دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، خواستار برقراری یک آتشبس ۳۰ روزه و بدون پیششرط میان روسیه و اوکراین شد و هشدار داد در صورت عدم پایبندی طرفین به این آتشبس، آمریکا و شرکای بینالمللیاش تحریمهای بیشتری علیه مسکو اعمال خواهند کرد.
ترامپ پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت که امیدوار است یک آتشبس قابل قبول برقرار شود و هر دو کشور مسئولیت احترام به حرمت این مذاکرات مستقیم را بر عهده بگیرند.
اوکراین آمادگی خود را برای پذیرش پیشنهاد آمریکا مبنی بر آغاز فوری یک آتشبس ۳۰ روزه اعلام کرده، در حالی که روسیه تنها با یک آتشبس سهروزه که همزمان با جشن هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم در روز پنجشنبه است، موافقت و آتشبس سه روزه را اعلام کرده است.
این آتشبس (به صورت داوطلبانه و یک طرفه از سوی روسیه) قرار بود از نیمهشب چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت آغاز شود.
ترامپ در اظهار نظر تازه خود در این باره گفت آتشبس ۳۰ روزه مد نظر او باید در نهایت به یک توافق صلح منجر شود.
او تاکید کرد: «همه چیز میتواند خیلی سریع انجام شود و من در صورت نیاز در هر لحظه آماده خدمت خواهم بود.»
رییسجمهوری آمریکا پیشتر اعلام کرده بود قصد دارد به جنگ اوکراین پایان دهد اما در عین حال هشدار داده است اگر مسکو و کییف پیشرفتی در مسیر توافق نداشته باشند، دولت او ممکن است از تلاش برای میانجیگری صرفنظر کند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، پنجشنبه اعلام کرد که در تماس تلفنی با ترامپ گفته است کییف آمادگی دارد «از همین لحظه» آتشبس ۳۰ روزه با روسیه را آغاز کند.
او تصریح کرد روسیه باید با پذیرش یک آتشبس بدون پیششرط، آمادگی خود را برای پایان دادن به جنگ نشان دهد.
در همین حال وزیر خارجه اوکراین نیز گفت روسیه تنها چند ساعت پس از آغاز آتشبس سهروزهای که خود پیشنهاد داده بود، آن را نقض کرده و این ابتکار را «نمایشی مضحک» خواند.
در مقابل، مسکو اوکراین را به ادامه دادن درگیریها متهم کرد.
پیش از این نیز روسیه اقدامات مشابهی داشته؛ از جمله همزمان با عید پاک در ۳۱ فروردین ماه، آتشبسی موقت اعلام کرد که در آن زمان نیز اوکراین، مسکو را به نقض آتشبس متهم کرد.
۱۴ اردیبهشت، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در بخشی از یک مصاحبه با تلویزیون دولتی این کشور، گفت مسکو توان و امکانات لازم را برای رساندن جنگ اوکراین به یک «نتیجه منطقی» در اختیار دارد.
خبرگزاری رسمی کره شمالی (KCNA) جمعه ۱۹ اردیبهشت گزارش داد این آزمایش، که همچنین شامل بازرسی از قابلیت عملیاتی سیستم «ماشه هستهای» بود، روز پنجشنبه با هدف اطمینان از وضعیت واکنش سریع برای مقابله با شرایط حساس نظامی منطقه انجام شد.
کره جنوبی و ژاپن روز پنجشنبه گزارش دادند که چندین موشک بالستیک از سواحل شرقی کره شمالی شلیک شده است؛ اقدامی که به گفته آنها احتمالا آزمونی برای عملکرد موشکهای کوتاهبردی بوده که پیشتر به کار گرفته شدهاند.
طبق گزارش خبرگزاری رسمی کره شمالی، سامانههای پرتاب چندگانه ۶۰۰ میلیمتری و موشک بالستیک تاکتیکی هواسونگ-۱۱ برای این آزمایش بهکار گرفته شدند.
موشک هواسونگ-۱۱ که بهطور بینالمللی با نام کیان-۲۳(KN-23) شناخته میشود، بخشی از مجموعه موشکهای بالستیک کوتاهبرد کره شمالی است که به گفته مقامات اوکراین و کشورهای غربی، به روسیه تحویل داده شده و مسکو از آنها برای حمله به اوکراین استفاده میکند.
