آمریکا و اوکراین قرارداد بهرهبرداری از منابع طبیعی اوکراین را امضا کردند. این توافق به ایالات متحده امکان میدهد در پروژههای جدید برای توسعه منابع طبیعی اوکراین، از جمله آلومینیوم، گرافیت، نفت و گاز طبیعی سرمایهگذاری کند.
خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد این قرارداد سرانجام پس از ماهها مذاکره عصر چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت بین کییف و واشینگتن امضا شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ساعاتی پیش از امضای این قرارداد به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «ما آماده امضای قرارداد هستیم. اوکراینیها دیشب تصمیم گرفتند تغییراتی دقیقه نودی در قرارداد اعمال کنند.»
او افزود: «ما مطمئنیم که آنها در این تصمیم بازنگری خواهند کرد و اگر آنها آماده باشند، ما هم آماده هستیم.»
واکنش روسیه به امضای قرارداد
دیمیتری مدودف، مقام ارشد شورای امنیت روسیه و رییسجمهور پیشین این کشور، روز پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت گفت امضای قرارداد منابع معدنی میان اوکراین و ایالات متحده به این معناست که رییسجمهوری آمریکا سرانجام اوکراین را وادار کرده بهای کمکهای نظامی را بپردازد.
مدودف در پیامی در تلگرام نوشت: «اکنون آنها باید هزینه تجهیزات نظامی را با ثروت ملی کشوری در حال زوال بپردازند.»
کرملین تاکنون در مورد این قرارداد اظهارنظری نکرده است.
بیشتر بخوانید: آمریکا و اروپا بر سر متن توافق صلح در اوکراین اختلاف دارند
رویترز نوشت که همزمان با این اظهارات، یکی از مقامات اوکراینی در راه واشینگتن برای امضای توافق است و توافق احتمالا تا پایان روز چهارشنبه امضا میشود.
رویترز بهنقل از منبعی که نامش را اعلام نکرد گزارش داد که آمریکا از اوکراین خواسته تا دو سند دیگر را نیز امضا کند، در حالی که کییف معتقد است چنین کاری زودهنگام است.
با این حال بسنت تاکید کرد که آمریکا هیچ تلاشی انجام نداد تا توافقی را که دو طرف در روزهای اخیر بر سر آن به تفاهم رسیدهاند، تغییر دهد.
این توافق، که به آمریکا امکان دسترسی به ذخایر معدنی اوکراین را میدهد، برای تلاشهای اوکراین در جهت ترمیم روابط با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، حیاتی است.
ترامپ در تلاش است تا به جنگ روسیه در اوکراین هر چه زودتر پایان دهد.
بیشتر بخوانید: ترامپ: ولادیمیر بس کن! بیایید توافق صلح را نهایی کنیم
دنیس شمیهال، نخستوزیر اوکراین پیشتر اعلام کرد که یولیا سویریدنکو، معاون اول او، در حال پرواز به آمریکا برای امضای این توافق است.
پیشنویس توافقنامه اصلی حوزه معادن که رویترز آن را مشاهده کرده، نشان میدهد که اوکراین موفق شده شرط بازپرداخت کمکهای نظامی گذشته آمریکا را که همواره با آن مخالفت داشته، از متن توافق حذف کند.
آمریکا از زمان تهاجم روسیه در سال ۲۰۲۲، بزرگترین تامینکننده کمکهای نظامی به اوکراین بوده و بنا بر گزارش موسسه کیل در آلمان، بیش از ۶۴ میلیارد یورو (۷۲ میلیارد دلار) به اوکراین کمک کرده است.
ترامپ چهارشنبه بار دیگر تاکید کرد که آمریکا باید در ازای کمکهای قبلی خود به کییف، چیزی دریافت کند و به همین دلیل بهدنبال امضای توافقی بر سر ذخایر غنی مواد معدنی کمیاب اوکراین است.
او گفت: «فرض من این است که آنها به توافق پایبند خواهند بود. ما هنوز نتایج آن توافق را بهدرستی ندیدهایم، اما گمان میکنم خواهیم دید.»
مقامات اوکراینی امیدوارند که امضای توافقی که مورد حمایت ترامپ است، موجب تثبیت حمایت آمریکا از کییف در جنگی شود که بیش از سه سال به طول انجامیده است.
