در پی سقوط تاریخی ارزش سهام شرکت تسلا، متعلق به ایلان ماسک، دونالد ترامپ اعلام کرد یک تسلای جدید خواهد خرید. ماسک که علاوه بر تسلا، مالک شبکه اجتماعی ایکس و رییس اداره بهرهوری دولت آمریکا نیز هست، ساعاتی پیش در مصاحبهای گفت در اداره کسبوکارهای خود با «دشواری زیاد» روبهروست.
تسلا، شرکت سازنده خودروهای برقی، دوشنبه ۲۰ اسفند بدترین سقوط سهام خود را در بیش از پنج سال گذشته تجربه کرد و شبکه اجتماعی ایکس نیز در همین روز برای ساعاتی از دسترس بسیاری از کاربران در کشورهای مختلف خارج شد.
ترامپ در واکنش به این رویداد، در شبکه اجتماعی خودش، تروثسوشال، نوشت برای حمایت از ماسک، یک خودروی جدید تسلا میخرد.
او در این پست نوشت: «ایلان ماسک برای کمک به کشورمان دارد همهچیزش را به خطر میاندازد اما چپهای افراطی رادیکال، با روشی غیرقانونی و تبانیآمیز در تلاشاند تا یکی از برترین خودروسازان جهان و "فرزند" ایلان را تحریم کنند تا به او و هر آنچه که نمایندهاش است، ضربه بزنند.»
ماسک دوشنبه ۲۰ اسفند در گفتوگویی با شبکه فاکس بیزنس گفت که انتظار دارد برای یک سال دیگر در دولت ترامپ باقی بماند.
سهام تسلا از زمانی که ماسک به دولت ترامپ پیوست و ریاست اداره بهرهوری دولت (DOGE) را بر عهده گرفت، هر هفته روند نزولی داشته است. این اداره در حال اجرای یک برنامه گسترده و بحثبرانگیز برای کاهش هزینههای دولت فدرال و کاهش تعداد کارکنان دولتی است.
ارزش بازار این شرکت خودروسازی برقی بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته که معادل تقریبا ۸۰۰ میلیارد دلار ضرر است.
ماسک در پاسخ به یک پست در شبکه اجتماعی ایکس که به سقوط تاریخی سهام تسلا اشاره داشت، نوشت: «در بلندمدت وضعیت خوب خواهد شد.»
ماسک: میخواهم یک تریلیون دلار صرفهجویی کنم
روز دوشنبه، ماسک گفت که در حال حاضر بیش از ۱۰۰ نفر در تیم او در اداره بهروهوری دولت فعالیت دارند و تقریبا در تمامی سازمانهای دولتی مستقر شدهاند.
او افزود که این تعداد ممکن است به ۲۰۰ نفر افزایش یابد.
ماسک پیشبینی کرد: «میتوانیم تا یک تریلیون دلار صرفهجویی کنیم؛ مگر اینکه متوقف شویم.»
با این حال، تخمینهای ماسک در مورد میزان صرفهجوییهای دولت به چالش کشیده شده است و اداره بهرهوری دولت برخی از ادعاهای خود را درباره بزرگترین صرفهجوییهای مالی، از وبسایتش حذف کرده است.
بر اساس آماری که جمعه از سوی اداره آمار کار ایالات متحده منتشر شد، از زمان آغاز برنامههای این اداره، تعداد کارکنان دولت فدرال در ماه فوریه ۱۰ هزار نفر کاهش یافته است.
در کنار تسلا و ایکس، ماسک مالک شرکت فضایی اسپیسایکس و شرکت فناوری عصبی نورالینک است.
مجری فاکس بیزنس، لری کادلو، در گفتوگوی خود با ماسک به او گفت: «شما در حال از دست دادن کنترل بقیه کسبوکارهای خود هستید. چطور همزمان همه این شرکتها را اداره میکنید؟»
ماسک در پاسخ با خنده گفت: «با دشواری زیاد.»
او سپس با لحنی جدیتر ادامه داد: «من فقط در تلاش هستم که دولت را کارآمدتر کنم، اتلاف هزینهها و فساد را کاهش دهم و تاکنون پیشرفت خوبی داشتهایم. صرفهجوییهای ما در حال حاضر از چهار میلیارد دلار در روز فراتر رفته است. بنابراین، این رقم بسیار قابل توجه است.»
