در ادامه تلاشها برای کاهش تنشهای تجاری میان ایالات متحده و چین، مقامات ارشد دو کشور برای دومین روز پیاپی در ژنو دیدار کردند. دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا اخیرا نشانههای قابلتوجهی از نرمش نسبت به اعمال تعرفهها از خود نشان داده است.
دو منبع آگاه به رویترز گفتند این مذاکرات که یکشنبه ۲۱ اردیبهشت در راستای گفتوگوها برای مهار جنگ تجاری بین چین و آمریکا صورت گرفته، میتواند نتایج جدی برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.
شنبه ۲۰ اردیبهشت، هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، در دیداری حدودا هشتساعته با اسکات بسنِت، وزیر خزانهداری آمریکا و جیمیسان گریر، نماینده تجاری آمریکا، برای نخستین بار از زمان اعمال تعرفههای بالای ۱۰۰ درصدی از سوی دو کشور بر کالاهای یکدیگر، به گفتوگو نشستند.
با اینکه طرفین پس از پایان این نشست در محل اقامت سفیر سوئیس در سازمان ملل بیانیهای درباره جزئیات مذاکرات صادر نکردند، ترامپ در پستی در پلتفرم تروثسوشال نوشت که مذاکرات بسیار خوب بوده و «پیشرفت زیادی حاصل شده است».
او از «تنظیم مجدد کامل روابط» در فضایی دوستانه و سازنده خبر داد، هرچند به جزئیات توافقات احتمالی اشارهای نکرد.
این گفتوگوها در ویلای سفیر سوئیس در منطقهای مشرف به دریاچه ژنو برگزار شد. انتخاب سوئیس بهعنوان میزبان، حاصل تلاشهای دیپلماتیک مقامهای این کشور در سفرهای اخیرشان به واشینگتن و پکن بود.
چشمانداز مبهم مذاکرات
تنشهای تجاری اخیر منجر به افزایش چشمگیر تعرفههای گمرکی بر کالاهای وارداتی بین دو اقتصاد بزرگ جهان به بیش از ۱۰۰ درصد شده است.
این مذاکرات اولین گام برای کاهش اختلافات تجاری محسوب میشود. اختلاف تجاری، همراه با تصمیم ماه گذشته ترامپ برای وضع تعرفه بر دهها کشور دیگر، زنجیرههای تامین را مختل کرده و موجب بیثباتی بازارهای مالی و افزایش نگرانیها درباره رکود شدید اقتصاد جهانی شده است.
ترامپ ۱۹ اردیبهشت اعلام کرد تعرفه ۸۰ درصدی بر کالاهای چینی «منطقی» به نظر میرسد و برای اولین بار گزینهای مشخص به جای تعرفههای فعلی ۱۴۵ درصدی مطرح کرد.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد این مذاکرات با پیشنهاد چین آغاز شده، اما پکن میگوید واشینگتن درخواستکننده گفتوگوها بوده و موضع چین در مخالفت با تعرفههای آمریکا تغییری نکرده است.
والاستریت ژورنال در گزارشی خبر داد استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، به جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده که آمریکا در صورت موافقت تهران با برچیدن برنامه هستهای خود و خرید اورانیوم غنیشده از آمریکا، تحریمها را لغو و گزینه اقدام نظامی را کنار بگذارد.
وال استریت ژورنال جمعه شب، ۱۹ اردیبهشت، این خبر را در گزارشی درباره عملی نشدن وعدههای دونالد ترامپ در دوران مبارزات انتخاباتی مبنی بر پایان دادن سریع به جنگ روسیه در اوکراین، جنگ اسرائیل و حماس در غزه و حل مناقشه هستهای با جمهوری اسلامی اعلام کرده است.
این روزنامه در گزارش خود، پس از بررسی مفصل دو بحران جنگ روسیه در اوکراین و جنگ اسرائیل و حماس در غزه، به مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا پرداخته و سیاست دولت ترامپ در این حوزه را «آمیخته و محل بحثهای فراوان در داخل آمریکا» خوانده است.
بهنوشته والاستریت ژورنال، ترامپ میگوید مذاکرات هستهای با ایران خوب پیش میرود. ویتکاف تاکنون سه بار بهطور غیرمستقیم با طرفهای ایرانی درباره مهار توسعه هستهای تهران گفتوگو کرده و قرار است این آخر هفته چهارمین دیدار را در عمان برگزار کند.