پیشنویس توافقنامه، به آمریکا دسترسی ترجیحی در قراردادهای جدید بهرهبرداری از منابع طبیعی اوکراین میدهد، اما طبق این متن، سهمی از ثروت معدنی یا زیرساختهای گازی اوکراین بهطور خودکار به واشینگتن واگذار نمیشود.
نخستوزیر اوکراین، گفت: «این واقعا توافقی راهبردی است. توافقی کاملا برابر، خوب و بینالمللی درباره سرمایهگذاری مشترک در توسعه و بازسازی اوکراین است.»
پیشنویس توافق بهصراحت هیچ تضمین امنیتی مشخصی از سوی آمریکا برای اوکراین ارائه نمیدهد؛ در حالی که این موضوع یکی از اهداف اولیه کییف بوده است.
بهطور جداگانه، اوکراین در حال مذاکره با متحدان اروپایی برای تشکیل نیروی بینالمللی است که در صورت دستیابی به توافق صلح با روسیه، امنیت اوکراین را تضمین کند.
صندوق مشترک
رویترز گزارش داد که پیشنویس توافق معدنی، ایجاد یک صندوق مشترک بازسازی میان آمریکا و اوکراین را پیشبینی میکند که ۵۰ درصد از سودها و حق امتیازهایی که از مجوزهای جدید منابع طبیعی در اوکراین به دولت این کشور تعلق میگیرد، به این صندوق واریز خواهد شد.
در پیشنویس مشخص نشده که درآمدهای این صندوق چگونه هزینه خواهد شد، چه کسانی از آن بهرهمند میشوند و چه کسانی بر تصمیمگیریهای مالی آن کنترل خواهند داشت.
شمیهال در اظهارات تلویزیونی گفت که پس از امضای توافقنامه اصلی، دو سند فنی و مکمل دیگر نیز میان دو طرف برای مشخص کردن جزییاتی مانند نحوه انباشت منابع مالی، تهیه خواهد شد.
او افزود که اوکراین کنترل تمامی منابع خود را در چارچوب این توافق حفظ خواهد کرد و صندوق مورد نظر برای مدت ۱۰ سال در توسعه اوکراین سرمایهگذاری خواهد کرد.
او گفت: «اوکراین تنها از مجوزهای جدید و حق امتیازهای تازه معادن سهمی را وارد صندوق خواهد کرد؛ این سهم ماست که ۵۰ درصد از آن به صندوق اختصاص داده میشود.»
شمیهال گفت که آمریکا میتواند از کمکهای نظامی آیندهاش به اوکراین بهعنوان سهم خود در صندوق استفاده کند، بدون آنکه کمکهای نظامی پیشین در این توافق لحاظ شده باشد.
دو طرف پیشتر، در تاریخ ۱۸ آوریل، یک یادداشت تفاهم را بهعنوان گامی اولیه برای دستیابی به توافق توسعه منابع معدنی در اوکراین امضا کرده بودند. در این یادداشت آمده بود که هدف آنها، پایان دادن به مذاکرات تا ۲۶ آوریل و امضای هرچه سریعتر توافق نهایی است.
ترامپ و مقامات دولتش این ماه تهدید کردند که اگر پیشرفتی روشن در این مسیر حاصل نشود، تلاش برای میانجیگری در صلح میان روسیه و اوکراین را کنار خواهند گذاشت.
تایمز اسرائیل، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت، به نقل از فرمانده آتشنشانی منطقه اورشلیم گزارش داد این آتشسوزی ممکن است بهلحاظ وسعت و دامنه، بزرگترین آتشسوزی در تاریخ اسرائیل باشد.
بنا بر این گزارش، تا عصر چهارشنبه، و در شرایطی که شعلههای آتش ۲۹۰۰ هکتار از مناطق جنگلی را در برگرفته است، ۱۶۳ واحد آتشنشانی، به همراه ۱۲ هواپیمای اطفای حریق، از سراسر کشور به منطقه اعزام شدند.
تایمز اسرائیل نوشته سرعت گسترش آتش چنان بود که پلیس مجبور شد دستور تخلیه چند منطقه مسکونی را صادر کند و بزرگراههای اصلی، از جمله بزرگراه شماره ۱ که اورشلیم را به تلآویو متصل میکند، را برای ساعاتی ببندد.
ویدیوهایی از شعلههای آتش در حاشیه این بزرگراه و دود پراکنده در آسمان، شدت و ابعاد این حادثه را نشان میدهد.
