دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده با نوشتن پستی در شبکه اجتماعی در تروث سوشال با اشاره به فرمان اجرایی خود برای لغو مجوزهای امنیتی جو بایدن، رییسجمهور پیشین این کشور و قطع دسترسیاش به اطلاعات محرمانه و ارسال گزارشهای روزانه اطلاعاتی برای او، نوشت: «جو تو اخراجی».
ترامپ با اشاره به اینکه دسترسی به اطلاعات محرمانه، امتیازی است که به روسای جمهوری پیشین داده میشود، نوشت جو بایدن در سال ۲۰۲۱ با لغو دسترسی او به اطلاعات محرمانه، سابقه جلوگیری از این دسترسی را برای روسای جمهوری ایجاد کرد.
او در ادامه با یادآوری گزارش رابرت هور، بازپرس ویژه، از وضعیت سلامی جو بایدن نوشته بایدن از «ضعف حافظه رنج میبرد و حتی در اوج تواناییهایش هم نمیشد اطلاعات حساس را به او سپرد. من همیشه از امنیت ملیمان محافظت خواهم کرد.»
ترامپ به لحاظ قانونی حق دارد دسترسی بایدن به گزارشها را پایان دهد، زیرا تصمیم درباره ادامه دسترسی یک رییسجمهور پیشین به اطلاعات طبقهبندیشده بر عهده رییسجمهور وقت است.
گزارش بازپرس هور از وضعیت بایدن
هور موضوع نحوه برخورد بایدن با اسناد طبقهبندیشده را بررسی کرد و به این نتیجه رسید که مطرح کردن اتهام کیفری لزومی ندارد، اما با بیانی انتقادی، شیوه دسترسی بایدن به اسناد دولتی حساس را نکوهش کرد.
در گزارش او آمده بود که حافظه بایدن «مبهم»، «گیجکننده»، «مختل»، «ضعیف» و با «محدودیتهای قابل توجه» است. همچنین گفته شد او قادر نبود رویدادهای مهم زندگی شخصی خود، مانند زمان درگذشت پسرش بو یا زمانی که در سمت معاون رییسجمهور خدمت میکرد، بهیاد آورد.
بایدن، که از زمان ترک پست ریاستجمهوری خود در ماه گذشته کمتر در انظار عمومی دیده شده، هنوز به این اظهارات واکنش نشان نداده است.
در سال ۲۰۲۱، بایدن جلوی دسترسی ترامپ به گزارشهای اطلاعاتی طبقهبندیشده را گرفت. این نخستین بار بود که یک رییسجمهور سابق از چنین دسترسی که بهطور سنتی به او داده میشود، محروم میشد.
او این اقدام را با اشاره به «رفتار غیرقابل پیشبینی» ترامپ توجیه کرد و در مصاحبه با شبکه سیبیاس گفت: «چه ارزشی دارد که او را در جریان گزارشهای اطلاعاتی قرار دهیم؟ تاثیر او چیست جز اینکه ممکن است یکباره چیزی را لو بدهد؟»
تور انتقامجویی از رقبا و مخالفین
آسوشیتدپرس در گزارشی نوشته این اقدام ترامپ، تازهترین گام در «تور انتقامجویی» است که او در جریان کارزار انتخاباتی خود وعدهاش را داده بود.
ترامپ از زمانی که دوباره به دفتر ریاستجمهوری بازگشته، اقداماتی را برای لغو مجوزهای امنیتی و محافظت از سایر مقامهای عالیرتبه مرتبط با دولت بایدن هم انجام داده است.
هفته گذشته، پنتاگون تیم حفاظت امنیتی ژنرال بازنشسته مارک میلی، رئیس پیشین ستاد مشترک نیروهای مسلح را لغو و مجوز امنیتیاش را معلق کرد. او از منتقدان سرسخت ترامپ به شمار میرود.
