بیش از ۲۵ شهروند در رابطه با اعتراضهای ضدحکومتی در دهدشت بازداشت شدهاند
بر اساس گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال، از زمان آغاز اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت در استان کهگیلویه و بویراحمد بیش از ۲۵ شهروند معترض به دست ماموران امنیتی و انتظامی بازداشت شدهاند. اطلاعات رسیده از تلاش اطلاعات سپاه برای اخذ اعترافات اجباری از شماری از معترضان حکایت دارد.
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال تا صبح یکشنبه ۲۸ بهمن بیش از ۲۵ شهروند معترض در رابط با اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت بازداشت و به بازداشتگاههای اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات و کانونهای اصلاح و تربیت و زندانهای دهدشت و یاسوج منتقل شدهاند.
همزمان، ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد گروهی از شهروندان معترض در جریان اعتراضات ضدحکومتی شامگاه ۲۳ بهمن در دهدشت به نشانه اعتراض آتش روشن کردهاند.
این ویدیو نشان میدهد که ماموران با اسلحههای خود به صورت مستقیم به سمت معترضان شلیک میکنند.
بازداشت و تهدید معترضان
از زمان آغاز اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت در شامگاه ۲۱ بهمن تا ظهر ۲۸ بهمن هویت ۱۵ تن از بازداشتشدگان از سوی ایراناینترنشنال احراز شده است.
از میان افراد بازداشتشده، شماری در جریان اعتراضات، برخی در پی هجوم ماموران به خانههای خود و برخی در مسیر دیگر شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد بازداشت شدهاند.
عاطفه طاهرنیا، حسین پریسایی، علیرضا پریسایی، حمید پریسایی، امیرحسین جعفری، کامران بوذری، جابر فروغی، پوریا براتی، احمد نورمحمدی، شهریار حشمتنسب، شهرام نورانیان و رضا یگانه، معترضان بازداشت شده هستند که تا کنون هویتشان احراز شده است.
برخی از این افراد از جمله عاطفه طاهرنیا و احمد نورمحمدی، در زمان بازداشت از سوی ماموران مورد ضرب و شتم قرار گرفته و از رسیدگی پزشکی در بازداشت محروم ماندهاند.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، ۲۸ بهمن در گزارشی ویدیویی با تایید برگزاری اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت اعلام کرد تعدادی از معترضان از سوی سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شدهاند.
این نهاد امنیتی معترضان بازداشتشده را «باند مخلان نظم و امنیت در دهدشت» معرفی کرد و نوشت آنها در ۲۳ بهمن تجمع کرده و قصد انجام «عملیاتهای خرابکارانه» داشتند و پس از بازداشت تحویل مقامات قضایی شدهاند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است که نهادهای امنیتی و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی خانوادههای اغلب بازداشتشدگان را تهدید کردهاند که در صورتی درباره بازداشت فرزندان خود اطلاعرسانی کنند، پروندههای آنها را سنگینتر میکنند و با دیگر اعضای خانواده و نزدیکان آنها نیز برخورد میکنند.
به گفته منابع محلی در دهدشت، علاوه بر افراد بازداشت شده، گروهی از شهروندان معترض از سوی ماموران اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات به کشتهشدن در خیابان با شلیک مستقیم گلوله تهدید شدهاند.
یک منبع مطلع از وضعیت این افراد در گفتوگو با ایراناینترنشنال با تایید این موضوع گفت: «ماموران به خانههای برخی معترض هجوم برند اما موفق نشدند آنها بازداشت کنند. به همین خاطر خانوادههایشان را تهدید کردند و گفتند به آنها بگویید در صورتی خود را به سپاه و اطلاعات معرفی نکنند، حکم بازداشت و شلیک مستقیم به آنها را از دستگاه قضایی میگیریم و دیگر جانشان پای خودشان است.»
شکنجه در راستای اخذ اعترافات اجباری
طبق اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، دستکم دو تن از افراد بازداشتشده از سوی ماموران اطلاعات سپاه در راستای اخذ اعترافات اجباری و پذیرفتن نقش لیدری و هماهنگکننده اعتراضات در دهدشت تحت فشار و شکنجههای شدید قرار گرفتهاند.
اطلاعات رسیده حاکی است احمد نورمحمدی یکی از این افرادی است که از سوی اطلاعات سپاه بهشدت شکنجه شدن و تحت فشار برای اخذ اعترافات اجباری قرار گرفته است.