با این حال سهام تسلا دوشنبه ۲۰ اسفند بیش از ۱۵.۴ درصد کاهش داشت و معاملات روزانه را در وضعیت نزولی به پایان رساند.
حمله سایبری به ایکس و درگیری با سناتور آمریکایی
ایلان ماسک همچنین اختلالهای روز دوشنبه شبکه ایکس را به «یک حمله سایبری گسترده» نسبت داد که به گفته او از آدرسهای آیپی مستقر در اوکراین سرچشمه گرفته بود.
او هیچ مدرکی برای این حرف ارائه نکرد.
علاوه بر این، ماسک دوشنبه در واکنش به گفتههای مارک کلی، سناتور دموکرات ایالت آریزونا، در توییتی نوشت: «تو یک خائن هستی.»
ماسک زمانی این واکنش را نشان داد که مارک کلی در پستی در ایکس درباره سفرش به اوکراین در آخر هفته نوشته بود: «همه ما خواهان پایان این جنگ هستیم اما هر توافقی باید امنیت اوکراین را تضمین کند و نباید به نفع پوتین تمام شود.»
سناتور کلی که خلبان سابق نیروی دریایی و فضانورد ناسا است، در پاسخ به ماسک نوشت: «خائن؟! ایلان، اگر نمیفهمی که دفاع از آزادی یکی از اصول اساسی آمریکاست و امنیت ما را تضمین میکند، شاید بهتر باشد این کار را به ما بسپاری که درک درستی از آن داریم.»
ترامپ در پیامی در تروث سوشیال، شبکه اجتماعی خودش، با متهم کردن شماری از معترضان به فعالیتهای ضدآمریکایی نوشت: «این نخستین بازداشت از بازداشتهای بسیار دیگر خواهد بود. ما میدانیم که دانشجویان بیشتری در کلمبیا و دیگر دانشگاههای سراسر کشور در فعالیتهای ضدآمریکایی، ضدیهودی و حامی تروریسم مشارکت داشتهاند و دولت ترامپ این موضوع را تحمل نخواهد کرد»
او در ادامه با گفتن اینکه بسیاری از این افراد دانشجو نیستند، گفت آنها «آشوبگران مزدورند. ما این همدستان تروریست را شناسایی، بازداشت و از کشور اخراج خواهیم کرد و هرگز اجازه بازگشت نخواهند داشت.»
دستگیری محمود خلیل و سرکوب اعتراضات دانشگاهی
بنا بر اعلام اتحادیه دانشجویی دانشگاه کلمبیا، ماموران وزارت امنیت داخلی، محمود خلیل، دانشجوی دانشکده سیاست بینالملل این دانشگاه را شنبهشب در آپارتمان دانشجویی محل اقامتش بازداشت کردند.
بنا بر اعلام این اتحادیه، خلیل به دلیل نقش برجستهاش در اعتراضات ضدجنگ در دانشگاه کلمبیا قرار گرفته است.
خلیل که گرین کارت، اقامت دائم آمریکا دارد در مقابل چشمان همسر ش که هشتماههاش باردار است، بازداشت شد و پس از دستگیری به زندان مهاجرتی در لوئیزیانا منتقل گردید.
خلیل ساعاتی پیش از دستگیری خود در روز شنبه، در مصاحبهای با رویترز درباره انتقاد ترامپ از معترضان دانشجویی، گفت نگران است که به دلیل صحبت با رسانه ها مورد هدف دولت قرار گیرد.
وزارت امنیت داخلی و وزارت خارجه آمریکا در پستهای آخر هفته خود در رسانههای اجتماعی گفتند خلیل به عنوان بخشی از تلاشهای وعده داده شده ترامپ برای لغو روادید یا گرین کارت و اخراج برخی از دانشجویان بینالمللی که در تظاهراتهای طرفدار فلسطین و ضد اسرائیل شرکت کردهاند، بازداشت شده است.
رییسجمهور آمریکا پیشتر اعلام کرد که مهاجرانی که در تظاهرات ضداسرائیلی شرکت کنند، اخراج خواهند شد و ویزای آنها لغو میشود.
