رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد وزارت نفت عراق از دولت اقلیم کردستان به دلیل بستن قراردادهای نفت و گاز با شرکتهای آمریکایی شکایت کرده است. مقامهای اقلیم کردستان در روزهای گذشته دو قرارداد عمده به ارزش ۱۱۰ میلیارد دلار با شرکتهای اچکیان انرژی و وسترنزاگرس امضا کردند.
خبرگزاری رویترز دوشنبه پنجم خرداد به نقل از سه منبع آگاه نوشت شکایت حقوقی جدید علیه دولت اقلیم کردستان، تازهترین مانع در مسیر ازسرگیری صادرات نفت از راه خط لوله عراق-ترکیه است که از ماه مارس سال ۲۰۲۳ متوقف شد.
به گفته این منابع، بغداد این شکایت را با وجود فشار دولت دونالد ترامپ برای از سرگیری جریان صادرات نفت عراق به ترکیه، پیش برده است.
توافقات منعقد شده در واشینگتن مربوط به توسعه میادین گازی «میران» و «توپخانه-کوردامیر» در شهر سلیمانیه در شمال عراق است.
هدف از این توافقها که با حمایت مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان، انجام شده، توسعه میادین نفت و گاز برای افزایش تولید برق و کاهش قطعیهای برق در منطقه اعلام شده است.
اربیل اعلام کرد پیش از امضای این قراردادهای انرژی با بغداد مشورتی نکرده است و همین موضوع، با اظهار نگرانی و اعتراض دولت فدرال عراق مواجه شد.
بیشتر بخوانید: اقلیم کردستان پس از تهدید آمریکا، صادرات نفت خام را از سر گرفت
وزارت نفت عراق ۳۰ اردیبهشت اعلام کرد نفت، منبعی ملی و متعلق به همه مردم عراق است و هر قراردادی که بغداد را دور بزند، طبق احکام دیوان عالی فدرال، باطل و بیاعتبار است.
این وزارتخانه دوم خرداد نیز در بیانیهای تاکید کرد این همکاری باید از طریق دولت فدرال انجام شود، نه بهطور مستقیم با دولت اقلیم کردستان؛ چرا که «چنین اقدامی ناقض قانون اساسی عراق خواهد بود».
این وزارتخانه در بیانیهای گفت هیچگونه مخالفت یا ملاحظهای نسبت به همکاری با این شرکتها ندارد، مشروط بر آنکه این همکاری مستقیما با دولت اقلیم کردستان و جدا از دولت فدرال و مجاری رسمی آن صورت نگیرد.
یکی از مقامهای وزارت نفت در همین روز گفت بیانیه وزارت نفت، پیامی روشن به شرکتهای آمریکایی است و به آنها هشدار میدهد تا به قوانین معتبر عراق احترام بگذارند.
وزارت نفت عراق در بیانیه خود تاکید کرد از مشارکت با شرکتهای آمریکایی برای توسعه میادین نفت و گاز استقبال میکند و خواهان گسترش این همکاریهاست.
وزارت منابع طبیعی اقلیم کردستان در پاسخ به این اعتراضها، از قانونی بودن قراردادها دفاع کرد، آنها را مطابق با مفاد توافقهای موجود خواند و گفت بهروزرسانیهای اخیر صرفا شامل تغییر در شرکتهای بهرهبردار بوده است.
بارزانی نیز یکم خرداد گفت این شرکتها سالهاست در اقلیم کردستان فعالیت میکنند و دادگاه بغداد تاکنون سه بار به نفع قراردادهای اقلیم رای داده است.
کنترل بر منابع نفت و گاز مدتهاست یکی از محورهای اصلی تنش میان دولت فدرال عراق و دولت اقلیم کردستان بوده است.
کاخ کرملین در پاسخ اعلام کرد که رفع محدودیتها بر توانایی اوکراین برای استفاده از موشکهای دوربرد از سوی کشورهای اروپایی، «اقدامی خطرناک» خواهد بود.
خبرگزاری رویترز دوشنبه پنجم خرداد به نقل از تیمور تکاچنکو، رییس اداره نظامی کییف، در گزارشی نوشت وضعیت هشدار حمله هوایی در پایتخت اوکراین حدود شش ساعت ادامه داشت.