این شهروند از پدر و مادری ایرانی در شهرستان خرمآباد در استان لرستان به دنیا آمده و از سالها پیش به دهدشت مهاجرت کرده است.
با این حال برخی اکانتهای منتسب به نهادهای امنیتی از جمله اطلاعات سپاه با انتشار تصویری از این شهروند با چشمبند و دستبند، در خبرهایی با محتوای مهاجرستیزانه و افغانستانیستیزانه او را تبعه افغانستان و به عنوان لیدر اصلی اعتراضات معرفی کردهاند.
آغاز اعتراضات
اعتراضات ضدحکومتی در دهدشت در شامگاه ۲۱ بهمن آغاز شد و معترضان برای شبهای متوالی در میدان مرکزی و خیابانهای مختلف این شهر دست به تجمع زدند.
معترضان در در جریان این تجمعات شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور»، «امسال سال خون است، سید علی سرنگون است» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» سردادند.
بر روی پارچهنوشته یکی از معترضان شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «از دهدشت تا تهران، اتحاد اتحاد» و نامهای پدرام آذرنوش و مهرداد بهناماصل، دو تن از جانباختگان خیزش «زن، زندگی، آزادی» در دهدشت نوشته شده بود.
در پنجمین شب این اعتراضات تصویری از یک دیوارنویسی در خیابان امامزاده جابر، معروف به جابرسیتی دهدشت به ایراناینترنشنال رسیده که نشان میداد معترضان با دیوارنوشته «شروع با ما، دهدشت» از مردم ایران خواستهاند به اعتراضات علیه جمهوری اسلامی بپیوندند.
طی این مدت و همزمان با تجمع شهروندان معترض جو امنیتی شدیدی در دهدشت حکمفرما شد و ماموران امنیتی، انتظامی و نیروهای لباس شخصی جمهوری اسلامی در خیابانهای این شهر به طور مداوم حضور داشتند.
وزیر خارجه آمریکا و نخست وزیر اسرائیل در نشست خبری مشترک بر منع دستیابی ایران به سلاح هستهای تاکید کردند و مارکو روبیو گفت «در ایران حکومتی برقرار است که مردم از آن حمایت نمیکنند.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در این نشست که یکشنبه ۲۸ بهمن برگزار شد، جمهوری اسلامی را منبع اصلی بیثباتی در خاورمیانه خواند و افزود که «نمیتوان به ایران اجازه داد هستهای شود.»
او همچنین بر نابودی کامل حماس به عنوان یک نیروی نظامی و ادارهکننده غزه تاکید کرد و گفت: «کاملا روشن است که حماس نمیتواند بهعنوان یک دولت یا نیروی نظامی به کار خود ادامه دهد و تا زمانی که این گروه بهعنوان نیرویی که میتواند حکومت کند باقی بماند، صلح غیرممکن خواهد بود.» او گفت: «حماس باید ریشهکن شود، باید از بین برود.»
روبیو همچنین گفت که یک دولت قدرتمند در لبنان میتواند حزب الله را خلع سلاح کند.
نتانیاهو نیز گفتوگوی خود با وزیر خارجه آمریکا را بسیار سازنده خواند و افزود که مهمترین موضوع گفتوگوها جمهوری اسلامی بود.
بنیامین نتانیاهو در نشست خبری مشترک با وزیر خارجه آمریکا گفت که اسرائیل اجازه دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را نمیدهد.
او با بیان این که اسرائیل و آمریکا برای مقابله با تهدیدات ایران شانه به شانه کنار هم ایستادهاند، گفت: «ما توافق کردیم که آیتاللهها نباید بمب اتم داشته باشند. همچنین توافق کردیم که تجاوزگری حکومت ایران در منطقه باید متوقف شود.»
او همچنین اعلام کرد که اسرائیل اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی از سوریه بهعنوان پایگاهی برای «عملیات خصمانه» استفاده کند و اسرائیل جلوی هر تهدیدی که در جنوب غربی سوریه و مرزهای ما ظهور پیدا کند را میگیرد.
همزمان با سفر وزیر خارجه آمریکا به تلآویو و دیدار او با نخستوزیر و رییس جمهور اسرائیل، هرزی هالوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل در آخرین سفر کاری خود به آمریکا سفر و با مقامات پنتاگون دیدار میکند.
این آخرین سفر هالوی به آمریکا به عنوان رییس ستاد ارتش است.