والاستریت ژورنال نوشته است: «تاکنون، ایران خواسته سانتریفیوژهای خود را حفظ کند و هیچ نشانهای از برچیدن فعالیتهای هستهای خود نشان نداده است. موضع مشخصی هم از سوی آمریکا درباره اینکه «برچیدن» دقیقا چه معنایی دارد ارائه نشده است.»
بهنوشته این روزنامه، ترامپ چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت به خبرنگاران گفت: «ما هنوز در این باره تصمیم نگرفتهایم»، در حالی که چند روز پیش به شبکه انبیسی گفته بود که فقط «برچیدن کامل» را میپذیرد. مقامهای دولت ترامپ از حجم انتقادهای جمهوریخواهان درباره این موضوع غافلگیر شدهاند.
ترامپ جمهوری اسلامی را تهدید کرده که اگر به محدودیتهای سختگیرانه درباره فعالیتهای هستهای خود تن ندهد، اقدام نظامی خواهد کرد، اما هنوز موفق به جلب نظر اکثر متحدانش نشده است.
ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در مصاحبهای گفت فرانسه و دیگر کشورها به اقدامات سختگیرانهتری علیه تهران نیاز دارند تا توافق هستهای ۲۰۱۵ که ترامپ از آن خارج شد، اما گزینه نظامی را رد کرد.
او گفت: «ما معتقدیم که هیچ راهی جز مسیر دیپلماتیک برای حل مسئله ایران وجود ندارد.»
جنگی که خواب از چشم ترامپ ربوده است
والاستریت ژورنال در این گزارش همچنین خبر داده است که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، هفته گذشته در باشگاهش در فلوریدا، در دیداری با جمعی از حامیان مالی ارشد، پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین را به عنوان دغدغهای رو به افزایش توصیف کرد که شبها خواب را از چشمانش ربوده است.
بهنوشته این روزنامه، ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود بارها گفته بود پس از بازگشت به کاخ سفید بهسرعت به جنگ روسیه در اوکراین، جنگ اسرائیل و حماس در غزه و مناقشه هستهای با جمهوری اسلامی پایان میدهد، به حامیان مالی خود گفته حل این مناقشات سختتر از آن چیزی است که تصور میکرد.
والاستریت ژورنال، بهنقل از افرادی که در این جلسه حضور داشتند، نوشت دونالد ترامپ گفته ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، مذاکرهکنندهای سختگیر است و «همه چیز» را میخواهد. اشاره او به اوکراین بود. این سخنان در پاسخ به پرسشی از سوی یکی از حامیان مالی درباره بزرگترین نگرانیهای سیاست خارجی ترامپ مطرح شد.
ترامپ همچنین درباره جنگ در غزه گفت که یافتن راهحلی برای آن بسیار دشوار است چون «آنها هزار سال است که میجنگند.»
والاستریت ژورنال یادآوری کرده که ترامپ همواره گفته است که اگر او در کاخ سفید بود هیچیک از این درگیریها آغاز نمیشد. او حتی قول داده بود جنگ اوکراین را «در همان روز اول» تمام کند.
این روزنامه سپس افزوده: «اما حالا که بیش از ۱۰۰ روز از آغاز دور دوم ریاستجمهوریاش میگذرد، بدون آنکه هیچیک از این مناقشات به پایان نزدیکتر شده باشد، مذاکرات برای توقف برنامه هستهای ایران متوقف شده و یک جنگ تجاری نیز روابط با متحدان را تحت فشار قرار داده است، ترامپ دریافته حل مشکلات جهان بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میکرد.»
دن بائر، سفیر پیشین در دولت اوباما که اکنون در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی فعالیت میکند، به والاستریت ژورنال گفت: «هیاهو و نمایش جای خود را در مانورهای دیپلماتیک دارند، اما جزییات و کار سخت هم لازماند.»
ترامپ بعدها گفت که درباره پایان دادن سریع به جنگ اوکراین شوخی کرده و هوادارانش میدانند که او اغراق کرده است.
کایل هاینز، استاد سیاست خارجی آمریکا در دانشگاه پردو، نیز به والاستریت ژورنال گفت: «اگر او بارها و بارها در کارزار انتخاباتی چنین وعدههایی نداده بود، انتقاد از او برای عمل نکردن به آنها بیانصافی بود. اما او چنین وعدههایی داده است.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، به والاستریت ژورنال گفت ترامپ و تیمش «با تمرکزی ویژه در حال تلاش برای برقرار کردن صلح در جهان و متوقف کردن اقدامات زیانآور بازیگران بد علیه آمریکا و متحدانمان» هستند.
