در پی بالا گرفتن بدبینیها در اروپا نسبت به آنچه احتمال «توافق کثیف» بین آمریکا و روسیه بر سر اوکراین خوانده شده، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۲۵ بهمن در جمع خبرنگاران گفت که اوکراین در هرگونه مذاکره صلحی با روسیه حضور خواهد داشت.
این سخنان پس از آن مطرح شد که اوکراین و متحدان اروپایی این کشور، پس از گفتوگوی تلفنی دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه در روز چهارشنبه ۲۴ بهمن، نسبت به احتمال دستیابی به یک «توافق کثیف» بین کاخ سفید و کرملین هشدار دادند.
ترامپ پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «اوکراین بخشی از این گفتوگوهاست. اوکراین، روسیه و افراد بسیاری در این مذاکرات حضور خواهند داشت.»
رییسجمهوری آمریکا افزود مقامات آمریکایی و روسی روز جمعه، ۲۶ بهمن، در مونیخ دیدار خواهند کرد و از اوکراین نیز دعوت شده است.
او گفت: «مقامات ما با مقامات روسی دیدار خواهند کرد. به هر حال، اوکراین نیز دعوت شده است. دقیقا مطمئن نیستم که چه کسی از چه کشوری در آنجا حضور خواهد داشت، اما مقاماتی بلندپایه از روسیه، اوکراین و ایالات متحده در این دیدار حضور خواهند داشت.»
با این حال، مشاور رسانهای رییسجمهوری اوکراین گفت که مذاکره اوکراین با روسیه در مونیخ مورد انتظار نیست. کییف معتقد است آمریکا، اروپا و اوکراین باید پیش از برگزاری دیدار با روسیه، به یک موضع مشترک برسند.
ترامپ در گفتوگوی خود با خبرنگاران همچنین با اشاره به گفتوگوی تلفنی خود با رییسجمهوری روسیه گفت: «من باور دارم که پوتین مایل است اتفاقی بیفتد و صلح شود. من به این موضوع اعتماد دارم.»
ترامپ همچنین با انتقاد شدید از سیاستهای باراک اوباما و جو بایدن روسای جمهوری پیشین آمریکا، اخراج روسیه از گروه هفت کشور صنعتی موسوم به جی ۷ را یک اشتباه بزرگ خواند و گفت که روسیه باید به گروه هفت بازگردانده شود.
در واکنش به این اظهارات، بازارهای مالی روسیه شاهد یک جهش بود در حالی که میزان بدهیهای اوکراین افزایش یافت؛ گفتگوهای دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلسنکی، روسای جمهوری روسیه و اوکراین اولین تلاش ترامپ برای پایان دادن به مرگبارترین جنگ اروپا از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
با این همه، تماس ترامپ با پوتین نگرانیهایی را در اوکراین و کشورهای اروپایی که از اوکراین حمایت میکنند برانگیخته است؛ چرا که این کشورها میترسند کاخ سفید بدون حضور آنها به توافقی با کرملین دست یابد.
ولودیمیر زلنسکی در واکنش به این گمانهزنیها گفت : «ما بهعنوان یک کشور مستقل نمیتوانیم هیچ توافقی را بدون حضور خودمان بپذیریم.»
او گفت که پوتین قصد دارد مذاکرات را به صورت دو جانبه با آمریکا هدایت کند و این امر نباید مجاز شود.
در همین حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که مذاکرات برای دیدار پوتین و ترامپ، احتمالا در عربستان سعودی، در جریان است.
او گفت: «البته اوکراین نیز بهنحوی در مذاکرات صلح شرکت خواهد کرد، اما مسیر مذاکرات دو جانبه بین آمریکا و روسیه نیز وجود خواهد داشت.»
همزمان، امارات متحده عربی اعلام کرده است که تمایل دارد میزبان مذاکرات پایان جنگ اوکراین شود.
دونالد ترامپ چهارشنبه پس از گفتوگوی تلفنی با پوتین گفت که احتمالا با رییسجمهوری روسیه در عربستان دیدار خواهد کرد و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی نیز در این مذاکرات حضور خواهد داشت.
رهبران اروپایی بهطور عمومی موضعی سرسختانه درباره مذاکرات صلح اوکراین اتخاذ کرده و گفتهاند که هیچ توافقی بدون حضور اروپاییها و اوکراینیها قابل اجرا نخواهد بود.
کایا کالاس، رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «هر راهحل سریع، توافق کثیفی است.»
او همچنین از امتیازاتی که ظاهرا قبل از آغاز مذاکرات به روسیه داده شده انتقاد کرد و افزود: «چرا قبل از شروع مذاکرات به همه خواستههای روسیه جواب مثبت میدهیم؟ این نرمش است و چنین سیاستی هرگز جوابگو نبوده است.»
یک منبع دیپلماتیک اروپایی نیز به رویترز گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپا موافقت کردهاند در کنفرانس امنیتی مونیخ که از جمعه، ۲۶ بهمن آغاز میشود، با قویترین عبارات موجود در زبان دیپلماتیک وارد گفتوگویی صریح و پرسشگرانه با مقامات آمریکایی شوند.