پیش از شلیک موشکها، سیستم دفاع هستهای که کره شمالی آن را «ماشه هستهای» نامیده، مورد بررسی قرار گرفت.
بهگزارش خبرگزاری رسمی کره شمالی کیم جونگ در این آزمایش گفت: « بهبود مداوم آمادگی رزمی عادی نیروهای هستهای برای بازدارندگی جنگ و آمادگی برای نبرد بسیار اهمیت دارد.»
کیم افزود: «جمهوری دموکراتیک خلق کره باید به تلاش برای ارتقاء مستمر توانایی حملات دقیق دوربرد و کارایی سامانههای تسلیحاتی ادامه دهد.»
یک مقام نظامی کره جنوبی و یک تحلیلگر گفتند که شلیکهای روز پنجشنبه به احتمال زیاد برای آزمایش عملکرد زرادخانه موشکهای کوتاهبرد بوده است؛ اقدامی که ممکن است با هدف بهبود آنها برای صادرات انجام شده باشد.
برتری چین بر غرب؟ نبرد جنگندههای هند و پاکستان زیر ذرهبین ارتشهای جهان
دو مقام آمریکایی پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت به رویترز گفتند که یک جنگنده پاکستانی ساخت چین روز چهارشنبه دستکم دو هواپیمای نظامی هند را ساقط کرده است؛ رویدادی که میتواند نقطه عطف مهمی برای این جنگنده پیشرفته پکن باشد.
هر دو مقام تاکید کردند که هواپیماهای اف ۱۶ پاکستان که شرکت لاکهید مارتین آنها را ساخته، در این عملیات مشارکتی نداشتهاند.
وزیر دفاع پاکستان، خواجه محمد آصف، نیز پنجشنبه به رویترز گفت که جنگنده جی-۱۰ (J-10) برای ساقطکردن سه هواپیمای رافال ساخت فرانسه که به تازگی از سوی هند خریداری شده بودند، به کار گرفته شده است.
پاکستان اعلام کرده است که پنج جنگنده نیروی هوایی هند از جمله سه فروند جنگنده پیشرفته رافال ساخت فرانسه، یک سوخو-۳۰ و یک میگ- ۲۹ هر دو ساخت روسیه را سرنگون کرده است.
دهلی تا کنون از دست دادن هیچ یک از جنگندههای خود را نپذیرفته است و در مقابل اعلام کرده که حملات موفقی را علیه آنچه «زیرساختهای تروریستی» در داخل خاک پاکستان توصیف کرده، انجام داده است.
رافال و مدل جی-۱۰ (J-10) مورد استفاده پاکستان هر دو جزو جنگندههای نسل ۴.۵ محسوب میشوند و در زمره پیشرفتهترین هواپیماهای رزمی هستند.
کارشناسان گفتند استفاده عملی از سلاحهای پیشرفته بهدقت در سراسر جهان تحلیل خواهد شد، از جمله در چین و ایالات متحده که هر دو خود را برای احتمال یک درگیری بر سر تایوان یا منطقه وسیعتر هند-اقیانوس آرام آماده میکنند.
یکی از مقامات آمریکایی، که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت: «اطمینان بالایی وجود دارد که پاکستان از جنگنده جی-۱۰ (J-10) ساخت چین برای شلیک موشکهای هوا به هوا به سوی جنگندههای هندی استفاده کرده است.»
پستهای شبکههای اجتماعی بر عملکرد موشک هوا به هوای پیال- ۱۵(PL-15) چین در برابر موشک متیور، که گروه اروپایی امبیدیای (MBDA) آن را تولید میکند، متمرکز بودند. تاکنون بهطور رسمی تایید نشده که آیا هند از این موشک استفاده کرده است یا خیر.
داگلاس بری، عضو ارشد مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک در حوزه هوافضای نظامی گفت: «جوامع هوایی در چین، ایالات متحده و شماری از کشورهای اروپایی قطعا به دنبال آن خواهند بود که تا جای ممکن اطلاعات دقیق میدانی درباره تاکتیکها، تکنیکها، رویهها، تجهیزات مورد استفاده، موفقیتها و ناکامیها به دست آورند.»
او افزود: «شما عملا شاهد رویارویی قدرتمندترین سلاح چین با قدرتمندترین سلاح غرب هستید، البته اگر واقعا این موشک حمل شده و به کار گرفته شده باشند، چیزی که ما هنوز نمیدانیم.»