هرزی هالوی، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، روز ۱۶ اسفند، از مقام خود کنارهگیری میکند. او در استعفانامه خود مسئولیت خود در نقص امنیتی گسترده در جریان حمله حماس در روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ را بر عهده گرفته بود.
همزمان با این سفر محمولههای حاوی ۱۸۰۰ بمب سنگین آمریکایی که دولت جو بایدن ارسال آن را به اسرائیل متوقف کرده بود، به اسرائیل رسید.
یک مقام وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته گفت که روبیو در این سفر درباره غزه و پیامدهای حمله حماس به اسرائیل گفتوگو خواهد کرد و رویکرد ترامپ در مورد منطقه را دنبال خواهد کرد.
ترامپ پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در واشینگتن پیشنهاد کرد، آمریکا کنترل غزه را به دست بگیرد و مصر و اردن فلسطینیان را از غزه بپذیرند. این پیشنهاد با مخالفت این دو کشور مواجه شده است.
همزمان با این سفر، نتانیاهو شنبه از ترامپ به خاطر «حمایت کامل» او از اسرائیل قدردانی کرد.
این اقدام نتانیاهو پس از پایان ششمین دور تبادل گروگانهای اسرائیلی و زندانیان فلسطینی در چارچوب توافق آتشبس غزه صورت گرفت.
شنبه سه گروگان اسرائیلی که در غزه به سر میبردند با ۳۶۹ زندانی فلسطینی که در زندانهای اسرائیل نگهداری می شدند مبادله شدند.
سفر روبیو به اسرائیل در شرایطی است که جمعه المانیتور به نقل از یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیلی گزارش داد دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در مورد جمهوری اسلامی به «تفاهم کامل» رسیدهاند. به گفته این منبع، اگر توافق هستهای با ایران به دست نیاید دروازههای جهنم به روی ایران باز میشود.
این منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیلی که نامش فاش نشده است، افزود که این تفاهم شامل گامهایی بعدی علیه جمهوری اسلامی در صورت رد توافق هستهای سختگیرانهتر از برجام است.
ترامپ هفته گذشته در حضور نتانیاهو گفت که دستور بازگشت به سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی شامل تحریمهای سختگیرانه دوره اول ریاست جمهوریاش را صادر کرده و در هر صورت، دولت او اجازه نخواهد داد ایران سلاح هستهای داشته باشد.
هنگامی که از نتانیاهو خواسته شد در این مورد اظهارنظر کند، او گفت آنچه اهمیت دارد، تاکید آشکار ترامپ بر اجازه ندادن به ایران برای دستیابی به قابلیتهای هستهای است.
به نوشته المانیتور، ناکامی ترامپ در صحبت علنی درباره گزینه نظامی برای جلوگیری از تسلیحات هستهای ایران در ابتدا از سوی اسرائیلیها به منزله رد درخواست نتانیاهو برای چنین تعهدی تلقی شد.
بر اساس گزارش این رسانه، اما اظهارات بعدی ترامپ ممکن است نشان دهد که او دستکم بر آسیبپذیری کنونی جمهوری اسلامی متمرکز شده که احتمال موفقیت هر حملهای را افزایش میدهد.
سران قوا در ایران بعد از اظهارات علی خامنهای در منع مذاکره با دولت ترامپ تلاش کردهاند که موضع او را به شیوههای مختلف تکرار کنند و نشان دهند درباره این موضوع بین ارکان حکومت اختلافنظری وجود ندارد.
مسعود پزشکیان که با وعده احیای مذاکرات بر سر کار آمد و جواد ظریف را به عنوان مذاکرهکننده ارشد توافق برجام در کابینه دارد بعد از صحبتهای اخیر خامنهای از موضع قبلی خود عقب نشسته و مذاکره با ترامپ را به دلیل خواستههای او بیحاصل دانسته است.
در همین حال محمدباقر قالیباف از سخنان پزشکیان در مراسم حکومتی ۲۲ بهمن تقدیر کرده و در جلسه علنی روز یکشنبه ۲۸ بهمن مجلس از او به دلیل این که موضع خامنهای را «فصلالخطاب» خوانده بود تشکر کرد.
خامنهای، ۱۹ بهمن ماه ضمن ابراز مخالفت با مذاکره با آمریکا گفت چنین مذاکراتی «هیچ تاثیری در حل مشکلات کشور ندارد» و «مذاکره کردن عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست».
