همزمان با کشته شدن ۳۷ نفر در درگیری بین نیروهای طرفدار ترکیه و کُردهای مورد حمایت آمریکا، یک مقام گروههای کرد خواستار حضور نیروهای آمریکا و فرانسه در مرز با ترکیه برای ایجاد منطقه امن شد.
خبرگزاری فرانسه، پنجشنبه ۲۰ دی گزارش داد درگیری بین نیروهای طرفدار ترکیه و نیروهای دموکراتیک سوریه، کردهای مورد حمایت آمریکا، منجر به کشته شدن ۳۷ نفر شده است.
نیروهای دموکراتیک سوریه چهارشنبه نیز خبر داده بودند شش نفر از اعضایشان در درگیری با نیروهای مورد حمایت ترکیه در شهر منبج در شمال سوریه کشته شده و ۹ نفر دیگر زخمی شدهاند.
در همین حال الهام احمد، رییس روابط خارجی نیروهای دموکراتیک سوریه، خبر داد که آمریکا و فرانسه در حال بررسی ایجاد یک منطقه امن در شمال سوریه هستند.
او از فرانسه خواست «برای تامین امنیت مرز و ایجاد روابط خوب با ترکیه»، به این مرز نیرو بفرستد.
پاریس و واشینگتن در این باره اظهار نظر نکردهاند.
آمریکا حدود دو هزار سرباز در سوریه دارد و فرانسه نیز دهها نیروی ویژه در این کشور دارد که به نیروهای دموکراتیک سوریه آموزش میدادند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، دوشنبه ۱۷ دی و پس از جلسه کابینه ترکیه در آنکارا تهدید کرده بود در صورت احساس خطر، عملیات فرامرزی جدیدی را علیه شبهنظامیان کرد در سوریه انجام خواهد داد.
همان روز امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، گفت که این کشور نیروهای دموکراتیک سوریه را رها نخواهد کرد.
ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه نیز همراه با وزیر خارجه آمریکا از تلاش برای صلح بین نیروهای مورد حمایت ترکیه و کردها خبر دادند.
آنتونی بلینکن گفت که نیروهای دموکراتیک سوریه باید به مبارزه با داعش ادامه دهند.
او در عین حال نگرانی ترکیه در مورد حضور پکک در داخل سوریه را مشروع خواند.
آنکارا، نیروهای دموکراتیک سوریه، گروه مسلح کردهای مورد حمایت آمریکا را بخشی از حزب کارگران کردستان میداند و آن را به عنوان «گروهی تروریستی» شناسایی میکند.
یک منبع وزارت خارجه ترکیه روز پنجشنبه گفت که مقامات این کشور در جریان مذاکرات با جان باس، معاون وزیر خارجه آمریکا، تاکید خواهند کرد که سوریه برای دستیابی به ثبات و امنیت، «باید از شر گروههای تروریستی خلاص شود».
نیروهای مورد حمایت ترکیه در سوریه بارها پس از سقوط بشار اسد با نیروهای دموکراتیک سوریه درگیر شدهاند.
از سوی دیگر روزنامه اسرائیل هیوم گزارش داد مقامهای ارشد دولتی و امنیتی اسرائیل از زمان سقوط دولت اسد، مذاکراتی پنهانی درباره آینده سوریه داشتهاند که در آن «بررسی پیشنهاد تقسیم این کشور به بخشهای مجزای اداری در یک نشست بینالمللی» مطرح شده است. این ساختار، به فدرالیسم شباهت دارد.
اسرائیل هیوم پنجشنبه ۲۰ دی نوشت که اخیرا یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، جلسهای محدود با تعدادی از وزرای دولت این کشور با محوریت نقش ترکیه در سوریه برگزار کرد که مقدمهای بر جلسهای به ریاست بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، در آینده نزدیک بوده است.
در این جلسه، تحولات سوریه و بهویژه نگرانیها درباره احمد الشرع (محمد الجولانی)، رهبر گروههای جهادی سوریه و امنیت اقلیتهای دروزی و کُرد در منطقه مورد توجه قرار گرفت.
الی کوهن، وزیر انرژی و زیرساخت اسرائیل، گفت امنیت مرز این کشور با سوریه طوری تامین شود که امکان «دفاع پویا در برابر تهدیدات گروههای شورشی که خارج از چارچوب توافقهای فعلی جداسازی نیروها فعال هستند»، فراهم شود.
