در ادامه جلسات پنجاهوهشتمین نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو، مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، نخستین گزارش خود را به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کرد.
ساتو در گزارشی که سهشنبه ۲۸ اسفند در جریان پنجاهوهشتمین نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کرد، از افزایش مجازات اعدام در ایران، تبعیض علیه اقلیتها، عدم شفافیت در رسیدگی به پروندههای حقوق بشری و ادامه سرکوب اعتراضها و صداهای مخالف در ایران گفت.
او در بخشی از سخنرانی خود با اشاره به اینکه اعدامها در ایران در سال ۲۰۲۴ رشد بیسابقهای داشت، گفت در سال گذشته میلادی بیش از ۹۰۰ مورد اعدام در ایران مستند شده است.
ساتو با تاکید بر اینکه این آمار از سال ۲۰۱۵ به اینسو بیسابقه بوده و ایران را به کشوری تبدیل کرده است که بیشترین اعدام را بر حسب سرانه جمعیت انجام داده، گفت که اگر این روند همچنان اعدام داشته باشد، اعدامها در ایران تا پایان سال جاری به هزار مورد خواهد رسید.
سازمان حقوق بشر ایران، پنجشنبه دوم اسفند در گزارش سالانه جدید خود خبر داد در سال ۲۰۲۴ میلادی دستکم ۹۷۵ نفر در ایران اعدام شدهاند که این عدد نسبت به سال پیش از آن با دستکم ۸۳۴ مورد اعدام، ۱۷ درصد افزایش یافته است.
از اعدامهای سال گذشته تنها ۱۰ درصد یعنی ۹۵ اعدام از سوی مقامهای رسمی یا رسانههای داخلی گزارش شدند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت نیمی از اعدامها در ایران مربوط به اعدام با اتهامات مرتبط با مواد مخدر است و پس از آن اعدام با اتهامات قتل و سپس اتهامات سیاسی و امنیتی و «تجاوز به عنف» قرار دارد.
او در این خصوص گفت: «ما نگران این موضوع هستیم که جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب هر چه بیشتر مردم در ایران استفاده میکند.»
بیشتر بخوانید: نشست شورای حقوق بشر؛ نهادهای جامعه مدنی ایران در تقابل با سازمانهای شبهدولتی
ساتو که از حدود هشت ماه پیش کار خود را بهعنوان گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران بهجای جاوید رحمان آغاز کرد، در ادامه گفت: «کسانی که در زمان ارتکاب جرم زیر ۱۸ سال داشتهاند، نباید همچون بزرگسالان محاکمه شوند؛ چه برسد به اینکه به واسطه آن جرم اعدام شوند.»
صدور حکم اعدام و اجرای آن برای افراد زیر ۱۸ سال بر خلاف استانداردهای بینالمللی حقوق بشر از جمله کنوانسیون حقوق کودک است که ایران یکی از امضاکنندگان آن است.
ایران از معدود کشورهای جهان است که برای افراد زیر ۱۸ سال حکم اعدام صادر و اجرا میکند.
افزایش میزان صدور، تایید و اجرای احکام اعدام زندانیان در ایران در ماههای گذشته اعتراضهای فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشته است.
در تازهترین نمونه از این اعتراضها، کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که از بهمن ۱۴۰۲ آغاز شد، ۲۸ اسفند در شصتمین هفته با اعتصاب غذای جمعی از زندانیان ۳۷ زندان کشور ادامه پیدا کرد.
ادامه تبعیض و سرکوب
ساتو در بخش دیگر از گزارش خود به نشست سالانه شورای حقوق بشر سازمان ملل، در خصوص تبعیض علیه اقلیتها، عدم شفافیت در رسیدگی به پروندههای حقوق بشری و ادامه سرکوب اعتراضها و صداهای مخالف در ایران صحبت کرد.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل اشاره کرد که تبعیض علیه اقلیتهای مذهبی از جمله بهائیان، اهل سنت و نوکیشان مسیحی و اقلیتهای قومی همچون شهروندان تُرک، کُرد، عرب و بلوچ همچنان در ایران ادامه دارد.