او افزود: «رویکرد آنها موفق بوده است. حوثیها با آتشبس موافقت کردند، ۴۷ آمریکایی بازداشتشده در خارج به خانه بازگشتند، کشورهای ناتو هزینههای دفاعی خود را افزایش دادهاند، چین بازدارنده شده و ما از همیشه به صلح در جنگ روسیه- اوکراین نزدیکتر هستیم.»
مطالبات بیش از حد
در هفتههای اخیر، ترامپ در محافل خصوصی گلایه کرده که پوتین علاقهای به پایان دادن به جنگ ندارد و هر دو طرف از مصالحه سر باز میزنند. او همچنین از مشاوران خود پرسیده که آیا به نظرشان پوتین از زمان دور قبلی ریاستجمهوری ترامپ تغییر کرده است یا نه، و از برخی اقدامات نظامی روسیه، از جمله بمباران مناطقی با حضور کودکان، ابراز شگفتی کرده است.
بهنوشته والاستریت ژورنال، ترامپ اوایل امسال گفته بود که قانع کردن کییف سختتر از روسیه خواهد بود، مگر اینکه شرایط توافق مطابق میل اوکراین باشد و این موضوع به برخوردی تند در دفتر بیضی با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، منجر شد که بهطور زنده از تلویزیون پخش شد.
اخیرا نیز مقامهای ارشد دولت ترامپ اذعان کردند که روسیه همچنان بزرگترین مانع است و حاضر نیست با آتشبس بیقید و شرط ۳۰ روزه که کییف از آن حمایت کرده، موافقت کند و همچنان خواستار امتیازات بیشتری از اوکراین است.
جی دی ونس، معاون رییسجمهوری گفت: «من نمیگویم که روسها به پایان دادن به این درگیری بیعلاقهاند. ما فکر میکنیم خواستههایشان زیادی است.»
برنامههای اولیه ترامپ برای این مناقشه هم ظرف چند هفته تغییر کرد. روسیه از اولین فرستاده ترامپ به اوکراین، ژنرال بازنشسته کیت کلگ، به دلیل حمایت دخترش از کییف، شکایت داشت.
ترامپ سپس به کلگ گفت فقط با اوکراینیها صحبت کند و استیو ویتکاف، دوست دیرینهاش را وارد ماجرا کرد که همزمان فرستاده ویژه او در امور خاورمیانه است. تیم کلگ معتقد است که این دیپلمات توانسته تا حد زیادی کییف را به فرآیند صلح ترامپ متعهد کند.
ویتکاف بارها تلاش کرده هر دو طرف را وادار کند برخی شرایط ناخوشایند را بپذیرند. اکنون او به دیگران گفته هدفش فقط این است که دو طرف را پای میز مذاکره بیاورد؛ کاری که هنوز موفق به انجامش نشده است.
مقامهای آمریکایی دیگر نیز گفتهاند ممکن است ترامپ رسیدن روسیه و اوکراین به مذاکرات جدی مستقیم را به عنوان پایان ماموریت خود در نظر بگیرد و بقیه ماجرا را به خودشان واگذار کند تا آمریکا بتواند بر اولویتهای دیگر متمرکز شود.
چراغ سبز به اسرائیل
در موضوع غزه نیز، دولت ترامپ به دنبال آن است که جنگ اسرائیل و حماس با مذاکره به پایان برسد.
بهنوشته والاسریت ژورنال، ویتکاف در ژانویه، درست پیش از آغاز دوره ریاستجمهوری ترامپ، به دولت بایدن کمک کرد تا طرح آتشبس خود را اجرا کند. اما این توافق در مارس از هم فروپاشید و اکنون جنگ از سر گرفته شده است. اسرائیل تمام کمکهای بشردوستانه به فلسطینیهای آسیبپذیر در غزه را متوقف کرده و بحران انسانی عمیقتری رقم زده است.
این هفته، کابینه اسرائیل طرحی را تصویب کرد که در صورت ادامه جنگ از سوی حماس و نگه داشتن گروگانها، این کشور کل غزه را به تصرف خود درآورد. دولت اسرائیل به حماس تا پایان سفر خاورمیانهای ترامپ در هفته آینده فرصت داده تا گروگانها را آزاد کند.
