یک سازمان سوری: در گوری جمعی نزدیک دمشق ۱۰۰ هزار تن قربانی اسد دفن شدهاند
به گزارش رویترز، سرپرست یک گروه حامی سوریها مستقر در ایالات متحده، شامگاه دوشنبه در گفتگو با این خبرگزاری خبر داد یک گور جمعی در حومه دمشق مدفن پیکرهای دستکم ۱۰۰ هزار نفر را یافتهاند که در دولت بشار اسد به قتل رسیدهاند.
بر اساس این گزارش، معاذ مصطفی، در تماس تلفنی از دمشق، گفت این گور جمعی در منطقه القطیفه، در ۴۰ کیلومتری شمال پایتخت سوریه واقع شده و یکی از پنج گور جمعی است که سازمان آنها در این سالها شناسایی کرده است.
مصطفی، که ریاست سازمانی به نام «کارگروه اضطراری سوریه» را بر عهده دارد به رویترز گفت: «صد هزار نفر، محافظهکارانهترین برآورد از تعداد اجسادی است که در این محل دفن شدهاند. این برآورد به شکلی غیرمنصفانه، بسیار محافظهکارانه است.»
مصطفی گفت اطمینان دارد شمار گورهای جمعی بیش از این پنج محل است و علاوه بر شهروندان سوری، اتباع آمریکایی و بریتانیایی و خارجیهای دیگر نیز در میان قربانیان هستند.
رویترز در گزارش خود ضمن تاکید بر اینکه نمیتواند ادعاهای مصطفی را به صورت مستقل تایید کند، نوشته تخمین زده میشود از سال ۲۰۱۱ که سرکوب اعتراضها به دست اسد به جنگ داخلی تمامعیار انجامید، صدها هزار سوری کشته شده باشند.
بشار اسد و پدرش حافظ اسد که پیش از او تا سال ۲۰۰۰ به مدت ۲۹ سال رییسجمهور سوریه بود، از سوی شهروندان سوری، سازمانهای جهانی حقوق بشری و برخی دولتها به کشتارهای فراقضایی گسترده از جمله اعدامهای دستهجمعی در زندانخهای بدنام این کشور متهم است. در نظام بدنام زندانهای کشور هستند. قصی الضحاک، نماینده سوریه در سازمان ملل، که از سوی دولت اسد به این سمت منصوب شده اما گفته تابع نظر و دستور مقامات جدید دمشق خواهد بود به درخوست رویترز برای اظهارنظر درباره این خبر پاسخ نداده است.
مصطفی پس از مصاحبهای که در محل واقع در القطیفه با شبکه بریتانیایی چنل ۴ انجام داد و موضوع آن گزارش گور جمعی احتمالی بود، با رویترز گفتگو کرد.
به گفته مصطفی، شاخه اطلاعات نیروی هوایی سوریه «مسئول انتقال اجساد از بیمارستانهای نظامی، محل تجمیع پیکر قربانبان شکنجه، به شعبههای مختلف اطلاعاتی بود و سپس آن اجساد را به محل گور جمعی میبرد.»
به گفته این فعال سوری، اجساد همچنین از طریق دفتر خدمات کفنودفن شهری دمشق به محلهای گور جمعی منتقل میشدند و کارکنان این دفتر اجساد را از تریلیهای یخچالدار تخلیه میکردند.
مصطفی در گفتکو با رویترز افزود: «توانستیم با افرادی صحبت کنیم که در آمادهکردن این گورهای جمعی کار میکردند.»
بر اساس گزارش رویترز، سازمان «کارگروه اضطراری سوریه» با رانندگان بولدوزر که مجبور به حفر گور بودند، صحبت کرده است. مصطفی به رویترز گفت این رانندگان «بارها به دستور مافوق، اجساد را فشرده میکردند تا در گورها جای بگیرد و بعد رویشان خاک میریختند.»
مصطفی ابراز نگرانی کرد که این محلهای خاکسپاری به درستی حفاظت نمیشوند و گفت باید از آنها محافظت کرد تا شواهد لازم برای تحقیقات آتی حفظ شود.
