سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره ازسرگیری کمکها به پروژههای مرتبط با ایران به ایراناینترنشنال گفت حکومت ایران یکی از بدترین ناقضان حقوق بشر در جهان است که مردم خود را برای حفظ قدرت سرکوب میکند و ایالاتمتحده به حمایت و دفاع از حقوق مردم ایران در برابر این حکومت ادامه میدهد.
سخنگوی این وزارتخانه در ادامه با اشاره به وضعیت حقوق بشر در ایران و تاکید بر اینکه «حکومت ایران مانع از بهرهمندی مردم از آزادیهای اساسی میشود» گفت با وجود ادامه روند بازبینی کمکهای خارجی، اجرای برخی برنامههای تاییدشده که در راستای منافع ملی آمریکا قرار دارند، از جمله برخی برنامهها در حمایت از مردم ایران، همچنان خواهد یافت.
در بیانیه سخنگوی وزارت خارجه آمده است: «وزیر خارجه آمریکا از زمان آغاز به کار خود، با جدیت مشغول بررسی هر دلار هزینهشده در وزارت خارجه و آژانس توسعه جهانی (USAID) بوده تا اطمینان حاصل شود منابع مالیاتی شهروندان آمریکایی در راستای امنتر، قویتر و ثروتمندتر شدن ایالات متحده مصرف میشود.»
پیشتر، یکی از کسانی که موسسهاش از این کمکها استفاده میکند درباره از سرگرفتهشدن آنها به ایران اینترنشنال گفت: «دولت ترامپ نشان داد برای پروژههای مرتبط با ایران ارزش قائل است. من انتظار دارم که کمکهای بیشتری هم به این بخش بشود، چرا که این پروژهها کاملا با سیاست "اول آمریکا" همخوانی دارند.»
وزارت خارجه آمریکا تا پیش از این درباره نتایج بررسیهای خود یا دلایل از سرگیری این کمکها اظهار نظر علنی نکرده بود.
ایران اینترنشنال بامداد جمعه به استناد یک سند از «کمکهای مالی فعال» وزارت خارجه آمریکا گزارش داده بود که وضعیت تقریبا تمام پروژههای مرتبط با ایران به رنگ سبز درآمده و این نشاندهنده از سرگیری کمکها به آنهاست.
وزارت خارجه آمریکا، ژانویه سال جاری میلادی تامین مالی چندین پروژه مربوط به ایران، از جمله گروههای مدافع حقوق بشر ایرانی، پروژههای آزادی اینترنت و سازمانهای جامعه مدنی را به حالت تعلیق درآورد.
این اقدام بخشی از بررسی گستردهتر کمکهای خارجی ایالات متحده در چارچوب سیاست «اول آمریکا»ی دولت ترامپ بود.
این توقف کمکها که در تاریخ ۲۰ ژانویه اعلام شد، در ابتدا برای ۹۰ روز تعیین شده بود اما ظاهرا بررسیها زودتر به پایان رسیده است.
چند نفر از مسئولان موسسههای دریافتکننده هم به ایراناینترنشنال گفتند کمکهای مالی به آنها دوباره برقرار شده و فعالیتهایشان از سر گرفته میشود.
تاثیر فرمان اجرایی ترامپ بر جامعه مدنی در ایران
پیش از توقف این کمکها، آمریکا از چندین سرویس ارائهدهنده ویپیان (VPN) حمایت مالی میکرد که به ایرانیان کمک میکنند از سانسور دولتی عبور کنند.
آمریکا همچنین از پروژههایی در حمایت از آزادی رسانه، تقویت جامعه مدنی و مستندسازی نقض حقوق بشر در ایران پشتیبانی میکرد که تمام این ابتکارات تحت تاثیر دستور اجرایی ترامپ قرار گرفتند.
توقف کمکها که در نخستین روز کاری ترامپ در کاخ سفید اعلام شد، انتقادهای بسیاری را در میان فعالان ایرانی برانگیخت. این فعالان معتقد بودند چنین تصمیمی بیش از همه به نفع حاکمان جمهوری اسلامی است.
اکنون دریافتکنندگان این کمکها معتقدند از سرگیری حمایتهای مالی آمریکا شرایط را تغییر خواهد داد.
یکی از این افراد که خواست ناشناس بماند، به ایراناینترنشنال گفت: «جمهوری اسلامی تلاش کرد از توقف موقت کمکها بهعنوان ابزار تبلیغاتی استفاده کند و ادعا کرد این پروژهها کارایی و تاثیر ندارند. اما واقعیت این است که بسیاری از این پروژهها اثرات ملموسی بر جامعه ایران داشتهاند.»