او در این خصوص گفت که همچنان گزارشهای بازداشتهای خودسرانه، محاکمههای غیرمنصفانه و در مورادی مجازات اعدام را برای این گروه از شهروندان را دریافت میکند.
ساتو در ادامه با اشاره به آمار بالای اعدام زنان در ایران گفت در حال حاضر سه زندانی سیاسی زن به نامهای پخشان عزیزی، وریشه مرادی و شریفه محمدی، با مجازات اعدام در ایران مواجه هستند.
گزارشگر ویژه سازمان ملل با اشاره به مستندساری دستکم ۱۷۹ مورد زنکشی طی سال ۲۰۲۴ در ایران گفت: «زنها چه مجازات اعدام متوجهشان شده باشد، چه به قتل رسیده باشند، در موراد زنکشی با داستانهای مشابهی از جمله ازدواج اجباری یا ازدواج در کودکی مواجه هستند.»
او اشاره کرد که به واسطه قوانین جمهوری اسلامی، زنان در ایران همچنان شهادتشان نصف شهادت مردان محسوب میشود و در زمینه اشتغال و زمینههای مختلف اجتماعی با محدودیتهای فراوانی مواجه هستند.
گزارشگر ویژه حقوق بشر با اشاره به ادامه آزاد و اذیت و ارعاب و تهدید مدافعان حقوق بشر، روزنامهنگاران و وکلا، بهویژه در زندانهای ایران گفت در موراد بسیاری خدمات درمانی در زندان از آنها سلب شده و حتی خانوادههای زندانیان سیاسی در خارج زندانها تهدید شدهاند.
رییس هیات مستقل حقیقتیاب از تجاوز جنسی به زندانیان در ایران گفت
سارا حسین، رییس هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود در نشست شورای حقوق بشر این سازمان در ژنو، با اشاره به «بازداشتهای فراقانونی، بدرفتاری و تجاوزهای جنسی به زندانیان در ایران»، گفت: «اینها بخشی از موارد جرایم جنایت علیه بشریت و جنایت مبتنی بر جنسیت تلقی میشوند.»
رییس هیات مستقل حقیقتیاب سازمان ملل با بیان اینکه اعتراضات در ایران به صورت کلی صلحآمیز و مسالمتآمیز بودند، گفت که جمهوری اسلامی از «خشونت نامتناسب» و «سرکوب بیرویه» در برابر این اعتراضات استفاده کرده است.
هیات حقیقتیاب سازمان ملل پیش از این نیز در گزارشهای خود تصریح کرده بود مقامات جمهوری اسلامی برای اخذ اعترافات یا ارعاب، بازداشتشدگان را شکنجه کردهاند.
این هیات در یکی از گزارشهای خود در اسفند سال گذشته نوشت: «تجاوز و سایر اشکال خشونت جنسی و مبتنی بر جنسیت، از جمله تجاوز گروهی و تجاوز با اشیا، وارد کردن شوک الکتریکی به اندام تناسلی و برهنهسازی اجباری، احراز شده است.»
جمهوری اسلامی به آزارها و سرکوب مردم در ایران پایان دهد
در ادامه نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، نمایندگان کشورهای مختلف به ارائه دیدگاههای خود در خصوص وضعیت حقوق بشر در ایران پرداختند و از جمهوری اسلامی خواستند به ادامه نقض حقوق شهروندان در ایران پایان دهد.
نماینده آلمان خواستار توقف اجرای احکام اعدام در ایران، پایان دادن به سرکوب فعالان سیاسی و تضمین آزادیهای اساسی شد و نماینده سوئیس با اشاره به موارد متعدد نقض حقوق بشر در ایران، از جمهوری اسلامی خواست به آزارها و سرکوب در ایران پایان دهد.
