پس از آنکه دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواست تا از جان نیروهای اوکراینی که در منطقه کورسک روسیه تحت فشار شدید قرار دارند محافظت کند، پوتین اعلام کرد که در صورتی که نیروهای اوکراینی تسلیم شوند حفظ جان آنان تضمین خواهد شد.
ترامپ پس از دیدار فرستادهاش، استیو ویتکاف، با پوتین در مسکو در شامگاه پنجشنبه ۲۳ اسفند، در شبکههای اجتماعی این نشست را «بسیار خوب و سازنده» توصیف کرد.
او با اشاره به پیشنهاد آتشبس ایالات متحده که اوکراین آن را پذیرفته و روسیه در حال بررسی آن است، گفت: «احتمال بسیار خوبی وجود دارد که این جنگ وحشتناک و خونین بالاخره به پایان برسد.»
درخواست ترامپ برای جلوگیری از «کشتار وحشیانه»
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد که ارتش روسیه هزاران سرباز اوکراینی را در کورسک بهطور کامل محاصره کرده است و آنها «در وضعیتی بسیار بد و آسیبپذیر» قرار دارند.
ترامپ افزود: «من از رییسجمهوری پوتین درخواست کردم که جان آنها را حفظ کند. این میتواند یک کشتار وحشیانه باشد، مشابه آنچه از زمان جنگ جهانی دوم دیده نشده است. خدا همه آنها را حفظ کند!!!»
برخی از تحلیلگران نظامی تایید کردهاند که نیروهای اوکراینی در کورسک تقریبا بهطور کامل محاصره شدهاند و در حال از دست دادن موقعیتهای خود در تنها پایگاهی هستند که در خاک روسیه در اختیار داشتند.
پوتین: اگر تسلیم شوند، زنده خواهند ماند
پوتین، جمعه ۲۴ اسفند در واکنش به اظهارات ترامپ، گفت که نیروهای اوکراینی در کورسک مرتکب جنایت علیه غیرنظامیان شدهاند، اما در عین حال افزود که به ملاحظات بشردوستانه مورد تاکید ترامپ توجه دارد.
او گفت: «در این راستا، مایلم تأکید کنم که اگر نیروهای اوکراینی سلاحهای خود را بر زمین بگذارند و تسلیم شوند، زندگی آنها تضمین و با آنها طبق قوانین بینالمللی و قوانین فدراسیون روسیه رفتار خواهد شد.»
در همین حال، دیمیتری مدودف، معاون رییس شورای امنیت روسیه، در شبکههای اجتماعی هشدار داد که در صورت عدم تسلیم، این نیروها «بهطور سیستماتیک و بیرحمانه نابود خواهند شد.»
اوکراین ادعای محاصره را رد کرد
از سوی دیگر،ارتش اوکراین گزارشها مبنی بر محاصره نیروهایش در کورسک را رد و اعلام کرده است که نیروهایش در حال عقبنشینی به مواضع دفاعی بهتری هستند.
فرماندهی کل نیروهای مسلح اوکراین در بیانیهای اعلام کرد: «گزارشهای مربوط به محاصره نیروهای اوکراینی در کورسک نادرست بوده و از سوی روسها برای اهداف تبلیغاتی منتشر شده است.»
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نیز ضمن رد ادعای محاصره نیروهای اوکراینی در خاک روسیه، اعلام کرد که عملیات کورسک باعث شده نیروهای روسیه از جبهههای دیگر عقبنشینی کنند.
او همچنین افزود که «فرصت خوبی» برای پایان دادن به جنگ وجود دارد و اوکراین با شرکای اروپایی خود در حال مذاکره درباره تضمینهای امنیتی و حمایت اقتصادی است.
تلاش ترامپ برای توافق آتشبس
به گفته کرملین، پوتین از طریق ویتکاف، پیام خود درباره آتشبس را به ترامپ منتقل و ابراز امیدواری کرده است که امکان دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ سهساله فراهم شود.
