جامعه اطلاعاتی آمریکا در گزارش سالانه خود برای سال ۲۰۲۵ گفت جمهوری اسلامی با برنامه هستهای و فعالیتهای مخرب خود در منطقه، همچنان در مرکز تنشهای بینالمللی قرار دارد.
طبق این گزارش که سهشنبه پنجم فروردین منتشر شد، جمهوری اسلامی تلاش دارد تا از تواناییهای موشکی، برنامه هستهای گسترشیافته و دیپلماسی منطقهای خود برای تقویت نفوذ و حفظ بقای حکومت بهره ببرد.
تهدید برنامه هستهای
این گزارش برنامه هستهای ایران را یکی از عوامل کلیدی در تنشهای جاری میان تهران و غرب دانست و گفت: «ایالات متحده همچنان جمهوری اسلامی را به تلاش برای تولید تسلیحات هستهای متهم میکند، هرچند گزارشهای اطلاعاتی حاکی از آن است که علی خامنهای هنوز برنامه تسلیحات هستهای که در سال ۲۰۰۳متوقف شد را از سر نگرفته است.»
این گزارش خاطرنشان کرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سالهای اخیر بارها اعلام کرده است که تهران از ارائه توضیحات معتبر فنی درباره وجود ذرات اورانیوم در سایتهای اعلامنشده، خودداری میکند و این مسئله نگرانیهایی را درباره احتمال تلاش تهران برای دستیابی به سلاح هستهای افزایش داده است.
تنشهای بین جمهوری اسلامی و آمریکا
جامعه اطلاعاتی آمریکا با اشاره به تلاشهای جمهوری اسلامی برای تحتفشار قرار دادن ایالات متحده برای خروج از منطقه گفت تهران در همین راستا به حمایت و تسلیح گروههای شبهنظامی و نیروهای نیابتی خود مانند حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و گروههای شیعه عراق ادامه میدهد و این گروهها حملههای متعددی علیه نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه انجام دادهاند.
این گزارش در عین حال گفت که رهبران جمهوری اسلامی تمایلی به ورود به یک درگیری مستقیم و گسترده با آمریکا و متحدانش ندارند.
توانمندیهای نظامی ایران
جامعه اطلاعاتی آمریکا هشدار داد تهران بهطور پیوسته بر زرادخانه موشکی و پهپادی خود افزوده است و جمهوری اسلامی اکنون بزرگترین ذخایر موشکهای بالستیک و پهپادهای مسلح را در منطقه دارد.
این گزارش افزود تهران این تسلیحات را بخش مهمی از راهبرد بازدارندگی خود میداند و از آنها برای گسترش روابط نظامی با سایر کشورها نیز بهره میبرد.
جامعه اطلاعاتی آمریکا در عین حال خاطرنشان کرد نیروی زمینی و هوایی جمهوری اسلامی به دلیل استفاده از تجهیزات قدیمی و آموزش محدود، در مقایسه با ارتشهای پیشرفته منطقهای، همچنان با چالشهایی مواجه است و حملات اسرائیل علیه مواضع ایران در سوریه و حملات سایبری گسترده علیه تأسیسات نظامی و هستهای ایران، چالشهایی را برای راهبرد بازدارندگی تهران ایجاد کرده است.
روابط منطقهای و دیپلماسی ایران
این گزارش با تشریح تلاشهای تهران برای کاهش اثر تحریمهای غرب از طریق توسعه روابط خود با روسیه و چین، گفت در سالهای اخیر، تهران روابط خود را با مسکو بهویژه در زمینه همکاریهای نظامی در جنگ اوکراین گسترش داده است و چین نیز بهعنوان یک شریک اقتصادی کلیدی برای ایران عمل میکند و از طریق تجارت و سرمایهگذاری، به تهران کمک میکند تا فشارهای اقتصادی ناشی از تحریمها را کاهش دهد.
نهادهای اطلاعاتی آمریکا همچنین به اقدامات جمهوری اسلامی برای تقویت روابط خود با کشورهای آفریقایی و سایر کشورها، از جمله با عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس گفتند با وجود این تلاشهای تهران، بیاعتمادی متقابل جمهوری اسلامی و کشورهای منطقه همچنان ادامه دارد.
چالشهای اقتصادی و اجتماعی
گزارش نهادهای اطلاعاتی آمریکا با بررسی رشد پایین اقتصاد ایران، نوسانات نرخ ارز و تورم بالا از یک سو و اعتراضات گسترده در داخل در نتیجه نارضایتیهای اقتصادی و سرکوب سیاسی از سوی دیگر پیشبینی کرد در صورت کاهش نیافتن تحریمها، این روند احتمالا در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
این گزارش گفت جمهوری اسلامی در حالی که به دنبال حفظ و گسترش نفوذ منطقهای خود است، برای مقابله با چالشهای داخلی، رویکرد تقویت روابط با قدرتهای غیرغربی، توسعه توان نظامی و تداوم سیاستهای فشار بر آمریکا و متحدانش در منطقه را در پیش گرفته است.