نمایندههای اسپانیا، استرالیا و مقدونیه شمالی نیز از جمهوری اسلامی خواستند به سرکوب فعالان حقوق بشر و فعالان زنان پایان دهد و صدور و اجرای احکام اعدام را متوقف کند.
نماینده هیات مالت با اشاره به اینکه در ایران، زنان به طور سیستماتیک مورد تبعیض و آزار قرار میگیرند، هشدار داد که با بالا رفتن شمار اعدامها وضعیت حقوق بشر در ایران وخیمتر شده است.
نماینده هلند با برشمردن یافتههای هیات حقیقتیاب سازمان ملل و اینکه «جمهوریاسلامی مرتکب جنایت علیه بشریت شده است»، خواستار تمدید ماموریت هیات حقیقتیاب شد.
نماینده هیات شیلی هم با اشاره به اینکه دفاع از حقوق زنان بخشی از سیاست فمینیستی این کشور است، سفر یک هیات از کمیساریای عالی حقوق بشر به ایران را یک قدم مثبت خواند و با تاکید بر اینکه «بدون برابری جنسیتی، دموکراسی وجود ندارد»، از ایران خواست در این باره گامهای عملی بردارد.
نماینده آلبانی با اشاره به تلاشهای جمهوریاسلامی برای ترور مخالفان، ضمن برشمردن موارد نقض حقوق بشر در ایران، گفت این کشور از حق مردم ایران دفاع میکند.
نماینده هیات بلژیک نیز با بیان اینکه این کشور از بیانیه نماینده هیات اتحادیه اروپا حمایت میکند، گفت احکام اعدام در ایران به طرز نگرانکنندهای افزایش یافته است.
در مقابل، نماینده هیات ونزوئلا از وضعیت حقوق بشر در ایران دفاع کرد و انتخاب هیات حقیقتیاب را نشانه اعمال فشار سیاسی بر سیاستگذاران در تهران خواند.
نماینده بورکینافاسو نیز در دفاع از جمهوریاسلامی و پیشرفت حقوق بشر در ایران صحبت کرد.
هیات نمایندگی کره شمالی هم در دفاع از جمهوری اسلامی صحبت کرد و گفت ایران «به صورت سیستماتیک» از طرف جامعه بینالمللی زیر فشار قرار گرفته است.
او از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواست به «استاندارد دوگانه» در تصمیمهایش و برخوردش با کشورها پایان دهد.
هیاتهای کشورهای مالی، اریتره، زیمبابوه و سریلانکا با وجود اینکه از جمهوریاسلامی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در ایران دعوت کردند، از تعیین نماینده ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای ایران انتقاد کردند.
علاوه بر اینها، کشورهای کرهشمالی، ونزوئلا، چین و کوبا از وضعیت حقوق بشر در ایران دفاع کردند و اتیوپی با انتقاد از آنچه «سیاسیکاری شورای حقوق بشر سازمان ملل» خواند، از وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران دفاع کرد.
سودان نیز با اشاره به اینکه وضعیت حقوقبشر در ایران روبه بهبود است، خواستار این شد که حق کشورها برای انتخاب نوع راهبرد آنها به حقوق بشر به رسمیت شناخته شود.
بزرگزاده سهشنبه ۲۸ اسفند در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفت در حال حاضر حجم مفید مخزن سد کرج به حدود نصف کاهش یافته که بخش زیادی از آن هم حجم مرده و رسوبات است.
او افزود سد لار نیز تقریبا خشک شده و سدهای لتیان، طالقان و ماملو «با کاهش ۴۶ درصدی بارش نسبت به نرمال و ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته روبهرو هستند».
در هفتههای گذشته هشدارها درباره کمآبی، خالی شدن ظرفیت سدها و احتمال جیرهبندی آب، بهویژه در استانهای تهران و اصفهان، افزایش یافته است.
سخنگوی صنعت آب در ادامه اظهارت خود هشدار داد در تهران ماهانه ۵۰ میلیون متر مکعب آب منابع سطحی مصرف میشود، اما اکنون مجموع موجودی آب سدهای پنجگانه تهران با حجم مرده و رسوبات تنها به ۶۰ میلیون متر مکعب میرسد و «شرایط به گونهای شده که موتورسوار هم این امکان را دارد که در سدها تردد کند».