مارک روته، دبیرکل ناتو، پس از دیدار با ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز، درخواست ترامپ از پوتین برای حفظ جان سربازان اوکراینی را «بسیار مهم و مفید» خواند، اما تاکید کرد که ناتو باید یک سیستم بازدارندگی بلندمدت ایجاد کند تا روسیه دیگر هرگز نتواند قلمرو جدیدی را تصرف کند.
مذاکرات برای آتشبس نهایی
دولت ترامپ پس از موافقت اولیه اوکراین با آتشبس در مذاکراتی که با مقامات آمریکایی در عربستان سعودی داشت، دور جدیدی از رایزنیهای دیپلماتیک با مسکو را آغاز کرده است.
ترامپ جمعه بار دیگر از روسیه خواست که توافق آتشبس و صلح نهایی را امضا کند.
پوتین اعلام کرده که بهطور اصولی از این پیشنهاد حمایت میکند، اما در عین حال گفته است که توقف جنگ منوط به تعیین برخی شرایط کلیدی است. این مسئله احتمال مذاکرات طولانیتری را مطرح میکند.
با وجود این شرایط، ترامپ اظهارات پوتین را «بسیار امیدوارکننده» توصیف کرد.
شرایط روسیه برای پایان جنگ
پوتین خواستار آن شده که اوکراین از پیوستن به ناتو منصرف شود و اندازه ارتش خود را کاهش دهد. روسیه همچنین خواهان کنترل چهار منطقهای است که مسکو ادعا میکند بخشی از خاک روسیه هستند، درخواستی که اوکراین آن را رد کرده است.
علاوه بر این، پوتین خواستار کاهش تحریمهای غرب و برگزاری انتخابات ریاستجمهوری در اوکراین شده است، درخواستی که کییف آن را زودهنگام دانسته و تاکید کرده که تا زمانی که قانون حکومت نظامی در این کشور برقرار باشد، برگزاری انتخابات ممکن نیست.
مارک کارنی، نخستوزیر جدید کانادا، جمعه اسامی اعضای کابینه جدید خود را به پارلمان این کشور معرفی کرد.
علی احساسی، نماینده ایرانیتبار منطقه ویلودیل تورنتو از حزب لیبرال کانادا، پیشتر از اعتراضات مردمی در ایران حمایت کرده و گفته بود سپاه پاسداران مسئول بسیاری از رخدادهای وحشتناک در خاورمیانه و سرکوب جامعه مدنی در جریان اعتراضات در ایران است.
او بهمن سال گذشته، در نامهای به قاضی و کمیسر مسئول کمیسیون بررسی مداخلات خارجی در انتخابات و نهادهای دموکراتیک این کشور درخواست کرد که در تحقیقات خود درباره چین و روسیه، موضوع فعالیت مداخلهآمیز جمهوری اسلامی در کانادا را نیز بررسی کند.
علی احساسی در نامه خود با اشاره به فعالیتهای بدخواهانه حکومت ایران، گفت «سادهلوحانه» خواهد بود که باور کنیم جمهوری اسلامی تمایلی به تاثیرگذاری بر افکار عمومی در کانادا ندارد.
او از این کمیسیون خواست شهادت و مستندات ایرانیان کانادا را در این زمینه بررسی کند.
این نماینده پارلمان گفت علاوه بر گزارشها از حضور عوامل جمهوری اسلامی در کانادا، این برداشت نیز وجود دارد که جمهوری اسلامی با استفاده از برخی نهادها و سازمانها به دنبال تفرقهافکنی، بدنام کردن افراد، ساکت کردن مخالفان و تاثیرگذاری بر انتخابات در کانادا است.
در سالهای اخیر، مقامهای مختلف کانادا و فعالان ایرانی در این کشور درباره فعالیتهای جمهوری اسلامی برای گسترش نفوذ خود در این کشور از جمله از طریق پولشویی و هدف قرار دادن مخالفان هشدار دادهاند.
