آغاز رزمایش ارتش چین در اطراف تایوان؛ پکن رییسجمهوری تایوان را «انگل» خواند
ارتش چین سهشنبه ۱۲ فروردین اعلام کرد که رزمایش مشترک نیروی زمینی، دریایی و موشکی را در اطراف تایوان آغاز کرده است و هدف از این مانور را «هشداری جدی و بازدارندگی قدرتمند علیه استقلال تایوان» عنوان کرد.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که لای چینگ-ته، رییسجمهوری تایوان، ماه گذشته پکن را «یک نیروی خارجی متخاصم» خواند.
چین، که تایوان را بخشی از خاک خود میداند و هرگز استفاده از زور برای الحاق آن را رد نکرده است، لای را یک «جداییطلب» میداند. در ویدیویی منتشرشده از سوی فرماندهی منطقه شرقی ارتش چین، لای به شکل یک حشره کارتونی نشان داده شده است که با یک جفت چوب غذاخوری نگه داشته شده و تایوان در زیر آن در حال سوختن است.
اهداف مانور نظامی چین
فرماندهی منطقه شرقی ارتش چین در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ویچت اعلام کرد: «تمرکز این مانورها بر گشتهای رزمی در دریا و هوا، تسلط همهجانبه بر منطقه، حملات به اهداف زمینی و دریایی، و اعمال کنترل بر مسیرهای کلیدی است.»
وزارت دفاع تایوان نیز در بیانیهای اعلام کرد که گروه ناو هواپیمابر «شاندونگ» چین روز دوشنبه وارد منطقه پاسخگویی تایوان شده است. تایوان در واکنش، هواپیماها و ناوهای نظامی خود را اعزام کرده و سامانههای موشکی مستقر در خشکی را فعال کرده است.
در این بیانیه آمده است: «حزب کمونیست چین به افزایش فعالیتهای نظامی خود در اطراف تایوان و منطقه ایندوپاسیفیک ادامه داده و به بزرگترین عامل بیثباتی در جامعه بینالمللی تبدیل شده است.»
حلقه محاصره تایوان؛ چین فیلمهای تبلیغاتی منتشر کرد
پس از اعلام آغاز رزمایش، ارتش چین مجموعهای از ویدیوهای تبلیغاتی منتشر کرد که نشان میدهند کشتیهای جنگی و جتهای نظامی چین تایوان را محاصره کردهاند، شهر تایپه از بالا هدف گرفته شده و خودروهای زرهی در خیابانهای تایوان در حال گشتزنی هستند.
یکی از ویدیوها، با عنوان «حلقه محاصره» که نیروهای نظامی چین را در حال احاطه جزیره نشان میدهد، در شبکه اجتماعی ویبو فرماندهی منطقه شرقی ارتش چین منتشر شد.
در ویدیو دیگری با نام «پوسته»، رییسجمهوری تایوان بهعنوان یک حشره سبزرنگ کارتونی نمایش داده شده که در حال پراکندن انگلهایی در سراسر جزیره است. این ویدیو که در ویچت منتشر شد، دارای عباراتی مانند «انگل تایوان را مسموم میکند»، «انگل، جزیره را از درون تهی میسازد» و «انگل، نابودی نهایی را به دنبال دارد» بود.
ولینگتون کو، وزیر دفاع تایوان، این توهینهای چین را محکوم کرد و گفت چنین لفاظیهایی «کمکی به صلح نمیکند و نشاندهنده ماهیت تحریکآمیز آنهاست.»
مقایسه رییسجمهوری تایوان با شیاطین در افسانههای چینی
در سومین ویدیو منتشرشده با عنوان «رام کردن شیاطین و نابودی پلیدیها»، شخصیت سان ووکونگ (پادشاه میمونها) از اسطورههای چین و بازی ویدیویی محبوب «افسانه سیاه: ووکونگ» نمایش داده میشود. در ابتدای ویدیو، این جنگجوی افسانهای بر فراز ابرها در حرکت است و سپس صحنههایی از جنگندههای چینی نمایش داده میشود.