بر اساس گزارش پلیس شهر مدیسن در ایالت ویسکانسن ایالات متحده، یک دانشآموز نوجوان شاغل به تحصیل در یک مدرسه خصوصی، روز دوشنبه همکلاسی خود و یک معلم را در کلاس درس به ضرب گلوله کشت و شش نفر دیگر را مجروح کرد.
بر اساس بیانیه پلیس محلی، آنها پیکر نوجوان مظنون به تیراندازی را هم در مدرسه یافتهاند. پلیس نگفته این مظنون چگونه کشته شده است اما در بیانیه خود تاکید کرده ماموران پلیس از سلاح خود استفاده نکردهاند.
به گزارش رویترز، پلیس هنو نام هیچکدام از قربانیان این حمله را اعلام نکرده است. این حمله در مدرسه خصوصی مسیحی «ابوندنت» رخ داده است که نزدیک به ۴۰۰ دانشآموز از مهدکودک تا پایه دوازدهم در آن تحصیل میکنند.
بنابر اعلام پلیس محلی، در نتیجه این تیراندازی، دستکم شش نفر هم زخمی شدند که حال دو تن از آنها وخیم است، اما جراحات چهار نفر دیگر دچار جراحاتی سطحی شدند.
نوجوان عامل حمله که دانشآموز همین مدرسه بود، از یک اسلحه کمری برای تیراندازی استفاده کرده، اما نام، سن یا جنسیت او اعلام نشده است.
هنوز مشخص نیست این نوجوان با چه انگیزهای این حمله را انجام داده است، اما پلیس اعلام کرد او تنها در یک محل داخل مدرسه تیراندازی کرده است و خانوادهاش هم در تحقیقات با پلیس همکاری میکنند.
بنا بر اعلام «شان بارنز»، رییس پلیس مدیسن که پیشتر در مدارس دولتی این ایالت معلم تاریخ بوده، گفت این تیراندازی قبل از ساعت ۱۱ صبح به وقت محلی و هنگام باز بودن مدرسه روی داده است.
بارنز به خبرنگاران گفت: «امروز نه تنها برای شهر مدیسن که برای سراسر کشورمان روزی بسیار غمانگیز است، چرا که باز یک رییس پلیس ناچار شده در یک نشست خبری درباره خشونت در جامعه صحبت کند.»
بارنز در ادامه صحبتهایش با اشاره به اثرات پایدار این واقعه گفت: «هر کودک و هر فردی که در این ساختمان بوده، یک قربانی است و برای همیشه قربانی باقی خواهد ماند. چنین آسیبهای روانی بهسادگی از بین نمیروند.»
اعضای گروهی در فیسبوک که متعلق به فارغالتحصیلان این مدرسه است، به این واقعه واکنش نشان دادهاند و ضمن ابراز وحشت از این تیراندازی، برای کارکنان مدرسه و سایر افرادی که تحت تاثیر این حمله قرار گرفتهاند، کمک مالی جمع کردهاند.
بحران تیراندازی در مدارس آمریکا
به نوشته رویترز، در سالهای اخیر، قوانین کنترل سلاح و ایمنی مدارس به یکی از موضوعات مهم سیاسی و اجتماعی در ایالات متحده تبدیل شده، چرا که تعداد تیراندازیهای مدارس بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
بر اساس آمار منتشر شده در وبسایت «دادههای تیراندازی در مدارس»، از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون، ۳۲۲ تیراندازی در مدارس آمریکا رخ داده است که به جز سال گذشته میلادی با ۳۴۹ مورد تیراندازی، بیشترین تعداد از سال ۱۹۶۶ میلادی تاکنون به شمار میرود.
هم مدارس دولتی و هم خصوصی در مناطق شهری، حومه و روستایی از اپیدمی خشونت مسلحانه آسیب دیدهاند. بیشتر تیراندازیها در مدارس دولتی رُخ دادهاند، هرچند در مدارس مسیحی خصوصی هم در مواردی از این حملات اتفاق افتاده است.