کاخ سفید پیشتر اعلام کر به دلیل عدم کنترل فضای یهودستیزانه در محوطه دانشگاه، بخشی از قراردادها و کمکهای مالی دولتی به دانشگاه کلمبیا به ارزش ۴۰۰ میلیون دلار لغو شده است.
واکنشهای حقوقی و اعتراضات داخلی
وکلای خلیل اقدام دولت را «غیرقانونی» خوانده و اعلام کردهاند که این دستگیری ناقض حقوق مصونیت از بازداشت غیرموجه و آزادی بیان است. اَمی گریر، وکیل محمود خلیل، در دادخواستی که به دادگاه فدرال نیویورک ارائه شده، خواستار آزادی فوری او شده است. او تاکید کرده که موکلش نه تنها مرتکب جرمی نشده بلکه بازداشت او صرفا به دلیل انتقاداتش از حمایتهای آمریکا از اسرائیل صورت گرفته است.
از سوی دیگر، اتحادیه دانشجویی دانشگاه کلمبیا و اتحادیه آزادیهای مدنی نیویورک این اقدام را «حملهای مستقیم به آزادی بیان و حقوق معترضان» توصیف کردهاند. دونا لیبرمن، مدیر اجرایی اتحادیه، در بیانیهای اعلام کرد: «این اقدام یک تشدید خطرناک در سرکوب اعتراضات دانشجویی و سواستفاده آشکار از قوانین مهاجرتی برای خاموش کردن مخالفان سیاسی است.»
هدف قرار دادن سایر دانشجویان بینالمللی
بر اساس گزارشهای منتشرشده، ماموران امنیتی فدرال در روزهای اخیر در محوطه دانشگاه کلمبیا و خوابگاههای دانشجویی حضور پیدا کردهاند و دستکم یک دانشجوی بینالمللی دیگر را هدف قرار دادهاند.
گفته میشود که این دانشجو، که هویتش فاش نشده، ایمیلی از کنسولگری آمریکا در کشور خود دریافت کرده که در آن به لغو ویزای تحصیلی او اشاره شده است.
سه مامور اداره مهاجرت و گمرک ایالات متحده، یکی از بخشهای وزارت امنیت داخلی، روز بعد وارد ساختمان دانشجو شدند و سعی کردند وارد آپارتمان آنها شوند.
اتحادیه دانشجویی دانشگاه کلمبیا خبر داد که ماموران حکم قضایی نداشتند و بنابراین نمیتوانستند بدون مجوز وارد ملک خصوصی شوند و از بازداشت او ناکام ماندند.
فضای امنیتی در دانشگاههای آمریکا و پیامدهای سیاسی
این اقدامات بخشی از سیاستهای سختگیرانه ترامپ علیه دانشجویان معترض به حملات اسرائیل به غزه محسوب میشود که به طرفداری از حماس و یهودیستیزی متهم شدهاند.
دولت ترامپ این اعتراضات را با حمایت از حماس مرتبط میداند، در حالی که بسیاری از معترضان، از جمله معترضان یهودی فعال در این اعتراضات و کسانی مانند محمود خلیل، این اتهامات را رد کرده و جنبش خود را یک «جنبش ضدجنگ» توصیف کردهاند.
به گزارش رویترز، در سطح داخلی منتقدان دولت ترامپ میگویند تصمیم او برای برخورد با دانشجویان معترض، بخشی از کارزار او علیه نخبگان تحصیلی و دانشگاههای برتر است که از نظر او تبدیل به مراکز گسترش ایدههای مترقی و ضد سیاستهای محافظهکارانه شدهاند.
ترامپ خود پیشتر تهدید کرده بود که با دانشگاههایی که به گفته او «به پایگاههای رادیکال تبدیل شدهاند» برخورد خواهد کرد.
ترامپ توضیحی درباره این چهار گروه نداد و تنها گفت که همه آنها خوب هستند.
بر اساس مصوبه کنگره آمریکا، بایتدنس، شرکت مادر تیکتاک، یا باید سهام این شبکه اجتماعی را تا قبل از ۳۰ دی به مالکی غیرچینی میفروخت، یا دسترسی به این شبکه اجتماعی در آمریکا مسدود میشود.