بهنوشته وال استریت ژورنال، برخی مقامهای دولت آمریکا از حملات تازه اسرائیل ناراضیاند. اما ترامپ همچنان درباره بازسازی منطقه صحبت میکند و عملا به اسرائیل چراغ سبز داده تا عملیات نظامی خود را تا زمانی که حماس تغییر موضع دهد، ادامه دهد.
در همین حال، ویتکاف دایره مشاوران خود را برای آماده شدن برای دوران پس از جنگ در غزه گسترش داده و طبق گزارشها با تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، و آلن درشوویتز، وکیل سرشناس، دیدار داشته است.
درشوویتز به والاستریت ژورنال گفت: «اینکه آیا آنها موفق خواهند شد یا نه هنوز مشخص نیست، اما تمام تلاششان را میکنند. به نظرم این ماجرا سختتر از آن چیزی است که انتظار داشتند.»
سیانان گزارش داده است که جرد کوشنر، داماد رییسجمهوری آمریکا، در آستانه سفر دونالد ترامپ به خاورمیانه بهطور غیررسمی به مقامات دولت در مذاکره با رهبران عرب مشاوره میدهد و برای گسترش عادیسازی روابط با اسرائیل تلاش میکند، هرچند احتمال حضور او در این سفر کم است.
کوشنر پیشتر گفته بود قصد ندارد در دولت خدمت کند.
سیانان به نقل از چندین مقام دولت ترامپ و افرادی نزدیک به کوشنر خبر داد که کوشنر در مذاکرات اخیر آمریکا با کشورهای عربی، از جمله عربستان سعودی، در خصوص توافقهایی که به عادیسازی روابط دیپلماتیک این کشورها با اسرائیل منجر میشود، نقش مهمی ایفا کرده است و مشورت با او در جریان سفر آتی ترامپ به خاورمیانه ادامه خواهد داشت.
یکی از مقامهای ارشد دولت هم به علاقه کوشنر به برخورداری از «آزادی عمل برای انجام هر کاری که دلش میخواهد» خبر داد: «او میخواهد پشت صحنه فعالیت کند تا وقتی به موفقیتی دست یابد که بتواند آشکارا از آن خبر دهد و به موفقیتش اشاره کند.»
جرد کوشنر که در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ مشاور ارشد او و مذاکرهکننده ارشد دولت آمریکا در امور خاورمیانه بود، با آغاز دوره دوم ریاست جمهوریِ پدر همسرش اعلام کرد که به دلیل تعهد نسبت به فعالیتهای تجاریاش نمیخواهد در دولت دوم ترامپ خدمت کند.
دونالد ترامپ روز ۲۳ اردیبهشت وارد عربستان سعودی خواهد شد و با مقامات قطر و امارات متحده عربی هم دیدارهایی خواهد داشت. هدف این سفر که تا ۲۶ اردیبهشت ادامه دارد، دستیابی به «توافقهای اقتصادی» با این کشورها و افزایش سرمایهگذاری آنها در آمریکا عنوان شده است.
منابع آگاه به سیانان گفتهاند که کوشنر و دیگر مشاوران ترامپ در حال طراحی اهدافی فراتر از اهداف صرفا اقتصادی هستند و برای گسترش پیمان ابراهیم تلاش میکنند.
یک مقام ارشد کاخ سفید به سیانان گفت: «این موضوع تنها یکی از مباحث مورد گفتوگو خواهد بود.»
پیمان ابراهیم عنوانی است برای مجموعه توافقنامههایی که در دور اول ریاست جمهوری ترامپ میان آمریکا، اسرائیل، امارات متحده عربی و بحرین امضا شد. به موجب این پیمان روابط میان اسرائیل با دو کشور امارات و بحرین به حالت عادی بازگشت.
جرد کوشنر در امضای پیمان ابراهیم نقشی کلیدی داشت و حالا به نقل از منابع در برنامهریزی مذاکرات حساس با رهبران سعودی به تیم ترامپ کمک میکند. پس از آغاز دولت جدید ترامپ نقش کوشنر در همکاری با مقامات ارشد دولت آمریکا و مشورت به آنها گزارش نشده بود.
افراد درگیر در این مذاکرات گفتهاند که دولت ترامپ انتظار ندارد که این سفر با توافق قطعی با ریاض پایان یابد اما ملاقات حضوری ترامپ با رهبران سعودی را فرصتی مغتنم برای پیشرفت میدانند.