روسیه هنوز در مورد این حملات اظهارنظری نکرده است. کرملین میگوید در حال اجرای «عملیات نظامی ویژه» در اوکراین است.
روسیه بامداد یکشنبه گستردهترین حمله هوایی خود به اوکراین از ابتدای جنگ را انجام داد؛ حملهای که دستکم ۱۲ کشته برجای گذاشت.
اداره نظامی منطقه کییف اعلام کرد این منطقه هدف حمله ترکیبی پهپادی و موشکی قرار گرفته و در سه ناحیه آن، خساراتی گزارش شده است.
سازمان خدمات اضطراری اوکراین نیز اعلام کرد حملات پهپادی روسیه باعث آتشسوزی و تخریب خانههای شخصی در منطقه جنوبی اودسا شده است.
در بیانیه این سازمان آمده است در منطقه اودسا، یک ساختمان مسکونی به مساحت ۱۰۰ متر مربع تخریب و آتشسوزی مهار شده است.
اوله کیپر، فرماندار منطقه، گفت که در جریان این حمله یک پسر ۱۴ ساله زخمی شده است.
در منطقه غربی خملنیتسکی که صدها کیلومتر از خط مقدم فاصله دارد، فرماندار اعلام کرد حمله ترکیبی روسیه به خانهها و شرکتهای خصوصی آسیب رسانده اما طبق گزارشهای اولیه، تلفات غیرنظامی نداشته است.
در شمال شرق اوکراین نیز فرماندار منطقه خارکیف اعلام کرد که شهر و حومه آن تحت حمله روسیه قرار دارد و صدای انفجار در برخی مناطق شنیده شده است.
در منطقه مرکزی چرکاسی، فرماندار منطقه گفت که ۲۵ پهپاد روسی در طول شب در این ناحیه منهدم شدهاند. او افزود تاکنون گزارشی از خسارت یا تلفات ثبت نشده است.
واکنش اروپا و آمریکا
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، دوشنبه در حاشیه نشست رهبران کشورهای شمال اروپا در فنلاند به خبرنگاران گفت: «ولادیمیر پوتین در روز از مذاکره حرف میزند و شب، اوکراین را بمباران میکند.»
او تاکید کرد حملات اخیر، از جمله بزرگترین حمله پهپادی روسیه از آغاز جنگ تاکنون، «نشانه آشکاری از بیاعتنایی کرملین به راهحلهای دیپلماتیک» است.
فردریکسن همچنین گفت که رهبران کشورهای شمال اروپا بر سر ادامه حمایت از اوکراین تا هر زمان که لازم باشد، توافق کردهاند که این حمایت میتواند شامل کمک نظامی، سرمایهگذاری در صنایع دفاعی اوکراین و همکاری با شرکتهای اوکراینی باشد.
فریدریش مِرتس، صدراعظم آلمان نیز دوشنبه در یک نشست خبری که از شبکه دولتی ایآردی پخش شد، گفت: «دیگر هیچ محدودیتی برای برد تسلیحاتی که به اوکراین ارسال میشود وجود ندارد. نه از سوی بریتانیا، نه از سوی فرانسه، نه از طرف ما و نه حتی از جانب آمریکاییها.»
او در ادامه توضیح داد که این تحول به اوکراین امکان میدهد تا برای دفاع از خود، مواضع نظامی روسیه را نیز هدف قرار دهد؛ اقدامی که به گفته او پیشتر تنها در شرایط خاص و استثنایی انجام میشد.
با این حال هنوز مشخص نیست که آیا آلمان حاضر به ارسال موشکهای دوربرد «تائوروس» به اوکراین خواهد شد یا نه.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه را بهخاطر کشتار غیرنظامیان در اوکراین «دیوانه» توصیف کرد و از بررسی اعمال تحریمهای جدید علیه این کشور خبر داد.
او به خبرنگاران گفت «قطعا» تحریمهای بیشتری در نظر گرفته خواهد شد.