پیت هگزث، وزیر دفاع جدید همچنین دستور داده است که «عملکرد» میلی مورد بررسی قرار گیرد و درجه نظامی او بازنگری شود.
ترامپ همچنین حفاظت امنیتی آنتونی فائوچی، مشاور ارشد پیشین پزشکی رییسجمهور را که هدایت واکنش ایالات متحده به کووید-۱۹ را بر عهده داشت، لغو کرده است.
او همچنین محافظان امنیتی منصوبشده برای مقامهای سابق دولتی منتقد خود را نیز لغو کرده است، از جمله محافظان مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین خودش، که با تهدیدهایی از جانب ایران روبهروست را لغو کرد.
ترامپ در آن زمان گفت این تصمیم «کاملا عادی» است و نمیتوان به همه افرادی که زمانی برای دولت کار کردهاند، تا پایان عمر حفاظت امنیتی اعطا کرد.
رییسجمهور همچنین دستور داده است مجوز امنیتی دهها مقام سابق اطلاعاتی، از جمله دو مدیر پیشین سازمان سیا، لغو شود.
این افراد در سال ۲۰۲۰ نامهای را امضا کردند که در آن بهطور ضمنی گزارشها درباره لپتاپی متعلق به هانتر بایدن، پسر جو بایدن، را یک «فریب روسی» دانسته بودند.
اما این رایانه، که محتوای آن حاوی جزئیات ناخوشایندی از زندگی خصوصی هانتر بود و پرسشهایی را درباره معاملات تجاری او برانگیخت، واقعی از کار درآمد.
زلنسکی در مصاحبهای با رویترز که جمعه منتشر شد، با تاکید بر نیاز اوکراین به تضمینهای امنیتی از سوی متحدانش در چارچوب هرگونه توافق صلح اوکراین، گفت: «اگر ما در مورد یک توافق صحبت میکنیم، پس بیایید یک معامله انجام دهیم، ما فقط طرفدار چنین چیزی هستیم.»
رییسجمهوری ایالات متحده که دولت او بر پایان سریع جنگ اوکراین با روسیه فشار میآورد، دوشنبه گفت او از اوکراین میخواهد در ازای حمایت مالی از فعالیتهای جنگی این کشور، مواد کمیاب و سایر مواد معدنی را به ایالات متحده عرضه کند.
اوکراین در پاییز گذشته، ایده باز کردن معادن حیاتی خود را برای سرمایهگذاری متحدان مطرح و همزمان طرحی موسوم به «طرح پیروزی» را ارائه کرد. اوکراین در این طرح به دنبال آن بود که این کشور را در قویترین موقعیت برای گفتوگوهای صلح قرار دهد و مسکو را مجبور کند به پای میز مذاکره بیاید.
زلنسکی گفت کمتر از ۲۰ درصد از منابع معدنی اوکراین، از جمله حدود نیمی از ذخایر خاک کمیاب این کشور، در اشغال روسیه است.
خاکهای کمیاب در ساخت آهنرباهای با کارایی بالا، موتورهای الکتریکی و لوازم الکترونیکی مصرفی کاربرد دارند.
زلنسکی گفت مسکو میتواند این منابع را به روی متحدانش، کره شمالی و جمهوری اسلامی که هر دو دشمنان قسم خورده آمریکا هستند، باز کند.
او گفت: «ما باید پوتین را متوقف کنیم و از آنچه داریم محافظت کنیم از جمله منطقه بسیار غنی دنیپرو در مرکز اوکراین.»
نیروهای روسیه ماههاست که در شرق اوکراین پیشروی میکنند و این در حالی است که ارتش بسیار کوچکتر اوکراین با کمبود سرباز دست و پنجه نرم میکند و در مورد تامین سلاحهای آتی خود از خارج کشور نگران است.
زلنسکی نقشهای را بر روی میزی در دفتر ریاستجمهوری اوکراین در کییف باز کرد که ذخایر معدنی متعددی از جمله نوار وسیعی از زمین در شرق را نشان میدهد که حاوی خاکهای کمیاب است.