یک مقام دیگر دولت ترامپ به سیانان گفت: «انتظار ما این است که با دیگر کشورهای عربی پیش از عربستان به توافق دست یابیم.»
با استناد به یک مقام ارشد دیگر در دولت آمریکا، کوشنر تخصصی ویژه در امور خاورمیانه دارد، همه بازیگران را بهدقت میشناسد و از معدود افرادی است که هم رهبران عرب و هم اسرائیلیها «به حرفهایش گوش میدهند».
برخی از منتقدان ترامپ و دیپلماتهای سابق با اشاره به ارتباط تجاری کوشنر با کشورهای عربی استدلال میکنند که منافع تجاری او در منطقه ایفای نقش او در دولت را پیچیده میکند و احتمال تضاد منافع را افزایش میدهد.
کوشنر پس از پایان یافتن خدمتش در دولت اول ترامپ یک شرکت سرمایهگذاری به نام اَفینیتی پارتنرز تاسیس کرد. این شرکت از صندوقهای ثروت ملی کشورهای عربی خلیج فارسی پشتیبانی مالی دریافت کرده است.
دیدار ترامپ با مقامات عربستان در حالی انجام میشود که توافق آتشبس غزه که بلافاصله پس از آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ و با مداخله دولت او حاصل شده بود در هم شکسته است و موضع عربستان نسبت به گسترش درگیریها در غزه از سوی اسرائیل انتقادی است.
با این حال افراد نزدیک به کوشنر میگویند که او عقیده دارد اگر فلسطینیها طرحی روشن برای تشکیل یک کشور داشته باشند، میشود پیشنهادهایی پیش روی بنسلمان، ولیعهد عربستان گذاشت تا موضع او در قبال عادیسازی روابط با اسرائیل نرمتر شود. این منابع از ارائه جزییات درباره این پیشنهادها پرهیز کردند.
منابع آگاه به سیانان گفتهاند که کوشنر در طول اولین دوره ریاستجمهوری ترامپ رابطه شخصی نزدیکی با شاهزاده بنسلمان برقرار کرد. آنها اغلب از طریق واتساپ با هم در ارتباط بودند و هنوز هم مرتب با هم صحبت میکنند.
گروه پرشماری از اعضای دولت ترامپ را در سفر پیشِ رو همراهی میکنند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه؛ پیت هِگست، وزیر دفاع؛ اسکات بسن، وزیر خزانهداری برای شرکت در جلسات به منطقه خواهند رفت. انتظار میرود هوارد لوتینک، وزیر بازرگانی هم به این هیات ملحق شود. با این وجود جرد کوشنر بازیگر حیاتی گفتوگوهای خاورمیانه خواهد بود، بازیگری که از پشت صحنه ایفای نقش خواهد کرد.
نیویورک تایمز گزارش داد ایالات متحده در تلاش است تا نخستین گروه از سفیدپوستان آفریقای جنوبی را که بهعنوان پناهجو طبقهبندی کرده است، اوایل هفته آینده به خاک آمریکا منتقل کند.
بر اساس گزارش جمعه ۱۹ اردیبهشت نیویورک تایمز که با استناد به مقامهای مطلع از این برنامه و اسنادی نوشته شده که این روزنامه به آنها دست یافته، دولت ترامپ قصد دارد مقامهایی را برای مراسم استقبال از این گروه در فرودگاه بینالمللی دالس واشینگتن در ایالت ویرجینیا اعزام کند.
نیویورک تایمز در گزارش خود با استناد به یادداشتی از وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا، نوشت که این افراد متعلق به اقلیت سفیدپوست قوم آفریکانر هستند.
کاخ سفید و وزارت بهداشت و خدمات انسانی آمریکا به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر درباره این موضوع، واکنشی نشان ندادند.
برنامه اولیه دولت آمریکا این بود که این پناهجویان آفریکانر را روز دوشنبه بپذیرد اما برخی منابع آگاه به نیویورک تایمز گفتهاند این طرح همچنان نهایی نشده و به زمانبندی پروازها و فرایندهای اداری گروه بستگی دارد.
ترامپ در فرمان اجرایی هفتم فوریه خود، خواستار اسکان مجدد پناهجویان آفریکانر در آمریکا شد.