به گفته بزرگزاده، موجودی کنونی سد کرج شش درصد و میزان پرشدگی آن در مقایسه با سال قبل منفی ۶۲ درصد است.
شرکت آب و فاضلاب شرق استان تهران پیشتر در ۲۴ اسفند اعلام کرد موجودی آب سد لتیان ۱۲ درصد، سد ماملو ۱۲ درصد، سد لار یک درصد و سد کرج که همیشه پر آب بوده، به هفت درصد رسیده است.
آب استان تهران عمدتا از طریق بارندگی، ذخیره برف در بالادست و منابع زیرزمینی تامین میشود، اما برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی استان در دهههای اخیر باعث شده که سفرههای زیرزمینی تهران سال به سال خالیتر شوند.
کاهش بیش از ۴۰ درصدی بارندگی در استان تهران نسبت به میانگین بلندمدت، امیدها برای جبران این کمبودها را از بین برده است.
بنا بر اعلام سخنگوی صنعت آب، علاوه بر تهران، استانهای هرمزگان، سیستان و بلوچستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر نیز با کاهش ۵۰ درصدی بارش مواجه هستند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، ۲۷ اسفند از کاهش ۳۰ درصدی میانگین بارش سال جاری در سراسر کشور در مقایسه با سالهای گذشته خبر داد و گفت بارندگیها در برخی استانها حدود ۷۵ درصد نسبت به سالهای گذشته افت داشته است.
مهاجرانی افزود: «طبیعی است که این مساله با کمبود ذخایر آب پشت سدها، موضوعی جدی را ایجاد میکند. کمبود آب در کل کشور موضوعی جدی است و باید دربارهاش نگرانی داشته و بکوشیم آن را مدیریت کنیم.»
روزنامه اعتماد ۲۵ اسفند در گزارشی هشدار داد ۱۴۰۴، سال بحران آب و انرژی است و نوشت اگرچه در چند سال گذشته برخی شهرها با کمبود برق، گاز و آب مواجه بودهاند، اما تمام بحرانهایی که تاکنون وجود داشته، در برابر بحرانی که در پیش است، بیشتر شبیه شوخی به نظر میرسد.
پیشتر برخی کارشناسان هشدار داده بودند ذخیره هزار ساله آبهای زیرزمینی ایران در سه دهه اخیر مصرف شده است.
آخوندی دوشنبه، به دعوت سازمان غیردولتی حقوق بشری یوان واچ در یکی از جلسات شورای حقوق بشر سازمان ملل سخنرانی کرد.
در جریان سخنرانی این نماینده ایرانیتبار پارلمان سوئد، با اشاره به اینکه تحقیقات شورای حقوقبشر سازمان ملل، مستند کردهاند که «جمهوری اسلامی، مردم خود را زندانی، شکنجه و اعدام میکند و زنان مورد ضرب و شتم، تجاوز و سرکوب قرار میگیرند»، گفت نظامی که با سرکوب مردم خود بر سر کار میماند، مشروعیت ندارد.
او در ادامه با گفتن اینکه نمایندگان جمهوری اسلامی در جلسه، صدای سرکوبگران مردم ایران هستند، خطاب به شورای حقوقبشر سازمان ملل گفت «اگر شما علیه این ستمگران اقدام نکنید، چه پیامی به ستمدیدگان خواهید فرستاد؟»
در واکنش به این صحبتها، نماینده جمهوری اسلامی با درخواست تذکر آئیننامهای، سخنرانی او را قطع کرد و گفت آخوندی «از زبان و واژگان استاندارد این شورا استفاده نکرده» و سخنانش «غیرقابل قبول» است.