رویترز گزارش داده که تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی و رسانههای محلی نشان میدهد که شماری از رانندگان خودروهای خود را رها کرده و برای فرار از آتش، پای پیاده به مناطق امن پناه بردهاند.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، دستکم ۱۸ نفر، از جمله دو زن باردار و دو نوزاد، در اثر استنشاق دود یا سوختگی به بیمارستان منتقل شدهاند. ۱۲ آتشنشان هم در جریان عملیات اطفا دچار جراحات سطحی شدند.
ورود ارتش برای کمکرسانی و درخواست از کشورهای دنیا
ستاد کل نیروهای مسلح اسرائیل اعلام کرد که به فرماندهی جبهه داخلی، نیروی هوایی و یگانهای پشتیبانی دستور داده شده تا در عملیات مهار آتشسوزی مشارکت کنند. نیروهای جستوجو و نجات ارتش، واحدهای مهندسی، و هواپیماهای سی-۱۳۰جی سوپر هرکولس نیروی هوایی هم برای پخش مواد ضدحریق در منطقه به پرواز درآمدهاند.
به گزارش رویترز، وزارت امور خارجه اسرائیل هم از چند کشور اروپایی از جمله یونان، ایتالیا، کرواسی، بلغارستان و قبرس درخواست کمک کرده است.
رویترز نوشته برخی از این کشورها هواپیماها و بالگردهای ویژه اطفای حریق را برای اعزام به اسرائیل آماده کردهاند.
در پی این آتشسوزی، سازمان آتشنشانی و نجات اسرائیل روشنکردن هرگونه آتش در فضای باز را تا ۱۷ اردیبهشت ممنوع اعلام کرد. این ممنوعیت شامل برنامههای کبابپزی خانوادگی در پارکها هم میشود که همزمان با روز استقلال اسرائیل، در ۱۰ اردیبهشت، در اسرائیل رایج است.
مقامهای این سازمان هشدار دادهاند که با توجه به گرمای شدید هوا، حتی یک جرقه کوچک میتواند به فاجعهای گسترده بدل شود.
بازداشت جند مظنون به آتشافروزی
تایمز اسرائیل نوشته است مقامات هنوز به شکل رسمی اعلام نکردهاند چه عاملی موجب این آتشسوزی شده اما پلیس اعلام کرده چند مظنون را در ارتباط با احتمال دستداشتن در آتشسوزی عمدی بازداشت کرده است.
به گفته مقامها به رسانههای اسرائیلی، یکی از بازداشتشدگان مردی ساکن ام طوبا در شرق اورشلیم است که با فندک و مواد آتشزا در محل آتشسوزی دستگیر شده است. شاباک، سازمان امنیت داخلی اسرائیل هم تحقیقاتی را درباره احتمال انگیزههای سیاسی یا خرابکارانه آغاز کرده است.
به گزارش تایمز اسرائیل، برخی از مقامات، از جمله ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، در اشاره به عوامل احتمالی دخیل در این آتشسوزی از تعبیر «تروریستهای آتشافروز» استفاده کردهاند.
این حادثه در شرایطی رخ داده که آژیرهای یادبود کشتهشدگان جنگهای اسرائیل ساعت ۱۱ صبح چهارشنبه به صدا درآمد. همزمانی این فاجعه زیستمحیطی با این مناسبت ملی در اسرائیل، ابعاد روانی حادثه را تشدید کرده است.
بر اساس پیشبینی سازمان هواشناسی اسرائیل، موج گرما در روزهای آینده ادامه خواهد داشت و احتمال وزش باد شدید در مناطق کوهستانی وجود دارد.
تایمز اسرائیل گزارش داده مقامهای امدادی هشدار دادهاند خطر گسترش دوباره آتش بسیار بالاست و نیروهای امدادی در حالت آمادهباش کامل قرار دارند. مقامات همچنین از شهروندان خواستهاند در مناطق جنگلی و حاشیهای تردد نکنند و در صورت دریافت هشدار تخلیه، فورا محل را ترک کنند.
بنا بر همین گزارش، با وجود تلاشهای گسترده، آتش هنوز به طور کامل مهار نشده و منابع محلی میگویند بوی دود غلیظ تا مناطق مرکزی اورشلیم نیز رسیده و کیفیت هوا بهشدت کاهش یافته است.