پس از این سخنان، مقامات دولت پزشکیان از مواضع خود درباره مذاکره با آمریکا عقبنشینی کردند. از جمله فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد که مذاکرات با کشورهای اروپایی ادامه خواهد داشت و «همه بهخوبی میدانند ایران در شرایطی که مذاکره غیر شرافتمندانه باشد، به آن تن نخواهد داد».
پزشکیان نیز در سخنرانی در مراسم ۲۲ بهمن سخنان خامنهای را «فصلالخطاب» خواند و گفت: «ترامپ میگوید بیایید گفتوگو کنیم ولی تمام توطئههای ممکن علیه ایران را امضا میکند.»
علی خامنهای نیز روز چهارشنبه صحبتهای مسعود پزشکیان در مراسم حکومتی ۲۲ بهمن را «راهگشا و حرف دل مردم» خواند.
در روزهای گذشته نیز اظهارات مقامات جمهوری اسلامی درباره مذاکره با آمریکا ادامه یافته است.
در همین حال روز یکشنبه حمزه خلیلی، معاون اول قوه قضاییه گفت: «امروز وقتی رهبری میگوید با آمریکا مذاکره نمیشود کرد، یعنی باید بدون چون و چرا تسلیم باشیم.» او ادامه داد: «آمریکا هیچگاه به پیمانها وفادار نیست و سلطهگر است. دین ما اجازه چنین مذاکرهای را نخواهد داد.»
با وجود این اظهارات مقامات جمهوری اسلامی گزارشها حاکی از تلاش طرفین برای مذاکرات است.
در همین حال شبکه العربیه، شنبه ۲۷ بهمن به نقل از این مقام ارشد دیپلماتیک اروپایی گزارش داد که دولت دونالد ترامپ، رییس جمهوری آمریکا، بهدنبال مذاکرات مستقیم و محرمانه با تهران درباره برنامه هستهای این کشور است.
او تاکید کرد که «اگر قرار باشد یک دولت آمریکایی بتواند به توافقی با ایران برسد، آن دولت، دولت ترامپ خواهد بود.»
به گفته این مقام ارشد اروپایی، اگر دولت آمریکا تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ نتواند با جمهوری اسلامی به توافق برسد، اسرائیل ایران را هدف قرار خواهد داد.
رییسجمهوری آمریکا تاکنون بارها از تمایل خود برای مذاکره با جمهوری اسلامی سخن گفته و در عین حال، احتمال رویارویی نظامی را نیز رد نکرده است.
ترامپ ۲۱ بهمن در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه در «ازای توافق چه پیشنهادی به ایران خواهد داد؟»، به نیویورکپست گفت: «اگر توافق کنیم، اسرائیل آنها را بمباران نمیکند.»
مقامهای اسرائیلی بارها از احتمال اقدام نظامی علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی سخن گفتهاند، اما ترامپ ابراز امیدواری کرده که دستیابی به توافق با تهران، ایالات متحده را از حمایت از هرگونه حمله اسرائیل به اهدافی در ایران بینیاز کند.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، ۲۶ بهمن در کنفرانس امنیتی مونیخ تاکید کرد جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به تسلیحات هستهای، مهمترین اولویت اسرائیل به شمار میرود.
المانیتور به نقل از یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیلی گزارش داده دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در مورد جمهوری اسلامی به «تفاهم کامل» رسیدهاند. به گفته این منبع، اگر توافق هستهای با ایران به دست نیاید دروازههای جهنم به روی ایران باز میشود.
در همین حال مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، شامگاه شنبه ۲۷ بهمن در اولین سفر خود به خاورمیانه در مقام وزارت خارجه آمریکا، و همچنین پس از پیشنهاد جنجالی دونالد ترامپ برای جابجایی فلسطینیان غزه، وارد اسرائیل شد.
وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای از برخورد دولت لبنان با حامیان حزبالله که خودروی معاون فرمانده صلحبانان سازمان ملل (یونیفل) در بیروت را در اعتراض به لغو پروازهای ایران به آتش کشیده بودند حمایت کرد.
عربستان سعودی در بیانیه یکشنبه ۲۸ بهمن خود نوشت که از اقدامات لبنان علیه «تلاشها برای آسیب رساندن به امنیت شهروندان لبنانی» حمایت میکند.
بیانیه عربستان سعودی پس از آن صادر شد که هفته گذشته تنشهایی بر سر تصمیم لبنان برای جلوگیری از فرود پروازهای ایرانی در فرودگاه بیروت در پی تهدیدهای اسرائیل به وجود آمد.