کرملین دوشنبه در واکنش به اظهارات ترامپ گفت که ممکن است صحبتهای رییسجمهوری آمریکا ناشی از «فشارهای احساسی» باشد.
مسکو همزمان از ترامپ برای کمک به آغاز مذاکرات صلح اوکراین قدردانی کرد.
افزایش حملات روسیه پس از تبادل اسرا
مقامات اوکراینی یکشنبه اعلام کردند نیروهای روسیه در بزرگترین حمله هوایی از آغاز جنگ تاکنون، در طول شب ۳۶۷ پهپاد و موشک را به سمت شهرهای اوکراین، از جمله کییف، پایتخت این کشور، شلیک کردند که منجر به کشته شدن حداقل ۱۲ نفر و زخمی شدن دهها نفر دیگر شد.
به گفته مقامات محلی کشتهشدگان شامل سه کودک در منطقه شمالی ژیتومیر بودند.
اوکراین شنبه نیز از حمله سنگین روسیه به کییف و زخمی شدن دستکم ۱۵ نفر خبر داد.
همزمان روسیه و اوکراین از آغاز بزرگترین تبادل زندانیان از زمان آغاز جنگ خبر دادند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، جمعه دوم خرداد در شبکه تلگرام نوشت: «مردم خود را به خانه بازمیگردانیم. بخش اول توافق تبادل هزار تن در برابر هزار تن اجرا شد.»
یکی از مقامهای کاخ الیزه دوشنبه پنجم خرداد درباره این ویدیو گفت: «این صحنه، لحظهای بود که رییسجمهور و همسرش پیش از آغاز رسمی سفر، آخرین بار با هم خندیدند. این لحظهای از صمیمیت بود.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، مکرون دوشنبه گفت این نخستین بار نیست که محتوای ویدیوهایی از او در هفتههای اخیر «از سوی آدمهای عجیب و غریب» تحریف میشود.
رییسجمهوری فرانسه به ویدیوی دیگری اشاره کرد که در آن، او هنگام سفر به اوکراین، یک شیء سفیدرنگ را از روی میز قطار برمیدارد. برخی کاربران شبکههای اجتماعی بدون ارائه هیچ مدرکی، گفته بودند آن شیء یک کیسه کوکائین بوده است.
او با تکذیب این موضوع گفته بود چیزی که برداشته فقط یک دستمال بوده و دفتر ریاستجمهوری فرانسه نیز «دشمنان کشور» را به انتشار «اخبار جعلی» متهم کرد.
درگیری در هواپیما، جنجال در رسانهها
در ویدیویی که یکشنبه شب ضبط شده، بریژیت مکرون پیش از پایین آمدن از هواپیمای ریاستجمهوری، دستش را به سمت صورت همسرش پرتاب میکند و مکرون برای لحظهای عقب میرود.
این زوج کمی بعد بدون گرفتن دست هم از پلههای هواپیما پایین میروند.
نشریه لوموند فرانسه در گزارشی نوشت: «اطرافیان مکرون تکذیب میکنند که او هنگام ورود به ویتنام از سوی همسرش در هواپیما سیلی خورده است.»
دفتر ریاستجمهوری فرانسه ابتدا صحت ویدیوی منتشرشده را رد کرد اما در ادامه آن را تایید کرد.
یکی از افراد نزدیک به مکرون که خبرگزاری فرانسه به او - بدون ذکر نام - استناد کرده، این صحنه را «یک لحظه بیضرر میان زن و شوهر» توصیف کرده است.
یکی دیگر از اعضای هیات همراه مکرون نیز تلاش کرد اهمیت این اتفاق را کمرنگ کند. این مقام همچنین حسابهای کاربری حامی روسیه را مسئول دامن زدن به واکنشهای منفی درباره این ویدیو معرفی کرد.
مواجهه با ترامپ
مکرون دوشنبه در گفتوگو با خبرنگاران در هانوی، پایتخت ویتنام، با اشاره به مذاکرات میان آمریکا و اتحادیه اروپا گفت که گفتوگوی خوبی میان دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا و اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا انجام شده است.
او تاکید کرد تعرفهگذاری راهحل مناسبی برای رفع عدم توازن تجاری نیست.