ژو فنگلیان، سخنگوی دفتر امور تایوان در دولت چین، گفت: «رزمایشهای مشترک فرماندهی منطقه شرقی ارتش آزادیبخش خلق چین در نزدیکی تایوان، مجازاتی قاطع برای تحریکات استقلالطلبانه دولت لای چینگ-ته است.»
در واکنش، وزیر دفاع تایوان چین را به فساد متهم کرد و گفت: «ارتش چین قبل از آنکه صلح و ثبات منطقه را بر هم بزند، بهتر است ابتدا مشکلات فساد خود را حل کند.»
افزایش قدرت جنگی چین در تنگه تایوان
ارتش چین طی سالهای اخیر کارزار گستردهای برای مبارزه با فساد راهاندازی کرده است که در جریان آن، لی شانگفو، وزیر دفاع سابق، در اکتبر ۲۰۲۴ از سمت خود برکنار شد.
روزنامه گلوبال تایمز، وابسته به حزب کمونیست چین، اعلام کرد که رزمایش اخیر بدون اسمگذاری رسمی برگزار شده تا نشان دهد محاصره تایوان به یک «روال عادی» برای ارتش چین تبدیل شده است.
ژانگ چی، تحلیلگر دانشگاه ملی دفاع چین، گفت: «با مجموعهای از رزمایشهایی که طی سالهای اخیر در تنگه تایوان برگزار شده، ارتش آزادیبخش خلق چین بهطور قابلتوجهی توانایی خود را برای آمادگی و جنگ افزایش داده است.»
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در جریان سفر خود به مسکو تاکید کرد که چین و روسیه «دوستان همیشگی» هستند و «هرگز دشمن هم نخواهند شد».
به گزارش خبرگزاری دولتی ریا روسیه، وانگ دوشنبه ۱۱ فروردین در مصاحبهای اظهار داشت: «اصلِ دوستی همیشگی، هرگز دشمنی، پایهای محکم و قانونی برای ارتقای همکاریهای راهبردی در سطحی بالاتر فراهم میکند.»
سفر سهروزه وانگ به مسکو برای مذاکرات راهبردی در حالی انجام میشود که تردیدهایی درباره مذاکرات مربوط به برقراری آتشبس در اوکراین وجود دارد و انتقادهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از رهبران روسیه و اوکراین نیز بر فضای این دیدار سایه انداخته است.
همکاری راهبردی بدون محدودیت چین و روسیه
چین و روسیه تنها چند روز پیش از آغاز جنگ اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، همکاری راهبردی «بدون محدودیت» خود را اعلام کردند.
در همین راستا، شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، طی دهه گذشته بیش از ۴۰ بار با ولادیمیر پوتین دیدار کرده است. دو کشور توافق کردهاند که روابط دوجانبه خود را در حوزههایی مانند تایوان، اوکراین و تقابل با آمریکا تقویت کنند.
کرملین دوشنبه ۱۱ فروردین اعلام کرد که پوتین در جریان این سفر با وانگ دیدار خواهد کرد و وزیر امور خارجه چین گفتوگوهایی با سرگئی لاوروف، همتای روس خود، نیز خواهد داشت.
وانگ در مصاحبه با ریا اظهار داشت که شرایط کنونی جهان، قدرتهای بزرگ را ملزم میکند که نقشی تثبیتکننده در تحولات جهانی ایفا کنند. او همچنین از نشانههای بهبود روابط میان روسیه و آمریکا استقبال کرد و آن را «گامی مثبت در تعادلبخشی به قدرتهای بزرگ» دانست که در شرایط دشوار جهانی، امیدواری ایجاد میکند.
روابط آمریکا و روسیه؛ تغییر رویکرد در دوران ترامپ
کرملین دوشنبه اعلام کرد که روسیه و آمریکا در حال بررسی پیشنهادهایی برای حلوفصل بحران اوکراین و تقویت روابط دوجانبه هستند. با آغاز ریاستجمهوری ترامپ در ژانویه، واشینگتن موضعی ملایمتر نسبت به روسیه اتخاذ کرده است.
وانگ در بخش دیگری از سخنان خود این ادعا را که ترامپ در حال حمایت از روسیه برای رویارویی با چین است، رد کرد و چنین نظریاتی را «بازگشت به تفکرات منسوخ تقابلگرایانه و بلوکبندیهای جنگ سرد» دانست.