ترامپ پس از آنکه روز چهارشنبه ابتدا با ولادیمیر پوتین و سپس ولودیمیر زلسنکی تلفنی صبحت کرد، با اشاره به اینکه هر دو طرف خواستار صلح هستند، برای اولین بار و بهطور علنی گفت که انتظار بازگشت اوکراین به مرزهای سال ۲۰۱۴ یا پیوستن این کشور به ناتو در هر توافقی، غیرواقعی است.
او همچنین گفت که هیچ نیروی آمریکایی برای تضمین آتشبس در اوکراین مستقر نخواهد شد.
پیتر هگست، وزیر دفاع آمریکا، که سیاست جدید آمریکا را به اعضای ناتو اعلام میکرد، گفت: «دنیا خوششانس است که ترامپ، بهترین مذاکرهکننده در جهان، دو طرف را گرد هم میآورد تا به صلح دست یابیم.»
پسکوف نیز گفت که مسکو از تمایل ترامپ به یافتن راهحلی برای جنگ اوکراین رضایت دارد.
لکارنو تاکید که مواضع آمریکا سؤالاتی را در مورد آینده ناتو ایجاد میکند.
پس از تماس تلفنی ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، مقامات کشورهای اروپایی درباره احتمال دادن امتیازات زیاد به روسیه در توافق احتمالی صلح، به اوکراین هشدار دادند.
در واکنش به این انتقادها، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، گفت که تلاشهای واشینگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین، خیانت به کییف نیست.
او تاکید کرد هیچ کشوری به اندازه آمریکا از اوکراین حمایت نکرده است اما: «همانطور که ترامپ گفت، در سراسر جهان علاقه به پایان دادن به این درگیری وجود دارد.»
ترامپ، پس از گفتوگویی ۹۰ دقیقهای با پوتین در روز چهارشنبه، گفت که رییسجمهوری روسیه خواهان پایان جنگ با اوکراین است و «نمیخواهد در شش ماه آینده دوباره درگیری از سر گرفته شود».
او پس از این تماس، با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین نیز تلفنی گفتوگو کرد.
ابراز تعجب وزیر خارجه روسیه از واکنشها به تماس تلفنی ترامپ و پوتین
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، از این که تماس تلفنی پوتین و ترامپ یک رویداد «فوقالعاده» ارزیابی شده، ابراز تعجب کرد.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین نیز این تماس تلفنی را نشان دهنده وجود اراده سیاسی به منظور یافتن راهحل برای پایان دادن به جنگ اوکراین خواند.
پسکوف گفت که هنوز برای صحبت کردن درباره زمان دیدار حضوری ترامپ و پوتین، زود است.
پس از این تماس تلفنی، سران کشورهای اروپایی تاکید کردند در هر مذاکرهای با روسیه، «اروپا و اوکراین هم باید نقش محوری» داشته باشند و «استقلال و تمامیت ارضی اوکراین، قابل مذاکره نیست».
همزمان، آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، در مصاحبه با روزنامه لوموند فرانسه گفت که هیچ موضوعی در مورد صلح، بدون اوکراین یا بدون اروپا قابل بحث نیست.
او تاکید کرد درباره عضویت اوکراین در ناتو نیز نباید مصالحهای وجود داشته باشد که به تمامیت ارضی یا حاکمیت اوکراین آسیب بزند.
رییسجمهوری اوکراین ۲۴ بهمن در مصاحبه با مجله اکونومیست گفت اگر طرح پیوستن این کشور به ناتو عملی نشود، کییف برای تقویت ارتش خود به کمک ایالات متحده نیاز خواهد داشت.
ترامپ پس از گفتوگوی تلفنی با پوتین گفت که عضویت اوکراین در ناتو، عملی نیست.
در هفتههای گذشته، گزارشهایی درباره احتمال توافق برای پایان دادن به جنگ در اوکراین منتشر شده است.
این نگرانی در میان کشورهای اروپایی وجود دارد که در توافق صلح، بخشهای زیادی از اوکراین به روسیه واگذار شود.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و برخی دیگر از مقامهای این اتحادیه، پیش از این اعلام کرده بودند فشار زودهنگام برای صلح در اوکراین، «خطر دستیابی به یک توافق بد» را افزایش میدهد.
کالاس پنجشنبه ۲۵ بهمن گفت: «هر راهحل سریع در مورد جنگ اوکراین "یک توافق کثیف" است و کشتار را متوقف نخواهد کرد.»
ترامپ، ۲۲ بهمن در مصاحبه با فاکسنیوز، گفت این احتمال وجود دارد که اوکراین در آینده «روسی» شود و آمریکا باید هزینههایی را که در این کشور کرده، پس بگیرد.
او گفت این بازگشت سرمایه میتواند در قالب منابع طبیعی اوکراین، از جمله مواد معدنی کمیاب، باشد.
در همین زمینه بخوانید: چرا مواد معدنی اوکراین برای حفظ کمکهای نظامی آمریکا مهم است؟