در ماه مارس سال ۲۰۲۳، یک دانشآموز سابق مدرسه خصوصی «کاوننت» در شهر نشویل ایالت تنسی، تا پیش از اینکه با شلیک ماموران پلیس کشته شود، سه کودک و سه بزرگسال را به قتل رساند.
اوایل ماه جاری میلادی هم، دو دانشآموز ۵ و ۶ ساله در مدرسه «فدر ریور اَدوِنتیست» در نزدیکی شهر اورویل در کالیفرنیا هدف گلوله قرار گرفتند و زخمی شدند. عامل تیراندازی در ادامه با شلیک به خودش، به زندگیاش پایان داد.
ناتوانی مقامات فدرال و کنگره در مقابل لابی سلاح
جو بایدن، پس از این تیراندازی، بار دیگر از کنگره خواست تا با تصویب قوانین کنترل سلاح از وقوع کشتارهای مشابه جلوگیری کند.
این درخواستهای مشابه و تکراری، تقریبا پس از هر تیراندازی مرگبار در مدارس مطرح شده، اما تاکنون پاسخ چندانی نگرفته است.
بایدن در بیانیهای گفت: «غیرقابلقبول است که قادر به محافظت از فرزندانمان در برابر بلای خشونت مسلحانه نباشیم. ما نمیتوانیم به چنین چیزی به چشمِ یک امر عادی نگاه کنیم.»
در سال ۲۰۲۲، نزدیک به یک ماه پس از آنکه یک جوان ۱۸ ساله در مدرسه ابتدایی «راب» در یووالدی تگزاس، ۱۹ دانشآموز و دو معلم را به قتل رساند، بایدن اولین اصلاحات عمده فدرال در زمینه کنترل سلاح در سه دهه را امضا کرد.
به گزارش رویترز، تیراندازی در ویسکانسین دقیقا ۱۲ سال و دو روز پس از یکی از بدنامترین تیراندازیهای مدارس در تاریخ آمریکا رخ داد: کشتار مدرسه ابتدایی «سندی هوک» در نیوتاونِ ایالت کنتیکت.
در آن حمله، یک مرد ۲۰ ساله با تفنگ نیمهخودکار به یک مدرسه حمله کرد و ۲۰ دانشآموز ۶ و ۷ ساله و شش بزرگسال را به قتل رساند.
به گزارش رویترز و بر اساس نظرسنجیها، رایدهندگان آمریکایی از بررسی پیشینه دقیقتر خریداران سلاح، محدودیت موقت برای افراد درگیر بحران و همچنین الزامات امنیتی بیشتر در نگهداری سلاح در خانههایی که کودک دارند، حمایت میکنند.
با این حال، رهبران سیاسی در آمریکا اغلب با استناد به بهرسمیت شناختن حق داشتن سلاح در قانون اساسی ایالات متحده، عموما از تصویب قوانین سختگیرانهتر درباره مالیکت سلاح خودداری کردهاند.
مطالعات اخیر نجومی منجر به کشف هفت دنبالهدار تاریک جدید شده است. این اجرام آسمانی که رفتارهایی شبیه به سیارکها و دنبالهدارها دارند، مرزهای سنتی طبقهبندی نجومی را به چالش کشیده و پرسشهای جدیدی درباره ماهیت آنها ایجاد کردهاند.
در گذشته، تمایز میان سیارکها و دنبالهدارها واضح بود؛ سیارکها عمدتا از سنگ ساخته شدهاند، در حالی که دنبالهدارها متشکل از یخ و غبار هستند.
با این حال، ظهور پدیدههایی مانند «دنبالهدارهای کمربند اصلی» که ویژگیهای هر دو گروه را ترکیب میکنند و در مقابل آن، دنبالهدارهای تاریک که فاقد گازهای مرئی هستند، این مرزها را کمرنگ کرده است.
دنبالهدار تاریک چیست؟
دنبالهدار تاریک، جرمی آسمانی است که برخلاف دنبالهدارهای معمولی، هیچ دنباله یا گازی مرئی از خود منتشر نمیکند.