در این فرمان، آفریکانرها -که نوادگان مهاجران هلندی قرنهای گذشته در آفریقای جنوبی هستند- «قربانی تبعیض نژادی ناعادلانه» توصیف شدهاند.
وزارت خارجه آفریقای جنوبی در واکنش به این فرمان اجرایی، آن را «فاقد دقت واقعیتمحور» خواند و تاکید کرد این اقدام، تاریخ استعمار و آپارتاید در آفریقای جنوبی را نادیده میگیرد.
این فرمان اجرایی در حالی صادر شد که دولت ترامپ پیشتر همه روندهای پذیرش پناهجو در آمریکا را متوقف کرد و به دلیل نگرانیهای امنیتی و مالی، مانع ورود هزاران پناهجوی اهل افغانستان، کنگو و دیگر کشورهایی شد که از جنگ و درگیری گریخته بودند و پس از طی مراحل راستیآزمایی، آماده اعزام بودند.
سازمان بینالمللی مهاجرت، نهاد وابسته به سازمان ملل که به افراد آواره کمک میکند، پیشتر درخواست دولت آمریکا برای کمک در اسکان آفریکانرها را رد کرده بود.
آفریکانرها که حدود ۶۰ درصد از اقلیت سفیدپوست آفریقای جنوبی را تشکیل میدهند، خود ۷.۲ درصد از جمعیت این کشور را شامل میشوند.
گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از سفیدپوستهای آفریقای جنوبی به گروههای آنلاین پیوستهاند تا اطلاعاتی درباره روند درخواست پناهندگی و زندگی در آمریکا بهدست آورند.
در همین زمینه: فرمان اجرایی ترامپ برای پذیرش مهاجران آفریکانر؛ دولت آفریقای جنوبی: تحریف واقعیت تاریخی است
لیندزی گراهام و تام کاتن، دو سناتور ارشد جمهوریخواه، هشدار دادند که سنا توافق هستهای با جمهوری اسلامی را تنها در صورتی تصویب خواهد کرد که این توافق به «برچیدن کامل» برنامه هستهای تهران منجر شود.
این دو سناتور پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت، در یک نشست خبری در کنگره که با هدف حمایت از قطعنامهای برای تاکید بر ضرورت برچیدن کامل برنامه غنیسازی جمهوری اسلامی برگزار شد، این هشدار را دادند.
وقتی از آنها پرسیده شد که چرا تصویب سنا ضروری است، در حالی که ترامپ از نظر فنی میتواند توافقی را بدون دخالت قوه مقننه اجرا کند، هر دو سناتور تاکید کردند که بدون تصویب کنگره، هیچ تضمینی برای دوام این توافق در دولتهای آینده وجود نخواهد داشت.
کاتن گفت: «اگر آنها خواهان توافقی بادوام و ماندگار هستند، باید آن را به سنا بیاورند و بهعنوان یک معاهده به رای بگذارند.»
گراهام نیز تاکید کرد که حمایت کنگره از چنین توافقی تنها در صورتی ممکن است که به موضوع برنامه موشکی و فعالیتهای تروریستی نیابتی جمهوری اسلامی نیز پرداخته شود.
او افزود: «به وزیر امور خارجه مارکو روبیو گفتهام که یک معاهده در این حوزه تنها زمانی ممکن است که ۶۷ رای به دست بیاورید... شما برای یک توافق درباره برنامه هستهای ایران، بدون رسیدگی به برنامه موشکی و فعالیتهای تروریستی آنها، ۶۷ رای نخواهید گرفت. بنابراین آیا این ممکن است؟ بله، اگر ایران تغییر کند.»
گراهام افزود: «من به آیتالله توصیه میکنم بهطور جدی پیشنهادهای وزیر روبیو و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه را بررسی کند. اگر شما واقعا همان چیزی را میخواهید که ادعا میکنید، یعنی یک برنامه هستهای صلحآمیز، باید این برنامه را برچینید. علاوه بر این، اگر کارهایی را که سناتور کاتن مطرح کرد انجام دهید، میتوانید روابط بهتری با آمریکا داشته باشید. بدون تغییرات اساسی، هیچ راهی برای تصویب معاهدهای در سنای آمریکا وجود ندارد.»
گراهام خطاب به حکومت ایران گفت: «شما ادعا میکنید فقط یک برنامه هستهای صلحآمیز میخواهید. میتوانید آن را داشته باشید، اما نمیتوانید غنیسازی کنید و باید این برنامه را برچینید. و باید همین حالا برچینید.»
