای تندرو از جمله عباس الموسوی، صبحی الطفیلی، محمد یزبک، ابراهیم امین السید و حسن نصرالله بود که حزبالله را تاسیس کردند.
او اول خرداد ۱۳۷۰ و در دومین اجلاسیه حزبالله به عنوان معاون دبیرکل این حزب انتخاب شد. آن زمان دبیرکل حزبالله عباس الموسوی بود.
پس از ترور الموسوی در زمستان ۱۳۷۰، نصرالله جانشین او شد و قاسم در سمت معاونت او به فعالیتهای خود ادامه داد.
مدتهاست که قاسم به عنوان یکی از سخنگویان برجسته حزبالله فعالیت و با رسانههای خارجی مصاحبه میکند.
او همچنین عضو مجلس شورای حزبالله است و مسئولیت نظارت بر فعالیتهای پارلمانی و دولتی آن را بر عهده دارد.
او تا پیش درگیریهای سنگین میان اسرائیل و حزبالله و در غیاب نصرالله، بهطور منظم در رسانهها حضور مییافت و به بیان مواضع این گروه نزدیک و مورد حمایت کامل جمهوری اسلامی درباره مسائل مختلف لبنان و منطقه میپرداخت.
ناظر مدارس جامعه المصطفی در لبنان
قاسم از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۶۷ رییس انجمن معارف دینی اسلامی بود و بعدتر مشاور مدارس المصطفی در لبنان شد.
مدارس المصطفی مجموعهای از مدارس دینی و آموزشی هستند که با هدف تربیت طلاب علوم دینی در لبنان فعالیت میکنند. این مدارس به موسسه جامعه المصطفی العالمیه، مستقر در تهران و تحت نظارت دفتر رهبر جمهوری اسلامی، وابستهاند.
مدارس مورد اشاره تلاش میکنند با رویکردی ایدئولوژیک، جوانان لبنانی و حتی دیگر کشورهای منطقه را با مبانی اندیشه شیعی و آموزههای اسلامی آشنا کنند.
آنها به دلیل ارتباطات ایدئولوژیک، حمایتهای مالی و معنوی که از جمهوری اسلامی دریافت میکنند.
سال ۱۳۹۹ وزارت خزانهداری آمریکا جامعه المصطفی العالمیه را تحریم و اعلام کرد این نهاد در سراسر جهان شعبه دارد و به عنوان منبع جمعآوری اطلاعات برای سپاه پاسداران فعالیت و زمینه جذب نیروی شبهنظامی تحت فرماندهی سپاه قدس را فراهم میکند.
کدام کشورها قاسم را تحریم کردهاند؟
آمریکا و شرکای آن در مرکز تامین مالی و هدف قرار دادن تروریسم (TFTC) که شامل عربستان سعودی، بحرین، کویت، عمان، قطر و امارات متحده عربی است، قاسم را در سال ۱۳۹۷ در لیست تحریمهای خود قرار دادند.
علاوه بر آن کشورهای خلیج فارس بخشهایی از گروه حزبالله را تحریم و دستور مسدود شدن داراییها و حسابهای بانکی قاسم را صادر کردهاند.