تقریبا نیمی از این مناطق به نظر میرسید که در سمت روسیه و در خط مقدم فعلی قرار دارد.
او گفت که اوکراین بزرگترین ذخایر تیتانیوم اروپا را دارد که برای صنعت هوانوردی و فضایی ضروری است و اورانیوم که برای انرژی هستهای و تسلیحات استفاده میشود.
پیشتر بسیاری از ذخایر تیتانیوم در شمال غربی اوکراین و به دور از مناطق جنگی مشخص شده بودند.
رویترز نوشت که اوکراین به سرعت رویکرد سیاست خارجی خود را برای همسویی با سیاستهای ترامپ تغییر داده است.
با این حال، زلنسکی تاکید کرد که کییف منابع خود را بدون برنامه عرضه نمیکند، بلکه قصد دارد یک مشارکت سودمند برای توسعه مشترک ارائه دهد.
او گفت: «آمریکاییها بیشترین کمک را کردند و بنابراین آمریکاییها باید بیشترین درآمد را داشته باشند. و آنها باید این اولویت را داشته باشند و خواهند داشت. من همچنین میخواهم در این مورد با رییسجمهور ترامپ صحبت کنم.»
علاوه بر این، زلنسکی گفت که کییف و کاخ سفید در مورد ایده استفاده از سایتهای ذخیرهسازی گاز زیرزمینی گسترده اوکراین برای ذخیره گاز طبیعی مایع آمریکا گفتوگو میکنند.
این اظهارات چند روز پیش از کنفرانس امنیتی مونیخ مطرح شده است، کنفرانسی که مقامات دهها کشور غربی در آن شرکت خواهند کرد و موضوع جنگ اوکراین یکی از موضوعات مطرح در این کنفرانس خواهد بود.
زلنسکی گفت که قصد دارد در این مجمع شرکت کند. انتظار میرود فرستاده ویژه ترامپ در امور روسیه و اوکراین نیز در آن حضور داشته باشد.
ترامپ جمعه، ۱۹ بهمن، هنگام استقبال از ایشیبا گفت: «ما ژاپن را دوست داریم!»
او با این حال گفت که تصمیم دارد بر روی کاهش کسری تجاری با ژاپن کار کند.
رویترز نوشت که ترامپ در سه هفته اول دوران جدید ریاستجمهوری خود هنجارها را زیر پا گذاشته و پایتختهای خارجی از اتاوا تا بوگوتا را به لرزه درآورده است اما او نسبتا رویکرد متعارفتری را در قبال متحدان دیرینه واشینگتن در منطقه آسیا اقیانوسیه از جمله ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و فیلیپین اتخاذ کرده است.
به نوشته این خبرگزاری، این رویکرد میتواند بهعنوان مبارزه اولیه ترامپ با چین بر سر مواد مخدر مصنوعی، از جمله فنتانیل، مورد آزمایش قرار گیرد.
هشدار آمریکا در مورد تعرفهها علیه سایر کشورها از جمله ژاپن تهدیدی برای روابط تجاری در آسیا و فراتر از آن است.
یک مقام ارشد دولت ترامپ به خبرنگاران گفت که رهبران دو کشور در مورد تمرینات نظامی مشترک، افزایش همکاری در زمینه تجهیزات دفاعی و فناوری، سرمایهگذاری خارجی و انرژی گفتوگو خواهند کرد.
این مقام افزود آنها همچنین در مورد امنیت سایبری، فضا و فرصتهای تجاری مشترک در بخش هوش مصنوعی و نیمههادیها بحث خواهند کرد.
او که نامش فاش نشد، گفت: «ایالات متحده به اتحاد طولانی و نزدیک ما با ژاپن افتخار میکند.»