این دنبالهدارها به دلیل رفتارهای دینامیکی خاص، مانند شتابهای غیرگرانشی، مورد توجه دانشمندان قرار گرفتهاند. این شتابها میتوانند ناشی از تصعید بسیار اندک یخ زیر سطح آنها باشند.
آزمایشگاه پیشرانه جت ناسا با استفاده از مشاهدات داویده فارنوکیا، دانشمند این مرکز، ناهنجاریهایی را در حرکات این اجرام آسمانی شناسایی کرده است.
در حالی که معمولا این انحرافات به انتشار گازها نسبت داده میشود، دنبالهدارهای تاریک هیچ نشانه مرئیای از چنین فعالیتی ندارند.
مشابه این پدیده در سال ۲۰۱۷ در یک شی بینستارهای نیز مشاهده شد که با وجود شتابهای غیرعادی، هیچ اثری از دنباله گازی یا فعالیت دنبالهداری نشان نداد.
دو دسته دنبالهدار تاریک
به گفته داریل سلیگمن، پژوهشگر دانشگاه میشیگان، دنبالهدارهای تاریک به دو دسته اصلی دنبالهدارهای تاریک بیرونی و دنبالهدارهای تاریک درونی تقسیم میشوند.
دنبالهدارهای تاریک بیرونی در نواحی بیرونی منظومه شمسی، نزدیک غولهای گازی مانند مشتری و زحل میچرخند. آنها بسیار بزرگ هستند، قطرشان گاهی به صدها متر میرسد و مداری بیضوی و غیرعادی دارند.
دنبالهدارهای تاریک درونی، اجرامی کوچکتر هستند و در نواحی داخلی منظومه شمسی، نزدیک عطارد، زهره، زمین و مریخ قرار دارند. مدار آنها دایرهایتر و قطرشان تنها چند ۱۰ متر است.
منشا و پیامدهای علمی
این اجرام آسمانی پرسشهای مهمی درباره منشا و ترکیب خود ایجاد کردهاند. احتمال میرود دنبالهدارهای تاریک در کمربند سیارکی شکل گرفته باشند اما وجود آنها در مدارهای خاص، سوالاتی درباره مکانیسمهای جابهجاییشان ایجاد کرده است.
علاوه بر این، میزان یخ موجود در این اجرام با توجه به موقعیتشان نسبت به «خط برف» منظومه شمسی، موضوعی مهم برای بررسی است.
خط برف ناحیهای در منظومه شمسی اولیه است که آب میتواند در آن به یخ تبدیل شود.
کشف این دنبالهدارهای تاریک، افقهای جدیدی برای مطالعه تکامل منظومه شمسی باز کرده است.
ارتباط احتمالی آنها با توزیع آب در منظومه شمسی داخلی و نقش آنها در شکلگیری حیات روی زمین، یکی از حوزههای کلیدی تحقیقات جدید نجومی است.
با سقوط حکومت بشار اسد پرده از روی یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ معاصر سوریه کنار میرود. بازماندگان حمله شیمیایی به دوما در حومه دمشق، پس از شش سال تحمل درد در سکوت، اکنون روایتگر فاجعهای هستند که جان ۴۳ نفر را گرفت و زندگی صدها تن دیگر را برای همیشه تغییر داد.
گاردین در گزارشی نوشت شب هفتم آوریل ۲۰۱۸ (برابر با ۱۸ فروردین ۱۳۹۷) با همه شبهای دیگر متفاوت بود. آنچه در آن شب در دوما رخ داد، خاطرهای تلخ در ذهن بازماندگان به جا گذاشت.
صدای پرواز هواپیماها و بالگردهای سوری و روسی برای ساکنان غوطه، منطقه تحت کنترل مخالفان اسد در حومه دمشق، صدایی آشنا بود، اما آنچه در آن شب مرگبار رخ داد فراتر از همه کابوسها بود.
بر اساس گزارش سازمان منع تسلیحات شیمیایی (OPCW)، در آن شب دو سیلندر گاز کُلُر از بالگرد نیروی هوایی سوریه به سمت مناطق مسکونی دوما پرتاب شدند.