پس از تایید این مصوبه در دیوان عالی آمریکا در ۲۸ دی، تیکتاک تصمیم گرفت فعالیت خود را در ایالات متحده متوقف کند اما سپس اعلام کرد که ارائه خدمات خود را دوباره از سر گرفته و با دونالد ترامپ بر سر راهحلی بلندمدت کار میکند.
شو چو، مدیرعامل تیکتاک، پیش از آغاز به کار رسمی ترامپ در عمارت مارالاگو با او دیدار کرده بود.
در همین حال دونالد ترامپ در روز اول ریاست جمهوری خود فرمان اجازه ادامه فعالیت شبکه اجتماعی تیکتاک به مدت ۹۰ روز را امضا کرد.
دونالد ترامپ گفته که ممکن است مهلت تعیینشده را دوباره تمدید کند، اما باور دارد که ماه آینده معاملهای انجام خواهد شد.
او همچنین پیشنهاد مالکیت ۵۰ درصدی یک یا چند سرمایهگذار آمریکایی بر تیکتاک در کنار مالک چینی را مطرح کرده بود.
وزارت خارجه چین اما علام کرده بود که حتی در این صورت تیکتاک باید تابع قوانین و مقررات چین باشد.
دولت چین نیز باید هرگونه فروش احتمالی این پلتفرم را تایید کند. در همین حال هیچ نشانهای از تمایل بایتدنس برای فروش این پلتفرم وجود ندارد.
پیش از این نام افرادی چون کوین او لیری، سرمایه گذار کانادایی و فرانک مک کورت، مالک سابق تیم بیس بال داجرز، به عنوان خریداران احتمالی تیک تاک مطرح شده است.
استیون منوچین، وزیر خزانهداری آمریکا، در دولت بایدن نیز اعلام کرده بود، مشغول ایجاد گروهی از سرمایه گذاران برای خرید تیک تاک است.
مالکیت چین بر شرکت تیکتاک و دیگر اقدامات این کشور در شبکههای اجتماعی سالهاست که نگرانیهایی را در میان مقامات آمریکایی ایجاد کرده است.
در همین حال فروردین امسال، آسوشیتدپرس پس از انجام تحقیقاتی مفصل گزارشی منتشر کرد که بر اساس آن، دولت چین با معرفی روزنامهنگاران وابسته به رسانههای دولتی به عنوان بلاگر و اینفلوئنسر سعی دارد پیامهایش را از طریق آنها به جهان و به ویژه به جوانان برساند.
شبکه اینفلوئنسرها به پکن این امکان را میدهد تا به راحتی برای کاربران بیاطلاع اینستاگرام، فیسبوک، تیکتاک و یوتیوب در سراسر جهان تبلیغات کند.
بر اساس تحقیقات شرکت میبورو که عملیات پخش اخبار جعلی خارجی را ردیابی میکند، دستکم ۲۰۰ اینفلوئنسر شناسایی شدهاند که یا با دولت چین یا با رسانههای دولتی آن ارتباط دارند و به ۳۸ زبان مختلف فعالیت میکنند.
علاقه چین به بهرهگیری از اینفلوئنسرها در ماه دسامبر ۲۰۲۴ بیشتر فاش شد.
بر اساس شواهد موجود، کنسولگری چین در نیویورک ۳۰۰ هزار دلار به شرکت ویپیمدیا نیوجرسی برای استخدام اینفلوئنسرها پرداخت کرده تا پیامهای مورد نظر چین را در صفحههای اینستاگرام و تیکتاک خود در طول المپیک پکن، منتشر کنند، از جمله پست کردن محتوایی که در آن کار چین در مورد تغییرات آب وهوایی را برجسته میکند.
به گزارش رویترز، وزارتخانههای دادگستری، آموزش و بهداشت و خدمات انسانی در بیانیهای مشترک با اداره کل خدمات دولتی که روز جمعه منتشر شد، قطع همکاری دولت آمریکا با دانشگاه کلمبیا را اعلام کردند.
بر اساس این گزارش، دانشگاه کلمبیا برای انجام پژوهشهای بهداشتی و علمی سالانه میلیونها دلار از دولت آمریکا دریافت میکند و مشخص نیست کدام کمکها و قراردادهای دولتی تحت تاثیر این تصمیم قرار گرفتهاند.