اسرائیل هیوم نوشت در ارتباط با این بحثها، موضوع پیشنهاد تقسیم سوریه به مناطق استانی (کانتونها) برای «تضمین امنیت و حقوق تمامی گروههای قومی سوری» ارائه شد که پیشتر هم مورد بررسی قرار گرفته بود.
کانتون نوعی تقسیمات کشوری است که در آن مناطق خودمختار کوچک یا استانهایی با اختیارات محلی گسترده تشکیل میشوند. این کانتونها بهطور مستقل اداره میشوند و اجزای تشکیلدهنده یک حکومت مرکزی هستند.
کانتون ساختاری مشابه فدرالیسم دارد اما ممکن است تفاوتهایی در میزان خودمختاری هر منطقه وجود داشته باشد.
کوهن پیشنهاد داد که این طرح در قالب یک کنفرانس بینالمللی بررسی شود.
اسرائیل هیوم یادآوری کرد هر پیشنهادی از سوی اسرائیل، احتمالا با مقاومت شدید در داخل سوریه روبهرو خواهد شد، بنابراین «لازم است که این مذاکرات محرمانه باقی بمانند».
هجدهم آذر و ۱۱ روز پس از آغاز حملات هماهنگ گروههای مسلح مخالف در سوریه، دولت بشار اسد سقوط کرد.
از آن زمان تاکنون و طی یک ماه گذشته، کشورهای مختلف بر حفظ تمامیت ارضی و یکپارچگی سوریه تاکید کردهاند.
در همین راستا، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرار است امروز (۲۰ دی) به رم سفر و در نشست پنججانبه سوریه به میزبانی وزیر خارجه ایتالیا و با حضور نمایندگانی از فرانسه، بریتانیا، آلمان و آمریکا شرکت کند.
هدف از این نشست، هماهنگی تلاشها برای کمک به سوریه در دوران پس از اسد و تاکید بر «شمولیت، عدالت، حاکمیت قانون و تمامیت ارضی سوریه» به عنوان پیششرطهای صلح پایدار و آشتی در این کشور است.
بلافاصله پس از سقوط اسد، نیروهای زمینی اسرائیل برای نخستین بار طی ۵۰ سال اخیر، با عبور از منطقه غیرنظامی در مرز، وارد خاک سوریه شدند و مواضع تخلیه شده ارتش اسد را تصرف کردند.
ارتش اسرائیل همچنین ۴۰۰ کیلومتر مربع از منطقه حائل در بلندیهای جولان را به کنترل خود درآورده است.
این کشور در جنگ سال ۱۹۶۷ خاورمیانه، بلندیهای جولان را اشغال و بخش عمدهای از آن را ضمیمه اسرائیل کرد. با این حال، اکثریت جامعه بینالملل این مناطق را سرزمینهای سوریهای تحت اشغال اسرائیل میدانند.
مقامات اسرائیلی تاکید کردهاند این کشور هیچ برنامهای برای حضور دائمی در سوریه ندارد اما مواضع خود را در مناطق تصرفشده، تا زمان رسیدن به ثبات، حفظ خواهد کرد.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، این ثبات ممکن است از طریق کنفرانسی حاصل شود که به بازتعریف مرزها و ساختار سوریه کمک کند و امکان خروج نیروهای اسرائیلی را بدون به خطر انداختن منافع امنیتی این کشور، فراهم سازد.
به نوشته واشینگتنپست، دهها مسافری که در روزهای اخیر از مناطق مختلف آمریکا مانند هیوستون و سانفرانسیسکو به منطقه واشنگتندیسی، پایتخت آمریکا، پرواز کردهاند، گزارش دادهاند که ماموران فرودگاه تدابیر امنیتی خود را تشدید کرده و در گیتهای فرودگاه، بازرسیهای اضافی انجام دادهاند.
این بازرسیهای تشدیدشده در حالی انجام میشود که واشنگتن دیسی خود را برای چند رویداد مهم، از جمله مراسم تشییع جنازه رسمی رییسجمهور پیشین «جیمی کارتر» در روز پنجشنبه و مراسم تحلیف «دونالد ترامپ» در ۲۰ ژانویه، آماده میکند.
این هفته، همچنین چهارمین سالگرد حمله مرگبار ۶ ژانویه ۲۰۲۱ به ساختمان کنگره آمریکا بود که در نتیجه آن، پنج نفر جان خود را از دست دادند و بیش از ۱۴۰ افسر پلیس هم در جریان دفاع از ساختمان زخمی شدند.
تیاسای، نهاد مسئول تامین امنیت فرودگاهی این هفته اعلام کرد نیروهایش در حالت آمادهباش بالا قرار داردند.