اما، آخوندی با هوشمندی از این رویداد بهره برد و با اشاره به اینکه این چیزی است که او میخواهد جهان از جمهوریاسلامی ببیند، گفت «جمهوری اسلامی در یک جمله خلاصه میشود: آنها ۹۰ میلیون ایرانی را گروگان گرفته و ابتداییترین حقوق انسانی را از آنها سلب کردهاند. آنها تلاش کردند مرا سانسور کنند، چون آیتاللهها از حقیقت میترسند.»
در جریان یکی دیگر از برنامههای جانبی این نشست که برای بررسی وضعیت جامعه بهایی در ایران برگزار شد، یکی از اعضا تیم اعزامی جمهوریاسلامی به ژنو، برخلاف مقررات این نشست، در حال ضبط پنهانی صدای جلسه بود که پس از تذکر کادر سازمان ملل، او ناچار شد برای آنکه از جلسه اخراج نشود، فایل صوتی ضبطشده را پاک کند.
برنامهها و جلسات اصلی شورای حقوقبشر سازمان ملل به صورت زنده پخش میشود و برنامههای جانبی هم از سوی شورا به طور کامل ضبط میشود. اما برابر با مقررات جز روزنامهنگارانی که از پیش مجوز پوشش خبری برنامهها را گرفتهاند، به دیگر افراد اجازه عکسبرداری، فیلمبرداری و ضبط صدا داده نمیشود.
تیم اعزامی جمهوریاسلامی و سازمانهای غیرانتقاعی اعزامی از ایران که دولتی ساخته یا شبهدولتی هستند، سهشنبه روز شلوغی را پشت سر گذاشتند.
از جمله، در نشست مشترک جامعه جهانی بهایی، بنیاد عبدالرحمن برومند برای حقوقبشر در ایران و ایمپکت ایران، سه عضو این هیات برای شنیدن بحثها در جلسه حاضر بودند.
در همین روز، یکی از این سازمانهای غیرانتفاعی اعزامی از جمهوریاسلامی، نمایشگاه عکسی با عنوان «درخشش زنان ایرانی» در یکی از سالنهای ساختمان محل برگزاری نشست شورای حقوقبشر برگزار کرد.
نمایشگاهی با ۳۱ عکس از زنان ایران که ۲۹ عکس آنها مربوط به زنان بافنده یا مشغول در انواع دیگر صنایع دستی است و دو تصویر هم از زنان نوازنده است. در این نمایشگاه خبری از زنان شاغل در دیگر حرفهها نیست و هیچ تصویری هم از مقاومت زنان مقابل سرکوب دیده نمیشود.
در ژنو هم جمهوریاسلامی میخواهد همان رفتاری را با روزنامهنگاران انجام دهد که در داخل کشور انجام میدهد. آنها پس از شروع تصویربرداری من از نمایشگاه، سراغ ماموران حفاظت سالن رفتند و با این بهانه که من مزاحم آنها شدهام و از صورتهایشان فیلم گرفتهام خواستند مانع تهیه گزارش از سوی من شوند.
مامور حفاظت پس از دیدن مجوز من برای پوشش خبری و اطمینان از اینکه در حال کار حرفهای هستم، پوزش خواست و به آنها تذکر داد که مانع کار خبر نشوند.
سهشنبه؛ روز بزرگ برای جمهوریاسلامی در تقابل با سازمانهای حقوقبشر
یکی از فعالان حقوقبشر حاضر در نشست شورای حقوقبشر سازمان ملل، به ایران اینترنشنال گفت هیات نمایندگی جمهوریاسلامی و اعضا سازمانهای وابسته به آن، در روزهای اخیر، بسیار پرکار بودند.
به گفته این منبع، اعضا هیات ایران در رزوهای اخیر با نماینده کشورهایی که هنوز درباره رای خود به قعطنامه شورا درباره نقض حقوقبشر در ایران تصمیم نگرفتهاند، دیدار کردهاند تا آنها را مجاب کنند در رای گیری به نفع جمهوریاسلامی را بدهند.