سیلندرها که یکی بر سقف یک مجتمع و دیگری روی بالکنی در شرق شهر فرود آمد، با نشت گاز کلر سبز-زرد غلیظ، به فاجعهای هولناک انجامید.
ساکنان دوما در طول دوران محاصره پنج ساله شهر به پناه بردن به زیرزمینها عادت کرده بودند، چرا که اسد بارها با استفاده از گاز کشنده سارین به مناطق تحت کنترل مخالفان خود حمله شیمیایی کرده بود.
اما اهالی دوما نمیدانستند که برخلاف حملات پیشین با سارین، گاز کلر به دلیل سنگینتر بودن از هوا، پناهگاههای زیرزمینی را به تلهای مرگبار تبدیل خواهد کرد.
در این حمله شیمیایی ۴۳ نفر بر اثر خفگی جان باختند و آثار سوختگی، تاول و کبودی روی پیکر قربانیان، استفاده از سلاح شیمیایی را تایید میکرد.
تراژدی دوما تنها داستان مرگ ۴۳ نفر نیست، داستان شش سال زندگی در سکوت است؛ داستان خانوادههایی که مجبور شدند در سکوت عزاداری کنند، در حالی که حتی نمیدانستند پیکر عزیزانشان کجاست؛ داستان کودکانی است که شاهد مرگ دستهجمعی همشهریانشان بودند.
روایت شاهدان
حمد شکری که امروز نوجوانی ۱۶ ساله است، خاطرات تلخ آن شب را که در خیابانی نزدیک خانهشان رخ داد، هرگز فراموش نکرده است. تصاویر آن روز، او را در حالی نشان میدهند که در یک بیمارستان صحرایی، برادر نوزادش را در آغوش گرفته و ماسک اکسیژن را روی صورت او نگه داشته است.
در همان بیمارستان، حدود ۱۰۰ نفر از نجاتیافتگان برای نفس کشیدن تقلا میکردند.
او که در زمان حمله تنها ۱۰ سال داشت، به گاردین میگوید: «آن شب با همه شبها فرق داشت. صدای انفجار مثل همیشه نبود، فقط گاز بود که همه جا را پر کرد. بزرگترها روی همه آب میریختند تا مواد شیمیایی را بشویند. من نمیفهمیدم چه اتفاقی در حال رخ دادن است. فقط میدیدم که مردم جان میدهند.»
روایت توفیق دیاب، پیرمرد ۷۹ ساله، نمونهی دیگری از درد بیپایان بازماندگان است.
او در یک شب، تمام خانوادهاش را از دست داد؛ همسرش حنان و چهار فرزند کوچکش که بزرگترینشان تنها ۱۲ سال داشت. وقتی پس از ۱۰ روز بیهوشی در بیمارستان به هوش آمد، متوجه شد علاوه بر خانوادهاش، برادر و خانواده هفت نفره او، عمویش و ۳۰ نفر از همسایگانش نیز جان باختهاند.
دیاب حتی نتوانست عزیزانش را به خاک بسپارد و امروز هم نمیداند پیکرهایشان کجاست.
سکوت تحمیلی پس از فاجعه، خود تراژدی دیگری بود. وقتی دیاب در بیمارستان شروع به پرسیدن درباره خانوادهاش کرد، ماموران امنیتی او را به بازداشتگاه بردند و تهدید کردند اگر لب به سخن بگشاید، زبانش را خواهند برید.
این تهدید تنها متوجه او نبود؛ تمام بازماندگان این فاجعه مجبور به سکوت شدند.
عبدالهادی سریل ۶۴ ساله در طرف دیگر خیابانی زندگی میکرد که سیلندرهای کلر در آن فرود آمدند. او میگوید خانوادهاش به این دلیل زنده ماندند که در طبقات بالاتر ساختمان بودند.
سریل شاهد بود که چگونه گاز کلر به تله مرگباری برای ساکنان زیرزمینها تبدیل شد. او پیکرهای سیاه شده و لباسهایی را توصیف میکند که در اثر گاز کلر سوخته و مثل تکههای چوب خشک به بدن قربانیان چسبیده بودند.