کابینه جدید کانادا
پس از بیش از نه سال نخستوزیری، دوران جاستین ترودو در اتاوا به پایان رسید و دوران مارک کارنی در میان تنشهای تجاری با ایالات متحده آغاز شد.
نخستوزیر جدید لیبرال جمعه در حضور مری سایمون، فرماندار کل کانادا، در ریدوهال اتاوا سوگند یاد کرد.
او در این مراسم شورای وزیران خود را معرفی کرد که سیامین کابینه در تاریخ کانادا محسوب میشود.
این کابینه بسیار کوچکتر از کابینه جاستین ترودو است و شامل ۲۴ عضو به جای ۳۸ عضو است.
در حالی که جاستین ترودو سنت برابری جنسیتی در کابینه را پایهگذاری کرده بود، این توازن در دولت جدید رعایت نشده است. کابینه جدید شامل ۱۳ مرد و ۱۱ زن است.
وزرای کلیدی درگیر جنگ تجاری با آمریکا باقی ماندند
چندین وزیر که نقش کلیدی در مدیریت جنگ تعرفهای دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا دونالد ترامپ داشتند، همچنان در سمتهای خود باقی ماندهاند.
بهعنوان مثال، ملانی جولی که وزیر خارجه است، بار دیگر به این سمت منصوب شد. او به دلیل شرکت در نشست وزرای گروه ۷ در منطقه شارلووا، از راه دور مراسم سوگند را به جا آورد.
دومینیک لوبلان وزیر تجارت بینالملل شد، در حالی که همزمان مسئولیت وزارت امور بیندولتی را نیز بر عهده دارد. از سوی دیگر، فرانسوا-فیلیپ شامپاین جانشین او در وزارت دارایی شد.
وعده نخستوزیر جدید کانادا در واکنش به خواسته ترامپ
مارک کارنی، نخستوزیر جدید کانادا، جمعه تاکید کرد که کشورش «هرگز، تحت هیچ شرایطی» بخشی از ایالات متحده نخواهد شد و تهدیدهای رییسجمهور آمریکا درباره الحاق کانادا را رد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شد که تنشهای بیسابقهای میان دو کشور ایجاد شده است.
کارنی در شرایطی قدرت را در دست گرفته که کاناداییها از تبدیل شدن کشورشان به هدف اصلی حملات آمریکا شوکه و نگران هستند.
او در نخستین سخنرانی رسمی خود گفت: «ما هرگز، هرگز، به هیچ طریقی بخشی از ایالات متحده نخواهیم شد»، اما در عین حال وعده داد که «به دنبال راههایی برای همکاری» با ترامپ خواهد بود.
با پایان دوران ده ساله جاستین ترودو، حزب لیبرال امیدوار است که تجربه کارنی بهعنوان یک بانکدار بتواند آرامش را به شهروندانی بازگرداند که با جنگ تجاری روبهرو هستند؛ جنگی که ممکن است اقتصاد کانادا را متزلزل کند.
یک سیاستمدار تازهکار با مسئولیتهای سنگین
مارک کارنی که یکشنبه ۶۰ ساله خواهد شد، چهرهای تازهوارد در سیاست است و تاکنون نه نماینده پارلمان بوده و نه سمت وزارتی داشته است. او اما هیچ فرصتی برای فعالیت در آرامش نخواهد داشت، چراکه باید فورا حزبش را برای انتخابات آتی آماده کند.
تهدیدهای مطرحشده ترامپ، در هفتههای اخیر بر فضای سیاسی کانادا سایه افکنده و انتظار میرود که این موضوع به محور اصلی کارزارهای انتخاباتی آینده تبدیل شود. مارک کارنی چند روز پیش هشدار داده بود: «آمریکاییها اشتباه نکنند. چه در تجارت و چه در هاکی، کانادا برنده خواهد شد.»