به گفته این مقام دولت آمریکا، دو کشور به همکاری با یکدیگر ادامه خواهند داد تا اطمینان حاصل شود که از طریق طیف وسیعی از قابلیتهای نظامی خود از تهدیدات در منطقه جلوگیری میکنند.
دومین مقام ارشد دولت ترامپ در پاسخ به سوالی درباره کسری تجاری ایالات متحده با ژاپن و تهدید وضع تعرفهها گفت: «همه ما میدانیم که رییسجمهوری به کسری تجاری بهعنوان نشانهای از عدالت اقتصادی و استحکام روابط توجه زیادی میکند، بنابراین من مطمئن هستم که بحثهایی در مورد آن انجام خواهد گرفت.»
دو منبع آگاه به رویترز گفتند که ترامپ به قانونگذاران جمهوریخواه گفته که قصد دارد تا روز جمعه تعرفههای متقابل بیشتری را بر واردات خارجی اعلام کند.
پیشتر ترامپ یک تعرفه ده درصدی بر تمام کالاهای وارداتی از چین وضع کرده و روابط اقتصادی بین دو کشور را یک «آشفتگی باز» خوانده بود.
آمریکا و چین دو اقتصاد بزرگ جهان هستند و وضع این تعرفهها باعث شد مصرفکنندگان و کسبوکارها در تلاش برای هماهنگ کردن خود با شرایط جدید باشند.
ژاپن نیز که جزو گروه هفت کشور صنعتی جهان است، به تجارت جهانی بسیار وابسته است. این کشور صادرکننده بزرگی است و بیشتر مواد غذایی و منابع طبیعی خود را وارد میکند. همچنین بسیاری از شرکتهای ژاپنی در چین سرمایهگذاری کردهاند و به رابطه با چین متکی هستند.
با این حال، توکیو با دیدگاه تیم امنیت ملی ترامپ نسبت به چین در مورد جاهطلبیهای جهانی پکن و ادعاهای ارضی گسترده در آسیا، از جمله جزیره تایوان که از نظر تولید تراشه حیاتی است، همسو است.
همچنین مقامات ژاپنی نسبت به تلاشهای احتمالی پکن برای جذب نظر مثبت رییسجمهوری ایالات متحده از طریق دادن وعده همکاری در موضوعات کلیدی جهانی، از جمله تجارت، سوءظن دارند.
ترامپ چند روز قبل از آغاز به کار خود به عنوان رییسجمهوری جدید آمریکا با شی جین پینگ رییسجمهوری چین صحبت کرده و گفته بود که بهزودی درباره تعرفهها نیز با او گفتوگو خواهد کرد.
چند مقام ژاپنی که نامشان فاش نشده، اعلام کردند روابط خوبی با منتقدان چین در دولت جدید ترامپ، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و مایکل والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید دارند، اما با کسانی که در دولت ترامپ با پکن روابط تجاری دارند، مانند ایلان ماسک کمتر احساس راحتی میکنند.
ترامپ و ایشیبا قرار است بعدازظهر جمعه یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک برگزار کنند.
برای توکیو، سفر نخستوزیر ژاپن به آمریکا یک نشانه امیدوارکننده از سوی دولت جدید ترامپ است.
ترامپ با شینزو آبه، نخست وزیر فقید ژاپن روابط صمیمانهای داشت، اما تاکنون رابطهای با ایشیبا که در اکتبر گذشته به قدرت رسید، نداشته است.
رویترز نوشت که مقامات ژاپنی قصد دارند ترامپ را برای بازدید از ژاپن دعوت کنند.
این مقامات به رویترز گفتند که توکیو برای جلوگیری از وضع تعرفهها، در حال آمادهسازی برخی امتیازات از جمله خرید الانجی بیشتر از ایالات متحده و ارائه حمایت از یک خط لوله گاز ۴۴ میلیارد دلاری در آلاسکا است.
ژاپن همچنین مایل است که صدها میلیارد در زمینه هوش مصنوعی در ایالات متحده سرمایهگذاری کند.