ونس جمعه در جریان بازدید از پایگاه نظامی ایالات متحده در پیتوفیک در شمال این جزیره قطبی، به خبرنگاران گفت: «استدلال ما واقعا مربوط به رهبری دانمارک است، که در گرینلند سرمایهگذاری نکرده و در ساختار امنیتی آن کمکاری کرده است.»
او گفت: «دانمارک در حفظ قلمرو نیمه خودمختار دانمارک و مردم آن در برابر تهاجم چین و روسیه خوب عمل نکرده است.»
ونس گفت که ایالات متحده برنامه فوری برای گسترش حضور نظامی ایالات متحده در گرینلند ندارد، اما در منابع خود، از جمله کشتیهای نیروی دریایی، سرمایهگذاری بیشتری انجام خواهد داد.
او افزود: «این وضعیت باید تغییر کند. سیاست ایالات متحده این است که این تغییر باید رخ دهد.»
معاون رییسجمهوری آمریکا افزود: «فکر میکنم که تحت چتر امنیتی ایالات متحده خیلی بهتر خواهید بود. تا اینکه تحت چتر امنیتی دانمارک باشید.»
هیئت آمریکایی که از سوی مقامات گرینلند یا دانمارک دعوت نشدهاند، شامل اوشا، همسر ونس، مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، و کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، است.
اعتراضات عمومی و خشم مقامات در هر دو کشور گرینلند و دانمارک باعث شد که هیئت آمریکایی تنها به پایگاه نظامی پرواز کند و با مردم ملاقات نکند.
توافق ائتلاف دولت جدید
ساعاتی پیش از ورود ونس، دولت جدید گرینلند توافق ائتلافی خود را اعلام کرد.
طبق این توافق که جمعه هشت فروردین، اعلام شد دولت جدید به رهبری ینس-فردریک نیلسن، رهبر حزب دموکراتها تشکیل خواهد شد.
نیلسن که از احزاب مختلف خواسته بود اختلافات را کنار بگذارند و ائتلافی گسترده برای نشان دادن وحدت ملی تشکیل دهند، تاکید کرده که این اقدام در برابر کارزار ترامپ برای الحاق این سرزمین نیمهخودمختار دانمارک به آمریکا ضروری است.
این ائتلاف که هدف آن حفظ روابط با دانمارک برای حال حاضر است، در برابر فشارهای خارجی تأکید دارد.
نخستوزیر جدید گرینلند اظهار داشت که بازدید هیات آمریکایی نشاندهنده «بیاحترامی» است و از لزوم وحدت در برابر «فشارهای خارجی» صحبت کرد.
حزب دموکراتها که رویکردی حامی کسبوکار و اقتصاد آزاد دارد و از استقلال تدریجی از دانمارک حمایت میکند، در انتخابات سراسری ۱۱ مارس موفق شد تعداد کرسیهای خود را سه برابر کند و با ۱۰ کرسی، به بزرگترین حزب پارلمان تبدیل شود.
تلاش ترامپ برای الحاق گرینلند
ترامپ از زمان آغاز دور دوم ریاستجمهوری خود در ژانویه، بارها اعلام کرده که قصد دارد گرینلند را به خاک آمریکا اضافه کند. او این منطقه را برای منافع امنیتی ایالات متحده حیاتی دانسته، اما این ایده با مخالفت گسترده مردم گرینلند مواجه شده است.
موقعیت استراتژیک گرینلند و منابع معدنی عمدتا دستنخورده آن، این منطقه را برای آمریکا جذاب کرده است. این جزیره در مسیر هوایی کوتاه بین اروپا و آمریکای شمالی قرار دارد و نقشی کلیدی در سیستم هشدار موشکی بالستیک ایالات متحده ایفا میکند. آمریکا در حال حاضر یک پایگاه نظامی در این منطقه دارد.
تغییر برنامه سفر مقامات آمریکایی
قرار است هواپیمای حامل هیئت آمریکایی به سرپرستی جیدی ونس، که شامل اوشا ونس همسر او، مایک والتز مشاور امنیت ملی و کریس رایت وزیر انرژی است، عصر جمعه هشت فروردین در پایگاه آمریکایی پیتوفیک در شمال جزیره فرود آید.
برنامه اولیه این سفر شامل بازدید از پایتخت و شرکت در یک مسابقه سورتمهسواری با سگها بود، اما این برنامه با اعتراض مقامات گرینلند و دانمارک مواجه شد. در نتیجه، دولت آمریکا مجبور شد مسیر سفر را تغییر دهد و از حضور در این رویدادها صرفنظر کند.