سهشنبه، هیات حقیقتیاب سازمان ملل برای نقض حقوقبشر در ایران و گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل برای ایران، گزارش یافتههای سالانه خود را ارائه میدهند و سپس نظر دولتهای عضو شورا و نظر هیات جمهوریاسلامی هم در نقد و رد گزارش هیات حقیقتیاب و گزارشگر ویژه ارائه میشود.
در ادامه جلسه، چند سازمان غیردولتی دولتساخته جمهوریاسلامی و چند سازمان حقوقبشری مستقل هم فرصتهای کوتاه ۹۰ ثانیهای خواهند داشت و گزارش خود را ارائه میدهند.
گروه لبدوختگان که پیش از این نیز فعالیتهای سایبری و نظامی جمهوری اسلامی را افشا کرده بود، میگوید که در نتیجه عملیات سایبری این گروه ارتباطات ۵۰ کشتی متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران و ۶۶ کشتی متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران قطع شده است.
اغلب این کشتیها تحت تحریم وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا قرار دارند.
بهگفته این گروه، زمان لازم برای بازیابی کامل ارتباطات در این کشتیها از طریق شبکه ارتباطی آنها چندین هفته طول خواهد کشید و در این مدت، تنها راه برقراری رابطه از این کشتیها با جهان خارج، استفاده از روش های ارتباطی محدود است.
گروه لبدوختگان میگوید هدف آنها «کور کردن رژیم فرسوده در اوج حملههای قدرتمند ارتش ایالات متحده آمریکا به مواضع حوثیها بود.»
بهگفته گروه لبدوختگان، دو شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شرکت ملی نفتکش ایران، در میان انواع فعالیتهای تروریستی مسئول ارسال مهمات به حوثیهای یمن نیز هستند.
این گروه میگوید که این حمله سایبری را بهمناسبت افتتاح صفحه جدید خود در تلگرام در ششمین سالگرد فعالیت خود انجام داده است تا اندکی از وسعت و عمق همکاری افرادی از داخل حکومت با گروه لبدوختگان را ثابت کند.
گروه لبدوختگان، پیش از این با انتشار برخی تصاویر و اطلاعات، هویت شماری از اعضای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران و افراد مشغول در سپاه سایبری را افشا کرده بود.
شبکه ارتباطی کشتیهای متعلق به جمهوری اسلامی و شرکت ملی نفتکش ایران چه ویژگیهایی دارد؟
اطلاعات جامع و دقیقی درباره شبکه ارتباطی کشتیهای متعلق به جمهوری اسلامی و بهویژه ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران بهصورت عمومی در دسترس نیست.
با این حال، بر اساس گزارشهای موجود، دادههای پراکنده و تحلیلهای غیرمستقیم، بهطور کلی میتوان گفت که کشتیهای تحت مالکیت جمهوری اسلامی، از جمله ناوگان تجاری شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL)، کشتیهای نظامی وابسته به نیروی دریایی سپاه پاسداران و ارتش، و همچنین ناوگان عظیم شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)، از سیستمهای ارتباطی متنوعی برای هماهنگی عملیات، انتقال دادهها و ناوبری استفاده میکنند. این شبکهها ترکیبی از فناوریهای ماهوارهای، رادیویی و سیستمهای دیجیتال پیشرفته هستند که برای اهداف تجاری، لجستیکی و نظامی طراحی شدهاند.
ارتباطات ماهوارهای
کشتیهای اقیانوسپیما، چه تجاری و چه نظامی، و بهویژه نفتکشهای غولپیکر شرکت ملی نفتکش ایران که وظیفه انتقال نفت خام ایران به بازارهای جهانی را بر عهده دارند، احتمالا از سیستمهای ارتباطی ماهوارهای مانند VSAT (Very Small Aperture Terminal) بهره میبرند. این فناوری امکان انتقال دادههای صوتی، تصویری و متنی را در آبهای بینالمللی فراهم میکند. گزارشها حاکی از آن است که جمهوری اسلامی برای عملیات حساس، از جمله در کشتیهای نظامی یا نفتکشهایی با ماموریتهای استراتژیک، از ماهوارههای بومی یا همکاری با کشورهایی مانند روسیه و چین استفاده میکند، هرچند جزییات فنی این سیستمها علنی نشده است.