بر اساس بیانیه دولت آمریکا، این مبلغ از مجموع بیش از ۵ میلیارد دلار کمکهای دولتی که در حال حاضر به دانشگاه کلمبیا اختصاص داده شده است، کم خواهد شد.
لئو ترل، رییس کارگروه مبارزه با یهودستیزی در وزارت دادگستری آمریکا، در بیانیهای گفت:
«لغو این بودجه عمومی، قویترین نشانه از این سیاست است که دولت فدرال حاضر نیست با یک موسسه آموزشی مانند کلمبیا که از دانشجویان و کارکنان یهودی خود محافظت نمیکند، همکاری کند.»
جنبش دانشجویی دانشگاه کلمبیا
دانشگاه کلمبیا در کانون جنبش دانشجویی ضد اسرائیلی و طرفدار فلسطین قرار دارد، که در سال گذشته در دانشگاههای مختلف آمریکا گسترش یافت.
برخی معترضان در این دانشگاه، از جمله گروههایی که در ماه آوریل برای چند ساعت یک ساختمان دانشگاهی را تصرف کردند و در چمنهای محوطه دانشگاه چادر زدند، خواستار آن شدهاند که دانشگاه سرمایهگذاری در شرکتهایی که از اشغال نظامی اسرائیل در اراضی فلسطینی حمایت میکنند، متوقف کند.
در جریان این اعتراضات و تظاهرات متقابل طرفداران اسرائیل، اتهاماتی درباره یهودستیزی، اسلامهراسی و نژادپرستی مطرح شد.
ائتلافی از گروههای دانشجویی معترض ضد آپارتاید دانشگاه کلمبیا که پشت این اعتراضات هستند و شامل دانشجویان و گروههای یهودی نیز میشود، اتهام یهودستیزی علیه جنبش خود را رد کردهاند. با این حال، برخی از دانشجویان یهودی و اسرائیلی گفتهاند که این اعتراضات برای آنها تهدیدآمیز و ترسناک بوده است.
واکنش دانشگاه کلمبیا
دانشگاه کلمبیا اعلام کرده است برای مقابله با یهودستیزی و سایر تبعیضها در فضای این دانشگاه تلاش کرده است. این تلاشها با انتقاد گروههای حقوق مدنی مواجه شده که این دانشگاه را به محدود کردن آزادی بیان متهم میکنند.
طی یک سال گذشته، این دانشگاه دهها دانشجو و کارمند طرفدار فلسطین را مجازات کرده است که در بسیاری از موارد شامل تعلیق از دانشگاه بوده است.
این دانشگاه د رجریان اعتراضات دانشجویی دو بار پلیس را فراخواند تا معترضان طرفدار فلسطین را بازداشت کند، اقدامی که با انتقاد گسترده اعضای هیات علمی دانشگاه مواجه شد.
سامانتا اسلیتر، سخنگوی دانشگاه کلمبیا، در بیانیهای گفت: «کارکنان دانشگاه متعهد هستند که با دولت فدرال برای بازگرداندن بودجه همکاری کنند. ما به تعهدات قانونی کلمبیا پایبند هستیم و درک میکنیم که بیانیه دولت چقدر جدی است. ما متعهد هستیم که با یهودستیزی مقابله کنیم و امنیت و رفاه دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارکنان خود را تضمین کنیم.»
اسلیتر مشخص نکرد که آیا دانشگاه مطلع شده است که کدام کمکها و قراردادها لغو شدهاند یا خیر. دولت آمریکا نیز به سوالات رسانهها در این خصوص پاسخ نداده است.
انتقاد از این اقدام بهعنوان «مجازات سیاسی»
این تصمیم احتمالا با چالشهای حقوقی مواجه خواهد شد، زیرا گروههای حقوق مدنی معتقدند این اقدام فاقد روند قانونی لازم است و میتواند مغایر با قانون اساسی بهعنوان مجازاتی برای یک سخنرانی محافظتشده در چارچوب حق آزادی بیان در نظر گرفته شود.
طبق بخش ششم قانون حقوق مدنی، دولت میتواند در مورد مدارس و دانشگاههایی که از بودجه فدرال استفاده میکنند، در صورت متهم شدن به تبعیض بر اساس دین یا ملیت تحقیق کند و سیاستهایش درباره این مراکز را بازبینی کند.