در مقابل، ترامپ که با اعمال تعرفههای سنگین جنگ تجاری علیه همسایه شمالی خود را آغاز کرده، بارها تاکید کرده که «تنها گزینه منطقی» برای کانادا، پیوستن به ایالات متحده است.
او پنجشنبه گفت: «این کشور از نظر بصری فوقالعاده خواهد بود. اگر به نقشه نگاه کنید، میبینید که مرز بین کانادا و ایالات متحده فقط یک خط مصنوعی است که کشیده شده است.»
تاکید بر «حاکمیت کانادا»
مارک کارنی که بهعنوان بیستوچهارمین نخستوزیر کانادا اعلام کرد که اولویت او «حفاظت از کاناداییها در برابر تحریمهای تجاری ناعادلانه خارجی» خواهد بود.
او که پیش از ورود به سیاست، در گلدمن ساکس بهعنوان بانکدار فعالیت داشت و سپس ریاست بانک مرکزی کانادا و بانک انگلستان را بر عهده داشته، قول داده که از تجربیاتش در مدیریت بحرانها استفاده کند.
در اروپا، جایی که انتظار میرود کارنی نخستین سفر رسمی خود را در روزهای آینده انجام دهد، برخی رهبران از او استقبال کردند.
اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، بر «ارزش» رابطه میان کانادا و اروپا در مواجهه با «چالشها» تأکید کرد.
اورسولا فن در لاین، رییس کمیسیون اروپا نیز اهمیت روابط بین اتحادیه اروپا و کانادا را «بیش از هر زمان دیگری حیاتی» دانست.
چالشهای سیاسی و اقتصادی
بر اساس منابع دولتی، نخستوزیر جدید احتمالا انتخابات پارلمانی را ظرف چند روز آینده اعلام خواهد کرد و این انتخابات ممکن است در اواخر آوریل یا اوایل مه برگزار شود.
اما این یک چالش بزرگ برای مارک کارنی خواهد بود، زیرا او هیچ تجربه سیاسی ندارد و باید بتواند خود را نهتنها بهعنوان یک نماینده نخبگان اقتصادی بلکه بهعنوان یک رهبر مردمی معرفی کند.
فردریک بویلی، استاد دانشگاه آلبرتا، به خبرگزاری فرانسه گفت که کارنی باید هم در برابر دونالد ترامپ و هم در برابر رایدهندگان کانادایی نشان دهد که فقط یک تکنوکرات بانکی نیست.
در ماه ژانویه، زمانی که جاستین ترودو از قدرت کنارهگیری کرد، حزب لیبرال با فاصلهای ۲۰ درصدی از محافظهکاران به رهبری پیر پوآلیور در نظرسنجیها عقب بود و پیشبینی میشد که شکست سختی در انتخابات بخورد. اما از آن زمان شرایط تغییر کرده و اکنون دو حزب در رقابت نزدیکی قرار دارند.
مارک کارنی در تصمیمی غیرمعمول، اروپا را بهعنوان مقصد نخستین سفر رسمی خود انتخاب کرده و تاکید کرده که مقابله با تغییرات اقلیمی یکی از اولویتهای اصلی او خواهد بود.
به گزارش رویترز، پس از تنشهایی در روابط ایالات متحده و همراهانش که ناشی از تغییر سیاستهای ترامپ در زمینه تجارت خارجی، امنیت بینالملل و اوکراین بود، ایالات متحده با امضای این بیانیه مشترک روز جمعه به متحدان خود در گروه ۷ نزدیکتر شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، پس از نشست گروه ۷ در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت که آمریکا از بیانیه مشترک این گروه رضایت دارد.
وزیر خارجه کانادا، ملانی جولی، نیز به خبرنگاران گفت: «در مورد مسائل مختلف، از جمله اوکراین و خاورمیانه، جلساتی برگزار کردیم. هدف این بود که اتحاد قوی گروه ۷ حفظ شود.»