تهدید فزاینده سایبری تهران
جامعه اطلاعاتی آمریکا توان سایبری جمهوری اسلامی را «تهدیدی بزرگ برای امنیت شبکهها و دادههای آمریکا» توصیف کرد و گفت تهران بهطور فزایندهای از عملیات سایبری تهاجمی برای تقویت تأثیرگذاری خود در عرصه بینالمللی استفاده میکند و حملات سایبری آن تهاجمیتر و پیچیدهتری شدهاند.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی به دنبال حمله به زیرساختهای حیاتی ایالات متحده و متحدانش است و همچنان به جمعآوری اطلاعات حساس از طریق هک کردن پایگاههای اطلاعاتی دولتی و تجاری ادامه میدهد.
این گزارش افزود جمهوری اسلامی با استفاده از عملیات نفوذ اطلاعاتی، به دنبال تضعیف انسجام داخلی و افزایش شکافهای سیاسی و اجتماعی در آمریکاست.
طبق این گزارش، جمهوری اسلامی یکی از اصلیترین بازیگران تهدیدات سایبری علیه ایالات متحده محسوب میشود و همکاریهای سایبری بین تهران و مسکو در زمینه پشتیبانی از حملات سایبری و مبادله فناوریهای مرتبط با جنگ الکترونیک در حال گسترش است.
بر اساس ابلاغیهای که به تازگی چهار بانک ملت، پارسیان، سامان و اقتصاد نوین منتشر کردند، بانک مرکزی به بانکها اعلام کرده است در گزارشهای مالی داخلی خود، نرخ تسعیر (تبدیل ارز خارجی به ریال) را برای یورو حدود ۷۴ هزار تومان و برای دلار حدود ۶۸ هزار تومان در نظر بگیرند.
این در حالی است که در تاریخ پایان سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۳، بانک مرکزی نرخ رسمی دلار را حدود ۵۸ هزار تومان و نرخ رسمی یورو را حدود ۶۳ هزار تومان اعلام کرده بود.
صدور این ابلاغیهها در پایان هر سال از سوی بانک مرکزی رایج است. بانکها، بخشی از داراییهای خود را به صورت ارزهای خارجی نگهداری میکنند، در اسناد مالی که بر اساس ریال تهیه میشود، حسابداران و حسابرسان باید مبنایی برای تبدیل نرخ ارز داشته باشند، این مبنا، بر اساس همین ابلاغیههای بانک مرکزی به دست می آید و تاثیر زیادی در ترازنامه بانکها دارد.
سال گذشته، بر اساس ابلاغیه بانک مرکزی، نرخ دلار و یورو به ترتیب ۴۰ هزار تومان و ۴۴ هزار تومان تعیین شده بود. بر این اساس، با توجه به نرخ دلار و یورو در ابلاغیه جدید، بانک مرکزی، افزایش ۷۰ درصدی نرخ دلار و ۶۸ درصدی یورو را تایید کرده است.
نرخهای جدید، با توجه به میزان داراییهای ارزی هر بانکی، میتواند منجر به بهبود قابل توجهی در گزارشهای مالی شود که از طریق ردیف «درآمد خالص نرخ تسعیر ارز» در بخش درآمدهای غیر عملیاتی، در نهایت خود را در مجموع درآمدهای بانک نشان میدهد.
در سالهای اخیر، بسیاری از تحلیلگران با بررسی اسناد مالی شبکه بانکی کشور، وضعیت آنها را ناگوار ارزیابی کردند، با این وجود درآمد غیر عملیاتی بانکها، همواره در گزارشهای نهایی، تصویری مثبت از عملکرد بانکها را نشان داده است.
تاکنون چهار بانک ایرانی، تاثیر این نرخ جدید ارز را در وضعیت مالی خود اعلام کردهاند:
بانک ملت، اعلام کرده است سود خالص ناشی از نرخ جدید تسعیر ارز پس از کسر مالیات برای این بانک در پایان سال مالی ۱۴۰۳، نزدیک به ۱۱۲ هزار میلیارد تومان است؛ بانک پارسیان این سود را بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان ارزیابی کرده است؛ بانک اقتصاد نوین این سود را ۱/۲ هزار میلیارد تومان و بانک سامان نیز از شناسایی حدود یک هزار میلیارد تومان سود خالص از ان محل خبر داده است.
حدود ۲۰ بانک بزرگ دیگر هنوز اعلامیهای درباره سود خود از این محل منتشر نکردهاند.