گراهام و کاتن همچنین اعلام کردند از ادامه فعالیت یک برنامه هستهای غیرنظامی صلحآمیز در ایران بدون غنیسازی حمایت میکنند.
پیشتز نیز جیدی ونس، معاون رییسجمهوری گفته بود تهران میتواند یک «برنامه هستهای غیرنظامی» داشته باشد اما نه یک «برنامه تسلیحاتی هستهای»؛ به این معنا که ایران میتواند مواد هستهای با غنای پایین را وارد کند.
این دو سناتور جمهوریخواه از تصمیم ترامپ برای خروج از توافق هستهای ۲۰۱۵ دولت اوباما تمجید کردند و بار دیگر تاکید کردند که هر توافق آیندهای باید تضمینکننده برچیدن کامل برنامه هستهای باشد.
آنها با اشاره به گفتوگوهای خصوصی اخیر خود با رییسجمهوری آمریکا همچنین ابراز اطمینان کردند که ترامپ با آنها همنظر است و توافقی را نخواهد پذیرفت که این شرایط را نداشته باشد.
گراهام در پاسخ به سوال جوییش اینسایدر گفت: «آخر هفته درباره این موضوع با رییسجمهوری صحبت کردم. او میخواهد راهحلی دیپلماتیک دنبال کند که به هدف برسد و هدف این است که اطمینان حاصل کنیم ایران نمیتواند به بمب هستهای دست یابد؛ یعنی روندی که این امکان را فراهم میکند برچیده شود و همان مسیری که سناتور کاتن مطرح کرد، مسدود شود. این اساس هر رابطه آیندهای با ایران است.»
کاتن نیز افزود که هیچ سناریویی را متصور نیست که سنا به توافقی شبیه توافق دولت اوباما رای دهد. او گفت که چنین توافقی «بسیار جنجالی» خواهد بود.
این موضعگیری سختگیرانه علیه جمهوری اسلامی در حالی مطرح میشود که جمهوریخواهان حامی اسرائیل در کنگره بهطور فزایندهای نسبت به ادامه مذاکرات ترامپ با تهران بدبین شدهاند.
گراهام گفت: «اگر جمهوری اسلامی به توانایی ساخت سلاح هستهای دست یابد، این بیثباتکنندهترین رویداد در جهان خواهد بود. فکر میکنم دنیای عرب سنی هم وارد این مسیر خواهد شد و ما شاهد یک مسابقه تسلیحات هستهای در خاورمیانه خواهیم بود. اما مهمتر از همه، من فکر میکنم تهران از این سلاح استفاده خواهد کرد. اگر حکومت ایران سلاح هستهای داشته باشد، آن را به عنوان بخشی از رژیم مذهبی افراطی خود به کار خواهد گرفت.»
او ادامه داد: «آیتالله و عواملش عملا نازیهای مذهبی هستند. آنها آشکارا درباره نابودی اسرائیل صحبت میکنند و این را روی موشکهایشان مینویسند. و من آنها را باور دارم. باور دارم که آنها میخواهند اسلام را پاکسازی کنند، بر اماکن مقدس عربستان مسلط شوند، دولت یهود را نابود کنند و ما را از خاورمیانه بیرون برانند. سلاح هستهای بخشی از این دستور کار است. این سلاح یک بیمهنامه برای بقای رژیم نیست؛ بلکه ابزاری است برای اجرای یکی از افراطیترین ایدئولوژیهای مذهبی روی زمین.»
کاتن نیز با اشاره به انباشت گسترده اورانیوم غنیشده و با غنای بالا از سوی جمهوری اسلامی، حمایت تهران از گروههای تروریستی در سراسر خاورمیانه و تلاشهایش برای ترور ترامپ و دیگر مقامات آمریکایی گفت که رفتار این حکومت پس از دستیابی به «چتر حمایتی یک سلاح هستهای» بدتر خواهد شد.
او افزود: «ایران هستهای دنیای بسیار خطرناکتری خواهد ساخت.»
کاتن تصریح کرد: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی در فوریه امسال گزارش داد که ایران بین پنج تا هفت تن اورانیوم غنیشده و بیش از ۶۰۰ پوند اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. اگر این اورانیوم بیشتر غنی شود، برای ساخت شش سلاح هستهای کافی است. صریح بگویم، هیچ دلیل خوب یا موجهی برای داشتن این مقدار وجود ندارد و این خود به تنهایی ثابت میکند که حکومت ایران نمیتواند مورد اعتماد باشد تا کلیدهای چرخه سوخت هستهای، بهویژه زیرساخت و تخصص لازم برای غنیسازی یا بازفرآوری اورانیوم را در اختیار داشته باشد.»