نشست گروه ۷ شامل وزرای خارجه بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و ایالات متحده، به همراه اتحادیه اروپا، در شهر گردشگری لا مالبه، واقع در تپههای کبک، کانادا برگزار شد.
مذاکرات دشوار درباره بیانیه نهایی گروه ۷
تنظیم بیانیه نهایی، بهویژه در مورد اوکراین، خاورمیانه و چین، با چالشهای زیادی روبهرو بود.
در نهایت، این بیانیه مشترک، حمایت قاطع خود از تمامیت ارضی اوکراین را اعلام کرد و بر حق این کشور برای دفاع از استقلال، آزادی و حاکمیت خود تأکید نمود.
در دولت ترامپ، مسئله تمامیت ارضی اوکراین تا حد زیادی از اولویتهای آمریکا کنار گذاشته شده بود و واشنگتن احتمال واگذاری برخی از مناطق اوکراین به روسیه را رد نکرده بود.
مقامات حاضر در نشست گفتند که از موافقت ایالات متحده با بخشی از مفاد مربوط به اوکراین شگفتزده شدهاند. با این حال، آنها هشدار دادند که موضع دولت ترامپ به دلیل تغییرات مداوم، قطعیت ندارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اظهار داشت: «ما احساس خوبی نسبت به این بیانیه داریم و برای آن تلاش زیادی کردیم. همانطور که در ابتدای نشست گفتم، نباید اجازه دهیم مواردی که بر سر آنها اختلاف داریم، مانع همکاری در موضوعاتی شود که بر سرشان توافق داریم.»
مسئله تضمینهای امنیتی برای اوکراین
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تاکید کرد که تمامیت ارضی اوکراین و ارجاع به سازمان ملل، بخش مهمی از بیانیه گروه ۷ است.
در پیشنویس اولیه، از «تضمینهای امنیتی» برای برقراری آتشبس سخن گفته شده بود، اما در نسخه نهایی این واژه با «اطمینانبخشی» جایگزین شد.
با این حال، گروه ۷ به مسکو هشدار داد که اگر مانند کییف آتشبس را نپذیرد، با تحریمهای بیشتری از جمله سقف قیمتی برای صادرات نفت روسیه، مواجه خواهد شد.
در بیانیه آمده است: «اعضای گروه ۷ از روسیه خواستند که با پذیرش آتشبس بر اساس شرایط برابر، به آن پایبند بماند. همچنین تاکید کردند که هرگونه آتشبس باید رعایت شود و نیاز به ترتیبات امنیتی قوی و معتبر برای جلوگیری از هرگونه تجاوز مجدد به اوکراین ضروری است.»
دیوید لامی، وزیر خارجه بریتانیا نیز این بیانیه را «بسیار خوب» توصیف کرد.
اختلافات درباره چین و ناوگان سایهای روسیه
واشنگتن در مذاکرات گروه ۷ به دنبال اعمال محدودیتهای سختتر علیه چین بود، در حالی که برخی کشورها تمایلی به اتخاذ مواضع سختگیرانه علیه پکن نداشتند.
همچنین، دولت ترامپ تلاش کرد تا برخی از محدودیتها در مورد «ناوگان سایه روسیه» (شبکه حملونقل نفتی که تحریمها را دور میزند) را کاهش دهد. اما در نهایت، گروه ۷ یک بیانیه جداگانه در مورد امنیت دریایی تصویب کرد، که شامل ایجاد یک نیروی ویژه برای مقابله با این ناوگان بود.
گروه ۷ موضع سختتری نسبت به چین اتخاذ کرد و بخشهایی از بیانیههای پیشین که شامل اطمیناندهی به پکن درباره سیاست «چین واحد» بود را حذف کرد. این اقدام احتمالا موجب نگرانی شدید در پکن خواهد شد.
اختلاف نظر درباره خاورمیانه و مسئله فلسطین
یکی از موضوعات مورد اختلاف در مذاکرات، مسئله غزه و درگیری اسرائیل و فلسطین بود و بهویژه، آمریکا با گنجاندن مفهوم «راهحل دو کشوری» در بیانیه نهایی مخالفت کرد.