خبرگزاری فرانسه یکشنبه به نقل از یک مقام امنیتی لبنان دلیل این اقدام را تهدید اسرائیل به هدف قرار دادن هواپیماهای ایرانی ذکر کرد.
به گفته این منبع امنیتی لبنان، آمریکا به بیروت هشدار داده بود که اسرائیل به طور جدی تهدید کرده است این هواپیماها را سرنگون خواهد کند.
فرودگاه رفیق حریری بیروت درروزهای پنجشنبه ۲۵ بهمن و ۲۶ بهمن به دو هواپیمای شرکت ماهان اجازه فرود نداد.
واکنش حزبالله به لغو پروازهای ایران
گروه حزبالله لبنان یکشنبه از دولت این کشور خواست که از تصمیم خود برای جلوگیری از فرود هواپیماهای ایرانی در فرودگاه بیروت عقبنشینی کند
در همین حال شبکه البیسیآی لبنان خبر داد مقامهای هوانوردی این کشور به شرکت ماهان گفتهاند اجازه فرود پروازهایش را در بیروت نمیدهند.
یک روز پیش از این تصمیم، افیخای ادرعی، سخنگوی ارتش اسرائیل به زبان عربی، گفته بود نیروی قدس سپاه پاسداران در هفتههای اخیر از طریق فرودگاه بینالمللی بیروت، در حال قاچاق وجوه نقد به گروه حزبالله بوده و با وجود همه تلاشها، در مواردی نیز موفق شده است.
پس از این اتفاقات، هواداران حزبالله اقدام به مسدود کردن راههای منتهی به فرودگاه بیروت و آتش زدن لاستیک کردند.
در همین حال محمود قامتی، نایب رییس شورای سیاسی حزب الله، در تحصن در مسیر فرودگاه بیروت در روز شنبه گفت: «صبر هم حدی دارد و ما به هیچ عنوان اجازه نخواهیم داد کشورمان در قبضه آمریکا و اسرائیل باقی بماند».
در همان روز ارتش لبنان با پرتاب گاز اشکآور هواداران حزب الله را از مسیر فرودگاه رفیق حریری متفرق کرد.
عصر جمعه ۲۶ بهمن، کاروان یونیفل در فرودگاه بیروت هدف حمله قرار گرفت و خودروی آرولدو لازارو، معاون رییس نمایندگی یونیفیل، به آتش کشیده شد.
معاون فرمانده یونیفیل که پس از پایان ماموریت خود در حال بازگشت به خانه بود، در جریان این حمله مجروح شد.
آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل و چند کشور این حمله را محکوم کردند. روز شنبه نیز ژوزف عون، رییسجمهوری لبنان، نیز گفت که نیروهای امنیتی لبنان تلاش هیچ کسی را در راستای بیثبات کردن کشور، تحمل نخواهند کرد.
در همین روز احمد الحجّار، وزیر کشور لبنان، از بازداشت ۲۶ نفر در این رابطه خبر داده است.گروه شیعه امل نیز این حمله را محکوم کرد و خواستار پیگرد و مجازات عاملان آن شد.
حزب الله نیز روز یکشنبه در بیانیهای این حمله را محکوم کرد.
تهران روز جمعه اعلام کرده بود با درخواست لبنان برای پرواز هواپیماهایش به ایران موافقت نمیکند زیرا پروازهای بین دو کشور باید دو طرفه باشد.
در ایران، هواداران حکومت به لغو پروازها میان ایران و لبنان معترضاند و خواهان برنامهریزی برای انجام دهها پرواز به بیروت بهمنظور شرکت در مراسم تشییع جنازه حسن نصرالله، دبیرکل کشته شده حزبالله لبنان هستند.
این مراسم قرار است یکشنبه پنجم اسفند (۲۳ فوریه) برگزار شود.
در ادامه اعتراضها به کشته شدن امیرمحمد خالقی درمیان، دانشجوی دانشگاه تهران، دانشجویان این دانشگاه و همچنین دانشگاه تربیت مدرس در یکشنبه ۲۸ بهمن تجمع اعتراضی برگزار کردند و شعارهایی از جمله «اگر با هم یکی نشیم یکی یکی کشته میشیم» سردادند.
دانشجویان دانشگاه تهران در تجمع یکشنبه در صحن پردیس هنرهای زیبا راهپیمایی کردند.