وبسایت آکسیوس، بهنقل از دو منبع آگاه گزارش داد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیش از سفر به خاورمیانه با ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و از نزدیکترین مشاوران بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار و درباره مذاکرات هستهای با ایران و جنگ در غزه گفتوگو کرد.
وبسایت آکسیوس، بهنقل از دو منبع آگاه که نامشان را فاش نکرد گزارش داد که دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، پیش از سفر به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر با ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و از نزدیکترین مشاوران بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار و درباره مذاکرات هستهای با ایران و جنگ در غزه گفتوگو کرد.
این دیدار که بهطور رسمی از سوی آمریکا و اسرائیل علنی نشد، پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت و پیش از دور چهارم مذاکرات هستهای میان آمریکا و جمهوری اسلامی انجام شد که قرار است یکشنبه در مسقط برگزار شود.
ترامپ دوشنبه در اولین سفر خارجی خود در دور دوم ریاست جمهوری به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر میرود
بهنوشته آکسیوس، این دیدار از این جهت کمی غیرمعمول بود که روسای جمهوری معمولا با مقامهای خارجی که رییس دولت یا حکومت نیستند، دیدار نمیکنند.
این نشست تنها دو روز پس از آن برگزار شد که نتانیاهو و تیمش از اعلام آتشبس ترامپ با حوثیها غافلگیر شدند؛ مسئلهای که شکاف در اعتماد و هماهنگی میان دولت ترامپ و نتانیاهو را آشکار کرد.
این آتشبس اندکی پس از آن اعلام شد که اسرائیل بهدنبال حمله حوثیها به فرودگاه بینالمللی تلآویو، تاسیسات بندری و فرودگاهی بزرگ در یمن را هدف حمله قرار داد. مقامات اسرائیلی نگران بودند که آتشبس ترامپ شامل حملات علیه اسرائیل نشود.
یکی از مقامات اسرائیلی به آکسیوس گفت: «ما شوکه شدیم که دولت ترامپ هیچ چیزی به ما نگفت و از تلویزیون از این موضوع مطلع شدیم.»
این ماجرا نگرانیهایی نیز درباره میزان محدودیت نفوذ اسرائیل بر رویکرد آمریکا در مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی ایجاد کرد. نتانیاهو که به دیپلماسی بدبین است، خواهان آن است که ترامپ گزینه نظامی را هم روی میز نگه دارد.
آکسیوس بهنقل از یک منبع آگاه، نوشت درمر چهارشنبه با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، دیدار و نگرانیهای اسرائیل را مطرح کرده بود.
بهنوشته آکسیوس درمر پنجشنبه نیز در چند نشست در کاخ سفید شرکت و از جمله با ترامپ دیدار کرد.
بهگزارش آکسیوس در این دیدار جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، نیز حضور داشتند.
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، تایید کرد که ترامپ با درمر دیدار کرده و گفت این یک «دیدار خصوصی» بوده است.
انتظار میرود ویتکاف و تیمش روز یکشنبه در عمان دور جدیدی از مذاکرات هستهای با هیئت جمهوری اسلامی به ریاست عباس عراقچی را برگزار کنند.
ترامپ پنجشنبه بار دیگر تاکید کرد که در تلاش است توافق هستهای با جمهوری اسلامی را بدون توسل به نیروی نظامی پیش ببرد.
اسرائیل پایان سفر ترامپ را بهعنوان ضربالاجل برای دستیابی به توافقی جدید درباره گروگانها و آتشبس در غزه تعیین و تهدید کرده است که اگر توافقی حاصل نشود، عملیات گستردهای برای اشغال کامل این منطقه و آوارهسازی جمعیت آن انجام خواهد داد.
ویتکاف در روزهای اخیر با میانجیهای قطری و مصری گفتوگو کرده تا حماس را تحت فشار بگذارند که در ازای آتشبس موقت، برخی گروگانها را آزاد کند، اما این گروه همچنان اصرار دارد که اسرائیل باید به جنگ پایان دهد تا تمام گروگانها آزاد شوند.