حوثیهای یمن اعلام کردند توافق آتشبس میان این گروه و ایالات متحده شامل اسرائیل نمیشود. این موضعگیری نشان میدهد حملات این گروه به کشتیرانی بینالمللی که در ماههای اخیر تجارت جهانی را مختل کرده و قدرتهای جهانی را به چالش کشیده بود، احتمالا بهطور کامل متوقف نخواهد شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ اردیبهشت ماه اعلام کرد ایالات متحده بمباران مواضع حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن را متوقف میکند. به گفته او، این تصمیم در پی موافقت حوثیها با توقف حملات به کشتیهای آمریکایی گرفته شده است.
پس از اعلام این خبر از سوی ترامپ، دولت عمان نیز تایید کرد که نقش میانجیگری را در این توافق آتشبس ایفا کرده است.
با این حال، محمد عبدالسلام، مذاکرهکننده ارشد حوثی ۱۷ اردیبهشت، در گفتوگو با رویترز تاکید کرد: «این توافق به هیچ وجه شامل اسرائیل نمیشود؛ نه در محتوا و نه در شکل.»
او افزود: «تا زمانی که آنها (آمریکا) واقعا به توقف حملات پایبند باشند، ما نیز چون در موضع دفاعی بودیم، حملات خود را متوقف خواهیم کرد.»
هرچند تنشها میان آمریکا و حوثیها که سالها در برابر بمبارانهای سنگین ائتلاف به رهبری عربستان سعودی مقاومت کردهاند، کاهش یافته، این توافق مانعی برای ادامه حملات احتمالی علیه اهداف مرتبط با اسرائیل به شمار نمیرود.
ترامپ در دیدار با نخستوزیر کانادا در کاخ سفید درباره توافق با حوثیها گفت: «آنها گفتند لطفا دیگر ما را بمباران نکنید و ما هم کشتیهای شما را هدف قرار نمیدهیم. من هم حرفشان را پذیرفتم و بمباران مواضع حوثیها از همین حالا متوقف میشود.»
تشدید درگیریها
حوثیها از زمان آغاز عملیات نظامی اسرائیل علیه حماس در غزه –که پس از حمله مرگبار این گروه فلسطینی به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ رخ داد– به سوی اسرائیل و همچنین کشتیهای عبوری از دریای سرخ شلیک کردهاند.
فرماندهی ارتش آمریکا اعلام کرده که از زمان آغاز عملیات علیه حوثیها در ۲۵ اسفندماه ۱۴۰۳، بیش از هزار هدف را در یمن مورد حمله قرار داده است. به گفته این فرماندهی، این حملات باعث کشته شدن «صدها نیروی حوثی و شمار زیادی از فرماندهان آنها» شده است.
با شروع جنگ غزه، سطح تنش در منطقه بالا رفت و این تنشها در روزهای اخیر بهدلیل اصابت یک موشک حوثی در نزدیکی فرودگاه بنگوریون اسرائیل افزایش یافت؛ این اتفاق منجر به حمله هوایی ۱۵ اردیبهشت ماه اسرائیل به بندر الحدیده یمن در شد.
نیروی هوایی اسرائیل ۱۶ اردیبهشت ماه برای دومین روز پیاپی، فرودگاه اصلی صنعا، پایتخت یمن، را هدف قرار داد. این حملات در پی افزایش تنشها میان حوثیهای مورد حمایت ایران و اسرائیل صورت گرفت.
در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، آمریکا و بریتانیا با حملات هوایی به مواضع حوثیها تلاش کردند مسیر حیاتی تجارت جهانی از طریق دریای سرخ که حدود ۱۵ درصد تجارت جهانی از آن عبور میکند را باز نگه دارند.
اما از بهمن ماه ۱۴۰۳ و با آغاز ریاستجمهوری ترامپ، واشینگتن شدت حملات هوایی علیه حوثیها را به شکل قابلتوجهی افزایش داد.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که حوثیها اعلام کردند حملات خود به کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ، دریای عرب، تنگه بابالمندب و خلیج عدن را از سر خواهند گرفت.
کارنی سهشنبه ۱۶ اردیبهشت در جریان دیدار با ترامپ در کاخ سفید، در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «همانطور که در دنیای املاک میدانید، بعضی مکانها اصلا برای فروش نیستند، مانند کاخ سفید و کاخ باکینگهام. کانادا هم فروشی نیست، نخواهد بود و هرگز نخواهد شد.»