بری گفت که احتمالا فرانسویها و آمریکاییها نیز امیدوارند اطلاعات مشابهی از هند به دست آورند.
یک مدیر اجرایی صنعت دفاعی گفت: «موشک پیال- ۱۵(PL-15) یک مشکل بزرگ است. ارتش ایالات متحده توجه زیادی به آن دارد.»
رویترز گزارش داده که شرکت داسو اویاسیون، سازنده رافال، از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرده و کنسرسیوم امبیدیای (MBDA) نیز بهدلیل تعطیلی رسمی در فرانسه برای اظهار نظر در دسترس نبود.
جزییات اندک
تحلیلگران غربی و منابع صنعتی گفتند که جزییات کلیدی همچنان نامشخص است، از جمله اینکه آیا این جنگندهها به موشک متیور مسلح شده بودند و نوع و میزان آموزش خلبانان چگونه بوده است.
کارشناسان افزودند که شرکتهای تسلیحاتی مشتاق خواهند بود عملکرد فنی را از عوامل عملیاتی جدا کنند.
بایرون کالان، کارشناس دفاعی مستقر در واشینگتن و شریک مدیریتی شرکت کاپیتال آلفا پارتنرز (Capital Alpha Partners) به رویترز گفت: «بازبینیهایی درباره آنچه کارآمد بود و آنچه ناکام ماند انجام خواهد شد، اما به نظرم مسئله دیگر همان مه غلیظ جنگ است.»
او افزود شرکتهای تسلیحاتی آمریکایی بهطور مداوم بازخوردهایی درباره عملکرد محصولاتشان در جنگ اوکراین دریافت میکنند.
کالان گفت: «بنابراین قطعا انتظار دارم وضعیت مشابهی برای تامینکنندگان اروپایی هند هم رخ دهد و پاکستان و چین احتمالا بازخوردهای مشابهی را به اشتراک میگذارند. اگر موشک پیال-۱۵(PL-15) طبق تبلیغات یا حتی بهتر از انتظار عمل کند، چینیها حتما میخواهند آن را بدانند.»
یک منبع صنعت دفاعی غربی که با موشک متیور کار میکند، گفت تصویری آنلاین از جستجوگر موشک ظاهرا نشاندهنده بخشی از موشکی بوده که به هدف اصابت نکرده است. گزارشها درباره اینکه آیا پاکستان همان مدل از موشک PL-15 را در اختیار دارد که نیروی هوایی چین از آن استفاده میکند یا مدل صادراتی آن با برد کمتر را که در سال ۲۰۲۱ رونمایی شد، متناقض هستند.
بری، که مقالات متعددی درباره این موشک نوشته است، به رویترز گفت که معتقد است پاکستان به احتمال زیاد نسخه صادراتی را در اختیار دارد.
موشک پیال- ۱۵ (PL-15) با سوخت موشکی و موشک متیور با موتور جت کار میکند. برد و عملکرد موشک پیال-۱۵ (PL-15) سالهاست که مورد توجه غرب قرار دارد. از ساخت این موشک بهعنوان یکی از نشانههای حرکت چین فراتر از وابستگی به فناوریهای مشتق از شوروی سابق یاد میشود.
ایالات متحده بخشی از واکنش خود به موشک پیال- ۱۵(PL-15) و توانایی آن در بردهای فراتر از دید را با توسعه موشک ایآیام- ۲۶۰ (AIM-260 Joint Advanced Tactical Missile) ساخت شرکت لاکهید مارتین دنبال میکند؛ تلاشی که بخشی از بازتنظیم اولویتهای غرب در برابر چین محسوب میشود.
کشورهای اروپایی نیز به دنبال ارتقاء میاندورهای موشک متیور هستند که به گفته نشریه تخصصی «جینز» ممکن است شامل بهبودهای در حوزه پیشران و هدایت باشد، اما تحلیلگران میگویند پیشرفتها در این زمینه کند بوده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا در ماه مارس قراردادی را به بوئینگ واگذار کرد تا پیشرفتهترین جنگنده نیروی هوایی ایالات متحده را بسازد؛ جنگندهای که به احتمال زیاد شامل فناوری پنهانکاری، حسگرهای پیشرفته و موتورهای نوین خواهد بود.