«ما تماشاگر نمیخواهیم به ما ملحق شوید»،«فکر نکنید یه روزه، قرار ما هر روز» و «کشته ندادیم که سازش کنیم، مسئول قاتل رو ستایش کنیم.» از جمله شعارهای دانشجویان بود. دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس هم در فراخوان خود برای تجمع اعلام کردند که خواسته آنان تامین امنیت مسیر دانشجویان در خیابانهای اطراف دانشگاه به جای امنیتی کردن فضای داخل دانشگاه توسط نیروهای حراست است.
همچنین تصاویری از شعارنویسی و نصب برچسبهای دستنویس دانشجویان در محوطه دانشگاه شهید بهشتی در حمایت از اعتراضات دانشجویان دانشگاه تهران منتشر شده است.
مرگ بر خامنهای و «خونی که ریخته می شه،با هیچی پاک نمیشه» از جمله این شعارها است.
شماری از دانشجویان معترض، روز شنبه ۲۷ بهمن نیز مقابل کتابخانه مرکزی این دانشگاه تجمع کردند.
دانشجویان دانشگاه تهران، جمعه نیز اقدام به برگزاری تجمع و «بستنشینی» روی زمین در حیاط کوی دانشگاه تهران کردند. نیروهای امنیتی و لباس شخصی نیز دانشگاه تهران را محاصره کردند که در پی آن، چهار نفر از دانشجویان بازداشت شدند.
خبرنامه امیرکبیر شنبه گزارش داد با پافشاری دانشجویان دانشگاه تهران، هر چهار دانشجوی بازداشتی آزاد شدند.
بنا بر این گزارشها، بینی یک دانشجوی معترض به دست ماموران امنیتی شکسته شده است.
سخنان متناقض درباره بازداشت مظنونان
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه گفت که قاتلان امیرمحمد خالقی، دانشجوی دانشگاه تهران هنوز دستگیر نشدهاند اما در این رابطه سه یا چهار مظنون در بازداشت هستند.
شامگاه روز شنبه سخنان متناقضی از مقامات درباره بازداشت عاملان قتل این دانشجو منتشر شد. ابتدا دادستانی و سخنگوی قوه قضاییه از بازداشت مظنونان خبر دادند.
با این حال عباسعلی محمدیان،فرمانده انتظامی تهران بزرگ، در برنامه تلویزیونی اعلام کرد که «تا این لحظه نتایج اعلام نشده است.»
اکنون و پس از کشته شدن یک دانشجو، مقامات وزارت علوم وعده دادند که دو کیوسک در «نقاط آسیبپذیر دانشگاه» نصب و دوربینهایی برای تامین امنیت معابر دانشگاه تعبیه میشوند.
در همین حال علیحسین رضائیان، معاون دانشجویی دانشگاه تهران، گفت که نصب دوربین در برخی مکانها نیز در دستورکار است.
امیرمحمد خالقی درمیان، دانشجوی ۱۹ ساله دوره کارشناسی رشته مدیریت کسب و کار دانشگاه تهران، شامگاه ۲۴ بهمن در محلهای نزدیک به کوی دانشگاه به دست سارقان و با سلاح سرد هدف قرار گرفت و جان باخت.
شورای صنفی دانشجویان در بیانیهای اعلام کرده که ناامنی در محوطه در پشتی کوی دانشگاه تهران که زمینه را برای حمله و قتل این دانشجو فراهم کرد، هر هفته رخ داده است.
۹۰ مورد زورگیری از دانشجویان دانشگاه شریف در ۵ ماه
قتل امیرمحمد خالقی موضوع نبود امنیت در محیط های اطراف دانشگاه های تهران را مطرح کرده است.
در همین حال خبرگزاری تسنیم نوشت که بسیاری از دانشگاههای ایران، از جمله دانشگاه تهران، شریف و امیرکبیر باوجود قرار داشتن در مناطق پرتردد شهری، از زیرساختهای امنیتی و ایمنی کافی برخوردار نیستند.
بر اساس این گزارش ۹۰ نفر از دانشجویان دانشگاه شریف در فاصله پنج ماهه دی ماه ۱۴۰۲ تا اردیبهشت۱۴۰۲ فرمهای مربوط به زورگیری و سرقت تلفن همراه را پرکردهاند.
در همین حال محمدحسین نریمانی مسئول خوابگاه احمدی روشن، دانشگاه شریف گفت که مواردی نیز گزارشنشده، زیرا بسیاری از دانشجویان به بیفایده بودن پیگیری باور دارند.
او همچنین گفت که پیش از گوشی یکی از کارکنان خوابگاه سرقت شده و استخوان ترقوه این فرد شکسته شده بود.