ترامپ در پاسخ با لحنی شوخطبعانه گفت: «هیچوقت نگو هیچوقت ...»
کارنی هم در واکنشی معنادار با لبخند تکرار کرد: «هرگز، هرگز، هرگز.»
رییسجمهوری آمریکا که سیاستهای تجاریاش بازارهای جهانی را به لرزه و تکاپو انداخته، گفت که او و کارنی قرار است درباره «نکات سخت» گفتوگو کنند. اشارهای به این باور ترامپ که آمریکا نیازی به محصولات کانادایی ندارد.
او تاکید کرد: «با وجود هر چیزی، ما با کانادا دوست خواهیم بود.»
مارک کارنی، رهبر حزب لیبرال کانادا، در انتخابات ۲۸ آوریل با وعده مقابله با ترامپ و بازتعریف روابط اقتصادی و امنیتی با ایالات متحده به پیروزی رسید.
کمی پیش از آغاز دیدار کارنی و ترامپ، رییسجمهوری آمریکا پیامی در شبکههای اجتماعی منتشر کرد و نوشت: «من واقعا میخواهم با او (کارنی) کار کنم اما نمیتوانم یک حقیقت ساده را درک کنم: چرا آمریکا باید سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار به کانادا یارانه بدهد؛ آن هم علاوه بر حفاظت نظامی رایگان و بسیاری چیزهای دیگر؟ ما به ماشینهایشان نیازی نداریم، به انرژیشان نیازی نداریم، به چوبشان نیازی نداریم، به هیچ چیزشان نیازی نداریم؛ جز دوستیشان - که امیدوارم همیشه باقی بماند. اما آنها به همه چیز ما نیاز دارند!»
به نوشته خبرگزاری رویترز، ظاهرا ترامپ به کسری تراز تجاری آمریکا با کانادا اشاره دارد. کسریای که عمدتا ناشی از واردات نفت از کاناداست، هرچند مازاد تجاری کالاهای کانادا در سال ۲۰۲۴ معادل ۱۰۲٫۳ میلیارد دلار کانادا (معادل ۷۴٫۲۵ میلیارد دلار آمریکا) بوده است.
کارنی ۶۰ ساله، بانکدار مرکزی سابق که پیشتر هیچ تجربه سیاسی نداشت، در ماه مارس جایگزین جاستین ترودو در رهبری حزب لیبرال شد؛ نخستوزیری که رابطهای پرتنش با ترامپ داشت.
کانادا پس از مکزیک دومین شریک تجاری بزرگ ایالات متحده و همچنین بزرگترین بازار صادراتی کالاهای آمریکایی است. در سال گذشته، بیش از ۷۶۰ میلیارد دلار کالا بین دو کشور مبادله شده است.
وزارت بازرگانی آمریکا سهشنبه اعلام کرد مازاد تجارت کالای کانادا با آمریکا در ماه مارس، همزمان با اعمال تعرفههای سنگین ترامپ بر واردات فولاد و آلومینیوم، به پایینترین سطح در پنج ماه اخیر رسیده است.
صادرات کانادا به آمریکا با کاهش ۳٫۷ میلیارد دلاری روبهرو شد که دومین افت بزرگ ثبتشده در تاریخ بوده است.
طبق آمار کانادا، این کاهش صادرات به ایالات متحده تقریبا با افزایش صادرات به سایر کشورها جبران شده، چرا که شرکتهای کانادایی بهدنبال بازارهای جایگزین رفتهاند.
ترامپ در ماه مارس ۲۵ درصد تعرفه بر تمام واردات فولاد و آلومینیوم اعمال کرد و سپس تعرفهای مشابه بر خودروها و قطعاتی وضع کرد که با مفاد توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی همخوانی نداشتند.
او روز یکشنبه همچنین اعلام کرد قصد دارد بر تمام فیلمهای تولیدشده در خارج از آمریکا تعرفه ۱۰۰ درصدی اعمال کند اما جزییاتی ارائه نداد.
این ایده در صورت اجرا میتواند ضربهای شدید به صنعت فیلمسازی کانادا وارد کند.