آتشبس در اوکراین؛ گامی کوچک اما سازنده
وزیر امور خارجه چین در خصوص مذاکرات اخیر درباره آتشبس در اوکراین گفت که این گفتوگوها علیرغم اختلافنظرها و شرایط دشوار میدان نبرد، نتایجی به همراه داشته است و باید ادامه یابد.
او افزود: «گامهای برداشتهشده برای صلح، هرچند کوچک باشند، سازندهاند و باید این مسیر را ادامه داد.»
وانگ تاکید کرد که هر توافق صلحی باید الزامآور و مورد پذیرش همه طرفها باشد و تصریح کرد که پکن آماده ایفای نقش در حلوفصل بحران اوکراین است.
شی جینپینگ از آغاز جنگ، بر حضور پررنگتر چین در مذاکرات صلح تاکید کرده است. پکن تاکنون هم بهصورت مستقل و هم با همکاری برزیل، پیشنهادهایی کلی برای پایان دادن به جنگ ارائه داده، اما این طرحها تاکنون با استقبال محدودی روبهرو شدهاند.
وانگ در پایان گفت: «ما بر این باوریم که باید با گفتوگو و مذاکره، ریشههای بحران را برطرف کنیم و در نهایت به یک توافق صلح عادلانه، پایدار، الزامآور و مورد قبول همه طرفها دست یابیم.»
تایوان اعلام کرد برای نظارت و پاسخ به تحرکات نظامی چین، هواپیما و کشتیهای نظامی اعزام کرده، و سامانههای موشکی زمینی را فعال کرده است. وزارت دفاع تایوان گفت در ۲۴ ساعت گذشته حضور ۱۹ کشتی جنگی چین و ناو هواپیمابر شاندونگ را در اطراف جزیره رصد کرده است.
وزارت دفاع تایوان همچنین حزب کمونیست چین را «بزرگترین عامل بیثباتی در سطح بینالمللی» توصیف کرد.
وزیر دفاع تایوان هم گفت مرکز پاسخگویی برای نظارت بر تحرکات نظامی چین، ساعت ۹ صبح روز سهشنبه به وقت محلی راهاندازی شد. او افزود ارتش آزادیبخش خلق چین ابتدا باید مشکلات فساد را حل کند، نه اینکه صلح و ثبات منطقه را بر هم بزند.
به گفته وزیر دفاع تایوان، این کشور بهدقت در حال رصد رزمایش مشترک نظامی چین و حرکت ناو هواپیمابر شاندونگ در جنوب شرق تایوان است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بار دیگر هشدار داد که اگر حملات حوثیها متوقف نشود، آمریکا به حملات علیه مواضع این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد. او گفت: «درد واقعی هنوز در راه است، هم برای حوثیها و هم برای حامیانشان در ایران.»
ترامپ، دوشنبه ۱۱ فروردینماه، با اشاره به حملات مداوم ایالات متحده علیه حوثیها در یمن در شبکه اجتماعی تروتسوشال نوشت: «انتخاب برای حوثیها روشن است؛ اگر شلیک به کشتیهای آمریکایی را متوقف کنید، ما نیز حملات را متوقف خواهیم کرد.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «در غیر این صورت، ما تازه شروع کردهایم و درد واقعی هنوز در راه است، هم برای حوثیها و هم برای حامیانشان در ایران.»
هنوز جمهوری اسلامی به این اظهارات جدید ترامپ واکنشی نشان نداده، اما پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در مصاحبه با تلویزیون المسیره، متعلق به حوثیهای یمن، گفت: «این ادعا که حمله به یمن، مقدمه تجاوز به ایران است، موضوع جدیدی نیست و بسیار از این تهدیدات علیه خود شنیدهایم.»
ترامپ همچنین دوشنبه با تاکید بر این که حوثیها طی دو هفته گذشته در اثر حملات سنگین آمریکا «نابود شدهاند»، گفت حملات آمریکا تا زمانی که حوثیها دیگر تهدیدی برای کشتیرانی نباشند، ادامه خواهد داشت.