این اظهارات در پی تماس تلفنی آخر هفته ترامپ و فون در لاین مطرح شد. تماسی که به گفته سخنگوی اتحادیه اروپا، «انگیزهای تازه» به روند مذاکرات تجاری داده است.
فون در لاین ابتکار این تماس را برعهده داشت و پس از آن، ترامپ تهدید قبلی خود را درباره اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات کالاهای اروپایی از ماه آینده، کنار گذاشت.
او ضربالاجل مذاکرات میان واشینگتن و اتحادیه اروپا را تا ۹ ژوییه تمدید کرد.
سفر به مستعمره سابق
مکرون در سفر رسمی خود به ویتنام که نخستین سفر یک رییسجمهوری فرانسه به این کشور در نزدیک به یک دهه گذشته محسوب میشود، اعلام کرد در جریان این سفر قراردادهایی به ارزش ۹ میلیارد یورو (بیش از ۱۰ میلیارد دلار) میان دو کشور امضا شد.
این توافقات شامل فروش ۲۰ فروند هواپیمای ایرباس، همکاری در زمینه انرژی هستهای، صنایع دفاعی، حملونقل ریلی و دریایی، ماهوارههای رصد زمینی و واکسنهای شرکت سانوفی است.
ویتنام که اقتصادی مبتنی بر صادرات دارد، برای پرهیز از تعرفههای ۴۶ درصدی آمریکا، در مذاکرات تجاری به خرید بیشتر کالاهای آمریکایی متعهد شده و این موضوع نگرانیهایی را در بروکسل، درباره احتمال آسیب به منافع اتحادیه اروپا برانگیخته است.
در بیانیه رسمی، مکرون بدون پذیرش پرسش از خبرنگاران، بر حمایت فرانسه از آزادی کشتیرانی تاکید کرد. موضوعی کلیدی برای ویتنام که در دریای چین جنوبی با چین درگیر منازعات مرزی است.
رییسجمهوری فرانسه همچنین از امضای پروژههایی در حوزه دفاعی و فضایی خبر داد و گفت مشارکت با ویتنام نیازمند «همکاری دفاعی تقویتشده» است.
فرانسه حدود ۷۰ سال بر ویتنام حکومت میکرد و پس از شکست در سال ۱۹۵۴ از این کشور خارج شد. با این حال، روابط دو کشور در سالهای اخیر به سطح راهبردی ارتقا یافته است.
این سفر، نخستین مرحله از تور آسیای جنوب شرقی مکرون محسوب میشود که اندونزی و سنگاپور را نیز در بر میگیرد.
رییسجمهوری فرانسه قرار است سهشنبه از یک دانشگاه در هانوی بازدید کند و سپس راهی جاکارتا شود.
به گزارش گاردین، در حالی که اکثر مدارس انگلستان استفاده از تلفن هوشمند را ممنوع کردهاند، استونی نهتنها چنین محدودیتی را اعمال نکرده، بلکه از سپتامبر امسال به دانشآموزان خود حسابهای کاربری هوش مصنوعی اختصاص خواهد داد.
این کشور کوچک منطقه بالتیک با جمعیتی حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر، به بهترین عملکرد آموزشی در اروپا دست یافته و در آزمون بینالمللی ارزیابی دانشآموزان، پیزا، همسایه شمالی خود فنلاند را پشت سر گذاشته است.
بر اساس جدیدترین نتایج آزمون پیزا، استونی در سه رشته ریاضی، علوم و تفکر خلاق در صدر کشورهای اروپایی قرار گرفت و در بخش خواندن نیز پس از ایرلند رتبه دوم را کسب کرد.
طرح ملی «جهش هوش مصنوعی»
استونی ابتکار ملی جدیدی را به نام «جهش هوش مصنوعی» راهاندازی کرده که هدف آن مجهز کردن دانشآموزان و معلمان به «ابزارها و مهارتهای هوش مصنوعی در سطح جهانی» است.
این کشور در سال ۱۹۹۷ سرمایهگذاری گستردهای در زمینه کامپیوتر و زیرساخت شبکه در قالب برنامه «جهش ببر» انجام داد و تمام مدارس بهسرعت به اینترنت متصل شدند.