این نهاد در بیانیهای که سهشنبه منشر کرد با اشاره به بالارفتن سطح امنیتی در فرودگاهها، نوشته است: «ما در دورهای هستیم که سطح امنیتی در آن به دلیل رویدادهای اخیر بالا رفته است و وارد دوره دیگری میشویم که در آن رویدادهای مهمی در حوزه امنیت ملی در پیش است.»
«ریچ دیویس»، مشاور ارشد امنیتی در شرکت مدیریت ریسکهای سلامت و امنیتی «اینترنشنال اساواس»، گفت که رویدادهای اخیر مانند حمله در خیابان بوربون در نیواورلئان و انفجار سایبرتراک در لاسوگاس، هشیاری تیاسای را بیشتر هم کرده است.
او گفت: «نهادهایی مثل تیاسای ناچارند با تهدیدهایی مقابله کنند که شاید از طریق سازمانهای اطلاعاتی به آنها اطلاع داده شده باشد، و البته همیشه باید گوشبهزنگ تهدیدهایی باشند که ممکن است در بیخبری ما در حال شکلگیری باشند.»
دیویس گفت نهاد تیاسای با غربالگری مسافران، جستوجوی بارهای تحویلی و دستی و ملزم کردن خطوط هواپیمایی و فرودگاهها به انجام بازرسیهای امنیتی خودشان، به مقابله با تهدیدهای شناختهشده و ناشناخته میپردازد.
دیویس گفت: «آنها این اختیار را دارند که تصمیم بگیرند آیا میخواهند بازرسی اضافی را روی من یا شما انجام دهند، یا مثلا یک کیف دستی اضافه یا حتی سه کیف دستی را باز کنند، یا یک چمدان تحویلشده اضافه یا حتی سه یا ۳۳ چمدان را بررسی کنند.»
مقامات در سالهای اخیر با بهرهگیری از فنآوری تشخیص چهره، نقاط بازرسی امنیتی روانتری را پیادهسازی کردهاند.
به این معنی که برخی مسافران دیگر نیازی ندارند کارت پرواز یا حتی در برخی موارد مدارک شناسایی خود را نشان دهند. چنین روندی میتواند سبب شود بررسی دستی کارت پرواز و مدارک هویتی اکنون حتی غیرمنتظره به نظر برسد، بهویژه پس از آنکه مسافران از ایست بازرسی عبور کردهاند.
مسافرانی که عازم سه فرودگاه پایتخت و دو ایالت مجاور آن هستند، به واشنگتن پست گفتند و در شبکههای اجتماعی هم گزارش دادند که ماموران تیاسای پیش از سوار شدن آنها به هواپیما، یعنی بسیار بعد از عبور از ایست بازرسی امنیتی اصلی، مدارک شناسایی و کارت پروازشان را دوباره بررسی کردند و کیفهای دستی آنان را در یک بازرسی ثانویه تفتیش نمودند.
برخی از کاربران در شبکههای اجتماعی از دیگران درباره تجربه خود نوشتهاند. بر اساس این گزارشها، در حالی که شدت بازرسیهای امنیتی ثانویه متفاوت بود، ماموران تیاسای از آنها نمونهبرداری کردند.
برخی دیگر هم گفتند که سگهای ردیاب بمب در گیتهای خروجی آنها حضور داشتند و بسیاری از مسافران نگران بودند که این تدابیر تشدیدشده نشانه یک تهدید جدی باشد.
«مایک دیویس» که پروازش با خطوط هواپیمایی یونایتد دوشنبه شب در فرودگاه دالس به زمین نشست، گفت دستکم چهار مامور تیاسای در دروازه خروجی فرودگاه بینالمللی دنور، مدارک هویتی همه (از جمله خودش) را با کارت پروازشان تطبیق دادند.
دیویس که بنیانگذار و رئیس «پروژه ماده ۳»، یک گروه حقوقی محافظهکار، است در مصاحبهای گفت نمیدانسته آیا تهدید واقعی تروریستی وجود داشته یا اینکه این تدابیر امنیتی، نمایشی سیاسی در ارتباط با سالگرد ۶ ژانویه بوده است.
دیویس که از وفاداران به ترامپ است و در جریان انتخابات بهعنوان گزینه احتمالی دادستان کل مطرح شده بود، گفت این بازرسیها برای او تازگی داشت چون پیش از این، تنها زمانی که به خارج از کشور سفر میکرد، چنین بازرسی امنیتی اضافهای را تجربه کرده بود.