هشدار سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا
تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز دوشنبه ۱۱ فروردین هشدار داد که در صورت خودداری جمهوری اسلامی از مذاکره، دولت ایالات متحده گزینههای سختتری را در پیش خواهد گرفت؛ گزینههایی که به گفته او «برای ایران بسیار بد خواهد بود».
این مقام آمریکایی در واکنش به سخنان اخیر مسعود پزشکیان درباره آمادگی تهران برای مذاکره غیرمستقیم با واشینگتن گفت: «ترامپ بهروشنی تمایل خود را برای مذاکره با ایران اعلام کرده، اما اگر حکومت ایران خواهان توافق نباشد، او صراحتا گفته گزینههای دیگری را دنبال خواهد کرد.»
بروس همچنین با تاکید بر مواضع آمریکا درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «دونالد ترامپ بهصراحت اعلام کرده که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. همانطور که سناتور مارکو روبیو نیز تاکید کرده در دوره ریاستجمهوری ترامپ چیزی به نام ایران هستهای وجود نخواهد داشت.»
او در ادامه افزود: «رفتار ایران در سراسر جهان منافع ملی ایالات متحده را تهدید میکند. به همین دلیل، رییسجمهور ترامپ کمپین فشار حداکثری را دوباره اعمال کرده است.»
حملات گسترده به حوثیها
نیروهای آمریکایی از دو هفته پیش به دستور دونالد ترامپ حملات گستردهای را علیه مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن آغاز کردند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرده است این عملیات با هدف حفاظت از منافع واشینگتن و تضمین آزادی دریانوردی در منطقه انجام میشود.
ترامپ نیز تاکید کرده دلیل اتخاذ این تصمیم، حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در منطقه بوده است.
مدت کوتاهی پس از آغاز مناقشه حماس و اسرائیل، حوثیها حملات خود را به کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ، تنگه بابالمندب و خلیج عدن آغاز کردند و امنیت دریانوردی را در منطقه در ماههای گذشته به خطر انداختند. دامنه این حملات حتی به اقیانوس هند نیز کشیده شد.
این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی همچنین بارها کوشیده است خاک اسرائیل را هدف قرار دهد.
ترامپ ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ هشدار داد واشینگتن از این پس، جمهوری اسلامی را مسئول هرگونه حمله از سوی حوثیهای یمن خواهد دانست.
در فاصله نوامبر ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴، حوثیها بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند و دو کشتی را غرق کرده و چهار ملوان را کشتند.
آنها همچنین چندین بار به کشتیهای جنگی آمریکایی حمله کردند، اگرچه تاکنون هیچکدام از این کشتیها آسیب ندیدهاند.
این حملات باعث شد که توجه جهانی بیشتری به حوثیها جلب شود که با بحران اقتصادی داخلی مواجه است و مخالفان و امدادگران را در داخل یمن به شدت سرکوب کرده است.
یمن بیش از ۱۰ سال است که درگیر جنگی داخلی است و بهعنوان فقیرترین کشور عرب شناخته میشود.
تمی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، روز دوشنبه ۱۱ فروردین هشدار داد که در صورت خودداری جمهوری اسلامی از مذاکره، دولت ایالات متحده گزینههای سختتری را در پیش خواهد گرفت؛ گزینههایی که به گفته او «برای ایران بسیار بد خواهد بود».
این مقام آمریکایی در واکنش به سخنان اخیر مسعود پزشکیان درباره آمادگی تهران برای مذاکره غیرمستقیم با واشینگتن گفت: «ترامپ بهروشنی تمایل خود را برای مذاکره با ایران اعلام کرده، اما اگر حکومت ایران خواهان توافق نباشد، او صراحتا گفته گزینههای دیگری را دنبال خواهد کرد.»
بروس همچنین با تاکید بر مواضع آمریکا درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت: «دونالد ترامپ بهصراحت اعلام کرده که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند. همانطور که سناتور مارکو روبیو نیز تاکید کرده در دوره ریاستجمهوری ترامپ چیزی به نام ایران هستهای وجود نخواهد داشت.»
او در ادامه افزود: «رفتار ایران در سراسر جهان منافع ملی ایالات متحده را تهدید میکند. به همین دلیل، رییسجمهور ترامپ کمپین فشار حداکثری را دوباره اعمال کرده است.»