اکنون هوش مصنوعی بهعنوان گام بعدی این مسیر در نظر گرفته شده است.
هدف این طرح، فراهم کردن دسترسی رایگان به ابزارهای پیشرفته یادگیری هوش مصنوعی برای ۵۸ هزار دانشآموز و پنج هزار معلم تا سال ۲۰۲۷ است؛ طرحی که از سپتامبر امسال با گروه سنی ۱۶ تا ۱۷ سال آغاز میشود.
فلسفه آموزشی استونی
کریستینا کالاس، وزیر آموزش و پژوهش استونی، در سفر اخیر خود به لندن برای شرکت در مجمع جهانی آموزش تاکید کرد تلفن هوشمند بخش جداییناپذیر سیاست آموزش دیجیتال این کشور محسوب میشود.
او همچنین به برگزاری انتخابات محلی در اکتبر سال جاری در استونی اشاره کرد و گفت: «نوجوانان ۱۶ ساله حق رای دارند و میتوانند از طریق تلفن همراه خود بهصورت آنلاین رای دهند. ما قصد داریم آنها از این دستگاهها برای انجام وظیفه مدنی، شرکت در انتخابات، دریافت اطلاعات و تجزیه و تحلیل برنامههای سیاسی استفاده کنند.»
کالاس با لحنی طنزآمیز افزود: «این پیام گیجکنندهای برای نوجوانان ۱۶ ساله خواهد بود: با موبایل بهصورت آنلاین رای دهید، اما از چت جیپیتی در تلفن همراه خود برای یادگیری استفاده نکنید.»
تحول در روشهای آموزش
کالاس از انقلابی در آموزش با محوریت هوش مصنوعی سخن گفت؛ انقلابی که به گفته او، پایان دوران مقالهنویسی بهعنوان تکلیف درسی را رقم میزند و خداحافظی با شیوه سنتی حفظ کردن و تکرار را ممکن میسازد؛ مدلی که قرنها مبنای نظام آموزشی بوده است.
بر اساس این رویکرد جدید، چالش اصلی، توسعه مهارتهای شناختی بالاتر در جوانان است، چرا که هوش مصنوعی سایر کارها را بهتر و سریعتر انجام دهد.
وزیر آموزش استونی تاکید کرد: «ما اکنون با چالش تکاملی مواجهیم. یا به موجوداتی با تفکر سریعتر و سطح بالاتر تبدیل میشویم یا فناوری بر آگاهی ما چیره خواهد شد.»
شبکه المیادین، رسانه نزدیک به حزبالله لبنان، دوشنبه پنجم خرداد به نقل از یک مقام ارشد فلسطینی گزارش داد اسرائیل و حماس در حال بررسی پیشنهاد جدید آتشبس هستند.
این رسانه افزود این طرح از سوی بشاره بحبح، میانجی آمریکایی-فلسطینی، با هماهنگی استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه، تهیه شده است.
با این حال، یک مقام اسرائیلی در مصاحبه با پایگاه خبری تایمز اسرائیل، از رد این طرح خبر داد و بدون ارائه جزییات بیشتر گفت: «پیشنهادی که اسرائیل دریافت کرده، از سوی هیچ دولت مسئولی قابل پذیرش نیست.»
ساعاتی پیش از این تکذیبیه، المیادین گفته بود اسرائیل بهطور اصولی با پیشنویس طرحی موافقت کرده که در چارچوب آن، درگیریها بهمدت حدود ۷۰ روز متوقف خواهد شد.
بر اساس این طرح، در این بازه زمانی پنج گروگان اسرائیلیِ زنده و پیکر پنج گروگان جانباخته در دو مرحله تحویل اسرائیل خواهند شد.
این طرح نسخهای تعدیلشده از چارچوب معروف به «طرح ویتکاف» است که آتشبسی کوتاهتر را برای آزادی حدود ۱۰ گروگان زنده در نظر گرفته بود.