ارتباطات رادیویی
سیستمهای رادیویی سنتی با فرکانسهای VHF و HF همچنان در ناوگان تجاری، نظامی و بهویژه کشتیهای شرکت ملی نفتکش ایران نقش کلیدی دارند. این سیستمها برای ارتباطات نزدیکبرد (کشتی به کشتی یا کشتی به ساحل) و هماهنگی در بنادر به کار میروند. برای مثال، نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران که در مسیرهایی چون خلیج فارس، دریای مدیترانه و شرق آسیا فعالیت میکنند، از این سیستمها برای ارتباط با بنادر و شناورهای دیگر استفاده میکنند.
شبکههای اختصاصی نظامی و استراتژیک
کشتیهای نظامی تحت کنترل سپاه، مانند شناورهایی که بهعنوان پایگاه جاسوسی در دریای سرخ شناسایی شدهاند، و همچنین برخی نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران که در ماموریتهای خاص (مثل دور زدن تحریمها) فعالیت میکنند، احتمالا از شبکههای رمزنگاریشده و اختصاصی بهره میبرند. این شبکهها برای انتقال اطلاعات حساس، از جمله دادههای جاسوسی یا دستورات عملیاتی، طراحی شدهاند. به عنوان نمونه، گزارش انبیسی در فوریه ۲۰۲۴ از حمله سایبری آمریکا به یک کشتی جاسوسی جمهوری اسلامی در دریای سرخ خبر داد که نشاندهنده وجود سیستمهای ارتباطی پیشرفته در این شناورها است.
ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران
شرکت ملی نفتکش ایران (NITC)، با در اختیار داشتن بیش از ۴۶ فروند نفتکش و ظرفیت حمل بیش از ۱۵.۵ میلیون تن، بزرگترین ناوگان نفتکش خاورمیانه را اداره میکند. این کشتیها که نفت خام ایران را از جزیره خارک به بازارهای صادراتی منتقل میکنند، از سیستمهای ارتباطی پیچیدهای برای ردیابی، مدیریت لجستیک و هماهنگی با بنادر بینالمللی استفاده میکنند. این سیستمها شامل AIS (Automatic Identification System) برای ردیابی موقعیت و ارتباطات ماهوارهای برای هماهنگی با مراکز فرماندهی در خشکی است. با این حال، این کشتیها برای جلوگیری از شناسایی و دور زدن تحریمها اغلب در آبهای بینالمللی ردیابهای خود را خاموش میکنند.
چالشها و آسیبپذیریها
شبکه ارتباطی کشتیهای ایران، از جمله ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران، با چالشهایی جدی روبهروست. تحریمهای بینالمللی، بهویژه از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا، دسترسی به فناوریهای پیشرفته و خدمات بیمهای را محدود کرده است. همچنین، پس از انفجار پیجرها و بیسیمهای حزبالله در سپتامبر ۲۰۲۴، رویترز در اکتبر ۲۰۲۴ از بازرسی گسترده تجهیزات ارتباطی از سوی سپاه خبر داد که نشاندهنده نگرانی از نفوذ یا آسیبپذیری در این سیستمها است. نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران نیز بهدلیل نقش حیاتی در صادرات نفت، هدف تهدیدات سایبری و فیزیکی قرار دارند.
عملیات در شرایط تحریم
بر اساس برخی گزارشها، نفتکشهای شرکت ملی نفتکش ایران گاهی در آبهای سرزمینی ایران یا نزدیک مرزهای آبی توقف میکنند تا منتظر مشتریان بمانند. این توقفها به دلیل ریسکهای امنیتی با حرکت آرام همراه است تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود. این استراتژی اغلب برای دور زدن تحریمها و یافتن خریداران در بازارهای غیررسمی به کار گرفته میشود.