در نهایت، در بیانیه نهایی هیچ اشارهای به راهحل دو کشوری نشد.
متن نهایی تنها بر «افق سیاسی برای مردم فلسطین از طریق یک راهحل مذاکرهشده که نیازها و خواستههای مشروع هر دو طرف را برآورده کند و صلح، ثبات و رفاه جامع در خاورمیانه را تقویت نماید»، تاکید کرد.
السودانی کشته شدن این فرمانده ارشد داعش را جمعه در حالی اعلام کرد که این گروه بار دیگر خود را در سوریه سازماندهی کرده و حملات آن در ماههای اخیر، دوباره شدت گرفته است.
یک مقام ارشد نظامی آمریکا که به شرط ناشناس ماندن با نیویورکتایمز درباره این عملیات صحبت کرد، ضمن تایید وقوع این عملیات، گفت نیروهای ویژه هر دو کشور در استان الانبار عراق در حال بررسی و جمعآوری مدارک از محل حمله هستند.
السودانی در بیانیه اعلام این خبر نوشته «عبدالله مکی مصلح الرفاعی، که به ابو خدیجه نیز معروف بود، یکی از خطرناکترین تروریستهای جهان به شمار میرفت.»
به گزارش نیویورکتایمز، نیروهای عراقی با حمایت ایالاتمتحده در دو سال گذشته یک «کارزار ضدتروریسم تهاجمی» را اجرا کردهاند که منجر به انهدام، کشته شدن اعضا و بازداشت شماری از سلولهای داعش در این کشور شده است.
افزایش فعالیت داعش در سوریه
قتل یک رهبر ارشد داعش در خاورمیانه در حالی رخ میدهد که این گروه در سوریه مجددا خود را سازماندهی کرده و حملات بیشتری را نسبت به هر زمان دیگری از زمان سقوط خلافتش انجام داده است. طبق گزارش سازمان ملل، داعش در سال ۲۰۲۴ بیش از ۳۰۰ حمله در سوریه انجام داده است.
طبق جدیدترین گزارش سازمان ملل، الرفاعی یکی از رهبران ارشد داعش در منطقه بود و چندین نقش از جمله هماهنگی میان جنگجویان داعش در عراق، سوریه، ترکیه و سایر کشورها را در این سازمان بر عهده داشت،
او سومین رهبر داعش در عراق و سوریه است که از سال ۲۰۱۹ تاکنون کشته شده است. در گذشته، رهبران جدید بهسرعت انتخاب میشدند، هرچند هویت آنها ممکن است برای مدتی افشا نشود.
تحول داعش در سطح جهانی
از زمان شکست داعش در عراق و سوریه در سال ۲۰۱۹، جایی که زمانی حدود یکسوم از مساحت این دو کشور را تحت کنترل داشت، این گروه مجددا سازماندهی شده و ساختار خود را تغییر داده است.
در حالی که داعش پیش از دست دادن قلمرو خود در حال گسترش به کشورهای دیگر بود، شاخههای آن در آن زمان، اهمیت کمتری نسبت به مرکزیت آن در عراق و سوریه داشتند.
امروزه، داعش با داشتن شاخههایی در بیش از ۱۲ کشور در سه قاره، دچار تحول شده است. آرون زلین، پژوهشگر ارشد در موسسه واشنگتن که سالها داعش را مطالعه کرده است، به نیویورک تایمز گفت برخی از فعالیتهای این گروه مانند رسانهها، بهصورت متمرکز کنترل میشوند، در حالی که برخی دیگر به شاخههای محلی سپرده شدهاند.
بر اساس گزارش سازمان ملل، مرگبارترین حملات داعش که در سال ۲۰۲۴ در روسیه و ایران را نیروهایی انجام داند که گمان میرود با شاخه ولایت خراسان داعش مستقر در افغانستان در ارتباط بودهاند.