او به گاردین میگوید: «از گلوله و تانک میشد فرار کرد، اما گاز شیمیایی با هوا حرکت میکرد. وحشت همه جا را فرا گرفته بود و همه ترسیده بودند.»
حتی زمانی که بازرسان سازمان منع گشترش سلاحهای شیمیایی به دوما آمدند، بازماندگان اجازه نداشتند حقیقت را بگویند.
به آنها دستور داده شد بگویند مردم بر اثر دود و گرد و غبار جان باختند، نه گاز شیمیایی.
برخی از بازماندگان، مانند سریل، مدارکی مانند پردههای آغشته به مواد شیمیایی را پنهان کردند، به امید روزی که بتوانند حقیقت را آشکار کنند.
روز پس از حمله شیمیایی، آخرین گروه مقاومت در دوما تسلیم شد. شش سال تمام، ساکنان شهر از ترس رژیم اسد در سکوت عزادار عزیزانشان بودند؛ چه آنها که در حملات شیمیایی جان باختند و چه تعداد بیشماری که با سلاحهای متعارف کشته شدند.
این سکوت اجباری در حالی تحمیل شد که سوریه در میانه بزرگترین بحران انسانی پس از جنگ جهانی دوم قرار داشت.
از سال ۲۰۱۱ میلادی دستکم ۳۰۰ هزار نفر در سوریه کشته و ۱۰۰ هزار نفر ناپدید شدند. بیشتر این ناپدیدشدگان در شبکه مخوف زندانهای رژیم اسد گرفتار شدند و از سرنوشتشان اطلاعی در دست نیست.
در سالهای اخیر و با بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، جامعه جهانی به سمت عادیسازی روابط با اسد حرکت میکرد. حتی آمریکا نیز از موضع سختگیرانه خود عقب نشست.
در این مدت، بازماندگان دوما که همچنان با کابوس حمله شیمیایی زندگی میکردند، شاهد بودند چگونه انتشار اطلاعات نادرست، مانع اجرای عدالت میشود.
اکنون با سقوط اسد، امید به اجرای عدالت در دل بازماندگان جان گرفته است. هرچند چالشهای بزرگی پیشِ روست و درگیریها در شمال سوریه همچنان ادامه دارد، بازماندگان دوما میگویند دیگر کسی نمیتواند مانع روایت حقیقت شود.
جشنهای خیابانی در دوما، همان شهری که زمانی صحنه یکی از هولناکترین جنایات جنگی بود، نشان میدهد مردمی که سالها در سکوت رنج کشیدند، اکنون میتوانند به آینده امیدوار باشند.
دیاب که تمام خانوادهاش را در آن حمله شیمیایی از دست داده، میگوید: «ما روز به روز به زندگی ادامه دادیم. حالا سرانجام آزادی از راه رسیده است.»
شبکه خبری سیانان دوشنبه ۲۶ آذر به نقل از دو مقام آمریکایی و یک مقام غربی گزارش داد در پی سرنگونی حکومت بشار اسد، روسیه عملیات خروج بخش قابل توجهی از نیروها و تجهیزات نظامی خود از سوریه را آغاز کرده است.
این منابع آگاه عقبنشینی روسیه از سوریه را «گسترده و حایز اهمیت» خواندند و گفتند این روند از هفته گذشته کلید خورده است.
آنها در عین حال افزودند هنوز مشخص نیست عقبنشینی روسیه از سوریه امری دائمی خواهد بود یا خیر.
ارتش روسیه در زمان حکومت اسد در پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم لاذقیه مستقر بود.
گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکایی و غربی نشان میدهد مسکو در تلاش است موضع تحریر شام، گروه حاکم بر دمشق، را برای مذاکره درباره ادامه فعالیتهای نظامی روسیه در سوریه جویا شود.
منابع آگاه به سیانان گفتند روسیه به دنبال حفظ موقعیت راهبردی خود در سوریه است، اما هنوز مشخص نیست که تحریر شام نیز به چنین توافقی تمایل دارد یا خیر.
