معاون راهبردی دولت جمهوری اسلامی اعلام کرد سیاست فشار حداکثری در برابر حکومت ایران جواب نخواهد داد و دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، باید به دنبال توافقی باشد که به هر دو طرف سود برساند.
محمدجواد ظریف در مقالهای که دوشنبه ۱۲ آذر در مجله فارِن اِفِرز منتشر شد، تاکید کرد غرب باید به جای افزایش فشار بر تهران، دستیابی به راهحلهای برد-برد را در دستور کار قرار دهد.
او توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران موسوم به برجام را «نمونهای منحصر به فرد» خواند و افزود غرب باید برای احیای آن گام بردارد.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از برجام خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران اتخاد خواهد کرد.
ظریف در ادامه مطلب خود در فارن افرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت که «اقدامات سیاسی، قانونی و سرمایهگذاریهای متقابل و سودمند» میتواند زمینه را برای «بهرهمندی اقتصادی جمهوری اسلامی از این توافق» فراهم کند.
معاون راهبردی دولت مسعود پزشکیان افزود ترامپ و متحدان اروپایی واشینگتن باید خود را در خصوص «پیشرفت مستمر» برنامه هستهای جمهوری اسلامی ملامت کنند زیرا پس از خروج ترامپ از برجام، «تعداد سانتریفیوژها در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته» و سطح غنیسازی اورانیوم با جهشی قابل توجه از ۳.۵ درصد به بیش از ۶۰ درصد رسیده است.
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
نشست ژنو پس از آن برگزار شد که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تصویب رساند.
انتقاد از پیمان ابراهیم
ظریف در مقاله خود با انتقاد از تلاشها برای عادیسازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی در قالب «پیمان ابراهیم»، گفت چنین راهبردهایی که جمهوری اسلامی و کشورهای عربی را در مقابل هم قرار میدهند، تاکنون «بیاثر» بوده و در آینده نیز راه به جایی نخواهند برد.
او افزود غرب باید رویکردی «سازندهتر» در این زمینه در پیش گیرد، «ایران را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از ثبات منطقهای بپذیرد»، و «به دنبال راهحلهای مبتنی بر همکاری برای چالشهای مشترک باشد».
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۱ مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.