در بودجه سال جاری، به ازای هر شهروند ایرانی، سالانه بیش از یک میلیون تومان، برای نیروی انتظامی بودجه در نظر گرفته شده است؛ بودجه ۸۸ هزار میلیارد تومانی که پلیس با آن در کوهستان یگان ویژه تاسیس کرده است، اما از شهروندان در قلب پایتخت میخواهد خودشان مراقب امنیتشان باشند.
شامگاه چهارشنبه ۲۴ بهمنماه، امیرمحمد خالقی، دانشجوی دانشگاه تهران در حوالی خوابگاه دانشگاه تهران به دست زورگیرانی که لپ تاپ او را دزدیدند، به قتل رسید. نهادهای صنفی دانشجویی، اعلام کردند نه تنها فضای اطراف خوابگاه دانشگاه تهران، بلکه خوابگاه سایر دانشگاهها نیز امنیت ندارد. دانشجویان بارها درباره ناامن بودن معابر اطراف خوابگاهها هشدار دادهاند، با این وجود اقدامی برای تامین آن انجام نشده است.
در همین حال، نوشتهای طنز با این مضمون در فضای مجازی دست به دست میشود: «اگر مورد زورگیری قرار گرفتید، آرامش خود را حفظ کنید و فقط چند تار موی خود را بیرون بیندازید، پلیس به سرعت خود را خواهد رساند.» طنزی که دیدگاه شهروندان درباره عملکرد پلیس را نشان میدهد.
بودجه پلیس و سهم فراجا از نفت
در قانون بودجه سال ۱۴۰۳، مجلس شورای اسلامی حدود ۸۸ هزار میلیارد تومان برای فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی (فراجا) در نظر گرفته است؛ بودجه این دستگاه، امسال نسبت به سال ۱۴۰۲، که حدود ۶۷ هزار میلیارد تومان بود، بیش از ۲۱ هزار میلیارد تومان، معادل ۳۲ درصد افزایش داشته است.
به عبارتی در سال جاری، جمهوری اسلامی به ازای هر شهروند ایرانی، بیش از یک میلیون تومان به فراجا اختصاص داده است. از کل بودجه فراجا، ۲۵۵ میلیارد تومان به سازمان عقیدتی سیاسی اختصاص داده شده است. مرکزی که ماموریت آن، رصد دائمی وفادارای پرسنل پلیس به جمهوری اسلامی و تفتیش عقاید آنهاست.
در بودجه سال ۱۴۰۳، بیش از ۲۳ هزار میلیارد تومان، به طرحهای ویژه فراجا اختصاص داده شده است. بودجه گشتهای ارشاد با عناوینی مثل «طرح نور» معمولا محرمانه است و از هم تفکیک نمیشود.
از زمان ریاست جمهوری حسن روحانی، در سال ۱۳۹۱، بخشی ذیل پیوست شماره «۱» بودجههای سالانه برای نیروی انتظامی با توضیح طرح احداث یگانهای ویژه زیر عنوان اعتبارات متفرقه اضافه شده است. این طرح از سال ۱۳۹۱ آغاز و طبق برنامه ریزی، قرار است سال آینده (۱۴۰۴) به اتمام برسد. برای سال ۱۴۰۳ در بخش ساختمان این طرح، بیش از ۲۱ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
نیروهای پلیس چه میکنند؟
تعداد پرسنل فراجا در تهران بزرگ محرمانه است. اما با توجه به اظهارات آبان ماه ۱۴۰۳ علی مویدی، رئیس پلیس پیشگیری فراجا، درباره تعداد پرسنل پلیس در سطح کشور و جمعیت تهران، میتوان تخمین زد که در تهران دستکم ۲۲ تا ۲۳ هزار نفر نیروی پلیس وجود دارد.
در پسزمینه ویدیوی دوربین مداربستهای که پلیس از زمان قتل خالقی منتشر کرده است، یکی از پرسنل پلیس میگوید او باید محل خونریزی را فشار میداد، انجام نشدن این کار باعث شد که اون جان ببازد. با اینحال کسی به نبود هیچ نیروی پلیسی در یکی از شلوغترین نقاط پایتخت کشور در محله امیرآباد و پل گیشا، اشارهای نمیکند.
کوهستان پلیس دارد، قلب تهران نه
کوچه جنت، محل عبور دانشجویان از خیابان اصلی، یعنی بزرگراه «جلال آل احمد»، به خوابگاه بوده و دانشجویان گزارشهای متعددی درباره وقوع زورگیری در این کوچه داده بودند. پس از قتل خالقی، پلیس یک کیوسک در این محل نصب کرده است؛ این یعنی با وجود گزارشهای متعدد، تابحال این محل حفاظت مناسبی نداشته است.