پیشتر در ۲۳ آذر، میخاییل بوگدانوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، اعلام کرد مسکو در تماس مستقیم با تحریر شام است و این ارتباطات به گونهای «سازنده» پیش میرود.
بوگدانوف با تاکید بر تمایل مسکو برای حفظ دو پایگاه نظامی خود در سوریه گفت این پایگاهها با هدف «مبارزه با داعش و تروریسم بینالمللی» ایجاد شدهاند.
دو مقام آمریکایی ۲۶ آذر در مصاحبه با سیانان خبر دادند روسیه انتقال تجهیزات نیروی دریایی خود از سوریه به لیبی را آغاز کرده است.
یک مقام دفاعی نیز گفت مسکو با افزایش فشار بر خلیفه حفتر، فرمانده «ارتش ملی لیبی»، به دنبال آن است تا تسلط و نفوذ خود را در یک بندر در بنغازی تقویت کند.
او افزود در صورت خروج روسیه از پایگاه طرطوس و ناتوانی آن در استقرار در بندری در لیبی، مسکو نفوذ خود در دریای مدیترانه را از دست خواهد داد و قدرتش در جبهه جنوبی ناتو از بین خواهد رفت.
اعضای گروه تحریر شام در حلب سوریه، ۹ آذر
این مساله تبعات دیگری نیز برای مسکو خواهد داشت؛ عقبنشینی از طرطوس، حتی بهصورت موقت، فرآیند انتقال محمولههای غیرقانونی میان روسیه و آفریقا را دشوارتر میکند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، هفته گذشته بر لزوم برقراری ارتباط میان مسکو و گروههای حاکم بر سوریه تاکید کرد.
او افزود: «باید با کسانی که کنترل اوضاع را [در سوریه] در دست دارند، در تماس باشیم زیرا تاسیسات و پرسنل ما آنجا هستند.»
بشار اسد ۲۶ آذر در بیانیهای اعلام کرد تا نخستین ساعات یکشنبه هشتم دسامبر (۱۸ آذر) در دمشق حضور داشته اما پس از «نفوذ نیروهای تروریستی» به پایتخت، با هماهنگی «متحدان روسی» به پایگاه هوایی حمیمیم در لاذقیه منتقل شده است.
اسد گفت با ادامه وخامت اوضاع میدانی در منطقه، پایگاه حمیمیم هدف حملات مداوم پهپادی قرار گرفت و روسیه عصر هشتم دسامبر دستور تخلیه فوری این پایگاه را صادر کرد.
اسد پس از خروج از سوریه، به مسکو گریخت. مقامهای روسیه اعلام کردند به دلایل «بشردوستانه» به او پناهندگی دادهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب آمریکا، با اشاره به نقش ترکیه در سقوط حکومت بشار اسد اعلام کرد کلید تحولات آینده سوریه در دستان آنکارا قرار دارد.
ترامپ دوشنبه ۲۶ آذر در جریان یک نشست خبری در مارالاگو فلوریدا به سرنگونی حکومت اسد به دست گروههای مسلح مخالف به رهبری تحریر شام پرداخت و گفت: «فکر میکنم ترکیه بسیار هوشمندانه عمل کرده است. ترکیه یک تصرف غیردوستانه [در سوریه] انجام داد، بدون اینکه تلفات جانی زیادی در پی داشته باشد.»
او همچنین بشار اسد را «قصاب» خواند و اضافه کرد آنچه او در قبال کودکان سوری انجام داد، وحشتناک بود.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ آذر سقوط اسد را «محصول یک نقشه مشترک» آمریکایی و اسرائیلی خواند و گفت سوریه از مخالفان پس گرفته میشود.
خامنهای همچنین با اشاره تلویحی به ترکیه افزود «یک دولت همسایه سوریه» نقشی «آشکار» در سرنگونی حکومت اسد ایفا کرده است.
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و شش میلیون آواره بر جای گذاشت.
ورود داعش از یک سو و نیروهای حامی حکومت اسد، نظیر سپاه پاسداران، روسیه و حزبالله از سوی دیگر به مناقشه سوریه، علاوه بر تلفات جانی، اقتصاد این کشور را به ویرانی کشاند و زیرساختهای آن را به شکل گستردهای تخریب کرد.
