ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، اقدامات اخیر اسرائیل برای کاهش محدودیتها و تسهیل دسترسی مردم غزه به کمکهای بشردوستانه را «ناکافی» خواند. همزمان، قطر از بنبست در مذاکرات آتشبس بهدلیل «اختلافات اساسی» حماس و اسرائیل خبر داد.
وزیر خارجه سهشنبه ۳۰ اردیبهشت در مصاحبه با رادیو فرانس اینتر گفت: «این اقدام کاملا ناکافی است... اسرائیل باید بدون هیچگونه مانعی، امکان ارسال فوری و گسترده کمکها به غزه را فراهم کند.»
بارو افزود فرانسه از بازنگری در توافقنامه مشارکت اتحادیه اروپا و اسرائیل حمایت میکند تا مشخص شود آیا اسرائیل به تعهدات خود در قبال حقوق بشر پایبند بوده است یا خیر.
تام فلچر، رییس آژانس هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، پیشتر با ابراز نگرانی نسبت به وضعیت بحرانی در نوار غزه هشدار داد در صورتی که کمکهای حیاتی «بهموقع» به این منطقه نرسد، ممکن است ۱۴ هزار کودک در ۴۸ ساعت آینده جان خود را از دست بدهند.
تهدید سه کشور غربی به تحریم اسرائیل
رهبران بریتانیا، کانادا و فرانسه ۲۹ اردیبهشت در بیانیهای مشترک به اسرائیل هشدار دادند در صورت پایان ندادن به عملیات نظامی جدیدش در غزه و تداوم محدودیتهای کمکرسانی، «اقداماتی مشخص» را علیه این کشور در دستور کار قرار خواهند داد.
در این بیانیه آمده است ممانعت اسرائیل از ارسال کمکهای حیاتی به غیرنظامیان در غزه، غیرقابل قبول است و میتواند قوانین بینالمللی بشردوستانه را نقض کند.
این سه کشور تاکید کردند: «ما با هرگونه تلاش برای گسترش شهرکسازی در کرانه باختری مخالفیم و در صورت لزوم، برای انجام اقدامات بیشتر، از جمله اعمال تحریمهای هدفمند، تردیدی نخواهیم داشت.»
اسرائیل از ۲۴ اردیبهشت عملیات جدیدی را با نام «ارابههای جدعون» با هدف تصرف مناطق بیشتری از نوار غزه آغاز کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۲۹ اردیبهشت و پیش از بیانیه رهبران بریتانیا، فرانسه و کانادا اعلام کرد موافقت با ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه، نتیجه افزایش فشارهای آمریکا و تصمیمی برای تسهیل ادامه عملیات نظامی در این باریکه است.
او در عینحال افزود اسرائیل قصد دارد کنترل تمامی این منطقه را به دست بگیرد.
نتانیاهو در سخنانی جدید در واکنش به بیانیه سه کشور غربی گفت: «رهبران لندن، اتاوا و پاریس، جایزهای بزرگ برای حمله نسلکشانه هفت اکتبر به حماس میدهند و راه را برای تکرار چنین جنایاتی علیه اسرائیل هموار میکنند.»
او تاکید کرد اسرائیل تا رسیدن به پیروزی کامل، «به شیوهای عادلانه» از خود دفاع خواهد کرد و بار دیگر شروط پایان جنگ از سوی اسرائیل را یادآور شد که شامل آزادی گروگانهای باقیمانده و خلع سلاح نوار غزه است.
بیشتر بخوانید: مردم علیه حماس و ادامه جنگ به خیابان آمدند
اسرائیل از اواسط اسفند ۱۴۰۳ و در پی فروپاشی آتشبس، همه مسیرهای ورود کالاها و کمکهای بشردوستانه مانند کمکهای پزشکی، غذایی و سوخت به غزه را مسدود کرده بود.
سه رهبر غربی در ادامه بیانیه خود گفتند: «ما همواره از حق اسرائیل برای دفاع از شهروندانش در برابر تروریسم حمایت کردهایم. اما این تشدید درگیری، کاملا نامتناسب است... ما در برابر این اقدامات فاحش ساکت نخواهیم ماند.»
آنها همچنین از تلاشهای آمریکا، قطر و مصر برای برقراری آتشبس فوری در غزه حمایت و بر تعهد خود برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین در چارچوب راهحل دوکشوری تاکید کردند.
حماس از بیانیه مشترک فرانسه، بریتانیا و کانادا استقبال کرد و آن را «گامی مهم» در مسیر احیای اصول حقوق بینالملل دانست.
روایت قطر از دلیل شکست مذاکرات آتشبس
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، ۳۰ اردیبهشت اعلام کرد مذاکرات آتشبس غزه که در هفتههای اخیر در دوحه برگزار شده، به نتیجهای نرسیده است.
او دلیل این بنبست را «تفاوتهای اساسی میان طرفها» عنوان کرد.
این مقام قطری همچنین بیثباتی کنونی در خاورمیانه را «غیرقابل تحمل» خواند.
یک مقام اسرائیلی ۲۹ اردیبهشت درباره بنبست مذاکرات دوحه گفت اسرائیل در چارچوب تلاشهای میانجیگرانه فعلی، هیچگونه تضمینی برای پایان جنگ به حماس نخواهد داد.