از سال ۱۳۹۰، پس از آنکه برخی از رسانهها به حضور پسران و دختران در کوههای پایتخت و تفرجگاهها اعتراض کردند، پلیس تهران بزرگ در دامنه کوهها و پارکها، از جمله در دارآباد، جمشیدیه، دربند، توچال، درکه، پارک پرواز، میدان بهروز، سعادتآباد، پارک جنگلی کوهسار و پارک آبشار، یگان کوهستان راه اندازی کرد.
نیروهای این یگان، عموما برای جوانانی که در این مناطق با هم خلوت میکنند مزاحمت ایجاد میکنند.
خودتان مراقب باشید
درحالیکه در تهران تجمعات اعتراضی به قتل خالقی تشکیل شده است، پلیس تهران در پیامکی خطاب به شهروندان پایتخت نوشت: «برای جلوگیری از سرقت موبایل، از نمایش تلفن همراه در ملاءعام خودداری کرده و هرگز گوشی خود را روی میز مکانهای عمومی مثل کافه و رستوران رها نکنید.»
قتل خالقی، ۴۸ ساعت پس از برگزاری مراسم ۲۲ بهمن رخ داد. پلیس تهران، همواره امنیت مراسم حکومتی را تامین میکند. علاوه بر پرسنل پلیس، این نیرو با بهرهگیری از نیروهای وابسته خود، با عنوان «پلیس یار» برای گزارش عدم رعایت حجاب اجباری یا تامین امنیت انتخابات، همواره فعال بوده است.
در انتخابات ریاست جمهوری زودهنگام سال ۱۴۰۳، که تیرماه برگزار شد، ۲۲۰ هزار نفر نیروی پلیس امنیت شعب اخذ رای را تامین کردند. علاوه بر این پنج هزار نفر «پلیس یار» هم به نیروی انتظامی در این زمینه کمک کردند.
مرتبط بودن اوضاع اقتصادی و ناامنی
در فضای مجازی، ویدیوهایی از محل زندگی خالقی در خراسان جنوبی منتشر شده است. همچنین پستهای امیر محمد خالقی در شبکه اجتماعی ایکس هم نشان میدهد او به ارزهای دیجیتال، گیم و دنیای فنآوری علاقهمند بود.
برای چنین جوانی، لپ تاپ وسیلهای ضروری است. قیمت لپتاپ در ایران با نرخ ارز رابطه مستقیمی دارد. در حال حاضر ارزانترین لپتاپ مناسب گیم در بازار ایران حدود ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان قیمت دارد. این رقم نه تنها برای یک دانشجو، بلکه برای یک فرد شاغل با درآمد ماهانه ۱۰ تا ۱۵ میلیونی رقم بالایی است. بنابراین یک زورگیری در ایران امروز، برابر از دست رفتن ۵۰ میلیون تومان، معادل از بین رفتن حقوق چند ماه یک شهروند است.
موضوع زورگیری در سالهای اخیر به خصوص در پایتخت رواج بیشتری یافته است. گزارشهای متعددی نشان میدهد افزایش نرخ تورم و نامساعد بودن وضع اقتصادی، با افزایش نرخ سرقت و زورگیری رابطه مستقیمی دارد.
از جمله روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی با استناد به آمارهای رسمی نشان داد طی ۱۰ سال گذشته بهجز در سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ که اقتصاد ایران ثبات نسبی را تجربه کرده است، میزان جرایم مربوط به سرقت و زورگیری همواره صعودی بوده و طی سالهای پایانی این دهه نیز در بالاترین سطح خود قرار داشته است.
از طرف دیگر، در ویدیویی که از دانشجویان هم خوابگاهی خالقی منتشر شده است، آنها به تاریکی کوچه جنت اشاره میکنند که باعث میشود زورگیری در آن افزایش پیدا کند. در یکسال اخیر، همزمان با فعال شدن زنجیره بحران انرژی در ایران، جمهوری اسلامی اساسا برق معابر را قطع کرده است.
این امر باعث شده است که حتی چراغهای راهنمایی و رانندگی هم برق نداشته باشند و به طور منظم، پلیس فهرست نامهای تقاطعهایی را که برق چراغ ترافیک آنها در پایتخت کشور قطع است، اعلام میکند.