مقام اسرائیلی در ادامه مصاحبه خود با تایمز اسرائیل افزود: «هیچ اراده واقعی از سوی حماس برای پیشبرد توافق وجود ندارد. اسرائیل همچنان به چارچوب ویتکاف پایبند است.»
استعفای رییس بنیاد کمک به غزه
همزمان با این تحولات، جیک وود، مدیر اجرایی بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه که طی دو ماه گذشته این مسئولیت را بر عهده داشت، چهارم خرداد از سمت خود استعفا کرد.
وود دلیل تصمیم خود را ناتوانی بنیاد در «پایبندی به اصول بشردوستانهای مانند انساندوستی، بیطرفی، بیغرضی و استقلال» خواند.
استعفای او بر ابهاماتی افزود که پیرامون فعالیتهای این بنیاد شکل گرفته است.
سازمان ملل و گروههای امدادرسانی که پیش از محاصره کامل غزه از سوی اسرائیل در اواسط اسفند ۱۴۰۳ در حال کمکرسانی به این باریکه بودند، این بنیاد را تحریم کردهاند.
این گروهها میگویند ساز و کار جدید، اصل نظارت یک نهاد بیطرف بر کمکهای بشردوستانه را تضعیف میکند.
اسرائیل میگوید در توزیع کمکها نقشی نخواهد داشت، اما از این طرح حمایت و امنیت آن را تامین خواهد کرد.
در پی افزایش فشارهای بینالمللی، مقامهای اسرائیلی ۲۸ اردیبهشت با ورود محدود کمکهای بشردوستانه به غزه موافقت کردند، اما تنها چند صد کامیون وارد این منطقه شد.
این رقمی تنها بخش ناچیزی از نیازهای غذایی دو میلیون ساکن غزه را تامین میکند؛ مردمی که پس از نزدیک به سه ماه محاصره در آستانه قحطی قرار گرفتهاند.
بنیاد کمکهای بشردوستانه غزه اعلام کرده از روز جاری (دوشنبه پنج خرداد) تحویل کمکها را آغاز خواهد کرد و هدف آن، رساندن کمک به یک میلیون فلسطینی تا یازدهم خرداد است.
این بنیاد برای فعالیتهای خود از پیمانکاران خصوصی بهره میبرد که تحت پوشش امنیتی گسترده اسرائیل عمل میکنند.
بنا بر اعلام مقامهای امدادرسان، عملیات جدید قرار است بر چهار مرکز توزیع بزرگ در جنوب غزه تمرکز کند که در آن، خانوادهها از نظر ارتباط احتمالی با گروه حماس غربالگری میشوند. این فرایند ممکن است با استفاده از فناوری تشخیص چهره انجام گیرد.
با این حال، جزییات نحوه اجرای این عملیات همچنان نامشخص است و هنوز معلوم نیست که آیا گروههای امدادی که از همکاری با این بنیاد خودداری کردهاند، همچنان خواهند توانست کامیونهای حامل کمک را وارد منطقه کنند یا نه.
حماس ساز و کار جدید کمکرسانی را محکوم کرده و گفته این طرح «نظم را به هرجومرج تبدیل میکند، سیاست قحطی مهندسیشده علیه غیرنظامیان فلسطینی را تحمیل میکند و از غذا بهعنوان سلاح در زمان جنگ بهره میبرد».
اسرائیل اعلام کرده هدف از این سیستم، جلوگیری از دسترسی حماس به کمکهای بشردوستانه است؛ گروهی که بهگفته مقامهای اسرائیلی، این کمکها را میرباید و برای اعمال نفوذ بر جمعیت از آنها استفاده میکند.
در حالی که ساز و کار کمکرسانی هنوز در حال تدوین است، اسرائیل به حملات خود در سراسر نوار غزه ادامه میدهد.
به گفته مقامهای بهداشتی غزه، پنجم خرداد دستکم ۴۵ نفر در حملات اسرائیل کشته شدند.
ارتش اسرائیل اعلام کرده قصد دارد ۷۵ درصد از خاک غزه را طی دو ماه آینده تصرف کند.
بر اساس این طرح و همزمان با حملات زمینی گسترده، جمعیت فلسطینی به سه منطقه کوچک در غزه رانده خواهند شد.