یک مقام ارشد حماس ۲۸ اردیبهشت در مصاحبه با شبکه خبری سیانان اعلام کرد این گروه آماده است در ازای توقف دو ماهه جنگ غزه، ۷ تا ۹ گروگان اسرائیلی را آزاد کند.
او همچنین عقبنشینی ارتش اسرائیل به شرق محور صلاحالدین را از دیگر شروط حماس برای توقف درگیریها عنوان کرد.
جنجال بر سر انتقادات معاون پیشین فرمانده ارتش اسرائیل از جنگ غزه
یائیر گولان، از سیاستمداران منتقد نتانیاهو و معاون پیشین فرمانده ارتش اسرائیل، ۳۰ اردیبهشت در انتقادی تند، سیاستهای دولت این کشور و جنگ در غزه را بهشدت محکوم کرد و هشدار داد گویی اسرائیل «کشتن کودکان را بهعنوان یک تفریح» انجام میدهد.
این سیاستمدار چپگرا گفت: «باید به مسیر یک کشور عاقل برگردیم؛ اکنون اسرائیل در مسیر تبدیل شدن به یک کشور منفور و مطرود مثل آفریقای جنوبی سابق قرار گرفته است.»
او افزود: «یک کشور عاقل علیه غیرنظامیان نمیجنگد، کشتن کودکان را به تفریح تبدیل نمیکند و هدف خود را بیرون راندن جمعیتها قرار نمیدهد.»
بیشتر بخوانید: ارتش اسرائیل از گسترش عملیات زمینی در غزه خبر داد
گولان همچنین گفت: «این دولت پر است از آدمهای انتقامجو، بیاخلاق و ناتوان از اداره کشور در زمان بحران. این وضع موجودیت ما را به خطر میاندازد.»
این اظهارات واکنش شدید سیاستمداران اسرائیلی را در پی داشت و حتی برخی از اعضای راستگرای کابینه نتانیاهو، گولان را «تروریست» نامیدند.
نتانیاهو نیز اظهارات «تحریکآمیز» گولان را بهشدت محکوم کرد و آن را «تهمت خونآلود و افترا علیه سربازان شجاع ارتش اسرائیل» خواند.
او گفت: «ارتش اسرائیل اخلاقیترین ارتش دنیاست و سربازان ما در جنگی برای موجودیت کشور میجنگند. گولان که سابقه مقایسه اسرائیل با نازیها را دارد، اکنون به سطحی بیسابقه از سقوط اخلاقی رسیده است.»
شبکه سیانبیسی سهشنبه ۳۰ اردیبهشت گزارش داد بهای معاملات آتی نفت برنت با ۱۲ سنت افزایش به ۶۵.۶۶ دلار در هر بشکه رسید.
بهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۱۶ سنت افزایش، به ۶۲.۸۵ دلار رسید.
الکس هودز، تحلیلگر شرکت استونایکس، گفت توافق میان تهران و واشینگتن میتوانست زمینه را برای رفع تحریمهای آمریکا فراهم کند و به ایران اجازه دهد صادرات نفت خود را بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد.
سیانبیسی افزود با این حال، کاهش رتبه اعتباری دولت آمریکا از سوی موسسه مودیز (Moody’s)، چشمانداز اقتصادی بزرگترین مصرفکننده انرژی جهان را تیره کرد و مانع از افزایش بیشتر قیمت نفت شد.
این موسسه ۲۶ اردیبهشت رتبه اعتباری آمریکا را یک درجه کاهش داد و دلیل آن را نگرانی از بدهی ۳۶ هزار میلیارد دلاری و رو به افزایش این کشور اعلام کرد.
بیشتر بخوانید: لغو تحریمهای نفتی آمریکا علیه ایران ضربه مهلکی به پالایشگاههای کوچک چین وارد خواهد کرد
افزون بر این، انتشار آمارهایی از کاهش رشد تولید صنعتی و فروش خردهفروشی در چین، بزرگترین واردکننده نفت جهان، فشار مضاعفی بر قیمت نفت وارد کرد.
سیانبیسی پیشبینی کرد قیمتهای نفت در کوتاهمدت ممکن است تحت تاثیر تعرفهها، مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، بیثباتی اقتصادی و جنگ روسیه و اوکراین دچار نوسان شوند.
مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۹ اردیبهشت گفت اگر آمریکا بر توقف کامل فعالیت غنیسازی اورانیوم ایران پافشاری کند، «مذاکرات به جایی نخواهد رسید».
پیشتر استیون ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه و رهبر هیات مذاکرهکننده آمریکایی، گفته بود واشینگتن «حتی یک درصد از ظرفیت غنیسازی در ایران» را هم نمیپذیرد، چرا که این فناوری، دستیابی به سلاح هستهای را ممکن میکند.
وبسایت خبری نشنال ۲۹ اردیبهشت به نقل از دو مقام ایرانی گزارش داد گفتوگوهای هستهای آمریکا و جمهوری اسلامی بهدلیل اختلافنظر بر سر مساله غنیسازی اورانیوم به بنبست رسیده است.