بر اساس این گزارش، این اقدام به خلا ریاستجمهوری در لبنان که از سال ۲۰۲۲ ادامه داشته پایان میدهد و کاهش نفوذ حزبالله را نشان میدهد که اصرار بر انتخاب نامزد خود برای این مقام را در روزهای اخیر کنار گذاشت.
کرسی ریاستجمهوری لبنان که بر اساس قانون اساسی این کشور باید در اختیار یک مسیحی مارونی باشد، از زمان پایان دوره ریاست جمهوری میشل عون در بیش از دو سال گذشته خالی بوده است.
نمایندگان پارلمان لبنان که اکثریت مطلق آنها از سه گروه مذهبی مسحی مارونی، شیعه و سنی تشکیل شدهاند، تاکنون نتوانسته بودند بر سر یک نامزد به توافق برسند.
قرار است پارلمان لبنان پنجشنبه برای انتخاب رییسجمهور جدید بار دیگر رایگیری کند و به گزارش رویترز تضعیف حزبالله و سرنگونی متحد این گروه، یعنی حکومت بشار اسد در سوریه، شانس موفقیت این رایگیری را افزایش داده است.
همچنین این رایگیری اولین آزمون توازن قدرت در لبنان پس از توافق حزبالله با اسرائیل خواهد بود.
پیشتر این گروه شیعی مورد حمایت ایران توانسته بود متحد مسیحی خود، میشل عون را به ریاستجمهوری برساند.
سرنگونی حکومت اسد در حالی است که دولت سوریه به رهبری خاندان اسد برای دههها چه به صورت مستقیم و چه از طریق متحدانی مانند حزبالله بر لبنان تسلط داشت.
سه منبع آگاه به رویترز گفتند که حزبالله و متحدش، جنبش شیعه امل به رهبری نبیه بری، رییس مجلس، اصرار خود برای انتخاب سلیمان فرنجیه، را پس از دو سال کنار گذاشته و آمادهاند تا با چهرهای کمتر تفرقهانگیز انتخابات را برگزار کنند.
علاوه بر ژنرال ژوزف عون که به گفته سیاستمداران لبنانی از تایید آمریکا برخوردار است، جهاد ازعور، یکی از مقامات ارشد صندوق بین المللی پول که قبلا وزیر دارایی بود، و سرلشکر الیاس البیساری رییس امنیت عمومی لبنان هم به عنوان نامزدهای رایگیری پنجشنبه در پارلمان مطرح شدهاند.
بر اساس بیانیه دفتر نجیب میقاتی نخستوزیر موقت لبنان، او با استقبال از شرایط جدید گفت که امیدوار است پنجشنبه «رییسجمهور جدید» معرفی شود.
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه نیز در اظهاراتی به رادیو فرانساینتر ابراز امیدواری کرد و گفت که این انتخابات «پیشنیازی برای تداوم پویایی صلح» و همچنین برای بهبود اقتصادی و اجتماعی لبنان است.
با این حال، دو منبع و یک تحلیلگر هشدار دادند که هنوز اطمینانی برای انتخاب رییسجمهور جدید لبنان وجود دارد.
برای پیروزی، یک نامزد ریاستجمهوری باید در دور اول 86 رای یا در دور دوم 65 رای پارلمان لبنان را کسب کند.
چهارشنبه نمایندگانی از فرانسه و عربستان سعودی با سیاستمداران لبنانی در بیروت دیدار کردند. چهار منبع سیاسی لبنانی که هفته گذشته با فرستاده عربستان سعودی ملاقات کردند، گفتند که این کشور هم از عون حمایت میکند.
پیش از آن که جمهوری اسلامی از طریق حزبالله در لبنان مداخلههای خود را افزایش دهد، عربستان سعودی در لبنان نفوذ زیادی داشت.
رویترز پیشتر به نقل از منابع آگاه گزارش داده بود حزبالله که از سوی آمریکا به عنوان گروه تروریستی شناخته شده، از جوزف عون حمایت نخواهد کرد.
عون نقشی کلیدی در توافق آتشبسی که میان حزبالله و اسرائیل با میانجیگری واشینگتن و پاریس به دست آمده، ایفا کرد.
در روزهای اخیر رهبران مذهبی مارونی لبنان از نمایندگان پارلمان خواستند رییسجمهور را هر چه سریعتر انتخاب کنند.
لبنان که هنوز دچار پیامدهای بحران اقتصادی چند سال گذشته خود است، به شدت به کمکهای خارجی برای بازسازی خود نیاز دارد.