در نهایت مخالفان مسلح اسد در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
ناظران تحولات اخیر سوریه را ضربهای بزرگ به نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی میدانند و معتقدند سرنگونی حکومت اسد توازن قدرت در خاورمیانه را تغییر خواهد داد.
هشدار قاطع ترامپ به حماس
ترامپ در نشست خبری خود بار دیگر تاکید کرد گروگانهای در بند حماس در نوار غزه باید پیش از آغاز به کار دولت جدید آمریکا آزاد شوند.
ترامپ ۲۰ ژانویه (اول بهمن) رسما قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.
او به حماس هشدار داد: «اگر گروگانها تا آن تاریخ به خانه بازنگردند، اوضاع بهشدت بحرانی خواهد شد.»
او خواستار برقراری آتشبس در غزه شد و گفت در صورتی که این امر تا اول بهمن محقق نشود، «وضعیت خوشایندی در پیش نخواهد بود».
اظهارات ترامپ در حالی مطرح میشوند که مذاکرات برای برقراری آتشبس میان حماس و اسرائیل همچنان ادامه دارد.
یک مقام ارشد اسرائیلی ۲۶ آذر به خبرنگار اکسیوس گفت هنوز اختلافاتی در مذاکرات آتشبس غزه وجود دارد، اما این اختلافات «قابل حل» هستند.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، تاکنون بیش از ۴۵ هزار کشته و ۱۰۶ هزار زخمی بر جای گذاشته است.
تظاهرات برای آزادی گروگانهای در بند حماس، تلآویو، ۲۴ آذر
خودداری ترامپ از اظهار نظر درباره احتمال حمله به تاسیسات هستهای ایران
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره احتمال حمله پیشگیرانه آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در دولت آتی ایالات متحده گفت: «این یک پرسش عالی است، اما چرا باید پرسش درباره چنین موضوعی را با بله یا خیر پاسخ دهم؟»
او همچنین از پاسخ به سوالی درباره حمایت احتمالی واشینگتن از حمله اسرائیل به تاسیسات هستهای در ایران خودداری کرد.
ترامپ روز ۲۲ آذر در گفتوگو با مجله تایم احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد و گفت: «هر چیزی ممکن است رخ دهد.»
مقامهای نظامی اسرائیل ۲۲ آذر اعلام کردند پس از تضعیف گروههای نیابتی تهران در خاورمیانه و سقوط رژیم اسد در سوریه، فرصتی برای حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی به وجود آمده است.
دیدار علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از نمایشگاه دستاوردهای هستهای حکومت ایران، ۲۱ خرداد ۱۴۰۲
ترامپ: زلنسکی باید برای توافق با پوتین آماده شود
رییسجمهوری منتخب آمریکا در نشست خبری خود مجددا بر لزوم خاتمه رویارویی نظامی روسیه و اوکراین تاکید کرد و هشدار داد شرایط جنگ اوکراین پیچیدهتر از مناقشه خاورمیانه است.
ترامپ گفت ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، باید برای توافق با ولادیمیر پوتین، همتای روس خود، آماده شود.
او افزود از دیدن تصاویر «کشتار» در مناقشه اوکراین آزردهخاطر شده است و برای پایان دادن به این درگیریها، با زلنسکی و پوتین صحبت خواهد کرد.
رییسجمهوری منتخب آمریکا از پاسخ به این پرسش که آیا اوکراین باید برای خاتمه مناقشه کنونی، با الحاق بخشی از خاک خود به سوریه موافقت کند یا خیر، خودداری کرد.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
روسیه پس از حمله به اوکراین، همهپرسیهایی با اجبار همگانی به رای دادن، در چهار منطقه لوهانسک، دونتسک، خرسون و زاپوریژیای اوکراین برگزار کرد. مسکو در مهر ۱۴۰۱ اعلام کرد بر اساس نتایج این همهپرسیها، این چهار منطقه به خاک روسیه ملحق شدند.