اتحادیه آزادیهای مدنی نیویورک اعلام کرد که تصمیم برای کاهش فوری بودجه دانشگاه کلمبیا، سواستفاده از قانون حقوق مدنی برای مجازات سخنرانیهای سیاسی است.
دونا لیبرمن، مدیر اجرایی اتحادیه آزادیهای مدنی نیویورک در بیانیهای گفت: «این اقدام غیرقانونی و بیسابقه است، اما در راستای تمایل دیرینه ترامپ برای محدودکردن اعتراضات و حذف دیدگاههای مخالف، اتخاذ شده است.»
لیبرمن با اشاره به قانون اساسی گفت: «سخنرانیهای سیاسی محافظتشده نباید مبنای مجازات قرار گیرد و بخش ششم قانون حقوق مدنی باید به شیوهای سازگار با متمم اول قانون اساسی ایالات متحده اجرا شود.»
تامی بروس، پنجشنبه این اظهارات را در اولین نشست خبری خود در دوره جدید دولت ایراد کرد وقتی از او پرسیده شد آیا معافیت تحریمی که به عراق اجازه میدهد هزینه برق خریداریشده از ایران را پرداخت کند، تمدید خواهد شد یا خیر.
او در پاسخ گفت: «در حال حاضر هیچ بیانیهای درباره معافیت فعلی برای برق که در ۸ مارس منقضی میشود، نداریم ... اما تمامی معافیتهای تحریمی که هرگونه تسهیلات اقتصادی یا مالی برای ایران فراهم میکنند، در حال بازبینی هستند.»
اودر ادامه با اشاره به ضرورت قطع وابستگی عراق به انرژی ایران گفت: «ما از دولت عراق میخواهیم که وابستگی خود به منابع انرژی ایران را هرچه سریعتر کاهش دهد و از تعهد نخستوزیر عراق برای دستیابی به استقلال انرژی استقبال میکنیم.»
افزایش فشار بر بغداد برای ازسرگیری صادرات نفت کردستان
به گفته دو منبع آگاه از این موضوع در گفتوگو با رویترز، دولت آمریکا از موضوع بررسی معافیتها بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار بر بغداد استفاده میکند تا صادرات نفت خام کردستان عراق از طریق ترکیه را از سر بگیرد.
به گزارش رویترز، واشنگتن به دنبال افزایش عرضه نفت عراق در بازار جهانی است تا قیمتها را کنترل کند، که به آمریکا امکان میدهد فشار بیشتری برای قطع صادرات نفت ایران اعمال کند.
بر اساس این گزارش، این بخشی از استراتژی دولت ترامپ برای مهار برنامه هستهای جمهوریاسلامی است.
با این حال، مذاکرات بین دولت عراق و منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق درباره ازسرگیری صادرات نفت تاکنون دشوار و پرتنش بوده است.
تشدید کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران
دولت آمریکا اعلام کرده است که هدف این کشور منزوی کردن ایران از اقتصاد جهانی و قطع درآمدهای نفتی ایران است تا از این رهگذر، روند توسعه تسلیحات هستهای ایران را کندتر کند.
ترامپ پس از بازگشت به قدرت در اوائل بهمنماه سال جاری، کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران را دوباره فعال کرد که از نخستین اقدامات او در دوره جدید ریاستجمهوریاش بود.
دولت آمریکا تحریمهای گستردهای علیه تهران اعمال کرده است که به دلیل برنامه هستهای این کشور و حمایت از سازمانهای شبهنظامی وضع شدهاند.
این تحریمها بهطور موثر کشورهایی را هدف گرفته که با ایران تجارت میکنند و آنها را در صورت ادامه همکاری با ایران، از انجام تجارت با آمریکا منع میکند.
بر اساس این گزارش، تمرکز واشینگتن بر عراق برای قطع ارتباطات مالی با ایران، کار را برای تهران دشوار میکند.
چرا که ایران، عراق را یک شریک کلیدی و حیاتی میداند، اما همزمان یک متحد برای واشنگتن محسوب میشود و نقش مهمی در حفظ اقتصاد ایران در برابر تحریمهای آمریکا ایفا میکند.