به گفته جارویس، وزارت کشور بریتانیا در حال بررسی امکانات قانونی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی است و گزارش این بررسیها به زودی منتشر خواهد شد.
او گفت: «پس از دستگیری دو گروه ایرانی به وسیله پلیس مبارزه با تروریسم در عملیاتهای جداگانه آخر هفته گذشته، سفیر ایران در انگلیس احضار خواهد شد.»
روزنامه بریتانیایی تلگراف سهشنبه ۱۵ اردیبهشت بهنقل از منابع مطلعی که نامشان را اعلام نکرد، گزارش داد یکی از هفت شهروند ایرانی که به تازگی در عملیات پلیس ضدتروریسم بریتانیا بازداشت شدند، روابط «بسیار نزدیکی» با حکومت ایران دارد و بسیار «بانفوذ» است.
پلیس ضدتروریسیم بریتانیا شنبه ۱۳ اردیبهشت در جریان دو عملیات جداگانه، هشت نفر از جمله هفت شهروند ایرانی را در نقاط مختلف این کشور بازداشت کرد.
تاکنون نه پلیس و نه رسانههای بریتانیا نام بازداشتشدگان را فاش نکردهاند یا مشخصاتی بیش از سن بازداشتشدگان و محل بازداشت آنان ارائه ندادهاند.
جارویس چهارشنبه گفت که حساسیت بر سر تهدیدات حکومتی، از جمله تهدیدات جمهوری اسلامی، باعث شده تا جاناتان هال، بازرس مستقل قوانین تروریسم، مامور بررسی چارچوب حقوقی مقابله با تروریسم در این زمینه شود.
به گفته او، هال بررسی خود را به پایان رسانده و دولت در حال مطالعه دقیق این گزارش است: «این گزارش بهزودی منتشر خواهد شد و چنانچه نیاز به اصلاحات و اقدامات جدید باشد، دولت بدون تردید آن را دنبال خواهد کرد.»
معاون امنیتی وزیر کشور همچنین از همکاری نزدیک وزارت کشور و وزارت خارجه برای افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی خبر داد: «ما تلاش میکنیم پاسخهایمان تا حد امکان هماهنگ و یکدست باشد. این موضوع قطعا مورد توجه وزارت خارجه قرار گرفته و من نیز در این خصوص همکاری دارم.»
از سوی دیگر پلیس بریتانیا ۱۵ اردیبهشت اعلام کرد حکم بازداشت موقت برای چهار تبعه ایرانی در تحقیقات مربوط به تروریسم در بریتانیا تا ۲۰ اردیبهشت تمدید شد و یک تبعه ایرانی دیگر با قید وثیقه و شرایط خاص آزاد شده است.
سه ایرانی دیگر در تحقیقات مشابه تا ۲۰ اردیبهشت در بازداشت هستند.
این تحقیقات از سوی واحد مقابله با تروریسم پلیس بریتانیا انجام شده و این افراد به ظن ارتکاب جرائم تروریستی بازداشت شدهاند.
پنج مردی که شنبه در قالب عملیاتی از پیش برنامهریزیشده در سطح ملی بازداشت شدهاند، عبارتند از: مردی ۲۹ ساله که در منطقه سوئیندون دستگیر شد، مردی ۴۶ ساله که در غرب لندن دستگیر شد، مردی ۲۹ ساله که در منطقه استاکپورت دستگیر شد، مردی ۴۰ ساله که در منطقه راچدیل دستگیر شد و مردی ۲۴ ساله که در منطقه منچستر دستگیر شد.
همه این پنج نفر که تبعه ایران هستند، به ظن «تدارک برای انجام اقدام تروریستی» بر اساس بند پنج قانون تروریسم سال ۲۰۰۶ دستگیر شدهاند.
چهار نفر از این افراد تحت قانون مبارزه با تروریسم در بازداشت باقی ماندند و نفر پنجم تا تاریخی در ماه می آزاد شده است.
مهلت بازداشت چهار تبعه ایرانی دستکم تا شنبه آینده، ۲۰ اردیبهشت خواهد بود و در این فاصله از آنها بازجویی بیشتر خواهد شد.
بیشتر بخوانید: منابع امنیتی بریتانیا: رد پای جمهوری اسلامی در تهدیدهای تروریستی در بریتانیا آشکار است